PHÁT TRIỂN DU LỊCH BIỂN ĐẢO CÁC TỈNH BẮC TRUNG BỘ- THEO QUAN ĐIỂM THỊ TRƯỜNG DU LỊCH
Monday, 3. August 2009, 15:26:27
Tổng cục Du lịch
Từ xa xưa, những vùng ven biển và đảo đã thu hút con người khi có thời gian nhàn rỗi đi đến để nghỉ dưỡng và du lịch . Biển và đảo không chỉ có không gian yên tĩnh, khí hậu trong lành mà con người còn được bơi và ngâm mình trong nước biển để chữa bệnh. Bãi cát dài và trắng tạo cho con người có thể phơi mình suốt ngày để tận hưởng không khí và ánh nắng mặt trời và chữa bệnh. Ngoài ra họ còn được tham gia vào các loại hình du lịch đa dạng như : lặn biển, lướt ván, bơi thuyền, vượt sóng..v.v. Vùng ven biển và đảo cung cấp cho con người nhiều nguồn thuỷ, hải sản có lượng đạm cao nhằm bồi bổ sức khoẻ.
Nhiều bãi biển nổi tiếng trên thế giới và khu vực đã thu hút một số lượng lớn khách du lịch như : ven biển Địa Trung Hải, vùng Biển Caribê, các đảo trên Thái Bình Dương( Hawai, Fiji..), đảo Bali (Iđônêxia), Phuket, Pattay ( Thai lan), Hải Nam ( Trung Quốc)..v.v.
Nước ta có trên 3.260 km đường bờ biển với hàng trăm bãi tắm, có những bãi tắm có chiều dài từ 15 đến 18km là địa điểm để phát triển du lịch. Những bãi biển của các tỉnh Bắc Trung bộ đã nổi tiếng trong nước từ xa xưa như: Sầm Sơn, Cửa Lò, Thiên Cầm, Nhật Lệ, Cửa Tùng, Thuận An, Lăng Cô, . v.v. Bên cạnh bờ biển còn có những đảo có thể phát triển du lịch như: đảo Cồn cỏ đang có những dự án phát triển du lịch lớn.
Các tỉnh ven biển và các đảo của các tỉnh Bắc Trung bộ có tài nguyên du lịch rất phong phú và đa dạng, đó là các di tích, danh thắng, các lễ hội, các điều kiện để tổ chức loại hình du lịch chữa bệnh và nghỉ dưỡng, du lịch sinh thái, du lịch lặn biển, du lịch thể thao trên biển..v.v. Số lượng khách du lịch hàng năm đến các bãi biển, các khu du lịch của các tỉnh có biển ngày càng tăng. Những hoạt động du lịch đã tạo ra nhiều việc làm trực tiếp và gián tiếp phục vụ khách du lịch, tạo ra nguồn thu nhập cho các tầng lớp dân cư và địa phương.
Tuy vậy, theo quan điểm thị trường du lịch, những bãi biển và các đảo của các tỉnh miền Bắc Trung bộ hiện tại có những ưu thế phục vụ khách du lịch nội địa, nhưng đối với khách du lịch quốc tế chưa phát triển do những nguyên nhân chủ yếu sau:
- Hệ thống vận chuyển khách du lịch từ thị trường trọng điểm đến các khu du lịch này hạn chế, do cơ sở hạ tầng( đường xá, sân bay, bến cảng) chưa đủ điều kiện phục vụ khách du lịch quốc tế.
- Tính chất thời vụ trong kinh doanh ở các bãi biển này rất lớn. Thời vụ kinh doanh chỉ có 5 tháng(từ tháng 5 đến tháng 9) và ngay cả trong thời gian này cũng thường xẩy ra bão, lũ nên việc kinh doanh cũng rất hạn chế.
- Do tính chất thời vụ trong kinh doanh nên các loại dịch vụ phục vụ khách du lịch còn rất hạn chế.
Từ hai nguyên nhân cơ bản trên dẫn đến:
- Việc thu hút đầu tư nói chung và đầu tư nước ngoài nói riêng trong lĩnh vực du lịch vào các khu vực này còn hạn chế.
- Các cơ chế, chính sách cho việc phát triển du lịch còn hạn chế, vì thế chưa phát triển được các dịch vụ du lịch để thu hút khách.
- Chất lượng phục vụ du lịch còn yếu kém, chưa xây dựng được thương hiệu cũng như danh tiếng, uy tín trên thị trường để thu hút khách trong nước và quốc tế.
Phát triển du lịch ngày này phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, ngoài những yếu tố khách quan như: thiên tai, dịch bệnh, còn có những yếu tố chủ quan như: nhận thức của cộng đồng, cơ chế, chính sách của Nhà nước, ý tưởng của các nhà đầu tư và kinh doanh du lịch,..v.v.
