My OperaMật ong xứ nhãn
Tuesday, November 3, 2009 3:39:14 AM
Tháng Ba dương lịch, thời điểm khoe sắc của hoa nhãn cũng là mùa ong kiếm mật ở thành phố Hưng Yên. Vị ngọt thơm của nhãn lồng phố Hiến, thú vui đi trong mùa quả chín, ai đã đọc sách Thương nhớ mười hai của nhà văn Vũ Bằng sao khỏi ngất ngây, lâng lâng. Nhưng có hoa rồi mới thành quả.
Người Hà Nội từ nhiều thế kỷ đã sành điệu khi chọn, khi thưởng thức thứ quả có giá trị cao quý dâng hiến vua cha. Thế còn mật ong hoa nhãn của xứ này chắc hẳn đã nhiều người biết, nhiều người dùng? Nhưng dù có óc tưởng tượng của thi sĩ, của chuyên gia thẩm định hương vị nhãn lồng vẫn chạm vào mật ong xứ nhãn mới lại thương nhớ chất nhãn có trong mật. Đến xem trình diễn những động tác lấy mật từ đõ ong, ở nơi những cây nhãn cổ thụ sum suê lá đang nở bung những chùm hoa đón gió, đón cái nắng chia tay mùa xuân, mới thấy hương của hoa, vị thơm ngon của mật phảng phất như gần, như xa khiến ta chợt nao lòng trước sự đón tiếp của chủ vườn nhãn với chủ của những thùng ong, nao lòng nghe cả tiếng lao xao của hàng ngàn cánh ong đang mải miết đi, về lộ trình, từ hoa thơm thành quả ngọt. Những câu hỏi tương tự rồi những suy nghĩ về văn hoá ẩm thực là vậy, cần biết môi trường, biết tình người ẩn chứa trong từng giọt mật.
Mùa này thành phố Hưng yên đón khách từ Hải Dương sang, từ Hà Tây, Hà Nội, Thái Bình, Nam Định đến chọn mua mật ong ở điểm quay mật. Đã đến tận nơi vẫn có người hỏi ông chủ ong: Từ hoa của trăm loài cây, thậm chí nước đường là quy trình lấy mật quốc tế. Chưa kể một thời gian khan hiếm, xi rô I-ô-ta-nic làm từ xi rô đường cát, cao lá ổi và 2 ngàn I-ốt cũng thơm ngọt. Thứ mật ong chiến trường thời chống Mỹ giúp tăng lực và hỗ trợ chữa sốt rét cho chiến sỹ khá hiệu quả. Thời buổi trăm nhà bán, cứ đóng chai, dán nhãn ghi mật ong hoa nhãn, giá lại mềm, người tiêu dùng có bị lừa? Anh Nguyễn Văn Sơn, người gốc phố Hiến, vùng quê đậm đặc những vườn nhãn gia đình, hiện ở 180 phố Hiến - Hưng Yên, bằng giọng mộc mạc dẫn khách: Mật ong hoa nhãn hương thơm ngát và rất đặc trưng, màu mật như cánh gián, ai đã một lần thưởng thức thứ mật này, lần sau chạm đến là biết. Mật đay vị chua giấm màu nước vối. Mật hoa cao su, hoa tràm, hoa bạch đàn đều có đặc trưng của mùi hoa, màu cũng đậm hơn hoa nhãn. Là con nhà nòi, từng nuôi ong ở xí nghiệp ong Hải Hưng, đang sở hữu gần 500 thùng ong (khoảng 7000 đõ ong); nhiều năm đưa ong lên Tây Bắc, vào miền Nam, ra Tây Nguyên anh biết khá rõ từng chất mật của từng loài hoa: Mật ong đặc, không lẫn hoa tạp là thứ mật quay vào ngày trời ấm, nắng nhẹ và phải từ ngày quay thứ ba. Đầu mùa hoa, cuối mùa hoa hay lẫn hoa khác cũng là mật hoa nhãn nhưng chất xịn thấp. Bán mật cho khách tại nơi quay, giá một ký có cao hơn vài ngàn so với nơi kinh doanh. Bù lại khách hàng không bị pha trộn mật hoa này với hoa khác. Người bán cũng lợi ở việc hàng giải phóng nhanh, không bị nợ đọng tiền. Năm nay, mật ong hoa nhãn giá trong khoảng 40 ngàn đồng/1kg.
