Thị trường chứng khoán ở Mỹ

Theo Cơ quan Thuế của Mỹ (*), năm 2003 nước Mỹ có 5,4 triệu công ty đăng ký theo luật công ty, trong đó gần 20.000 công ty có doanh thu trên 1 tỉ đô la. Chỉ có một số nhỏ các công ty này và một số công ty nước ngoài có thành tích, đáng tin cậy, có thể nộp đơn xin đăng ký bán cổ phiếu của họ trên một trong ba chợ buôn bán chứng khoán của nước Mỹ. Các chợ này đều được đặt dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Ủy ban Chứng khoán Mỹ (US Securities and Exchange Commission - SEC) nhằm tránh gian lận và các hoạt động ảnh hưởng đến giá cổ phiếu trên thị trường. Các điều kiện xét duyệt có khác nhau giữa các chợ, nhưng đều phải tuân thủ điều kiện cơ bản về tổ chức công ty do SEC đề ra.



Các công ty nhỏ, hoặc mới ra đời, hoặc chưa hội đủ điều kiện khắt khe của SEC có thể bán cổ phiếu qua công ty môi giới theo dạng:



• Tờ hồng (Pink Sheets): là hệ thống điện tử ghi giá cổ phiếu của các công ty chưa được chấp nhận trên thị trường chính thức và không đặt dưới sự kiểm soát của SEC, nhưng có buôn bán thông qua các công ty môi giới. Số lượng cổ phiếu trao đổi ở đây rất nhỏ.



• Bảng thông cáo OTC (OTC Bulletin Board): là hệ thống điện tử ghi giá mua bán của các chứng khoán như Pink Sheets nhưng có tổ chức hơn và đặt dưới sự kiểm soát của Hiệp hội các nhà môi giới chứng khoán (National Association of Securities Dealers, Inc). Điều kiện để được ghi giá ở đây là công ty phải nộp bản báo cáo tài chính cho SEC hay các cơ quan kiểm soát ngân hàng hay bảo hiểm. Cổ phiếu các công ty này có độ rủi ro rất cao, thường được gọi là cổ phiếu rác.



Các công ty đạt tiêu chuẩn có thể nộp đơn xin đăng ký buôn bán cổ phiếu trên một trong ba chợ nằm tại New York sau:



1. New York Stock Exchange (NYSE): thành lập năm 1792, hiện nay vẫn buôn bán trên sàn, mặc dù áp dụng khớp lệnh liên tục. Nó là chợ lớn nhất Mỹ, có 2.764 công ty đăng ký, trong đó 451 là công ty nước ngoài. Tổng giá trị của các công ty có chứng khoán buôn bán trên sàn là 25.000 tỉ đô la (tính ở thời điểm 31-12-2006). NYSE đã hợp nhất với Công ty Chứng khoán Euronext ở Paris để trở thành NYSE Euronext. Chỉ số NYSE Composite Index là chỉ số tổng hợp các chứng khoán bán trên sàn NYSE. Chỉ số này chỉ là một trong nhiều chỉ số được tính nhằm theo dõi thị trường. Một trong những chỉ số quan trọng của NYSE thường được theo dõi là Dow Jones Industrial Average Index (DJIA) tính dựa vào 30 công ty quan trọng nhất ở Mỹ.



2. NASDAQ: thành lập năm 1971 là sàn lớn hạng nhì nước Mỹ, có 3.200 công ty thành viên. Nó có số lượng chứng khoán buôn bán hàng ngày lớn nhất Mỹ. Chợ này phát triển rất nhanh, không có sàn vì hoàn toàn giao dịch tự động trên máy tính do đó chi phí rẻ. Các công ty thành viên thiên về công nghệ mới như Công ty Microsoft (MSFT). Chỉ số trên thị trường này là NASDAQ Composite, NASDAQ-100 (dựa vào chứng khoán của 100 công ty), NASDAQ-Biotechnology.



3. American Stock Exchange (AMEX): thành lập năm 1842, hiện nay trên sàn có 880 công ty đăng ký. Đây là công ty do chính các thành viên đăng ký làm chủ. Sàn này ít quan trọng vì chủ yếu bán cổ phiếu của các công ty nhỏ hoặc trung bình, cũng như quyền mua bán (options) và chứng khoán các quỹ tài chính. Đăng ký vào sàn này tương đối dễ dàng hơn vào NYSE và NASDAQ.
Theo TBKTSG