“KHÁM PHÁ NGHỆ THUẬT TUỒNG”
Tuesday, 10. March 2009, 03:58:37
Bình Định, từ lâu, đã được xem là “đất của tuồng”
Có thể khai thác danh tiếng với sự đặc sắc của tuồng, để quảng bá du lịch Bình Định, để thu hút du khách đến Bình Định, để tạo ra một số sản phẩm du lịch mới ở Bình Định…
Và, chính trên nền tảng này, có thể bảo tồn và phát huy nghệ thuật tuồng hiệu quả hơn.
Bài học từ Trung Quốc với Kinh Kịch, từ Nhật Bản với Kịch Noh v.v… cho phép khẳng định các ý tưởng nêu trên hoàn toàn không viễn vông…
Điều quan trọng, là phải thay đổi CÁCH NGHĨ, CÁCH LÀM. Và, dĩ nhiên, tiếp theo, là phải có QUYẾT TÂM THỰC HIỆN-trước hết, từ các cấp chính quyền.
Có thể khai thác danh tiếng với sự đặc sắc của tuồng, để quảng bá du lịch Bình Định, để thu hút du khách đến Bình Định, để tạo ra một số sản phẩm du lịch mới ở Bình Định…
Và, chính trên nền tảng này, có thể bảo tồn và phát huy nghệ thuật tuồng hiệu quả hơn.
Bài học từ Trung Quốc với Kinh Kịch, từ Nhật Bản với Kịch Noh v.v… cho phép khẳng định các ý tưởng nêu trên hoàn toàn không viễn vông…
Điều quan trọng, là phải thay đổi CÁCH NGHĨ, CÁCH LÀM. Và, dĩ nhiên, tiếp theo, là phải có QUYẾT TÂM THỰC HIỆN-trước hết, từ các cấp chính quyền.
BÀI HỌC TỪ TRUNG QUỐC:
Nghệ thuật muốn tồn tại, phải có công chúng.
Công chúng nghệ thuật không tự nhiên mà có. Đó là sản phẩm của truyền thông, của giáo dục.
Người ta chỉ đến nhà hát tuồng khi yêu thích, khi hiểu được ý nghĩa và giá trị của tuồng.
Nhưng, người ta chỉ có thể yêu thích hay hiểu được ý nghĩa của tuồng, khi đã tiếp xúc nhiều với nó.
Tận dụng mọi phương tiện, mọi hình thức có thể để ai cũng có thể tiếp xúc được với tuồng, chú ý đến tuồng, muốn tìm hiểu tuồng, đó là việc cần phải làm. Mà thực tế, là không quá khó làm.
Đến Bắc Kinh, du khách có thể thấy hình ảnh Kinh Kịch ở khắp mọi nơi. Người ta đưa hình ảnh Kinh Kịch lên xe taxi, lên vô số vật phẩm lưu niệm, dựng tượng Kinh Kịch ở các công viên. Người ta tổ chức các lễ hội hoa đăng khai thác hình tượng Kinh Kịch. Có rất nhiều trung tâm du lịch, khách sạn đưa các trích đoạn Kinh Kịch vào diễn phục vụ du khách… Còn nhà hát Kinh Kịch Bắc Kinh, không chỉ là nơi biểu diễn thuần tuý. Nó là một tổ hợp bao gồm bảo tàng, trung tâm giáo dục và điểm tham quan… Ở đây, có vô số thứ để xem; mọi người có thể hóa trang thành nhân vật Kinh Kịch mình yêu thích để chụp hình, quay phim lưu niệm, có thể mua những cuốn sách mỏng, những CD giới thiệu Kinh Kịch và đủ thứ vật phẩm lưu niệm có liên quan khác từ mặt nạ các loại, áo thun, bưu thiếp, xâu chìa khoá v.v…
Từ kinh nghiệm của Trung Quốc với Kinh Kịch, dễ thấy, chính khi hình ảnh nhân vật tuồng thể hiện qua các hình thức nghệ thuật thị giác như ảnh chụp, tranh, tượng, vật phẩm lưu niệm… càng phổ biến, thì bản thân nghệ thuật tuồng càng được quảng bá, kiến thức về nghệ thuật tuồng càng được phổ cập. Điều này đồng nghĩa với việc công chúng nghệ thuật tuồng ngày càng được nhân rộng. Ngòai ra, những sản phẩm nghệ thuật thị giác chuyên chở hình ảnh nghệ thuật tuồng nói trên, cùng với nghệ thuật tuồng, cũng chính là những sản phẩm thực tế tạo nên sự hấp dẫn của một nền văn hóa du lịch.
