DOANH NGHIỆP PHẦN MỀM - Software Development Company
Tuesday, May 29, 2007 6:16:12 PM
Năm 1998, Yahoo! mua lại công ty Viaweb với giá 49 triệu USD. Sản phẩm chủ lực của Viaweb lúc ấy là Viaweb Store được đổi tên thành Yahoo!Store. Ra đời trong thời kỳ sơ khai của thương mại điện tử, Viaweb Store là ứng dụng web đầu tiên, giữ vị trí hàng đầu trong việc xây dựng và quản lý cửa hàng trực tuyến. Rất có thể đối với bạn chuyện “đâu đâu” này không có gì đáng chú ý. Bạn sẽ nghĩ khác nếu biết rằng Viaweb là một công ty nhỏ mới thành lập 3 năm trước đó (1995) bởi một nhóm bạn ở ĐH Havard với số vốn vay mượn 8000 USD. Thấu hiểu những khó khăn của bước đầu khởi nghiệp, Paul Graham – nguyên “chủ xị” của Viaweb – sau này đã thành lập công ty Y Combinator chuyên cho vay vốn ban đầu và tư vấn miễn phí cho những người trẻ muốn tạo lập doanh nghiệp phần mềm. Xin mời bạn xem “đôi dòng tâm sự” của Paul Graham.
NÊN KHỞI NGHIỆP Ở TUỔI NÀO?
Nếu bạn ở độ tuổi từ 23-38 và muốn giải quyết “một phát” vấn đề tiền bạc thay cho việc lãnh lương từ từ trong cuộc đời làm thuê, bạn nên lập doanh nghiệp của mình. Tôi đặt ra giới hạn dưới 23 vì bạn cần có thời gian để hiểu biết hoạt động của 1 doanh nghiệp nào đó đang tồn tại trước khi lập doanh nghiệp riêng.
Tôi đã trải qua 1 năm làm việc trong một công ty phần mềm để trả những khoản nợ vay khi học đại học. Đó là năm tồi tệ nhất trong cuộc sống “người lớn” của tôi, nhưng tôi đã học được nhiều bài học quý giá (mặc dù lúc ấy tôi chưa nhận thức được điều này) về doanh nghiệp phần mềm. Đó hầu hết là bài học tiêu cực: đừng có quá nhiều cuộc họp, đừng để nhiều người nhúng tay vào cùng một đoạn mã nguồn, đừng để người thuần túy kinh doanh – không hiểu gì về kỹ thuật – điều hành công ty, đừng tạo ra sản phẩm cao cấp, đừng ngăn cách lập trình viên với người dùng, đừng để mã nguồn trở nên quá lớn, đừng đổ tiền vào trụ sở cao sang…Những bài học tiêu cực cũng quý giá như những bài học tích cực, thậm chí còn quý giá hơn vì ta khó mà lặp lại những việc hay ho nhưng hoàn toàn có thể tránh những điều sai lầm.
Một nguyên nhân khác làm cho bạn khó lập công ty trước tuổi 23 đó là người ta không tin bạn. Những người cho bạn vay vốn sẽ ràng buộc bạn bởi đủ thứ điều kiện và bạn có nguy cơ trở thành con rối trong tay họ. Khách hàng sẽ lo rằng bạn có thể “rơi rụng” bất cứ lúc nào, làm cho họ lâm vào thế kẹt. Ngay cả bạn nữa, bạn cũng ý thức về sự trẻ tuổi của mình, ngần ngại không muốn thuê những người lớn tuổi hơn, chỉ muốn nhận những người nhỏ tuổi hơn mình và điều này làm cho bạn khó chọn được người thích hợp.
Cũng có những người rất khác thường như Bill Gates, lập ra Microsoft ở tuổi 19, cùng Paul Allen. Nhưng khi đó, Paul Allen ở tuổi 22. Đây có lẽ là yếu tố đáng kể. Cũng cần chú ý rằng khi thành lập, Microsoft đã có đủ vốn cần thiết, không phải vay mượn.
Về tuổi 38, tôi đặt ra giới hạn trên như vậy vì tôi không nghĩ rằng người ta còn đủ thể lực để tạo lập doanh nghiệp phần mềm khi vượt quá tuổi này. Tôi đã từng làm việc đến 2-3 giờ sáng mỗi đêm, bảy ngày trong 1 tuần. Giờ đây, tôi không chắc mình còn đủ sức để làm việc như vậy nữa hay không. Ngoài ra, việc khởi nghiệp bao giờ cũng có rủi ro lớn về tiền bạc. Nếu bạn thử lập doanh nghiệp và rồi trắng tay ở tuổi 26 thì cũng không có gì ghê gớm. Tuy nhiên, ở tuổi 38, bạn không thể chấp nhận nhiều rủi ro, đặc biệt khi bạn có con nhỏ.