Theo quan điểm thị trường du lịch, cần phải xác định “thị trường cần gì ta sẽ bán cái đó” và thị trường đó là ai, ở đâu, những ai đang bán các sản phẩm đó. Đối với thị trường du lịch nghỉ dưỡng vùng ven biển và đảo của nước ta so về lợi thế cạnh tranh với các nước trong khu vực như Thailan, Malayxia, Indonexia, đảo Hainam( Trung Quốc) chắc chắn còn kém. Nếu so sánh về lợi thế cạnh tranh thị trường du lịch nội địa của vùng ven biển đảo các tỉnh Bắc Trung bộ với các khu vực khác trong nước như Nam Trung bộ, Phú Quốc chăc chắn sẽ kém hơn.
Phát triển du lịch biển đảo các tỉnh Bắc Trung bộ như thế nào và theo hướng nào chính là mục tiêu của cuộc hội thảo này. Sẽ có nhiều ý tưởng hay và nhiều giải pháp mang tính khả thi được các nhà quản lý, nhà khoa học và các nhà kinh doanh đưa ra. Trên quan điểm thị trường du lịch, chúng tôi có một số ý tưởng sau:
1. Vùng biển, đảo các tỉnh Bắc Trung bộ có một thị trường du lịch rất lớn, đó là nước Lào với trên 5 triệu dân, Vùng Đông Bắc Thailan có 17 tỉnh với trên 20 triệu dân, tỉnh Vân Nam Trung Quốc với 44 triệu dân, tỉnh Quảng Tây với 42 triệu dân. Với trên 100 triệu dân miền núi khát khao được tắm biển, ăn đồ hải sản biển, nghỉ dưỡng và vui chơi trên bãi biển vậy tại sao chúng ta không nhắm vào thị trường này. Có thể nhiều người cho rằng thu hút khách từ những thị trường này sẽ gặp nhiều khó khăn và trong khó khăn sẽ có những ý tưởng mạnh dạn để khắc phục.
- Trước hết nói về hai thị trường lớn là Quảng Tây và Vân Nam Trung Quốc. Một trong những thuận lợi lớn đó là việc vận chuyển khách du lịch bằng tầu hoả. Việt Nam nối liền với hai tỉnh này bằng hai tuyến đường sắt Hà Nội- Vân Nam và Hà Nội- Nam Ninh, đường sắt có rất nhiều ưu thế trong việc vận chuyển khách du lịch với số lượng lớn và giá thành hạ, đảm bảo sức khoẻ và an toàn cho du khách. Việc tổ chức vận chuyển khách du lịch bằng đường sắt có rất nhiều thuận lợi không chỉ trong việc phục vụ khách về tiện nghi, dịch vụ mà cả về các thủ tục xuất – nhập cảnh. Có thể nói, việc tổ chức vận chuyển khách du lịch bằng tầu hoả đã được thực hiện cách đây 168 năm, tại sao hiện nay chúng ta đang có mà chưa khai thác được.
Box 1.Người sáng lập ra ngành lữ hành
“Tomac Cook là người đầu tiên có ý tưởng tổ chức chương trình du lịch trọn gói và ý tưởng này được ông thực hiện vào ngày 5/7/1841 bằng việc thuê hẳn một đoàn tàu hoả để thực hiện chương trình du lịch cho 570 người từ Lester đến libroy và ngược lại. Giá chuyến đi của một người là 1bảng Anh và được hưởng các dịch vụ sau : vận chuyển đi và về; được phục vụ nhạc bằng một dàn nhạc trong quá trình đi và về; được phục vụ bánh mỳ kẹp thịt cùng nước uống là trà đen; được hướng dẫn tham quan thành phố.”Ông được coi như người sáng lập ra ngành lữ hành hiện đại ngày nay.
- Vùng Đông Bắc Thái lan gồm 17 tỉnh với trên 20 triệu dân, thu nhập bình quân của người dân tính theo GDP là 600USD/năm. Nước CHDC Nhân dân Lào với trên 5 triệu dân và ở vùng này có khoảng 400.000-500.000 người Việt Nam sinh sống. Có thể nói đây là thị trường du lịch đầy tiềm năng cho các khu du lịch vùng biển, đảo các tỉnh Bắc Trung bộ nếu như liên kết hợp tác với các nhà doanh nghiệp ở đây, không chỉ phát triển du lịch mà còn mở mang sự phát triển hàng hoá.
