My OperaSuy ngẫm về thị trường Thiết kế Web tại Việt Nam
Tuesday, November 20, 2007 2:45:38 AM
Anh bạn CEO của tôi tại một công tuyển dụng trực tuyến có tâm sự, thời kỳ dotCom Việt Nam đã trôi qua, giờ là thời kỳ nhặt nhạnh những gì còn sót lại của chiến trường. Bản thân tôi thì suy nghĩ khác, Việt Nam chưa đến thời kỳ dot Com, sự sụp đổ của bong bóng cổ phiếu do đầu tư quá mức vào cáp quang với mong muốn truyền tải tất cả những thông tin số mới của thế giới vào những năm 1999, là bài học khó lặp lại. Bong bóng dot-com đã biến Bangalore trở thành ngoại ô của Boston, và người dùng cuối được hưởng lợi gần như miễn phí từ những hệ thống đầu tư đắt tiền. Dot-com như một bệnh dịch khiến toàn bộ ngành phát triển quá nóng, giá trị doanh nghiệp vượt quá giá trị thực của chúng, để rồi khi vắt cạn nguồn tài chính doanh nghiệp, nguồn tài chính của các công ty quản lý quỹ thì đổ sập xuống.
Việt Nam trong thời kỳ mở cửa, chịu sự tác động của thị trường IT thế giới thì ngành công nghệ thông tin nói chung cũng như Thiết kế Web nói riêng phát triển khá nhanh. Tuy nhiên ngành này chưa được nhìn nhận đúng từ những người quản lý. Một thực tế là chất lượng vẫn kém xa thế giới, và cuộc chạy đua về giá đang thực sự diễn ra giữa các công ty tại Việt Nam. Thay vì tập trung vào đào tạo cơ bản: tính easy-to-use, khoa học thiết kế Web, kiến trúc phần mềm... sản phẩm có giá trị ứng dụng thực tế cao thì các doanh nghiệp coi thiết kế Web là công việc của các nhà lập trình viên "tự học". Có lẽ đây là một vấn đề của hầu hết các công ty vừa và nhỏ tại Việt Nam.
Một hôm đang dạo chơi trên mạng, bạn tôi nói: "Này ông bạn, bạn đã xem trang Web của thành phố Đà Nẵng chưa?" Tôi thờ ơ trả lời:"Có gì hay ho trong đó mà xem?". Bạn tôi cười nói:"À, ông Chủ tịch TP đã nghỉ 6 tháng rồi nhưng trên đó vẫn đề ông đó đang đương chức". Một thực tế là các trang Web sau khi bỏ hàng trăm triệu để xây dựng rồi để chết là điều bình thường tại thị trường non trẻ này.
Trong số 504 doanh nghiệp được điều tra (chủ yếu ở địa bàn các thành phố, thị xã) thì có 46,2% doanh nghiệp cho biết đã lập website, đó là một con số rất đáng mừng. Tuy nhiên, nhìn vào tần suất cập nhật thông tin lại thấy một thực trạng đáng buồn. Trong khi 28,76% số doanh nghiệp cập nhật thông tin hằng ngày (chủ yếu là các doanh nghiệp xuất khẩu, ngân hàng), 17,6% cập nhật hằng tuần và 13,73% cập nhật hằng tháng thì có đến 39,91% doanh nghiệp thỉnh thoảng mới cập nhật thông tin.(thông tin từ Vụ TMĐT 2006)
Ai học xong IT từ một trường kỹ thuật cũng đều có mơ ước mở một công ty IT, hớt ván chút nhu cầu của thị trường là đủ sống qua ngày. Mỗi khi thêm một công ty lại thêm một giọt nước vào cái ly đã đầy, người sử dụng đã gần như không còn đánh giá cao chất lượng của thiết kế Web, và chính sách giá được tận dụng triệt để. Ông lớn FPT đưa ra giá thấp hơn 15-20 lần so với một công ty nhỏ, dịch vụ thiết kế Web giảm thiểu các dịch vụ gia tăng- phương pháp tiền trao cháo múc thể hiện sự giảm tối đa các dịch vụ một cách lộ liễu. Tuy nhiên theo cá nhân tôi, đang có sự chênh lệch về chất lượng sáng tạo của 2 khu vực Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Không phải tự dưng rất nhiều công ty tư nhân lại tin tưởng sử dụng dịch vụ của các công ty HCM. Bản thân tôi nhiều khi cũng tự hỏi, tại sao mình không kiếm tìm sự hợp tác từ HCM. Nhưng rút cục tôi lại tìm thấy niềm tin từ HN mặc dù phải bỏ ra rất nhiều công sức tìm kiếm.