Nếm chén mật tại điểm quay thôn Xích Đằng, vị khách Hải Dương nhận xét: Ngay từ hớp đầu đã thấy hương thơm nhãn lồng ùa vào khứu giác, lớp thứ hai thấy ngọt mát như đường phèn đọng lại ở đầu lưỡi, lan man cả khoang miệng, hớp thứ ba xuất hiện cảm giác say của người ăn rượu cái, lẫn trong dư vị bùi ngậy của phấn hoa còn vuơng lại. Một khách hàng khuyên chủ, ong ăn nước đường nhả ra mật, sao cứ phải đưa ong đi tìm hoa, vừa vất vả vừa không kinh tế. Anh Sơn bảo rằng, trời lạnh, trời mưa ong cố thủ trong tổ, chỉ ăn nước đường để sống. Khi đó mở hòm lấy đõ quay mật ong, không chết cũng bị tiêu diệt sinh lực, ong yếu làm sao ra nhiều mật để quay được. Lang thang tìm nguồn hoa, bận bịu nâng giấc ong đó là bài ca cuộc đời người nuôi ong lấy mật. Giải đáp thắc mắc về cái lý để ong cần hoa như doanh nghiệp cần nguyên liệu, nhà dược học Lôi Công đã ghi lại trong sách Lôi Công bào chế từ hơn 1700 năm trước: Ong làm ra mật phải trộn nước dãi của nó với chất ở cặn nồi nước tiểu rồi nhào vào mật hoa. Giáo sư Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi lý giải: Chất men In-ve-tin của ong có tác dụng tiêu hoá chất đường, biến thành đường Glucoza và Levuloza.
Cũng lạ mật ong là thơm vậy mà để ở đĩa, kiến không bâu như người ta để đường. Mật ong do ngành khảo cổ học tìm thấy trong Kim tự tháp Ai Cập có niên đại hơn 3000 năm, vẫn không bị cạn, bị hỏng còn giữ nguyên vị thơm ngon. Từ quan sát đặc tính tự nhiên ấy, loài người đã dùng mật ong làm thuốc bổ dưỡng công năng của tỳ vị, chữa chứng ngực nóng bồn chồn, đại tiện bế tắc, điều hoà các thuốc. Có điều khi dùng mật ong chớ ăn cùng hành sống. Riêng tháng Bảy (âm lịch) cần dùng, nên chọn thứ mật ong cô đặc ở tiêu chuẩn 600 gam mật tươi, cô còn 500 gam. Dùng như vậy mới không lo bị đau bụng thổ tả. Người dân vùng ong thường ngâm mỡ gáy lợn (còn sống) với mật ong làm thuốc bổ, đẹp nhan sắc. Chữa loét dạ dày tá tràng dùng bài thuốc cam thảo 10 gam trần bì (vỏ quýt) 6 gam, hai vị thuốc sắc với 500ml nước còn 200 ml thì cho 10 gam mật ong vào, đun sôi chia làm ba lần uống trong ngày. Thuốc hoà tán có mật ong làm tá dược tác dụng vừa tăng bổ dưỡng lại để được lâu không cần chất bảo quản.
Phố Hiến có tới 20 chủ ong thuộc hạng thợ to vậy mà chả ai béo, nước da cũng không mỡ. Điều này thắc mắc được các anh, các bác giải thích: Dù đã dùng túi, mặc quần áo kín từ đầu tới chân khi quay mật nhưng vẫn bị ong đốt. Sau một ngày làm việc, có vùng vải ngòi ong gẫy dính dày như hoa cỏ may, nên người chỉ xương xương nhưng khoẻ mạnh. Trái ngược với chủ, có dáng người quanh năm lang thang, dầm gió, dầm nắng, những người thân của họ đều hồng hào, khoẻ mạnh. Anh Ơn giới thiệu phu nhân và con trai, trông họ thật giống người được dùng thuốc quý đông được. Mỗi năm nhãn ra hoa một lần vào mùa xuân, người nuôi ong có kinh nghiệm để dành mật cả năm, nhiều năm sau bằng cách để lọ sành hoặc lọ thuỷ tinh nút lá chuối khô. Không dùng can nhựa nút kín (chỉ dùng tạm nơi quay) vì mật sau 10 ngày gặp thời tiết nóng ẩm thường sinh ra bọt ga, tăng áp suất, làm mật vữa như cơm cháo sắp thiu, vị ngon hương thơm cũng không còn. Dùng nút lá chuối có ưu điểm điều tiết được áp suất, hơi nước, ngăn được bụi. Người dày dặn trong nghề coi đó là bí quyết, gọi bằng tên thân mật, nút thở.
Mật ong thiên nhiên, cách gọi của thời @ gọi người thưởng thức về thứ mật ngon ngọt có hương vị của hoa cây đặc sản, từ quy trình cần mẫn của ong, người nuôi ong. Đi giữa mùa hoa, lại được xem trình diễn quy trình lấy mật trong tiếng nhạc hối hả vỗ cánh của ong, sự tất bật của người, trong nắng gió của thời tiết chuyển mùa. Du lịch sinh thái này vẫn còn ít người biết đến.
