Tôi đã nghe những từ như “chuyên gia Liên Xô”, “chuyên gia Trung Quốc”, nhưng thông tin như thế này từ chính người Nga thì quả có hơi sốc. Thế nhưng ngẫm lại thì cũng bình thường: trong một cuộc chiến mà cùng với sự nối tiếp của tiến trình đấu tranh giành độc lập, là cả chiều sâu và chiều rộng của bối cảnh chiến tranh ý thức hệ, thì việc can dự trực tiếp của đồng minh thuộc bên này hay bên kia là khó tránh khỏi. Vấn đề là cần thừa nhận tất cả sự thật lịch sử (còn chưa lâu) đó, dù là ở phía này hay phía kia, dù là ở điều hay hay điều dở. Có lẽ đó là một phần của tiến trình hòa giải đầy khó khăn vậy!

-

Russia Today News

Những người lính Liên Xô “bí mật” tại Việt Nam lên tiếng

Lê Tuấn Huy dịch

Các cựu chiến binh Nga đã họp mặt để đánh dấu dịp kỷ niệm việc người Mỹ rút khỏi chiến tranh Việt Nam. Hơn 3.000 lính Xô-viết đã chiến đấu trong cuộc xung đột này dù trong nhiều năm chính quyền luôn chối bỏ việc họ đã dính líu vào đó.

Ðây là cuộc chiến tranh dài nhất và gây chia rẽ nhất của người Mỹ, với hơn 60.000 thanh niên thiệt mạng trong một cuộc xung đột đã giết chết hơn năm triệu người của tất cả các bên.

Hầu hết mọi người vẫn nghĩ rằng Việt Nam chỉ là cuộc chiến mà Hoa Kỳ và đồng minh miền Nam chống lại miền Bắc.

Thế nhưng những người lính của Liên bang Xô-viết cũng đã ở đó, thực hiện phần việc của họ nhằm bành trướng chủ nghĩa cộng sản. Họ nằm trong số những người lính bị lãng quên của Liên bang Xô-viết, là những cựu binh của một cuộc chiến mà chính quyền của họ đã chối bỏ trong gần hai mươi năm việc có dính líu vào. Chỉ sau khi chế độ bị sụp đổ vào năm 1991, các quan chức mới thừa nhận có hơn 3.000 quân Xô-viết đã chiến đấu chống lại người Mỹ tại Việt Nam. Và nay, một số người lính cũ này lại họp mặt để đánh dấu kỷ niệm lần thứ 35 việc rút quân của Hoa Kỳ.

“Chính thức thì chúng tôi được biết đến như một nhóm chuyên gia quân sự Nga. Cấp chỉ huy thì được gọi đơn giản là chuyên gia cao cấp. Do đó, về mặt chữ nghĩa thì không có các đơn vị quân Nga ở Việt Nam. Thế nhưng, điều duy nhất mà chúng tôi biết, là chúng tôi là người Xô-viết, là người lính Xô-viết, và chúng tôi phải làm bất cứ những gì có thể để chấm dứt các vụ không kích. Đó chính là điều mà chúng tôi đã làm”, ông Nikolay Kolesnik, một cựu binh tại Việt Nam nhớ lại.

Kiến thức chuyên môn của Liên Xô đã giữ phần sống còn trong việc huấn luyện lực lượng Việt Nam, tên lửa đối không Xô-viết đã gây thiệt hại nặng nề cho máy bay Mỹ.

Những người đã chiến đấu bên cạnh người Nga nói rằng khó mà có chuyện đánh giá quá mức ảnh hưởng họ đã có. “Liên Xô đã có sự giúp đỡ rất to lớn trong chiến tranh. Chúng tôi dành nhiều kính nể cho thiết bị và chuyên gia Nga. Thiết bị của họ tốt hơn của Mỹ. Ðó là lý do tại sao chúng tôi đã có thể chiến thắng”, ông Lý Công Niệm, một cựu chiến binh Việt Nam nói.

Lễ kỷ niệm hôm thứ Bảy [16.02.2008] là cơ hội cho những người lính của thế hệ tiếp nối gặp gỡ những người trước đây đã làm được tất cả, và cho một đất nước tỏ lòng biết ơn những cựu chiến binh đã từng là đồng minh không được nhìn nhận trong một thời gian quá lâu.

Nhiều năm qua, họ là người những người “không có ở đó” – những cựu binh của một cuộc chiến mà chính quyền đã nói rằng họ không bao giờ tham gia chiến đấu. Nay thì, ba mươi năm sau khi người cuối cùng trong số này rời khỏi rừng núi Việt Nam, họ đã có thể tưởng nhớ một cách xứng đáng vai trò của mình tại một trong những cuộc xung đột quan trọng nhất thế kỷ thứ XX.

-

(Chú thích ảnh: Trong nhiều năm, họ đã là những người “không có ở đó” – những cựu binh Xô-viết tại Việt Nam.)

-

Nguồn: USSR ‘secret' Vietnam soldiers speak out.

Xem thêm:

• BBC Việt ngữ, Về 3000 quân Liên Xô trong cuộc chiến Việt Nam.
• “Những bí mật Nga trong chiến tranh Việt Nam” (blogger WL đề xuất).

Xem bản tin truyền hình của Russia Today.