Theo khảo sát của Monster.com, trong những năm qua tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành thiết kế web là 26%, dự đoán trong năm 2007 tỷ lệ ngày còn tăng cao hơn. Như vậy chúng ta có thể tin tưởng thị trường Việt Nam cũng sẽ tăng trưởng, tuy nhiên nó sẽ có sự lột xác của các doanh nghiệp về chất lượng sản phẩm, chiến lược marketing, bán hàng,...với việc giành thị trường từ những tay cự phách trẻ đến từ Hà Nội.
Lĩnh vực Web sẽ chia ra rất nhiều thị trường khác nhau, mỗi doanh nghiệp sẽ tập trung vào một miếng bánh riêng của mình, không còn ăn hỗn tạp như trước đây nữa. Có những ngành hứa hẹn thành công như Game online, quảng cáo (trực tuyến, game, mobile...), dịch vụ nội dung trực tuyến, bán hàng trực tuyến,... với nhiều hình thức làm việc như out-source, in-source, in-forming, off-shoring,... Phương thức làm việc hợp tác thay thế dần phương thức làm việc độc lập hoặc bán độc lập như hiện tại. Các tập đoàn về IT sẽ làm mờ dần đi các công ty ICT phục vụ riêng cho các tập đoàn.
Chúng ta đã thấy rất nhiều điều về thị trường này, vậy đằng sau những thách thức đó thực sự điều gì cần phải xem lại. Trong bài viết này tôi không có ý định nói về ngành công nghệ thông tin, tôi giới hạn bài viết trong chuyên ngành thiết kế Web, tuy nhiên chắc chắn có nhiều thiếu sót do còn ít kinh nghiệm, tôi rất mong các bạn bổ sung thêm để chúng ta hiểu sâu hơn.
Các khó khăn của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế Web (khó khăn bên ngoài doanh nghiệp mà chủ yếu là do người dùng cuối và chính phủ tôi sẽ đề cập sau):
1. Chất lượng nhân sự
2. Marketing & bán hàng
3. Quản lý chất lượng dự án
4. Quản lý dòng Tài chính
5. Khả năng vận dụng Mã nguồn mở
6. Sự hợp tác giữa các bộ phận trong công ty và giữa các công ty.
Bắt đầu bài viết tôi có một vài nhận định sau:
Tôi sẽ phân tích 2 nhóm nhân viên để chúng ta có cái nhìn toàn cảnh về nhân sự thiết kế Web tại Việt Nam:
Mr. John
(Còn tiếp)
Việt Nam trong thời kỳ mở cửa, chịu sự tác động của thị trường IT thế giới thì ngành công nghệ thông tin nói chung cũng như Thiết kế Web nói riêng phát triển khá nhanh. Tuy nhiên ngành này chưa được nhìn nhận đúng từ những người quản lý. Một thực tế là chất lượng vẫn kém xa thế giới, và cuộc chạy đua về giá đang thực sự diễn ra giữa các công ty tại Việt Nam. Thay vì tập trung vào đào tạo cơ bản: tính easy-to-use, khoa học thiết kế Web, kiến trúc phần mềm... sản phẩm có giá trị ứng dụng thực tế cao thì các doanh nghiệp coi thiết kế Web là công việc của các nhà lập trình viên "tự học". Có lẽ đây là một vấn đề của hầu hết các công ty vừa và nhỏ tại Việt Nam.
Một hôm đang dạo chơi trên mạng, bạn tôi nói: "Này ông bạn, bạn đã xem trang Web của thành phố Đà Nẵng chưa?" Tôi thờ ơ trả lời:"Có gì hay ho trong đó mà xem?". Bạn tôi cười nói:"À, ông Chủ tịch TP đã nghỉ 6 tháng rồi nhưng trên đó vẫn đề ông đó đang đương chức". Một thực tế là các trang Web sau khi bỏ hàng trăm triệu để xây dựng rồi để chết là điều bình thường tại thị trường non trẻ này.
