My OperaNGHỆ NHÂN NGUYỄN VĂN LUẬT - NGƯỜI THỔI HỒN VÀO TRÚC
Sunday, January 3, 2010 1:07:26 PM
NGHỆ NHÂN NGUYỄN VĂN LUẬT - NGƯỜI THỔI HỒN VÀO TRÚC
Mặc dù đã được biết về ông qua phóng sự của Đài phát thanh truyền hình Hải Dương tháng 7/2004 nói về "Người truyền nghề cho thương binh", nhưng khi bước chân tới căn nhà của nghệ nhân ghép trúc tạo hình nghệ thuật Nguyễn Văn Luật tại thôn Nại Trì, xã Ngũ Hùng huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương chúng tôi vẫn không khỏi ngỡ ngàng. Căn nhà nhỏ, gọn gàng trưng bày đầy ắp những sản phẩm thủ công mỹ nghệ được làm bằng tre trúc. Đặc biệt người xem như bị cuốn hút bởi sắc mầu trầm lắng của thiên nhiên hiện hữu trong từng sản phẩm.
Vừa xem tác phẩm vừa thăm hỏi được biết, ông Luật năm nay 78 tuổi đời, 57 tuổi Đảng. Từ nhỏ ông đã rất yêu thích tranh ảnh, nghệ thuật, hoặc những công việc có liên quan đến hội hoạ, nhưng lớn lên đi làm dù công việc không liên quan đến nghệ thuật, hội hoạ (ông công tác tại Vụ tổ chức Ngân hàng nhà nước). Song niềm say mê với nghệ thuật vẫn luôn thôi thúc ông và như chỉ chờ cơ hội được thể hiện. Năm 1987 mặc dù đã ở tuổi 60 nhưng khi gặp được nghệ nhân ghép trúc tạo hình nghệ thuật Nguyễn Tiến Tòng tại Hà Nội ông đã xin theo học.
Những năm tháng theo học dù gặp rất nhiều khó khăn nhưng với niềm đam mê, sự ham học hỏi không ngừng và một phần cũng do trời phú cho năng khiếu bẩm sinh, ông đã vượt qua tất cả. Bao năm trời, với nhiều đêm thức trắng để tìm ra những mẫu mới, vừa phù hợp với thị trường, vừa đảm bảo được nét văn hoá truyền thống trên mỗi sản phẩm. Đồng thời, ông cũng trăn trở nghiên cứu, học hỏi để tìm ra các loại thuốc, cũng như phương thức để chống mối mọt, đảm bảo không cong vênh, đặc biệt là giữ được sắc màu của sản phẩm không bị mờ, dù ở nhiệt độ cao vẫn bóng đẹp.
Năm 1991 với lòng tin yêu Đảng, tin vào đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng, ông đã tự tay làm ra một tác phẩm hoàn toàn bằng tre trúc để chào mừng Đại hội Đảng Cộng sản Việt nam lần thứ VII :"Biểu tượng Đại hội VII". Tác phẩm dài 33cm, rộng 10cm, cao 36cm bao gồm: Chính giữa có cột tháp, trên cột tháp là cờ đỏ búa liềm và ngôi sao năm cánh đặt trên chữ số 7 (chữ số La Mã) dưới chân cột tháp là ngày khai mạc Đại hội. Bên phải cột tháp là hình ảnh con hạc đứng hiên ngang vượt luỹ tre xanh nhìn lên bầu trời bao la, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của Đảng. Bên trái là hình tượng tên lửa mang chữ số 2000 thể hiện sự mong muốn toàn Đảng, toàn dân thực hiện nghị quyết Đại hội bằng những biện pháp nhanh nhất và có hiệu quả nhất. Toàn bộ tác phẩm là thâu tóm cả một rừng trúc từ cây to đến cây nhỏ nhất, có cả cây già cây non rất vững vàng khi gặp phong ba bão táp. Đường lối cán bộ của Đảng cũng vậy phải có cũ có mới, có già có trẻ ... đó là điều mong muốn cấu thành Ban Chấp Hành Trung ương Đảng. Tác phẩm của ông đã được Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin gửi thư khen ngợi và động viên ông đóng góp nhiều hơn nữa trên con đường nghệ thuật.
Tháng 9/1995 Bộ VHTT đã mang một số tác phẩm của ông tham dự triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống Việt Nam tại ấn Độ. Những tác phẩm của ông đã gây sự ngạc nhiên đối với các bạn quốc tế không chỉ bởi sự độc đáo cũng như sự tài hoa khéo léo của người nghệ nhân, mà mỗi sản phẩm như một thông điệp gửi tới bạn bè thế giới về đất nước, phong cảnh, con người Việt Nam như: Tác phẩm con trâu và bác nông dân, chùa một cột, đặc biệt là tác phẩm ghép trúc mô phỏng lại hình ảnh "Người kéo xe" của Bác Hồ vẽ trên Báo "Người cùng khổ" năm 1922 tại Paris - Pháp,... Những tác phẩm của ông đã được Bộ trưởng Bộ VHTT và cơ quan chức năng tặng nhiều bằng khen, giấy khen cùng các giải thưởng có giá trị khác. Đó là những phần thưởng cao quý dành cho một nghệ nhân tâm huyết với nghệ thuật ghép tre, trúc tạo hình như ông.