Theo: Hà Nội mới.
Người Hà Nội từ nhiều thế kỷ đã sành điệu khi chọn, khi thưởng thức thứ quả có giá trị cao quý dâng hiến vua cha. Thế còn mật ong hoa nhãn của xứ này chắc hẳn đã nhiều người biết, nhiều người dùng? Nhưng dù có óc tưởng tượng của thi sĩ, của chuyên gia thẩm định hương vị nhãn lồng vẫn chạm vào mật ong xứ nhãn mới lại thương nhớ chất nhãn có trong mật. Đến xem trình diễn những động tác lấy mật từ đõ ong, ở nơi những cây nhãn cổ thụ sum suê lá đang nở bung những chùm hoa đón gió, đón cái nắng chia tay mùa xuân, mới thấy hương của hoa, vị thơm ngon của mật phảng phất như gần, như xa khiến ta chợt nao lòng trước sự đón tiếp của chủ vườn nhãn với chủ của những thùng ong, nao lòng nghe cả tiếng lao xao của hàng ngàn cánh ong đang mải miết đi, về lộ trình, từ hoa thơm thành quả ngọt. Những câu hỏi tương tự rồi những suy nghĩ về văn hoá ẩm thực là vậy, cần biết môi trường, biết tình người ẩn chứa trong từng giọt mật.
Mùa này thành phố Hưng yên đón khách từ Hải Dương sang, từ Hà Tây, Hà Nội, Thái Bình, Nam Định đến chọn mua mật ong ở điểm quay mật. Đã đến tận nơi vẫn có người hỏi ông chủ ong: Từ hoa của trăm loài cây, thậm chí nước đường là quy trình lấy mật quốc tế. Chưa kể một thời gian khan hiếm, xi rô I-ô-ta-nic làm từ xi rô đường cát, cao lá ổi và 2 ngàn I-ốt cũng thơm ngọt. Thứ mật ong chiến trường thời chống Mỹ giúp tăng lực và hỗ trợ chữa sốt rét cho chiến sỹ khá hiệu quả. Thời buổi trăm nhà bán, cứ đóng chai, dán nhãn ghi mật ong hoa nhãn, giá lại mềm, người tiêu dùng có bị lừa? Anh Nguyễn Văn Sơn, người gốc phố Hiến, vùng quê đậm đặc những vườn nhãn gia đình, hiện ở 180 phố Hiến - Hưng Yên, bằng giọng mộc mạc dẫn khách: Mật ong hoa nhãn hương thơm ngát và rất đặc trưng, màu mật như cánh gián, ai đã một lần thưởng thức thứ mật này, lần sau chạm đến là biết. Mật đay vị chua giấm màu nước vối. Mật hoa cao su, hoa tràm, hoa bạch đàn đều có đặc trưng của mùi hoa, màu cũng đậm hơn hoa nhãn. Là con nhà nòi, từng nuôi ong ở xí nghiệp ong Hải Hưng, đang sở hữu gần 500 thùng ong (khoảng 7000 đõ ong); nhiều năm đưa ong lên Tây Bắc, vào miền Nam, ra Tây Nguyên anh biết khá rõ từng chất mật của từng loài hoa: Mật ong đặc, không lẫn hoa tạp là thứ mật quay vào ngày trời ấm, nắng nhẹ và phải từ ngày quay thứ ba. Đầu mùa hoa, cuối mùa hoa hay lẫn hoa khác cũng là mật hoa nhãn nhưng chất xịn thấp. Bán mật cho khách tại nơi quay, giá một ký có cao hơn vài ngàn so với nơi kinh doanh. Bù lại khách hàng không bị pha trộn mật hoa này với hoa khác. Người bán cũng lợi ở việc hàng giải phóng nhanh, không bị nợ đọng tiền. Năm nay, mật ong hoa nhãn giá trong khoảng 40 ngàn đồng/1kg.