Trong số 504 doanh nghiệp được điều tra (chủ yếu ở địa bàn các thành phố, thị xã) thì có 46,2% doanh nghiệp cho biết đã lập website, đó là một con số rất đáng mừng. Tuy nhiên, nhìn vào tần suất cập nhật thông tin lại thấy một thực trạng đáng buồn. Trong khi 28,76% số doanh nghiệp cập nhật thông tin hằng ngày (chủ yếu là các doanh nghiệp xuất khẩu, ngân hàng), 17,6% cập nhật hằng tuần và 13,73% cập nhật hằng tháng thì có đến 39,91% doanh nghiệp thỉnh thoảng mới cập nhật thông tin.(thông tin từ Vụ TMĐT 2006)
Ai học xong IT từ một trường kỹ thuật cũng đều có mơ ước mở một công ty IT, hớt ván chút nhu cầu của thị trường là đủ sống qua ngày. Mỗi khi thêm một công ty lại thêm một giọt nước vào cái ly đã đầy, người sử dụng đã gần như không còn đánh giá cao chất lượng của thiết kế Web, và chính sách giá được tận dụng triệt để. Ông lớn FPT đưa ra giá thấp hơn 15-20 lần so với một công ty nhỏ, dịch vụ thiết kế Web giảm thiểu các dịch vụ gia tăng- phương pháp tiền trao cháo múc thể hiện sự giảm tối đa các dịch vụ một cách lộ liễu. Tuy nhiên theo cá nhân tôi, đang có sự chênh lệch về chất lượng sáng tạo của 2 khu vực Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
Không phải tự dưng rất nhiều công ty tư nhân lại tin tưởng sử dụng dịch vụ của các công ty HCM. Bản thân tôi nhiều khi cũng tự hỏi, tại sao mình không kiếm tìm sự hợp tác từ HCM. Nhưng rút cục tôi lại tìm thấy niềm tin từ HN mặc dù phải bỏ ra rất nhiều công sức tìm kiếm.
Theo khảo sát của Monster.com, trong những năm qua tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành thiết kế web là 26%, dự đoán trong năm 2007 tỷ lệ ngày còn tăng cao hơn. Như vậy chúng ta có thể tin tưởng thị trường Việt Nam cũng sẽ tăng trưởng, tuy nhiên nó sẽ có sự lột xác của các doanh nghiệp về chất lượng sản phẩm, chiến lược marketing, bán hàng,...với việc giành thị trường từ những tay cự phách trẻ đến từ Hà Nội.
Lĩnh vực Web sẽ chia ra rất nhiều thị trường khác nhau, mỗi doanh nghiệp sẽ tập trung vào một miếng bánh riêng của mình, không còn ăn hỗn tạp như trước đây nữa. Có những ngành hứa hẹn thành công như Game online, quảng cáo (trực tuyến, game, mobile...), dịch vụ nội dung trực tuyến, bán hàng trực tuyến,... với nhiều hình thức làm việc như out-source, in-source, in-forming, off-shoring,... Phương thức làm việc hợp tác thay thế dần phương thức làm việc độc lập hoặc bán độc lập như hiện tại. Các tập đoàn về IT sẽ làm mờ dần đi các công ty ICT phục vụ riêng cho các tập đoàn.
Chúng ta đã thấy rất nhiều điều về thị trường này, vậy đằng sau những thách thức đó thực sự điều gì cần phải xem lại. Trong bài viết này tôi không có ý định nói về ngành công nghệ thông tin, tôi giới hạn bài viết trong chuyên ngành thiết kế Web, tuy nhiên chắc chắn có nhiều thiếu sót do còn ít kinh nghiệm, tôi rất mong các bạn bổ sung thêm để chúng ta hiểu sâu hơn.
Các khó khăn của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thiết kế Web (khó khăn bên ngoài doanh nghiệp mà chủ yếu là do người dùng cuối và chính phủ tôi sẽ đề cập sau):
1. Chất lượng nhân sự
2. Marketing & bán hàng
3. Quản lý chất lượng dự án
4. Quản lý dòng Tài chính
5. Khả năng vận dụng Mã nguồn mở
6. Sự hợp tác giữa các bộ phận trong công ty và giữa các công ty.
Bắt đầu bài viết tôi có một vài nhận định sau:
- Có sự chênh lệch về chất lượng nhân sự tại HN và HCM
- Chảy máu chất xám, có sự di chuyển từ khối kinh tế Việt Nam sang liên doanh, nước ngoài
- Xu hướng làm việc theo out-source, off-source, freelance đang dần xuất hiện
- Chất lượng nhân viên tại các công ty tư nhân vừa và nhỏ không cao.
- Quản lý nhân viên là vấn đề đau đầu của nhiều công ty Việt Nam
- Quy trình làm việc của nhiều công ty Việt Nam không chuyên nghiệp
- Cảnh báo tình trạng dùng chính sách lương để cạnh tranh nhân viên
- Các công ty vừa và nhỏ ít coi trọng xây dựng kế hoạch đào tạo nhân viên
- Lòng trung thành của nhân viên ngày một giảm sút
Tôi sẽ phân tích 2 nhóm nhân viên để chúng ta có cái nhìn toàn cảnh về nhân sự thiết kế Web tại Việt Nam:
- Nhóm nhân viên trình độ trung bình, khá, ít kinh nghiệm làm việc cho công ty vừa và nhỏ
- Nhóm nhân viên trình độ khá, giỏi, có nhiều kinh nghiệm phân bố tại tất cả các công ty.
Mr. John
(Còn tiếp)
(0%)
