NGÀY MAI ...........TRỜI LẠI SÁNG

Ấy là nơi kêu gọi kì bí của mùa hè, trong nắng chói chang mùa hè thét lên những tiếng lửa.

Nhưng hoa càng đỏ lá lại càng xanh. Vừa buồn lại vừa vui mới thực là nỗi niềm bông phượng. Một làn gió hẩy tới, từng đợt sóng dào dạt trên biển hoa.

Người ta hay trồng phượng trong thành hoặc ngoài thành và người ta hay trồng phượng trong các sân trường. Vì sao? Nhưng dù ở đâu cũng chỉ có bọn học sinh yêu và hiểu hoa nhất. Hoa phượng là hoa-học-trò. Còn ai quen với phượng cho bằng bọn cắp sách đến trường một ngày hai buổi! Còn ai có linh hồn tươi thắm để quan hoài cùng với phượng thắm tươi?

Mùa xuân phượng ra lá. Lá xanh um, mát rượi ngon lành như lá me non. Lá ban đầu xếp lại còn e; dần dần xoè ra cho lá đưa đẩy. Lòng cậu học trò phơi phới làm sao! Cậu chăm lo học hành rồi lâu cũng vô tâm quên màu lá phượng. Một hôm bỗng đâu trên những cành cây báo ra một tin thắm: Mùa hoa phượng bắt đầu. Đến giờ chơi học trò ngạc nhiên nhìn trông: hoa nở lúc nào mà bất ngờ dữ vậy!

Bình minh của hoa phượng là một màu đỏ còn non, nếu có mưa hoa lại càng tươi dụi. Ngày xuân dần hết, số hoa tăng, màu cũng đầm dần. Rồi hoà nhịp với mặt trời chói lọi, màu phượng mạnh mẽ kêu vang. Hè đến rồi! Khắp thành phố rực lên như Tết đến nhà nhà đều dán câu đối đỏ. Sớm mai thức dậy cậu học trò vào hẳn trong mùa phượng. Thôi nghỉ hè sắp đến đây! Mùa thi cử sắp đến.

Thi cử cho các anh sắp ra trường, lười biếng của các em còn ở nhiều năm. Sự học một bên căng một bên trùng đều ghi dấu hoa phượng. Các em ngồi trong lớp làm bài tay không muốn chạy nhanh. Vì gần nghỉ nên các em nghỉ ngay từ khi các em còn chưa nghỉ. Phượng đỏ thế kia mà! Khắp các cành đều có hoa, hoa nở, hoa rơi, hoa bay; đến cả ngoài vườn xa không có cây mà cũng có hoa phượng.

Các chàng trẻ vui tay nhặt cánh phượng trên cỏ xanh, lẩn thẩn như bùi ngùi. Có người bỏ vào sách ép, có người bỏ cả vào thư gửi đi. Hoa phượng tươi nhưng mà tươi quá quắt, hoa phượng đẹp nhưng mà đẹp não nùng. Ai xui hoa phượng nhiều như vậy? Ai dậy hoa phượng cái màu xa xăm? Phượng vui, cái vui tươi như là làm cho thái quá để che giấu cái sầm uất.

Cái sầu nghỉ hè, vâng, nhất là đối với những chàng sắp ra trường, mà trước khi ra phải trải qua một kỳ thi. Những chàng ấy chăm ngay từ đầu năm; đến lúc hoa phượng đậm màu lại càng gấp gáp. Vài chàng bấy lâu biếng nhác, nay cũng bị màu hoa phượng đẩy cho ở sau lưng. Phượng hồng, phượng đỏ, phượng xác pháo, phượng máu người, phượng cứ nở các anh cứ học. Sắc phượng mệt mỏi lắm sao? Thật đúng với lòng các anh, gắng sức nhưng mà buồn bã. Các anh đã nghĩ đến hè, đến lúc ra trường, đến ngã ba đường phải chọn hướng đi, đến cuộc đời đang rình các anh mà chụp bắt.

Rồi, một hôm trống đánh: các anh ngồi thi. Ôi! Bài văn bí quá, bài tính nghĩ mãi không ra, các anh toát mồ hôi, ngó quanh quẩn như cầu cứu, nhìn ra cửa sổ thấy bóng phượng ngoài sân! Rồi kẻ đậu thì bỏ mặc bông phượng mà vui vầy; kẻ hỏng buồn riêng một mình, bạn bè cũng không, chỉ biết than thở cùng bông phượng. Họ đi giữa đường đầm xác bông phượng, họ ngồi thơ thẩn, bông phượng cũng rụng bên mình. Bàn tay mân mê bông phượng, cái sắc đỏ ám ảnh quá, đỏ một cách tức tối, đỏ một cách tuyệt vọng!


Phượng cứ nở. Phượng cứ rơi. Bao giờ cũng có hoa phượng rơi, bao giờ cũng có hoa phượng nở. Nghỉ hè đã đến. Học sinh sửa soạn về nhà. Nhà chưa về, cái vui gia đình chửa thấy đâu, chỉ thấy xa trường, rời bạn, buồn xiết bao! Những cuộc tình duyên giữa bạn bè đến lúc rẽ chia, cũng rẽ chia dưới màu hoa phượng; dù hữu tâm, dù vô tình, người nào cũng có sắc hoa phượng nằm ở trong hồn. Phượng xui ta nhớ cái gì đâu. Nhớ người sắp xa còn đứng dưới mặt… Nhớ một trưa hè gà gáy khan… Nhớ một ngày xưa son uể oải.

... Thôi, học trò đã về hết, phượng ở lại một mình. Phượng đứng canh gác nhà trường, sân trường. Hè đang thịnh, mọi nơi đều buồn bã, trường ngủ, cây cối cũng ngủ, chỉ có hoa phượng thức làm vui cho cảnh trường. Hoa phượng thức nhưng thỉnh thoảng cũng mệt nhọc, muốn lim dim. Gió qua, hoa giật mình, một cơn hoa rụng.

Cứ như thế, hoa học trò thả những cánh son xuống cỏ đếm từng giây phút xa bạn học sinh. Hoa phượng rơi, rơi… Hoa phượng mưa. Hoa phượng khóc. Trường tẻ ngắt, không tiếng trống, không tiếng người. Hoa phượng mơ. Hoa phượng nhớ. Ba tháng trời đằng đẵng. Hoa phượng đẹp với ai khi học sinh đã đi cả rồi!
XuânDiệu