Nếm chén mật tại điểm quay thôn Xích Đằng, vị khách Hải Dương nhận xét: Ngay từ hớp đầu đã thấy hương thơm nhãn lồng ùa vào khứu giác, lớp thứ hai thấy ngọt mát như đường phèn đọng lại ở đầu lưỡi, lan man cả khoang miệng, hớp thứ ba xuất hiện cảm giác say của người ăn rượu cái, lẫn trong dư vị bùi ngậy của phấn hoa còn vuơng lại. Một khách hàng khuyên chủ, ong ăn nước đường nhả ra mật, sao cứ phải đưa ong đi tìm hoa, vừa vất vả vừa không kinh tế. Anh Sơn bảo rằng, trời lạnh, trời mưa ong cố thủ trong tổ, chỉ ăn nước đường để sống. Khi đó mở hòm lấy đõ quay mật ong, không chết cũng bị tiêu diệt sinh lực, ong yếu làm sao ra nhiều mật để quay được. Lang thang tìm nguồn hoa, bận bịu nâng giấc ong đó là bài ca cuộc đời người nuôi ong lấy mật. Giải đáp thắc mắc về cái lý để ong cần hoa như doanh nghiệp cần nguyên liệu, nhà dược học Lôi Công đã ghi lại trong sách Lôi Công bào chế từ hơn 1700 năm trước: Ong làm ra mật phải trộn nước dãi của nó với chất ở cặn nồi nước tiểu rồi nhào vào mật hoa. Giáo sư Tiến sỹ Đỗ Tất Lợi lý giải: Chất men In-ve-tin của ong có tác dụng tiêu hoá chất đường, biến thành đường Glucoza và Levuloza.
Cũng lạ mật ong là thơm vậy mà để ở đĩa, kiến không bâu như người ta để đường. Mật ong do ngành khảo cổ học tìm thấy trong Kim tự tháp Ai Cập có niên đại hơn 3000 năm, vẫn không bị cạn, bị hỏng còn giữ nguyên vị thơm ngon. Từ quan sát đặc tính tự nhiên ấy, loài người đã dùng mật ong làm thuốc bổ dưỡng công năng của tỳ vị, chữa chứng ngực nóng bồn chồn, đại tiện bế tắc, điều hoà các thuốc. Có điều khi dùng mật ong chớ ăn cùng hành sống. Riêng tháng Bảy (âm lịch) cần dùng, nên chọn thứ mật ong cô đặc ở tiêu chuẩn 600 gam mật tươi, cô còn 500 gam. Dùng như vậy mới không lo bị đau bụng thổ tả. Người dân vùng ong thường ngâm mỡ gáy lợn (còn sống) với mật ong làm thuốc bổ, đẹp nhan sắc. Chữa loét dạ dày tá tràng dùng bài thuốc cam thảo 10 gam trần bì (vỏ quýt) 6 gam, hai vị thuốc sắc với 500ml nước còn 200 ml thì cho 10 gam mật ong vào, đun sôi chia làm ba lần uống trong ngày. Thuốc hoà tán có mật ong làm tá dược tác dụng vừa tăng bổ dưỡng lại để được lâu không cần chất bảo quản.
Phố Hiến có tới 20 chủ ong thuộc hạng thợ to vậy mà chả ai béo, nước da cũng không mỡ. Điều này thắc mắc được các anh, các bác giải thích: Dù đã dùng túi, mặc quần áo kín từ đầu tới chân khi quay mật nhưng vẫn bị ong đốt. Sau một ngày làm việc, có vùng vải ngòi ong gẫy dính dày như hoa cỏ may, nên người chỉ xương xương nhưng khoẻ mạnh. Trái ngược với chủ, có dáng người quanh năm lang thang, dầm gió, dầm nắng, những người thân của họ đều hồng hào, khoẻ mạnh. Anh Ơn giới thiệu phu nhân và con trai, trông họ thật giống người được dùng thuốc quý đông được. Mỗi năm nhãn ra hoa một lần vào mùa xuân, người nuôi ong có kinh nghiệm để dành mật cả năm, nhiều năm sau bằng cách để lọ sành hoặc lọ thuỷ tinh nút lá chuối khô. Không dùng can nhựa nút kín (chỉ dùng tạm nơi quay) vì mật sau 10 ngày gặp thời tiết nóng ẩm thường sinh ra bọt ga, tăng áp suất, làm mật vữa như cơm cháo sắp thiu, vị ngon hương thơm cũng không còn. Dùng nút lá chuối có ưu điểm điều tiết được áp suất, hơi nước, ngăn được bụi. Người dày dặn trong nghề coi đó là bí quyết, gọi bằng tên thân mật, nút thở.
Mật ong thiên nhiên, cách gọi của thời @ gọi người thưởng thức về thứ mật ngon ngọt có hương vị của hoa cây đặc sản, từ quy trình cần mẫn của ong, người nuôi ong. Đi giữa mùa hoa, lại được xem trình diễn quy trình lấy mật trong tiếng nhạc hối hả vỗ cánh của ong, sự tất bật của người, trong nắng gió của thời tiết chuyển mùa. Du lịch sinh thái này vẫn còn ít người biết đến.
Theo: Hà Nội mới.
