>>Hoa nhãn nở vào mùa xuân, những ngày thời tiết có điểm cả mưa xuân và lạnh. Nhãn gắn bó với người dân HY từ bao đời nay, cây nhãn không chỉ giúp người dân xóa đói giảm nghèo, làm giàu mà còn khẳng định tên tuổi, thương hiệu đặc sản nổi tiếng của cả nước. Nhãn ở HY được trồng khắp nơi ở công sở, trường học, trên đường phố, trong gia đình và đặc biệt là nhãn được trồng bạt ngàn trong các trang vườn trại. Đáng nói là các vựa nhãn ở TPHY, huyện Tiên Lữ, huyện Khoái Châu. Ước tính toàn tỉnh có khoảng hiện có khoảng 50 nghìn ha nhãn, trong đó khoảng 30 nghìn ha cho quả hàng năm. Năm nay niềm vui như đến với người dân trồng nhãn bởi hầu hết các vườn nhãn trong tỉnh đều trổ hoa, nếu thời tiết thuận lợi thì dự kiến sẽ có khoảng 90% DT sẽ đậu quả.
Đến thăm hợp tác xã Nhãn lồng Hồng Nam, TPHY trong lúc các chủ vườn đang miệt mài chăm sóc những chùm hoa nở rộ tràn đầy mật ngọt long lanh trong nắng sớm. Được đi trên những rặng nhãn được ngắm nhìn, được chạm tay vào những chùm hoa nhãn sum suê đua nhau khoe hương khoe sắc, được thả mình trong hương thơm dịu nhẹ đó là những trải nghiệm vô cùng thú vị, làm ta quên đi sự mệt mỏi của cái nắng đầu mùa. Thời kỳ nhãn ra hoa và đậu quả non là giai đoạn quyết định đến năng suất và chất lượng của cây nhãn sau này, bởi vậy nó là thời điểm quan trọng với người trồng nhãn.
Đến đây, qua trò chuyện với những những người trồng nhãn chúng tôi mới hiểu được rằng để được thưởng thức những trái nhãn thơn ngon thì những người trồng nhãn đã phải rất vất vả trong việc chăm sóc ngay từ khi nhãn chuẩn bị ra hoa, rồi đến đậu quả, và khi thu hoạch. Không hẳn nhãn ra hoa sai đều đậu quả mà yếu tố con người rất quan trọng trong việc theo dõi chăm sóc từng loại nhãn, trà nhãn.
Dưới ánh nắng xuân hè, núp dưới tán lá nhãn là những thùng ong thẳng tăm tắp, các chú ong đang miệt mài, chăm chỉ lấy mật nuôi đời. Khung cảnh nên thơ này đã trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo của nhiều văn nghệ sĩ trong và ngoài tỉnh, và trong lúc đoàn làm phim chúng tôi tác nghiệp cũng đã được gặp gỡ trao đổi với 1 số nhà nhiếp ảnh của địa phương, được xem những góc hình họ vừa chụp. Trên dải đất sông Hồng có rất nhiều địa phương trồng nhãn, thậm trí có những địa phương cùng điều kiện khí hậu, có cùng chất đất. Nhưng chỉ nhãn lồng HY mới có được hương vị thơm ngon nổi tiếng mà không nơi nào so sánh được. Có lẽ HY may mắn hơn cả vì giá trị và hương vị ngọt ngào của nhãn, đó chính là quà tặng vô giá mà thiên nhiên đã ưu ái ban tặng cho mảnh đất này. Và mật ong hoa nhãn Hưng Yên nguyên chất với hương vị đặc biệt cũng trở thành một sản vật nổi tiếng khắp nơi.
Không chỉ các nhà vườn phấn khởi vì năm nay nhãn cho tỉ lệ ra hoa nhiều hứa hẹn được mùa nhãn mà đối với những người nuôi ong cũng vui mừng không kém, vì có lẽ năm nay sản lượng mật sẽ khá hơn mọi năm. Nuôi ong lấy mật cũng là 1 nghề truyền thống của HY tập trung chủ yếu ở TPHY và huyện Tiên Lữ, Kim Động. Ngoài những đàn ong bản địa thì còn cứ đến mùa hoa nhãn nở còn có ong ở khắp các tỉnh miền núi phía Bắc, đến các tỉnh phía Nam tìm về lấy mật với số lượng năm nay khoảng gần 10.000 đàn, với mỗi trại nuôi từ 200 đến 300 đàn. Mùa ong lấy mật hoa nhãn thường kéo dài trên dưới 1 tháng trong khoảng thời gian hoa nhãn nở rộ, sau đó những đàn ong này sẽ phải di chuyển đến vùng hoa mới. Những chú ong đang rất bận rộn vươn cánh rào rào đi lấy mật, với những ai không can đảm có lẽ sẽ không dám tới gần khu vực những người thợ đang khai thác mật (mà họ gọi là quay mật). Chúng tôi đã phải rất khó khăn để đến gần điểm quay mật, bởi rất nhiều những chú ong vây quanh chúng tôi.
Lấy mật hoa nhãn, khoảng cách thời gian các vòng quay mật cũng phụ thuộc nhiều vào thời tiết, nguồn hoa, thời tiết nắng dáo tạo điều kiện cho hoa tiết mật, thì dù hoa ít vẫn khai thác được mật, nhưng nếu gặp thời tiết mua xuân liên tục nguồn hoa có nhiều đến mấy cũng khó có thể lấy mật.
Các công đoạn từ rũ ong ra khỏi cầu ong, người hớt nắp, người đứng máy quay, người chạy cầu... được những người thợ làm việc rất quy củ, nhịp nhàng và nhanh chóng. Những giọt mồ hôi thấm đẫm, bị ong đốt nhiều nhưng những người nuôi ong vẫn rất vui vì thành quả của mình. Đó chính là những dòng mật vàng óng như cánh dán, thơm ngào ngạt đang chảy vào can. Cũng theo những người nuôi ong thì mật ong hoa nhãn là có giá trị hơn cả so với các loại mật hoa khác. Không ít người tò mò muốn thăm quan lúc thu hoạch mật, và cũng là để mua được cho mình những can mật nguyên chất, hứng ngay từ trong máy quay. Thú vị hơn là còn được thưởng thức sáp ong, từ từ cảm nhận hương vị ngọt sắc của mật ong hoa nhãn nguyên chất qua đầu lưỡi và dần dần thấm vào thành ruột.
Mật ong hoa nhãn có tác dụng bồi bổ, chống mệt mỏi, tăng cường sức khỏe. Mật ong không chỉ được sử dụng như một kinh nghiệm quen thuộc trong đời sống mà vai trò của Mật ong ngày càng được khẳng định trong nền y học chính thống. Với người bị ốm, suy nhược cơ thể, hay người mắc bệnh mãn tính, sử dụng mật ong giúp tăng cường thể lực, chống mệt mỏi.
Với trẻ nhỏ, sử dụng mật ong giúp trẻ ngon miệng, tiêu hóa tốt, tăng sức đề kháng, phòng ngừa các bệnh thường gặp. Với người già, giúp cơ thể khỏe mạnh, trẻ lâu, kéo dài tuổi thọ. Với phụ nữ, mật ong là phương thuốc thiên nhiên, giúp cải thiện vẻ đẹp toàn diện, giúp da dẻ mịn màng. Mùa hoa nhãn càng kéo dài đồng nghĩa với việc những đàn ong sẽ lưu trú lâu hơn trên mảnh đất HY, giúp thụ phấn cho hoa cũng như đem lại nhiều hơn những vòng mật tăng thu nhập cho người nuôi ong.