cọng rơm cuối mùa

Chèo Trần tình - NSUT Thanh Hoài / trích vở chèo Trương Viên

Saturday, November 14, 2009 2:10:41 PM

Tương truyền ngày xưa có một người tên là Trương Viên cùng các trai tráng phải lên đường chống giặc. Trước khi đi, Trương Viên dặn vợ là Thị Phương, nếu chẳng may loạn lạc khắp nơi, thì hãy dẫn mẹ trở về quê lánh nạn. Chiến tranh càng ngày càng khốc liệt, vợ Trương Viên phải dắt mẹ trở về quê, trên đường đi vất vả, cực khổ, nhiều khi nàng phải nhịn đói để nhường cơm cho mẹ. Một buổi sáng kia, khi đi ngang qua một làng nọ, bỗng nhiên người trong làng đổ xô ra niềm nở chào đón, lại còn đãi hai mẹ con một bữa cơm thịnh soạn. Hai mẹ con nhìn nhau ngơ ngác, không hiểu chuyện gì đang xảy ra nữa. Đợi cho hai người ăn xong, một bô lão trong làng mới nói lý do. Đó là mỗi năm làng phải tế cho hung thần cặp mắt của một người phụ nữ. Không muốn người trong làng bị móc mắt, làng bèn đặt ra lệ rằng mỗi năm đúng ngày giờ này, người phụ nữ nào đặt chân vào làng trước thì sẽ được đãi một bữa ăn thịnh soạn, sau đó thì bị đòi cặp mắt. Nay bà lão đặt chân vào trước, vậy xin cặp mắt của bà lão. Nghe vậy, vợ Trương Viên òa khóc, rồi quỳ xin được hiến cặp mắt của mình thay cho mẹ. Dân làng bằng lòng, thế là họ móc cặp mắt nàng.

Cảm động trước tấm lòng hiếu thảo đó, một bà tiên trên trời hiện ra và cho nàng cây đàn một dây, dặn rằng: "Cây đàn này sẽ giúp con nuôi được mẹ và sau này gia đình con sẽ được đoàn tụ." Nàng nhận đàn, lạy tạ bà tiên. Từ đó hai mẹ con dắt nhau đi đàn ca để kiếm tiền độ nhật.

Chiến tranh chấm dứt, Trương Viên trở về nhà thì không thấy mẹ và vợ đâu cả. Hỏi thăm mọi người thì cũng không ai biết. Đoán là hai người đã về quê, Trương Viên vội vã đi kiếm. Trên đường đi, anh cũng đi ngang qua làng có hung thần, hỏi thăm thì

mọi người thuật lại lòng hiếu thảo của một nàng dâu, nhưng họ không biết sau đó hai mẹ con đi đâu nữa. Trương Viên buồn bã, đành lang thang đi tìm khắp nơi. Bỗng một hôm khi ngang qua một ngôi chợ nhỏ, Trương Viên nghe thấy tiếng đàn rất lạ, rồi lại thấy một đám đông đứng chen chúc nhau như họ đang bị quyến rũ bởi tiếng đàn đó. Hiếu kỳ, Trương Viên lách vào coi, thì giật mình nhận ra vợ mình đang đàn một cây đàn lạ, còn mẹ đang ngồi ngả nón xin tiền. Trương Viên mừng rỡ, ôm chầm lấy mẹ và vợ, cả ba người khóc như mưa. Riêng người vợ thì bao nhiêu nhớ nhung, khốn khổ vất vả, lạ còn bị đui mù nữa khiến nàng tủi thân, tức khóc mãi, khóc mãi, khóc mãi đến khô hết nước mắt, rồi thì máu mắt chảy ra. Lạ thay khi dòng máu bắt đầu chảy cặp mắt nàng trở lại như xưa.

Trần Tình
( Trích đoạn trong vở chèo : Trương viên
Trình bày : Nghệ sỹ ưu Tú Thanh Hoài )

Võ thời lăng ấy võ thời ì lăng quê người chồng ì tôi i, ở đất mà võ lăng, i ì i ỉ í ì.
Quê người chồng tôi I ì I í I I ì I, ở đất I lăng mà võ lăng I ỉ I vua sai là đi dẹp giặc mà để băng í chừng khơi lại xa í khơi ấy bởi vì đâu binh lửa bời ì í bời ì ì ì ì I í I ì..
ấy bởi í vì đâu I ỉ I í I I binh lửa ới I bời ì tôi đành là dắt I mẹ mà để tới nơi tới nơi lâm ỉ ì tuyền, tôi gặp những ư lòai ì ác thú lang mà hổ lang I I I ỉ I I í I ì.
ới í ông trời.ơi I ì I í I I ì I, ác thú lang hổ lang I ỉ I, người đòi là đòi ăn thịt mà để kêu van tôi kêu I van lại ì lành, tôi trở ra về tới miếu đức thần ì linh I I I ỉ I I í I ì.
ới í ông trời.ơi I ì I í I I ì I, tới miếu ông thần ì linh I ỉ I, người đòi là đòi khoét ì mắt mà để lòng thành, lòng thành kính í dâng, bởi I thế cho nên mù mịt tăm tối I tăm I I ì I ỉ I í I ì.

Bởi thế cho nên I ì I í I ỉ í I, mù mịt mà tối I tăm I í I, học nghề là nghề đàn hát mà để kiếm ăn, kiếm ăn qua à ngày, tôi nuôi mẹ I chồng cắt thịt tay cánh I tay, chàng Trương Viên ơi chàng có biết đến nông nỗi này mà cho í I chăng.
( Chèp lời / Hưu Duy )

ĐỌC THÊM :
----------------------------------------------------------------------
1 : CHÈO - Xẩm Xoạn - Nghệ sỹ ưu tú Thu Huyền

2 : Luyến năm cung - Thúy Mùi

3 : CHÈO - Con Nhện Giăng mùng - Nghệ sỹ ưu tú Thúy Mùi

4: Đào Liễu - Nghệ sĩ Ưu tú Thanh Hoài

5: Đào Liễu - Quốc Trung

6: Thị mầu lên chùa - Nghệ sĩ ưu tú Thu Huyền

7: Chèo Trần tình - NSUT Thanh Hoài / trích vở chèo Trương Viên

8: Tò Vò ( Nghệ si : Thanh Ngoan )

9: Quan họ - Người ơi đừng về

10: Văn Cô Đôi Cam Đường - Nghệ sỹ Khắc Tư

11: Văn Thình Tam Tòa Thánh Mẫu - Hát Văn

12: Giá Cậu - Hát Văn/ Nghệ sỹ Ưu tú Văn Chương

13: Chầu bé Bắc Lệ - NSUT Khắc Tư

14: Xẩm chợ - NSUT Thanh Hoài

15 : Xẩm Xoan - NSUT Thanh Ngoan

16: Xẩm Lỡ bước sang Ngang - NSUT Thanh Ngoan

17:Ba quan - Dân ca đồng bằng Bắc bộ

Thì thôi anh nhé Nghi lễ thờ cúng ở đền, phủ với tín ngưỡng thờ Mẫu