MeKONG In Kobe

ขั้วฝ่าย "สีฟ้า" นั้น ภายหลังโค่นขั้วอำนาจเก่าลงได้โดยอาศัยฐานด้านทุนและการผูกขาด ก็ได้เข้ามามีอำนาจนำในสังคม พร้อมทั้งขยายขอบข่ายแห่งอำนาจของตนเองให้กว้างขวางและลงรากลึกอย่างที่ไม่เคยปรากฏมาก่อน ยุทธศาสตร์ที่ใช้คือการนำเสนอ "ผลิตภัณฑ์แบบเบ็ดเสร็จ" ที่โฆษณาว่า "ฟรี" และ "เข้าถึงมวลชน" ...กลายเป็นการสร้างฐานการสน้ับสนุนที่ภักดี ขณะเดียวกันก็กีดกัน ขัดขวางกลุ่มอื่นๆ หรือตัวแสดงอื่นๆ ที่ไม่เห็นด้วยกับตน ผ่านอำนาจทุน อำนาจผูกขาด และฐานมวลชนผู้ภักดีที่ตนสร้างขึ้นทุกวิถีทาง

พฤติกรรมและสภาพการณ์ที่ฝ่าย "สีฟ้า" ได้สร้างและวางเงื่อนไข ส่งผลให้กลุ่มผู้ไม่เห็นด้วยเกิดความอึดอัด อัดอั้น กระทั่งปะทุและกอปรตัวขึ้นมาเป็น "กลุ่มพันธมิตร" ฝ่าย "สีเหลือง" ที่เคลื่อนไหวต่อสู้กับฝ่ายอำนาจนำ ...ฝ่าย "สีเหลือง" นี้ค่อยๆ ก่อตัวจากกลุ่มคนเล็กๆ และขยายตัวใหญ่โตขึ้นเรื่อยๆ กระทั่งสามารถต่อต้านและท้าทายฝ่าย "สีฟ้า" ได้อย่างมีนัยสำคัญ ...และที่สุดก็สามารถสถาปนากลุ่มของตนให้มีบทบาทนำในสังคมไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าอีกฝ่าย ทั้งได้เปิดเผยให้สังคมเห็นถึงความชั่วช้า เลวทราม และความไม่เป็นธรรมต่างๆ นานาที่ฝ่าย "สีฟ้า" ได้สร้างขึ้น ทว่าต่อมา พฤติกรรมของฝ่าย "สีเหลือง" เองกลับเริ่มปรากฏการนอกลู่นอกรอย โดยเฉพาะบทบาทของเหล่า "นักรบ" ที่ออกปฏิบัติการโจมตีฝ่าย "สีฟ้า" รวมถึงกลุ่มอื่นๆ ที่ไม่เห็นด้วยกับกลุ่มตน จนเริ่มเป็นฝ่ายสร้างความอึดอัดให้ปรากฏทั่วไปในสังคม

การปะทะกันดังกล่าว ได้นำไปสู่การแบ่งแยก แตกเป็นขั้ว กระทั่่งลุกลามเป็น "สงครามศักดิ์สิทธิ์" ผลักดันให้เหล่าผู้คนต้องเลือกข้างเลือกฝ่าย ที่มีเป้าหมายมิใช่เพียงแค่ "ัชัยชนะ" หากแต่อีกฝ่าย "ต้องแพ้" ด้วย ...ท่ามกลางสังคมที่ความขัดแย้งปะทุขึ้น ก็ปรากฏอีกหลายกลุ่มหลายขั้วที่มิได้กระโจนเข้าสู่สงครามโดยตรง แม้นจะเกิดการปะทะกับฝ่าย "สีฟ้า" และฝ่าย "สีเหลือง" บ้าง แต่กลุ่มเหล่านี้ก็มิได้เลือกข้างเลือกฝ่ายในสงครามดังกล่าว ตรงข้าม กลับพยายามสร้างพื้นที่ของตนเอง กลุ่มคนของตนเอง มวลชนของตนเอง ในแบบวิถีของตนเอง