Giờ đây, vẫn với những đồ nghề thô sơ ấy nhưng với một tình yêu và sức sáng tạo mãnh liệt cộng với đôi bàn tay tài hoa của mình ông đã để lại trong lòng những người yêu nghệ thuật nói chung và yêu nghệ thuật ghép trúc tạo hình nói riêng một sự ngưỡng mộ thực sự và sự ngỡ ngàng của nhiều khách quốc tế.
Mặc dù đã ở tuổi 78, mái tóc đã bạc trắng nhưng da dẻ vẫn hồng hào, sức khoẻ vẫn tốt, trí nhớ vẫn rất minh mẫn. Ông đã được nhiều nơi mời tham gia giảng dạy như: Hà Nội và một số tỉnh lân cận như Bắc Giang, Thái Bình,... song ông đều từ chối. Hiện nay nhà và hộ khẩu thường trú ở Hà Nội, nhưng ý nguyện của ông là trở về nơi sinh quán truyền dạy nghề độc đáo này, góp phần nâng cao đời sống nhân dân, làm giàu cho quê hương đất nước
Chúng ta đều biết cây tre là hình ảnh quen thuộc, là biểu tượng cho tâm hồn tính cách con người Việt Nam. Cái độc đáo của nghệ thuật ghép trúc tạo hình là từ những cây tre trúc thẳng cứng qua các công đoạn chế biến, cắt, ghép với màu sắc hoàn toàn tự nhiên mà dường như có đủ khả năng diễn tả được những cung bậc tâm hồn, tình cảm của các loại con giống, đồ vật,...Ghép trúc tạo hình là một nghề thủ công mỹ nghệ hoàn toàn độc đáo và mới mẻ nhưng với nguồn nguyên liệu dồi dào, cộng với trí thông minh sáng tạo của người Việt Nam, nếu được đầu tư khai thác đúng mức không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao mà còn giải quyết được công ăn việc làm tại chỗ cho người lao động, đặc biệt là vùng nông thôn hiện nay. Điều nay rất phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước khuyến khích phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp. Hy vọng với sự quan tâm của các cấp chính quyền và cơ quan chức năng nghề ghép trúc tạo hình nghệ thuật sẽ nhanh chóng trở thành nghề mới trong các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống, góp phần làm giàu cho đất nước./.
Nguyễn Thị Huê - Bảo Tàng Hải Dương
Mặc dù đã được biết về ông qua phóng sự của Đài phát thanh truyền hình Hải Dương tháng 7/2004 nói về "Người truyền nghề cho thương binh", nhưng khi bước chân tới căn nhà của nghệ nhân ghép trúc tạo hình nghệ thuật Nguyễn Văn Luật tại thôn Nại Trì, xã Ngũ Hùng huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương chúng tôi vẫn không khỏi ngỡ ngàng. Căn nhà nhỏ, gọn gàng trưng bày đầy ắp những sản phẩm thủ công mỹ nghệ được làm bằng tre trúc. Đặc biệt người xem như bị cuốn hút bởi sắc mầu trầm lắng của thiên nhiên hiện hữu trong từng sản phẩm.
Vừa xem tác phẩm vừa thăm hỏi được biết, ông Luật năm nay 78 tuổi đời, 57 tuổi Đảng. Từ nhỏ ông đã rất yêu thích tranh ảnh, nghệ thuật, hoặc những công việc có liên quan đến hội hoạ, nhưng lớn lên đi làm dù công việc không liên quan đến nghệ thuật, hội hoạ (ông công tác tại Vụ tổ chức Ngân hàng nhà nước). Song niềm say mê với nghệ thuật vẫn luôn thôi thúc ông và như chỉ chờ cơ hội được thể hiện. Năm 1987 mặc dù đã ở tuổi 60 nhưng khi gặp được nghệ nhân ghép trúc tạo hình nghệ thuật Nguyễn Tiến Tòng tại Hà Nội ông đã xin theo học.
Những năm tháng theo học dù gặp rất nhiều khó khăn nhưng với niềm đam mê, sự ham học hỏi không ngừng và một phần cũng do trời phú cho năng khiếu bẩm sinh, ông đã vượt qua tất cả. Bao năm trời, với nhiều đêm thức trắng để tìm ra những mẫu mới, vừa phù hợp với thị trường, vừa đảm bảo được nét văn hoá truyền thống trên mỗi sản phẩm. Đồng thời, ông cũng trăn trở nghiên cứu, học hỏi để tìm ra các loại thuốc, cũng như phương thức để chống mối mọt, đảm bảo không cong vênh, đặc biệt là giữ được sắc màu của sản phẩm không bị mờ, dù ở nhiệt độ cao vẫn bóng đẹp.
