Nhàn đàm

Chọn hiền tài

Thành phố nọ đang khuyết một chân trưởng phòng chăn nuôi. Nhiều người ngấp nghé mong được cấp trên quan tâm đề bạt, nhưng chỉ có hai anh Kèo và Cột là đáng được xem xét hơn cả. Cái khó là không biết nên chọn ai, vì hai anh này đều có mặt mạnh, mặt yếu sàn sàn nhau, đúng như các Cụ nói: "kẻ tám lạng người nửa cân"! Cân nhắc mãi, thủ trưởng vẫn không sao quyết định được nên chọn ai, bỏ ai. Cuối cùng, ngài nghĩ ra một cách: đem việc đó về bàn với thủ trưởng bà, xem "quý phu nhân có cao kiến gì không?
Quý phu nhân chỉ quen việc chạy chợ, con cá mớ rau thì thạo, chứ không thạo việc công đường; nhưng nhiều khi cũng có những ý tưởng đột xuất, giúp thủ trưởng gỡ được nhiều thế bí trong công việc lãnh đạo của ngài!
Lần này được hỏi ý kiến, chỉ suy nghĩ loáng một cái, quý phu nhân đã đưa ra một chiêu tuyệt hảo:
- Muốn biết tường tài, phải đưa tướng ra chiến trường. Để đánh giá đúng năng lực một con người, không gì bằng thực tế công việc của anh ta! Do đó, tôi có kế thế này: Chỉ còn hơn một tháng nữa là đến ngày gả chồng cho con hai nhà ta, tuy ông với tôi đã thống nhất không bầy vẽ tiệc tùng gì rườm rà lôi thôi, vừa đỡ tốn kém vừa tránh được thiên hạ đàm tiếu; nhưng chí ít cũng phải có mươi mâm tiếp họ hàng dưới quê lên. Vì vậy, theo tôi là ta cứ bắt một đôi lợn giống của phòng chăn nuôi Thành phố, giao cho hai anh Kèo, Cột, mỗi anh nuôi cho một con. Hẹn đến ngày nhà mình có viẹc, mang lên... ta sẽ "nghiêm thu". Hôm đó, ai tài hơn ai tất sẽ rõ!
Thủ trưởng vỗ tay khen: "Giỏi! Giỏi! Bà nó quả là cao kiến!"
Thế là, trước hôm cưới "cách cách" một ngày, y hẹn, cả Kèo và Cột đều đem lợn của mình đến nhà thủ trưởng tỉ thí! Kèo khéo chăn nuôi đến mức, nuôi có hơn một tháng mà con lợn giống đã nặng tới hơn ... tạ rưỡi! Kèo phải thuê ôtô tải mới đưa được chú lợn to đùng bát vại ấy đến nhà thủ trưởng! Ai trông thấy cũng trầm trồ ngạc nhiên và hết kời khen ngợi tài chăn nuôi của Kèo, Kèo tự đắc lắm! Còn ai trên đời này có thể nuôi lợn tăng trưởng đến mức ấy được? Phennày cái ghế trưởng phòng chăn nuôi, chắc chắn phải về tay Kèo rồi!
Mọi việc tưởng như đã ngã ngũ. Nhưng bỗng ... Cột xuất hiện! Anh ta không dùng ôto đưa lợn đến, mà chỉ có một chiếc rọ nhựa cắp nách. Trong rọ là một chú lợn bé tí bé tẹo, bé hơn cả cái con lợn giống anh ta nhận về nuôi! Thấy Cột vô duyên thế, thủ trưởng cười đến chẩy cả nước mắt, nước mũi: "Thôi thôi, thế là anh Cột thua rồi. Hãy nhìn... "ngài ỉn" của anh Kèo kia mà xem! Nuôi như thế mới là nuôi chứ!..
Thoáng nhìn qua con lợn trong rọ, thủ trưởng bà thấy ngay là nó không chỉ có rất bé, mà còn cứng đơ đơ như lợn... chết rồi! "Thế này là thế nào?..". Thoáng một câu hỏi hiện lên trong óc phu nhân. Nhưng bằng kinh nghiệm phán đoán nhạy cảm nữ giới của mình, bà đã hiểu:
- Ông thật vớ vẩn, thua là thua thế nào? Con lợn của anh Cột tuy có bé đấy, nhưng là bé... hạt tiêu đấy! Cứ bắt cân lên mà "cân" xem, nó chẳng ... gấp trăm lần con lợn nhà anh Kèo ấy chứ! Làm lãnh đạo mà ông cứ đánh giá cán bộ hồ đồ như thế, chả trách!.. Nói rồi, bằng một động tác rất sành điệu, thủ trưởng bà đưa cả hai tay ra ôm lấy chiếc rọ lợn từ nách Cột, âu yếm vỗ về: "Ôi lợn vàng lợn bạc, lợn về với ta, ta cho ăn cơm vàng cơm bạc chứ không phải ăn cám hôi nhà người nữa nghe chưa!". Đoạn, quay sang Cột nói: "Thôi anh cứ yên tâm về mà chờ quyết định của tổ chức nhé! Chỉ nội tối nay là ông ấy nhà tôi sẽ ký cho anh đấy!".
Thì ra cái con lợn của Cột không phải lợn thịt, cũng không phải lợn bình thường; mà là lợn được Cột đặt mua ở mãi phố hàng Bạc trên thủ đô Hà Nội kia! Vàng bốn con chín hẳn hoi đấy, mặc dù nó chỉ nặng có dộ... bốn mươi lượng gì đó thôi!..