“KHÁM PHÁ NGHỆ THUẬT TUỒNG”
CÁCH NHÌN:
Tuồng, xét như một di sản văn hóa, là một hệ thống ký hiệu. Bằng hình ảnh và bằng ý niệm. Qua đó, có thể diễn dịch được bao nhiêu vấn đề khác về lịch sử, về các quan hệ xã hội, về những bí ẩn trong thế giới tâm hồn, và năng lực sáng tạo, năng lực biểu hiện v.v... của con người Việt Nam, một thời đã qua. Sự diễn dịch này, luôn là cần thiết, để nuôi dưỡng một mối đồng cảm chung, một niềm tự hào chung, là nền tảng của ý thức về một trách nhiệm chung, một tương lai chung nơi cả cộng đồng. Với “người ngoài”, đó cũng là một trong những đầu mối để khám phá, để trãi nghiệm lại những kinh nghiệm sống khác, ở một nền văn hóa khác.
Trong cách nhìn mở rộng này, bảo tồn và phát huy nghệ thuật Tuồng, không chỉ là bảo tồn những vở diễn và đưa chúng hòa nhập vào cuộc sống xã hội đương đại, mà cơ bản hơn, là bảo tồn cả một hệ thống hình ảnh và ý niệm, cả một hệ thống qui ước thể loại và văn hóa, và cả những câu chuyện chung quanh nó v.v... như là những minh chứng cho năng lực chiếm lĩnh thế giới và thể hiện bản thân về mặt thẩm mỹ của con người Việt Nam. Như vậy, nhà hát Tuồng, không thể chỉ được xem là một nhà hát thuần tuý nữa. Nó còn phải thực hiện chức năng là một bảo tàng, một trung tâm nghiên cứu, một trung tâm giáo dục, và là một điểm tham quan. Đối tượng mà nó phục vụ, không còn là số đông với nhu cầu giải trí, mà cơ bản hơn là những nhóm thiểu số khác nhau, với nhu cầu tri thức khác nhau. Khi nhắm đến, hay khi có các đối tượng phục vụ này, nghệ thuật Tuồng, có cơ hội để chắt lọc tinh hoa, để phục hồi các giá trị kinh điển..., và có một không gian sống mới, để tồn tại tự lực và phát huy ảnh hưởng...
NỘI DUNG CHƯƠNG TRÌNH SỰ KIỆN:
Có bốn nội dung chính:
Một, là trại sáng tác nhiếp ảnh và đồ họa “Khám phá nghệ thuật tuồng” kéo dài trong vòng 15 ngày. Trong khoảng thời gian này, các nghệ sĩ tuồng ở nhà hát tuồng Đào Tấn sẽ hoá trang, dựng cảnh, diễn các trích đoạn tiêu biểu và giải thích… để các nhiếp ảnh gia và nhà thiết kế đồ họa ghi hình, sáng tác và tạo mẫu vật phẩm thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm… Đây là hạt nhân của chương trình, tạo ra một hệ thống hình ảnh và tác phẩm đồ họa khái quát đặc trưng và các giá trị tiêu biểu của nghệ thuật tuồng, nhằm làm cơ sở cho công việc truyền thông, phổ cập kiến thức về nghệ thuật tuồng và để thiết kế, tạo mẫu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm góp phần phát triển sản phẩm cũng như quảng bá du lịch địa phương…