และหนึ่งในกลุ่มที่อยู่วงนอกความขัดแย้งก็ได้แก่ฝ่าย "สีแดง" ที่ปรากฏตัวและดำรงอยู่ในสังคมมาช้านาน ไม่น้อยไปกว่ากลุ่ม "สีฟ้า" หรือ "สีเหลือง" ...และแม้นกลุ่ม "สีแดง" จะมีอำนาจน้อยกว่า "สีฟ้า" อย่า่งเทียบไม่ได้ และมีมวลชนสนับสนุนน้อยกว่า "สีเหลือง" อย่างไม่อาจต่อกร แต่กลุ่ม "สีแดง" ก็ยังเลือกที่จะอยู่ในพื้นที่ของตนเอง สร้างแบบแผนจารีตในแบบของตนเอง กระทั่งถูกทั้งฝ่าย "สีฟ้า" และ "สีเหลือง" โจมตีกดดัน แต่ก็ยังคงเลือกที่จะดำรงไว้ซึ่งแบบวิถีของตน ไม่เลือกข้างหรือสร้างพันธมิตรกับอีกฝ่ายเพื่อให้ตนเองได้แบ่งปันอำนาจ

และก็เป็นกลุ่ม "สีแดง" นี่เอง ที่ผมรู้สึกนิยมและชื่นชมมาโดยตลอด ผมจึงไม่ลังเลใจที่จะบอกว่า ตลอดห้วงแห่งความขัดแย้งที่เกิดขึ้น ผมไม่อาจทานทนกับพฤติกรรมของฝ่าย "สีฟ้า" ทว่า ผมก็มิอาจทำใจยอมรับฝ่าย "สีเหลือง" ได้เช่นกัน ...ฝ่ายที่ผมเลือก ฝ่ายที่ผมยืน นั้นคือ "สีแดง" ...นั้นคือ Opera

เหตุแห่งความขัดแย้งที่ลุกลามเป็นสงครามอันแสนจะยืดเยื้อนี้ เกิดขึ้นเมื่อ Microsoft ต้องการเข้ามามีบทบาทในโลกไซเบอร์ที่กำลังเติบโต โดยพยายามเข้ามามีส่วนแบ่งในตลาด "internet browser" ซึ่งในครั้งนั้นมี "ขั้วอำนาจเก่า" อย่าง "Netscape Navigator" เป็นเจ้าตลาดอยู่ ผ่านการนำเสนอผลิตภัณฑ์ของตนเอง นั่นคือ "Internet Explorer" หรือ "IE"

ยุทธศาสตร์ของ Microsoft นั้น เริ่มต้นด้วยการ "แจกฟรี" (ครั้งนั้น browser ถือเป็น application ที่ผู้ใช้ต้องจ่ายเงินซื้อหา มิได้แจกฟรีเปล่าๆ เหมือนในปัจจุบัน) ซึ่งกระทบต่อเจ้าตลาดอย่าง Netscape ไม่น้อย แต่ด้วยเสถียรภาพและฟีเจอร์ต่างๆ ที่ดีกว่า่ของ Netscape การบุกของ IE จึงเป็นไปอย่างเชื่องช้า ...แต่จุดแตกหักสำคัญก็เกิดขึ้นเมื่อ Microsoft อาศัยอำนาจผู้ขาดในตลาดระบบปฏิบัติการ จัดการ "ผนวก" (integrate not bundle) เอา IE เข้าเป็นส่วนหนึ่งของ Windows'98 ...อันนำไปสู่ "สงคราม browser" ที่ยืดเยื้อยาวนาน

การกล่าวหาและฟ้องร้องระหว่าง Microsoft และ Netscape รวมถึงพันธมิตรอื่นๆ เกิดขึ้นอย่างยืดเยื้อ ...ทว่า ในท้ายที่สุด ขั้วอำนาจเก่าก็มิอาจยืนหยัดแลกหมัดกับฝ่าย IE ที่มีฐานลูกค้าเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ได้ แม้นจะหันมาแจกฟรีเหมือน IE ก็ตาม

...แต่นั่นก็ไม่ใช่จุดสิ้นสุดของสงคราม เพราะ Netscape Navigator มิได้จบสิ้น หากแต่แตกหน่อออกไปสู่โครงการ Mozilla Project ซึ่งไ้ด้พัฒนาตนเองไปสู่องค์กรที่ไม่แสวงหากำไรและยึดแนวทางการพัฒนาในแบบ Open Source ซึ่งได้ดึงดูดเอาชุมชนนักพัฒนาเข้ามามีส่วนร่วมอย่างมากมาย ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์ชิ้นสำคัญที่ต่อยอดจากโครงการนี้ก็คือ "Firefox" นั่นเอง

การปรากฏตัวของ Firefox ได้ทำให้ "สงคราม browser" ปะทุขึ้นอีกครั้ง ...แม้นในระยะแรก Firefox จะไม่ค่อยได้รับความนิยมมากนัก เนื่องจากยังพบปัญหาในการใช้งานหลายๆ ประการ แต่ด้วยชุมชนนักพัฒนาที่เข้มแข็งและกว้างใหญ่ ได้ทำให้ Firefox สามารถดำเนินการแก้ไขปรับปรุงได้อย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันก็มีทิศทางการพัฒนาที่รับฟังเสียงจากเหล่าผู้ใช้งานด้วย

