Củ khoai info

Mục chào buổi sáng báo Thanh Niên luôn là mục mình thích nhất, trước đây, khi chưa kết nối Internet, vào mỗi buổi sáng, mình cầm tờ thanh niên mình đều đọc mục này đầu tiên như một món điểm tâm buổi sáng vậy. Mấy tháng nay, online suốt, minh lại nhác đọc mục này hơn. Tuy nhiên chắc từ nay cứ khoảng 1 tuần mình lại tổng hợp mục này một lần.
1. Lại nói về nghịch lý tỷ giá

Tỷ giá VND/ USD cho đến hết năm 2006 vẫn chỉ ở dưới mức 16.000. Cho đến mấy tháng đầu năm 2007 tỷ giá VND/USD không những không tăng lên mà còn có xu hướng giảm, mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã mở rộng biên độ giao dịch. Những tháng gần đây, tỷ giá VND/USD đã có biến động, đặc biệt từ tháng 8 đến nay. Đầu tháng 8, cứ 1 USD ăn 16.150 VND, nhưng đến nay đã lên 16.265, có cửa hàng lên đến 16.300 VND. Sự tăng lên của tỷ giá VND/USD (hay sự giảm của VND so với USD) hiện đã chứa đựng một số nghịch lý.

Thứ nhất, khi tăng trưởng kinh tế của nước này cao hơn của nước khác thì thông thường đồng tiền của nước đó sẽ tăng giá so với đồng tiền của nước kia; trong khi đó, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam cao hơn, nhưng đồng Việt Nam vẫn giảm giá so với đồng USD, còn trong nhiều năm Trung Quốc vẫn giữ tỷ giá NDT/USD ở mức thấp.

Thứ hai, đồng USD giảm giá mạnh so với các đồng tiền chủ chốt trên thế giới, nhưng vẫn tăng giá ở thị trường Việt Nam. Giá USD trên thị trường thế giới gần như ở mức thấp nhất trong 15 năm qua, đến nay 1 USD chỉ còn ăn 0,4947 bảng Anh, 0,7181 euro, 114,8 yen Nhật, 34,76 baht Thái, 7,557 nhân dân tệ... Khi VND giảm giá so với USD thì đồng thời lại giảm giá "kép" so với các đồng tiền mạnh khác.

Thứ ba, đồng Việt Nam giảm giá so với USD trong điều kiện lượng USD vào Việt Nam tăng mạnh ở tất cả các nguồn. Nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) 8 tháng so với cùng kỳ thì đăng ký cao gần gấp rưỡi, thực hiện tăng gần 20%; khả năng cả năm sẽ vượt 13 tỉ USD đăng ký, thực hiện vượt 4,5 tỉ USD. Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đạt kỷ lục mới về lượng vốn cam kết và thực hiện giải ngân cũng vượt 2 tỉ USD.

Thứ tư, do tỷ giá trên thị trường tăng lên, nên lãi suất huy động ngoại tệ của các ngân hàng thương mại cũng tăng lên, có ngân hàng đưa lên mức 5,5%/năm. Sự tăng lên này vẫn là trái chiều so với dự đoán của nhiều người.

2. Cải cách hành chính... trên giấy!

Cải cách hành chính (CCHC) được Chính phủ xác định là một trong 3 nhiệm vụ trọng tâm trong công tác chỉ đạo, điều hành. Tỉnh Tiền Giang cũng xác định CCHC là khâu đột phá trong năm 2007. Tuy nhiên, sau khi kiểm tra việc thực hiện CCHC tại một số đơn vị trong tỉnh, Giám đốc Sở Nội vụ, Phó trưởng Ban chỉ đạo CCHC tỉnh Tiền Giang Lê Hùng tỏ ra bức xúc vì có quá nhiều đơn vị đã báo cáo... láo!