Hai, là Triển lãm nhiếp ảnh và đồ họa “Khám phá nghệ thuật tuồng” kéo dài trong vòng 10 ngày. Triển lãm này để giới thiệu thành quả trại sáng tác, nhưng sẽ được tổ chức gắn liền với một số hoạt động gia tăng giá trị khác với ý nghĩa là một hoạt động truyền thông và phổ cập kiên thức về nghệ thuật tuồng. Cụ thể, sẽ gồm có: một, triển lãm tác phẩm nhiếp ảnh, đồ hoạ và mẫu hàng thủ công mỹ nghệ, lưu niệm về nghệ thuật tuồng; hai, tổ chức các chương trình giao lưu “Khám phá nghệ thuật tuồng” giữa các nghệ sĩ thị giác, nghệ sĩ tuồng, các nhà nghiên cứu về tuồng với công chúng, sinh viên học sinh tại địa phương; ba, tổ chức chương trình đấu giá các tác phẩm nhiếp ảnh và đồ họa trong triển lãm nhằm gây quĩ hỗ trợ các nghệ sĩ tuồng nghèo khó ở địa phương; bốn, tổ chức chương trình đấu thầu việc sản xuất các vật phẩm thủ công mỹ nghệ, hàng lưu niệm về nghệ thuật tuồng; năm, tổ chức chương trình nói chuyện về nghệ thuật Tuồng (Chúng tôi dự kiến mời giáo sư Trần văn Khê chủ trì) để phát sóng trực tiếp trên truyền hình địa phương…
Ba, trong khoảng thời gian 10 ngày triển lãm, sẽ có một loạt sự kiện nghệ thuật cộng đồng hết sức đặc biệt nhằm lôi kéo công chúng đến với nhà hát tuồng, giúp họ hiểu hơn và yêu thích hơn nghệ thuật tuồng và hấp dẫn du khách ngoại quốc đang ở khắp nơi về Bình Định. Có thể kể đến hai sự kiện: Một, “Cùng vẽ mặt nạ tuồng” và hai, “Hội thi thiết kế trang trí mẫu diều từ hình tượng nghệ thuật tuồng”.
Về sự kiện 1: chúng tôi làm sẳn 1.000 mặt nạ trắng đắp nổi bằng giấy bồi, sau đó, đề nghị các em thiếu nhi và du khách hãy vẽ lên đó chân dung nhân vật tuồng mà mình yêu thích. Sẽ chọn 10 mẫu mặt nạ đẹp nhất mà các em vẽ để đưa vào chương trình đấu giá gây quĩ hỗ trợ trẻ em nghèo cơ nhỡ ở địa phương. Du khách muốn vẽ phải mua một chiếc mặt nạ giá 1USD. Toàn bộ số tiền thu từ nguồn này, cũng sẽ được đưa vào quĩ nói trên.
Về Sự kiện 2: chúng tôi sẽ phát động toàn quốc, đề nghị mọi người tham gia thiết kế trang trí mẫu diều từ hình tượng nghệ thuật tuồng. Hội thi sẽ được tổng kết, trao giải thưởng trong chương trình thả diều nghệ thuật tại bãi biễn ...
Bốn, là một loạt hoạt động quảng bá mở rộng về nghệ thuật tuồng. Cụ thể, sẽ có một số hoạt động như sau: một, in sách bỏ túi “Tìm hiểu nghệ thuật tuồng”; hai, in vựng tập chân dung nhân vật tuồng-nghệ thuật hóa trang và mặt nạ tuồng; ba, in postcard, poster giới thiệu nghệ thuật tuồng; bốn, in brochure giới thiệu nhà hát tuồng Đào Tấn, năm, thực hiện website giới thiệu nghệ thuật tuồng và nhà hát tuồng Đào Tấn…sáu, dựng phòng truyền thống nghệ thuật tuồng ở nhà hát tuồng Đào Tấn để phục vụ nhu cầu tìm hiểu của công chúng địa phương và nhu cầu tham quan của du khách… bảy, tổ chức triển lãm hội họa, điêu khắc và sắp đặt “Cảm hứng tuồng”
Các hoạt động này sẽ được tổ chức gối đầu lên nhau thành một “chiến dịch” kéo dài trong vòng một tháng.
Để biết thêm thông tin, vui lòng liên hệ:
Nguyên Hưng
0909 720 662
nguhuart@gmail.com
hoặc
Công ty Truyền thông Nghệ thuật Sông Việt
18 Nguyễn Phong Sắc (kéo dài)
P.Vọng Dịch, Q. Cầu Giấy, Hà Nội
Điện thoại: (04)6 2511 588
WIDGETIZE
Hoa Thơm Cỏ Lạ # 24. October 2009, 15:33
Bùi Thái Thanh Nhàn # 2. November 2009, 09:48