2. Về các dịch vụ và hàng hoá phục vụ khách du lịch tại các bãi biển và khu du lịch ở đây rất nghèo nàn, chất lượng chưa cao. Khách du lịch đến đây ngoài tắm biển ra còn lại chủ yếu ăn và ngủ, chính vì vậy sức thu hút khách chưa cao(kể cả quốc tế và nội địa). Với triết lý, muốn kiếm nhiều tiền cần kinh doanh du lịch theo kiểu” Với trí tuệ của con người cát, sỏi cũng thành đôla”. Las Vegas(Mỹ)là một ví dụ điển hình, năm 2004 đón tiếp và phục vụ 43 triệu lượt khách và được xếp hạng nhất trên danh sách các thành phố nổi tiếng trên thế giới thu hút sự chú ý của khách du lịch www.viet bao.vn với các tên gọi thành phố của giấc mơ (The city of dreams). Danh Đức, http://viet bao.vn
Box 2. Sơ lược lịch sử về Las Vegas(Mỹ)
Las Vegas vốn do người gốc Tây Ban Nha tìm ra từ năm 1829, nhưng dường như họ không thích làm ăn nên họ nghèo.Trong suốt thế kỷ 19, Las Vegas chỉ là một “xóm” giữa xa mạc cho đến khi người Mỹ, một dân tộc có máu kinh doanh đến đây lập nghiệp. Năm 1905 thị trấn Las Vegas mới ra đời và năm 1911 nó được nâng lên thành thành phố. Năm 1931 khởi công xây dựng
đập Hoover cung cấp nước cho Las Vegas. Xây đập này tốn rất nhiều tiền, lấy ở đâu ra? Cùng năm khởi công xây đập, sắc luật cho phép đánh bạc ở Las Vegas được ban hành. Năm 1946, bỏ thu thuế trên kinh doanh cờ bạc để kích đầu tư nghề khách sạn, công nghiệp giải trí...v.v, trong đó có cả môn giải trí rất bản sắc văn hoá dân tộc như cưỡi ngựa quăng dây thòng lọng.. và những đoàn xe hoa diễu hành.
Chớ có tưởng Las Vegas là một “thành phố tội lỗi” với những tệ nạn xã hội đầy đường. Bói cả năm cũng không thấy cảnh”lả lơi” ngoài đường xá. Las Vegas chẳng có một chút di sản lịch sử và tài nguyên thiên nhiên nào, chỉ bằng đầu óc con người mà hái ra tiền và trở thành “thành phố ước mơ” của nhiều người trên thế giới..
Nguồn: Danh Đức, http://viet bao.vn
Môt trong những đối thủ cạnh tranh du lịch biển, đảo của nước ta đó là Pattaya của Thái lan. một khu du lịch biển, đảo nổi tiếng không chỉ ở trong khu vực mà cả thế giới, năm 2004, khu du lịch này đốn tiếp và phục vụ trên 5 triệu lượt khách du lịch quốc tế. Điều gì đã làm nên một điểm du lịch hấp dẫn như vậy.
Box 3. Sơ lược về lịch sử phát triển của Pattaya( Thailan)
Trước đây, Pattaya chỉ là một làng chài nhỏ cách thủ đô Băngkok Thailan 140 km về phía Đông Nam. Năm 1960, khi quân đội Mỹ xây dựng căn cứ quân sự Patao, thì Pattaya được xây dựng là một khu phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí cho quân nhân Mỹ. Trong những năm 1965-1975, Pattaya không ngừng được mở rộng để phục vụ cho quân nhân Mỹ không chỉ ở các căn cư quân sự tại Thái lan mà cả ở các hạm đội của Mỹ ở Thái Bình Dương.
Pattaya ngày nay trở thành một thành phố du lịch hấp dẫn với phong cách phục vụ tận tình cùng bãi biển dài trên 4 km, các hoạt động trên bãi biển nhộn nhịp, các công viên vui chơi giải trí và cuộc sống ban đêm hết sức sôi động, nổi tiếng với “Sex show”.
Về quy hoạch thành phố Pattaya, chủ yếu có hai đường quốc lộ chạy song song với nhau và với bờ biển. Con đường phía Bắc chủ yếu là các khách sạn, nhà hàng, các quán rượu(Bar) và các cửa hàng bán đồ lưu niệm. Con đường thứ hai là các nhà hàng, quán rượu, các địa điểm vui chơi, giải trí về đêm.
Đất nước Thailan là đất nước Phật giáo, nhưng Chính phủ và chính quyền địa phương vẫn cho mở các điểm “Sex Show” để phục vụ sự giải trí của khách du lịch vào ban đêm. Nhưng tất cả những điểm này đều có quy hoạch và có sự quản lý chặt chẽ của chính quyền.
Kinh nghiệm này có thể gợi lên những suy nghĩ cho các cấp, các ngành xây dựng những cơ chế, chính sách mang tính đột phá, tạo điều kiện để cho các doanh nghiệp mở mang dịch vụ, tạo ra sức hấp dẫn và sức thu hút đối với khách du lịch nội địa cũng như quốc tế.
