Nhàn đàm

Bát hương
Truyền thống người Việt Nam ta, dù sang hay hèn; dù giầu hay nghèo, nhà nào cũng có bát hương. Trước là cúng Thổ công, sau là thờ Gia tiên. Các nhà kinh doanh buôn bán còn có thêm ban thờ Thần tài! Ngày rằm, mồng một hàng tháng, gia chủ thường có nén nhang thơm, ly nước lã, đĩa hoa quả... "gọi là chút lòng thành, kính mong Thần linh, Tổ tiên chứng giám!..".
Gần đây, qua các phương tiện thông tin đại chúng, chúng ta còn được biết, một số cựu chiến binh – trong đó có cả một vị tướng – bên cạnh ban thờ gia tiên của mình, còn lập ban thờ các đồng đội, đồng chí đã hy sinh vì Tổ quốc! Nghĩa cử đó thật cảm động, thật đáng làm tấm gương soi chung cho nhiều thế hệ!
Nhưng bên cạnh nét đẹp đáng trân trọng đó, dư luận xã hội cũng đã và đangquan tâm đến một hiện tượng thiếu bình thường trong việc thờ cúng. Đó là việc xuất hiện ngày càng nhiều bát hương ở văn phòng các cơ quan Nhà nước, kể cả các cơ quan của ...Đảng! Chuyện kể rằng, tại một tỉnh nọ, có một "sếp lớn", khi thuyên chuyển công tác, việc đầu tiên và quan trọng nhất mà "sếp" quan tâm, không phải là đống hốơ, tài liệu, cjỉ thị, nghị quyết; mà là... "bát hương"! Thậm tệ hơn khi xẩy ra chuyện cán bộ cấp dưới đã đặt bát hương đó không đúng hướng mà "sếp" đã nhờ thầy cúng cao tay chọn cho, đã bị "sếp" mắng cho một trận "tơi bời khói lửa"!.. Thật xấu hổ khi biết đấy lạ là ... "sếp to" ủa Tỉnh!..
Vật nhưng, xin có một câu hỏi: các "sếp" này thờ cúng ai thế nhỉ? Thờ Tổ tiên sếp thì không phải, vì công sở đâu phải là nhà riêng của .. sếp? Có người nói họ thờ các ..."quan". Nhưng là quan nào? Hẳn không phải là các "quan bề trên" đã "khuất núi" – làm gì có chuyện tình nghĩa nhường ấy! Thời buổi "thực dụng" như hiện nay, các "sếp-trên" chỉ cần mất chức hay về hưu, thì loại cấp dưới này đã ... "quên sếp đi" từ lâu rồi! - Vậy chẳng lẽ họ thờ các quan... đang chức? Điều này càng không phải. Với loại "quan lớn" này, họ có "cúng" đấy, cúng thường xuyên là đằng khác. Nhưng không phải bằng hương hoa, nước lã; mà bằng ... đo la Mỹ chính tẩy, bằng xe hơi đời mới hoặc bằng biệt thự hiện đại cơ!...
Vậy thì cuối cùng họ thờ "quan" nào?
Xin thưa, đó là họ thờ "quan thần tài" đấy – quan này vốn xuất thân từ trung Quốc, đã được "Việt Nam hóa" từ nhiều đời nay. Vì họ hiểu rằng, các quan trên đương chức, dù có "mạnh", có "quyền lực đầy mình", có tài "hô ra bạc, khạc ra tiền"... thì trước sau cũng không thoát khỏi quy luật nghiệt ngã: "quan nhất thời..."! Quan lớn về, quan lớn lại đi! Chỉ có quan Thần tài mới tồn tại vĩnh cửu để chăm lo, phù hộ độ trì cho tham vọng lâu dài, không có tận cùng của họ!
Đến đây, đành phải mạn phép linh hồn nhà thơ trào phúng đất "Non Côi sông Vị", nhại lại mấy vần thơ trào phúng nổi tiếng của ông:
"...Lẳng lặng mà nghe "sếp" cúng...quan":
Mỗi năm mỗi chức, mỗi giầu sang!
Phen này ông quyết buôn... hương, nến
Chỉ bán cho quan cũng... đắt hàng!.."