Firefox จึงค่อยๆ ได้รับการตอบสนองจากผู้ใช้กว้างขวางยิ่งขึ้น เพราะนอกจากจะมีลักษณะ "ข้ามแพลตฟอร์ม" (ทั้ง Windows, Linux, Mac OS) แล้ว Firefox ก็ได้พยายามนำเสนอฟีเจอร์ต่างๆ ที่เป็นการอุดช่องโหว่หรือจุดอ่อนของ IE ด้วย ...แต่ปัจจัยสำคัญประการหนึ่งต่อผลความนิยมใน Firefox ก็คือ กลุ่มคนที่อึดอัดและไม่ชอบพฤติกรรมผูกขาดของ Microsoft และเมื่อบวกรวมกับจุดอ่อนของ IE แล้ว Firefox ก็ได้กลายเป็นทางเลือกใหม่สำหรับผู้ใช้งาน

การเลือกใช้ Firefox และสนับสนุน Firefox ได้ทำให้ผู้ใช้งาน "บางส่วน" ใช้เป็นการประกาศความไม่สยบยอมต่ออำนาจผู้ขาดของ Microsoft และ IE ...ขณะเดียวกัน นิตยสารที่มีอิทธิพลในวงการ IT ต่างก็ได้หยิบยื่นคำชมให้กับ Firefox มากมาย บางแห่งถึงกับยกให้ Firefox นั้นเป็นสุดยอด browser และสุดยอด application แ่ห่งปีเลยทีเดียว

ปรากฏการณ์ดังกล่าว กลายเป็นการปลุกเร้าให้สงคราม browser เข้มข้นยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันก็เริ่มทำให้หลายๆ คนอึดอัดต่อการขยายตัวของ Firefox ...ความอึดอัดนี้มิใช่เพราะตัว Firefox เอง หากแต่เป็นพฤติกรรมของผู้ใช้งานบางส่วนที่ถูกขนานนามในภายหลังว่า "Firefox Fanboys" ซึ่งพยายามยกเอา Firefox ให้อยู่เหนือ browser อื่นๆ โดยเฉพาะ IE ในทุกทาง รวมถึงโจมตี browser อื่นๆ ตามหน้า websites ต่างๆ อย่างรุนแรง โดยมองข้ามจุดอ่อนบางประการของ Firefox และยกเอาฟีเจอร์บางอย่างใน Firefox ว่า เหนือกว่า browser อื่นๆ หรือได้บรรจุเอาคุณสมบัติใหม่ๆ เป็นเจ้าแรก

...สำหรับผมเองนั้น มองสงครามและความขัดแย้งนี้ในแง่ดี เพราะเป็น "ความขัดแย้งที่มีทางเลือกทางออก" เนื่องจากในโลกของ browser นั้น มิได้มีแต่เพียง IE หรือ Firefox หากแต่มีทางเลือกอื่นๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น Opera, Konqueror, Safari, Avant ฯลฯ อีกทั้ง "สงคราม browser" ที่เกิดขึ้นนั้น กลับสร้างผลดีต่อผู้ใช้งานทั่วไปเป็นอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นการแจกฟรี การแก้ไขจุดบกพร่อง การพัฒนาฟีเจอร์ใหม่ๆ และการตอบสนองต่อความต้องการของผู้ใช้

สงคราม browser จึงเป็นสงครามที่สร้างสรรค์และสมเหตุสมผล อันต่างจากความขัดแย้งทางการเมืองในประเทศหนึ่งแถวๆ เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นความขัดแย้งที่พัฒนาตนเองไปสู่สงครามที่ "ไม่ให้ทางเลือก" และ "ไม่มีทางออก"

...อย่างไรก็ดี สำหรับตนเองแล้วผมไม่เลือกทั้งสองฝ่าย แต่ก็มิได้อยู่ "ตรงกลาง" หากแต่ผมได้เลือกแล้ว เลือกมานานแล้ว ...จึงขอย้ำอีกครั้งว่า ผมไม่เอา "สีฟ้า" และไม่ยอมรับ "สีเหลือง" แต่ผมเลือก "สีแดง" ผมเลือก "Opera"

-----------------------------
ปล. ส่วนเหตุผลที่ผมเลือกใช้ Opera browser มานานนับสิบปี คงจะได้สาธยายแจกแจงในโอกาสต่อไป