My OperaNgười dân tộc làm thủy điện
Friday, July 9, 2010 5:18:29 PM
Ông Lơ-Mu-Ha Pôl, trưởng thôn Đạ Nghịt, xã Lát, huyện Lạc Dương, tỉnh Lâm Đồng cho hay: “Phong trào làm thủy điện nhỏ mới rộ lên chừng 2 năm nay, hiện nay 70% số hộ trong thôn có điện thắp sáng. Có điện, bà con xem được ti vi để nắm thông tin, mở mang kiến thức... chứ trước đây bà con thường đi ngủ sớm lắm !”.
thủy điện...
Cái hay là bà con trong thôn Đạ Nghịt xã Lát tự góp tiền lại, cứ hai hoặc ba hộ mua chung một máy 1 kw giá khoảng 1 triệu đồng, máy 2 kw giá 1,6 triệu đồng. Để kéo được điện từ thác nước, mương suối về nhà bà con phải bỏ ra số tiền gấp đôi hoặc gấp ba tiền máy, tùy khoảng cách xa hay gần.
Người tiên phong trong việc "điện khí hóa" thôn Đạ Nghịt là anh Dương Tiến Sĩ. Năm 1997, anh vào vùng sâu Đạ Nghịt lập nghiệp, đêm về thấy đồng bào phải dùng củi đốt để lấy ánh sáng, vừa hại cho sức khỏe, vừa hại rừng. Khảo sát khu rừng cạnh buôn có nguồn nước khá tốt, anh quyết định đặt máy thủy điện nhỏ. Lúc đầu anh đặt máy 1 kw, về sau mở thêm quán karaoke anh phải nâng cấp lên 2 kw. Sĩ tâm tình: “Tôi vẫn nhớ ngày đầu có điện, bà con trong thôn từ người già đến trẻ em kéo nhau đến chật nhà để xem ti vi, thấy họ vui mừng mình cũng sướng cái bụng”. Được biết với máy phát điện 2 kw có thể thắp sáng khoảng 30 bóng đèn loại 40W hoặc dùng cho 5 ti vi; vào mùa mưa khi lượng nước dồi dào, công suất điện tăng vọt, do đó một số nhà phải sắm thêm ổn áp.
thủy điện...
Cái hay là bà con trong thôn Đạ Nghịt xã Lát tự góp tiền lại, cứ hai hoặc ba hộ mua chung một máy 1 kw giá khoảng 1 triệu đồng, máy 2 kw giá 1,6 triệu đồng. Để kéo được điện từ thác nước, mương suối về nhà bà con phải bỏ ra số tiền gấp đôi hoặc gấp ba tiền máy, tùy khoảng cách xa hay gần.
Người tiên phong trong việc "điện khí hóa" thôn Đạ Nghịt là anh Dương Tiến Sĩ. Năm 1997, anh vào vùng sâu Đạ Nghịt lập nghiệp, đêm về thấy đồng bào phải dùng củi đốt để lấy ánh sáng, vừa hại cho sức khỏe, vừa hại rừng. Khảo sát khu rừng cạnh buôn có nguồn nước khá tốt, anh quyết định đặt máy thủy điện nhỏ. Lúc đầu anh đặt máy 1 kw, về sau mở thêm quán karaoke anh phải nâng cấp lên 2 kw. Sĩ tâm tình: “Tôi vẫn nhớ ngày đầu có điện, bà con trong thôn từ người già đến trẻ em kéo nhau đến chật nhà để xem ti vi, thấy họ vui mừng mình cũng sướng cái bụng”. Được biết với máy phát điện 2 kw có thể thắp sáng khoảng 30 bóng đèn loại 40W hoặc dùng cho 5 ti vi; vào mùa mưa khi lượng nước dồi dào, công suất điện tăng vọt, do đó một số nhà phải sắm thêm ổn áp.
Máy phát điện trục đứng
Sở Khoa học - Công nghệ và Môi trường Lâm Đồng từng phối hợp với huyện Lạc Dương thực hiện đề tài “Ứng dụng thủy điện nhỏ cho đồng bào dân tộc vùng Đam Rông” trong 3 năm. Sau đó ở Đam Rông rộ lên phong trào nhà nhà làm thủy điện nhỏ. Tại thôn Đạ Tế, dù không được triển khai đề tài, nhưng bà con tự động góp vốn lắp đặt 4 máy phát điện 5 kw (gấp 5 lần của Nhà nước) kéo điện thắp sáng cho cả thôn. Thời “hoàng kim” của thủy điện nhỏ tại khu vực Đam Rông có trên 300 máy phát điện, đủ cung cấp năng lượng thắp sáng trên 1.600 hộ dân.
điện mặt trời
Không dừng lại ở thủy điện nhỏ, các ngành ở tỉnh Lâm Đồng còn tận dụng năng lượng mặt trời để tạo nguồn điện phục vụ đời sống, phát triển kinh tế. Trên địa bàn tỉnh hiện có hàng chục trạm viễn thông nông thôn, tổng đài, VIBA, VSAT chưa có điện lưới quốc gia. Để bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt 24/24, các trạm này phải có nguồn điện ổn định và độc lập. Sau khi nghiên cứu, bưu điện Lâm Đồng ưu tiên chọn lựa phương án xây dựng các trạm điện mặt trời kết hợp accu. Một trạm điện thoại xã chỉ cần đầu tư 2 tấm pin mặt trời tương đương 100W giá thành khoảng 10 triệu đồng có thể sử dụng từ 15 - 20 năm, nhưng nếu kéo lưới điện về chi phí gấp hàng chục lần.
Tại thành phố Đà Lạt, để phục vụ trạm tiếp sóng viễn thông (nằm trên đỉnh đồi cao) từ xã Tà Nung về Đà Lạt, bưu điện Lâm Đồng dùng điện mặt trời thay vì kéo lưới điện phức tạp và tốn kém. Trạm VSAT ở xã Romen, huyện Lâm Hà được xây dựng năm 1998, sử dụng điện mặt trời, nay có lưới điện quốc gia rồi, Bưu điện Lâm Đồng lại đưa về xã vùng sâu Lộc Bắc (Bảo Lâm) tiếp tục khai thác. Ông Trần Đức Đề - Trưởng phòng kế hoạch kinh doanh - Tiếp thị Bưu điện tỉnh Lâm Đồng cho hay: Vốn đầu tư ban đầu cho một trạm điện mặt trời khá cao nhưng suốt quá trình vận hành không cần nhiên liệu, chi phí bảo trì thấp, tuổi thọ kéo dài từ 15 - 20 năm. Ở các vùng sâu, vùng xa dùng điện mặt trời vẫn rẻ hơn dùng nhiệt điện (máy nổ) hay kéo điện lưới về, đồng thời không ảnh hưởng xấu đến môi sinh, môi trường.
Lâm Viên