3. Chào một "thiên thần hộ mệnh" cho trẻ em

Đều đặn mỗi ngày 4 bận, trên giao lộ "tử thần" (quốc lộ 1A cắt đường liên thôn qua xã Quỳnh Văn, Quỳnh Lưu, Nghệ An), xuất hiện một người đàn ông đội mũ cối, tay cầm 2 chiếc cờ hiệu, đeo băng-rôn đỏ đứng chờ bọn nhỏ đến lớp và trở về sau buổi tan trường. Người đàn ông này xuất hiện mỗi ngày để đưa những "chuyến đò cạn", như là vị thiên thần hộ mệnh cho lũ học trò nhỏ qua đường trên giao lộ đầy nguy hiểm này...

Đó là công việc thường ngày của ông Điều từ hơn hai năm nay. Đều đặn mỗi ngày 4 bận, bất kể mưa hay nắng, chưa đến 6 giờ sáng, ông đã có mặt tại giao lộ này để dẫn bọn trẻ sang đường đến trường. Trưa, chiều vẫn vậy. Hơn 100 học sinh của hai xóm 9 và 10 đến trường băng qua ngã tư đầy nguy hiểm này từ khi có ông đều tuyệt đối an toàn.

"Tui cân nhắc mãi vì sợ không làm tròn nhiệm vụ, lỡ sơ sẩy một tí là có tội lớn, nhưng mình không làm thì cũng khó ai làm giúp. Nghĩ đến bọn trẻ với những vụ tai nạn giao thông trước đây, rứa là tui nhận". Ông Điều làm ruộng, 5 sào ruộng không chưa đủ chi tiêu, còn nuôi mấy đứa con ăn học. Làm công việc "hộ mệnh" này, mỗi năm xã cấp cho ông 6 tạ thóc, tương đương với mỗi tháng 100 ngàn đồng. Đầu năm học này, hội phụ huynh trường thương ông vất vả và nguy hiểm, đã bỏ tiền ra mua cho ông tấm thẻ bảo hiểm thân thể.

4. Chữ tín của Nhà nước

Có lẽ vụ bán nhà thuộc sở hữu nhà nước tại 1B Đặng Thái Thân (Hà Nội) mới đây là chuyện đáng buồn... cười nhất về cách hành xử rất thiếu tôn trọng người dân và thiếu tôn trọng pháp luật của chính các cơ quan công quyền.

Câu chuyện được đẩy lên như là điển hình của tiêu cực, làm sai chính sách bán nhà 61. Và trong khi chờ giải quyết (hứa hẹn là rất lâu), UBND thành phố Hà Nội ra quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho chủ nhân ngôi nhà này.

Thứ nhất, phải khẳng định 10 hộ đầu tiên đã mua nhà theo Nghị định 61 là đúng đối tượng, đúng chính sách. Họ bán cho 3 chủ tiếp theo là giao dịch dân sự và đúng pháp luật (làm hợp đồng tại công chứng nhà nước, sang tên lại Sở Tài nguyên-Môi trường và Nhà đất). Vấn đề có thể có ở đây chỉ là, số diện tích dùng chung (hành lang, lối đi, sân chung) đã được giải quyết bán cho 3 hộ này theo quy trình như thế nào? Theo báo cáo của Sở Tài nguyên-Môi trường và Nhà đất, phần diện tích này đã được tính với giá 100% tiền sử dụng đất x hệ số 1,8. Có nghĩa rằng không theo quy trình 61, có nghĩa rằng đúng pháp luật vào thời điểm đó (QĐ 4526/QĐ-UB ngày 21.11.1997 của UBND thành phố Hà Nội). Thế nhưng UBND thành phố đã vội vàng chiều theo dư luận (không phải lúc nào cũng đúng), thu hồi lại giấy chứng nhận đã cấp đúng thẩm quyền, đúng pháp luật (?)

Thứ hai, theo Nghị định 181/2004/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai thì việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không hề đơn giản như vậy, phải có quyết định hoặc bản án của tòa án nhân dân. Một quyết định của cơ quan công quyền liên quan đến người dân không thể bị xóa bỏ một cách tùy tiện. Đó là chữ tín của Nhà nước với dân. Giả sử trong trường hợp phát hiện có cán bộ nào đó có sai phạm trong quá trình ra quyết định hoặc có tư lợi từ quyết định đó thì phải cương quyết xử lý cán bộ đó theo đúng quy định của pháp luật (chứ không phải là xử người dân). Đó cũng là chữ tín của Nhà nước với DN.