BA YẾU TỐ ĐỂ KHỞI NGHIỆP THÀNH CÔNG
Đó là có được những cộng sự tốt, làm ra những sản phẩm mà người ta thực sự cần và biết cách tiêu tiền ở mức…ít nhất.
Sẽ rất tốt nếu bạn có được những bạn học tài năng để cùng nhau khởi nghiệp. Doanh nghiệp phần mềm nên có từ 2 đến 4 người sáng lập. Bạn có thể cảm thấy gánh nặng quá sức nếu bạn khởi nghiệp một mình. Ngay cả Bill Gates cũng cần có người đồng sáng lập khi tạo dựng Microsoft. Tuy nhiên, đừng có quá nhiều đồng sáng lập vì nếu vậy bạn sẽ phải thường xuyên đối mặt với sự bất đồng quan điểm.
Trong việc thuê người, chúng tôi cũng bắt đầu từ những người bạn. Làm bạn với một người nào đó dù chỉ là trong một thời gian ngắn, bạn có thể hiểu người ấy hơn bất cứ cuộc phỏng vấn nào. Thật tuyệt vời nếu bạn tìm được người biết làm việc toàn tâm, toàn ý. Đó là những người có khả năng nhanh chóng trở nên chuyên nghiệp, rất cần thiết cho một doanh nghiệp mới thành lập.
Để làm ra phần mềm mà người dùng thực sự cần, không nhất thiết phải có ý tưởng gì lớn lao. Bạn chỉ cần cung cấp cho người dùng 1 công nghệ tốt hơn những gì họ đang có.Khi khởi nghiệp, người ta thường ôm mộng tạo lập công ty như Apple hay Google. Đó là các thương hiệu lớn mà chúng ta đều biết. Tuy nhiên, còn rất nhiều công ty khác sống lặng lẽ ở các mức hạ tầng kỹ thuật. Muốn dễ thành công, bạn nên chọn những thị trường ẩn tàng, nơi mà nhiều thứ còn rất tệ, đang chờ đợi bạn làm tốt hơn. Bạn có biết rằng ở bộ phận IT trong các doanh nghiệp, người ta tiêu tiền nhiều đến mức khó tin nhưng thường chỉ xây dựng được những thứ bá láp.
Bạn hãy nhắm vào các công ty nhỏ và tạo ra sản phẩm không đắt dành cho họ. Trong kỹ thuật, những thứ rẻ tiền luôn luôn nuốt chửng những thứ đắt tiền. Người ta dễ dàng làm cho sản phẩm rẻ mạnh hơn nhưng khó làm cho sản phẩm mạnh rẻ hơn. Những sản phẩm rẻ được cải tiến dần dần tựa như nước dâng lên trong phòng, ép bẹp gí các sản phẩm cao cấp lên trần nhà.
Hãy tạo ra sản phẩm rẻ nhất để nắm giữ cấp thấp. Sẽ rất nguy hiểm nếu bạn để ai đó “bay” ở bên dưới mình, khi đó bạn sẽ ở trong tầm ngắm của họ.
Trong việc tiêu tiền, dù có vay được vốn lớn, bạn phải triệt để tiết kiệm vì tiền vay không phải là tiền của bạn. Không ít doanh nghiệp phần mềm mới thành lập chỉ trong một thời gian ngắn đã cạn vốn và thất bại. Làm phần mềm thực ra không cần văn phòng trong các cao ốc. Bạn chỉ cần một căn hộ, nơi mà mọi người có thể trở lại làm việc sau bữa ăn tối. Đó là thời gian làm việc hiệu quả nhất khi mà không còn chuông điện thoại réo gọi inh ỏi. Bạn có thấy rằng ở nhà ta thường “quậy” máy tính dễ dàng hơn ở nơi làm việc, vậy thì sao không làm gì cho nơi làm việc gần giống như nhà mình?
Ngoài ra, để tiết kiệm, bạn chỉ nên thuê những người bạn thực sự cần, chứ không phải để cho có “bộ máy” đầy đủ. Khi điều hành một công ty, bạn sẽ thấy rằng người ta thường hỏi bạn công ty có bao nhiêu người để đánh giá bạn thuộc cỡ nào. Điều này thật ngớ ngẩn. Các nhà báo thường ngạc nhiên khi tôi nói công ty của mình chỉ có 20 người. Họ không biết rằng chúng tôi đã đánh bại công ty đối thủ có hàng trăm người.
Tóm lại, lập ra doanh nghiệp phần mềm không phải là chuyện quá phức tạp như thoạt nhìn. Chỉ cần tạo được sản phẩm mà người dùng yêu thích và tiêu tiền ít hơn số mà bạn làm ra. Liệu có khó lắm không đối với bạn?