3. Do tính chất thời vụ, khách đông, giá cả tăng, lực lượng lao động phục vụ không đủ số lượng nên, hầu hết các đơn vị kinh doanh trên bãi biển của các tỉnh Bắc Trung bộ chưa tạo ra được chữ “Tín” và sự tận tình phục vụ đối với khách trong mùa cao điểm. Chính vì vậy, chưa tạo ra được một nguồn khách thường xuyên cho cơ sở. Triết lý kinh doanh của cơ chế thị trường là luôn luôn chăm sóc khách hàng và tạo ra lượng khách truyền thống, thân thuộc đối với cơ sở hoặc doanh nghiệp. Có thể lấy ví dụ sau:
Box.4. Triết lý kinh doanh của các sòng bạc ở Las Vegas (Mỹ)
Khách đến Las Vegas đánh bạc giải trí, khi hết tiền, chủ sòng bạc sẽ hỏi khách cần ăn, cần uống hoặc cần ngủ họ sẽ bố trí để đáp ứng yêu cầu của khách.
Nếu khách không còn tiền mua vé máy bay về nhà, họ sẽ mua vé cho khách, có người đưa khách ra sân bay tiễn khách và trước khi khách lên máy bay, họ sẽ tặng hoa cho khách kèm theo lời chúc:
- Chúc Ông( Bà) về nhà an toàn, mạnh khoẻ, lao động tốt để có nhiều tiền tiếp tục đến chỗ tôi đánh bạc.
4. Khắc phục tính chất thời vụ trong kinh doanh du lịch tại các bãi biển, đảo các tỉnh Bắc Trung bộ là một vấn đề quan trọng và quyết định cho sự phát triển du lịch tại các nơi này. Điều này có tác động rất lớn không chỉ đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp, cơ sở phục vụ du lịch mà cả danh tiếng, uy tín của các địa phương và cộng đồng dân cư tại đây. Để giải quyết, đòi hỏi phải có sự nghiên cứu công phu nghiêm túc nhằm đề ra được các giải pháp mang tính khả thi, phù hợp với tình hình thực tế của mỗi địa phương. Chúng tôi có một số ý tưởng cơ bản sau:
- Trước hết phải có những cơ chế, chính sách thông thoáng mang tính đột phá để phát triển du lịch. Những cơ chế, chính sách này phải xuất phát từ nhu cầu của khách du lịch từ các thị trường được coi như trọng điểm; từ lợi ích của các nhà đầu tư và kinh doanh và từ lợi ích của cộng đồng dân cư.
- Phải tạo ra được sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan ban hành cơ chế, chính sách với các nhà đầu tư, các nhà kinh doanh du lịch, các nhà kinh doanh của các ngành có liên quan đến du lịch và công đồng dân cư vì mục tiêu chung phát triển du lịch.
- Đẩy mạnh việc liên doanh, liên kết và hợp tác đầu tư với các doanh nghiệp nước ngoài là thị trường trọng điểm với quan điểm cùng nhau chia sẻ lợi ích trong sự phát triển du lịch. Có sự liên doanh và hợp tác này thì sẽ nắm bắt được nhu cầu của khách, sẽ thiết kế được “sản phẩm hợp lý” trên quan điểm bán cái gì thị trường cần chứ không phải là bán cái gì chúng ta đang có.
5. Du lịch thuộc ngành dịch vụ, dịch vụ là sự trợ giúp giữa con người với con người. Chính vì vậy, sự phát triển du lịch phụ thuộc vào trí tuệ, khả năng nắm bắt nhu cầu của con người, khả năng sáng tạo ra những cái mới của những người làm du lịch, phù hợp với nhu cầu và mong muốn của khách du lịch. Trong thời đại của nền kinh tế trí thức của thế kỷ 21, chúng ta có thể đổi lại câu thơ của nhà thơ Tố Hữu của thế kỷ trước:
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có trí tuệ của con người, cát sỏi cũng thành đô la (Cua Lo Beach. Tháng 5 năm 2009)
Tài liệu tham khảo:
1.Kinh tế du lịch và du lịch học, NXB Trẻ
2.Tổng quan các vấn đề về Tự do thương mại dịch vụ
3.Bài tại hội thảo “ Sự kết hợp giữa ngành Y tế và ngành du lịch”
4.Các trang web:
-Viet bao.vn
-vnn.vn
-Thaitourism.thai.com
-Wikipedia tiếng Việt
5. Trình bày tại: Hội thảo Phát triển Du lịch Biển, đảo các tỉnh Bắc miền Trung
Cửa Lò - Tháng 5/2009
Copyright by Pham Bach_Natpc
E-mail: bachdulich@gmail.com
Mobile: 0904 023 223
ảnh trong bài: Đảo Lan Châu, Chùa Ngư (đảo Ngư), Bãi biển Cửa Lò
Trịnh Xuân Dũng
















schlaefer # 20. November 2009, 22:39