Năm 1991 với lòng tin yêu Đảng, tin vào đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng, ông đã tự tay làm ra một tác phẩm hoàn toàn bằng tre trúc để chào mừng Đại hội Đảng Cộng sản Việt nam lần thứ VII :"Biểu tượng Đại hội VII". Tác phẩm dài 33cm, rộng 10cm, cao 36cm bao gồm: Chính giữa có cột tháp, trên cột tháp là cờ đỏ búa liềm và ngôi sao năm cánh đặt trên chữ số 7 (chữ số La Mã) dưới chân cột tháp là ngày khai mạc Đại hội. Bên phải cột tháp là hình ảnh con hạc đứng hiên ngang vượt luỹ tre xanh nhìn lên bầu trời bao la, thể hiện tầm nhìn xa trông rộng của Đảng. Bên trái là hình tượng tên lửa mang chữ số 2000 thể hiện sự mong muốn toàn Đảng, toàn dân thực hiện nghị quyết Đại hội bằng những biện pháp nhanh nhất và có hiệu quả nhất. Toàn bộ tác phẩm là thâu tóm cả một rừng trúc từ cây to đến cây nhỏ nhất, có cả cây già cây non rất vững vàng khi gặp phong ba bão táp. Đường lối cán bộ của Đảng cũng vậy phải có cũ có mới, có già có trẻ ... đó là điều mong muốn cấu thành Ban Chấp Hành Trung ương Đảng. Tác phẩm của ông đã được Bộ trưởng Bộ Văn hoá - Thông tin gửi thư khen ngợi và động viên ông đóng góp nhiều hơn nữa trên con đường nghệ thuật.
Tháng 9/1995 Bộ VHTT đã mang một số tác phẩm của ông tham dự triển lãm hàng thủ công mỹ nghệ truyền thống Việt Nam tại ấn Độ. Những tác phẩm của ông đã gây sự ngạc nhiên đối với các bạn quốc tế không chỉ bởi sự độc đáo cũng như sự tài hoa khéo léo của người nghệ nhân, mà mỗi sản phẩm như một thông điệp gửi tới bạn bè thế giới về đất nước, phong cảnh, con người Việt Nam như: Tác phẩm con trâu và bác nông dân, chùa một cột, đặc biệt là tác phẩm ghép trúc mô phỏng lại hình ảnh "Người kéo xe" của Bác Hồ vẽ trên Báo "Người cùng khổ" năm 1922 tại Paris - Pháp,... Những tác phẩm của ông đã được Bộ trưởng Bộ VHTT và cơ quan chức năng tặng nhiều bằng khen, giấy khen cùng các giải thưởng có giá trị khác. Đó là những phần thưởng cao quý dành cho một nghệ nhân tâm huyết với nghệ thuật ghép tre, trúc tạo hình như ông.
Giờ đây, vẫn với những đồ nghề thô sơ ấy nhưng với một tình yêu và sức sáng tạo mãnh liệt cộng với đôi bàn tay tài hoa của mình ông đã để lại trong lòng những người yêu nghệ thuật nói chung và yêu nghệ thuật ghép trúc tạo hình nói riêng một sự ngưỡng mộ thực sự và sự ngỡ ngàng của nhiều khách quốc tế.
Mặc dù đã ở tuổi 78, mái tóc đã bạc trắng nhưng da dẻ vẫn hồng hào, sức khoẻ vẫn tốt, trí nhớ vẫn rất minh mẫn. Ông đã được nhiều nơi mời tham gia giảng dạy như: Hà Nội và một số tỉnh lân cận như Bắc Giang, Thái Bình,... song ông đều từ chối. Hiện nay nhà và hộ khẩu thường trú ở Hà Nội, nhưng ý nguyện của ông là trở về nơi sinh quán truyền dạy nghề độc đáo này, góp phần nâng cao đời sống nhân dân, làm giàu cho quê hương đất nước
Chúng ta đều biết cây tre là hình ảnh quen thuộc, là biểu tượng cho tâm hồn tính cách con người Việt Nam. Cái độc đáo của nghệ thuật ghép trúc tạo hình là từ những cây tre trúc thẳng cứng qua các công đoạn chế biến, cắt, ghép với màu sắc hoàn toàn tự nhiên mà dường như có đủ khả năng diễn tả được những cung bậc tâm hồn, tình cảm của các loại con giống, đồ vật,...Ghép trúc tạo hình là một nghề thủ công mỹ nghệ hoàn toàn độc đáo và mới mẻ nhưng với nguồn nguyên liệu dồi dào, cộng với trí thông minh sáng tạo của người Việt Nam, nếu được đầu tư khai thác đúng mức không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao mà còn giải quyết được công ăn việc làm tại chỗ cho người lao động, đặc biệt là vùng nông thôn hiện nay. Điều nay rất phù hợp với chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước khuyến khích phát triển các ngành nghề tiểu thủ công nghiệp. Hy vọng với sự quan tâm của các cấp chính quyền và cơ quan chức năng nghề ghép trúc tạo hình nghệ thuật sẽ nhanh chóng trở thành nghề mới trong các nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống, góp phần làm giàu cho đất nước./.
Nguyễn Thị Huê - Bảo Tàng Hải Dương
