Quỷ Cốc tử là một bậc kỳ nhân thời Xuân Thu Chiến Quốc. Ở đất Dương Thành địa phận nhà Chu có một cái hang giữa chốn núi cao rừng thẳm, đầy lam sơn chướng khí, người thường khó ở được nên gọi là Quỷ Cốc. Có vị đạo sĩ sống trong hang này vừa tu luyện vừa dạy học trò, người đời gọi ông là Quỷ Cốc tử hay Quỷ Cốc tiên sinh.

Quỷ Cốc tử rất tinh thông Nho, Y, Lý, Số, đã mở rộng và phát triển Dịch học, lại còn sáng lập ra các môn như Số học (gọi là Nhật Nguyệt tương vi, thu cả trong bàn tay, xem việc trước, đoán việc sau khá linh nghiệm), Binh học (cách hành binh, bày trận khôn khéo, tài tình) Du thuyết học (biết rộng, nghe nhiều, hiểu rõ địch ta, lý lẽ mạnh yếu, thời và thế của mình, buông lời hùng biện, thuyết phục và cảm hóa người nghe), Xuất thế học...

Tương truyền học trò của Quỷ Cốc tử có những người tài giỏi như: Tô Tần, Trương Nghi, Tôn Tẫn, Bàng Quyên, Quan Lộ, Dã Hạc đều là những kỳ nhân của các triều đại.

Người đời có 36 kế. Quỷ Cốc tử đưa ra 72 biến (phép, cách) để phá vỡ 36 kế. Người ta gọi 72 phép đó là Quỷ Cốc đấu pháp tâm thuật.

72 Phép này trong tĩnh có động, trong động có tĩnh. "Biến sinh ra sự, sự sinh mưu, mưu sinh kế, kế sinh nghị, nghị sinh thuyết, thuyết sinh tiến, tiến sinh thoái, thoái sinh chế" Quỷ Cốc tử cho rằng trong thiên hạ không có việc gì khó, mọi chuyện toàn do con người bày đặt, bố trí mà thôi. Chỉ cần không ngừng nghiên cứu thực tiễn, thì có thể đạt được mục đích của mình. (Đánh giá cao điểm này, rất triết học)