5. Phản ứng tức thời của thị trường sau khi FED giảm lãi suất

Trong phiên họp ngày 18.9, Cục dự trữ Liên bang Mỹ (FED) đã quyết định giảm 0,50% lãi suất cho vay ngắn hạn (từ 5,25% xuống 4,75%). Đây là lần đầu tiên Mỹ cắt giảm lãi suất cơ bản kể từ giữa năm 2006.

Do GDP của Mỹ chiếm tới 28% GDP của toàn thế giới, nhập khẩu của Mỹ lên tới trên 1.500 tỉ USD,... nên động thái của FED có tác động tức thời, tính bằng phút ở hầu hết các thị trường và hầu như trên toàn thế giới. Đúng là chỉ vài phút sau khi FED quyết định giảm lãi suất cơ bản, thì thị trường tiền tệ, dầu mỏ, chứng khoán, giá vàng đều phản ứng tức thì. Chỉ số giá chứng khoán ở Mỹ cũng như các thị trường thế giới đều tăng mạnh hàng chục, hàng trăm, hàng mấy trăm điểm - một hiện tượng hiếm thấy trong nhiều năm qua. Giá dầu đã tăng lên mức kỷ lục mới đã vượt qua mốc 82 USD/ thùng- cao nhất từ trước tới nay. Giá USD giảm so với giá euro, hiện 1 USD chỉ còn ăn 0,7136 euro, thấp nhất tính từ khi đồng euro ra đời. Thị trường vàng lại tiếp tục khởi động đợt tăng giá mới: tại Hồng Kông đã tăng mạnh 8,3 USD lên 725,8- 726,3 USD/ounce,...

Đó là nói về thị trường thế giới, còn Việt Nam thì sao? ?

Cần phải nói trước rằng thị trường Việt Nam và thị trường thế giới chưa thông nhau hoàn toàn, mặc dù độ mở cửa của Việt Nam đã gia tăng qua các năm, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) từ đầu năm. Tuy nhiên, tác động của việc FED cắt giảm lãi suất đối với Việt Nam không phải là không có, chỉ có nhiều hay ít và trực tiếp hay gián tiếp mà thôi. Trước hết là giá vàng, vào cuối buổi sáng ngày 20.9, tại Hà Nội giá vàng loại 4 số 9 bán ra đã đạt mốc 14 triệu đồng/lượng; tại thành phố Hồ Chí Minh phản ứng chậm hơn nhưng cũng đã tăng trở lại và đạt xấp xỉ 13,9 triệu đồng/lượng. Khả năng sẽ còn tăng hơn nữa vì giá vàng Việt Nam đang thấp hơn giá vàng thế giới và giá vàng thế giới còn tiếp tục tăng (có thể vượt mức 30-40 USD/ounce).

6. Khi phương tiện bị biến thành mục đích

Nói về chuyện ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT), GS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học An Giang, cho biết: "Ở nước nào cũng có chương trình công nghệ tin học. Khi đến Thái Lan, tôi thấy chương trình công nghệ tin học của họ đặt ra mục tiêu lớn là làm sao để thay thế được Microsoft. Từ đó họ tập trung giải quyết, sử dụng mã nguồn mở thay thế Microsoft Office để đưa về các trường học và họ rất thành công. Trong khi ở xứ ta, lẽ ra Đề án 112 ngoài việc phục vụ cho chính phủ điện tử, mình cũng phải chuẩn bị, phải có phần mềm riêng để thay thế các phần mềm sao chép. Nhưng việc chuẩn bị cho dân mình sử dụng phần mềm mở thì chưa có".

Liên quan đến Đề án 112 ở xứ ta, cũng có những nét giống như vậy. Ví dụ, nếu mình muốn chính phủ điện tử như thế nào thì phải cụ thể hóa chủ trương đó thành quy định, bắt buộc các bộ, ngành và các địa phương phải thực hiện. Chẳng hạn như một tài xế phạm luật giao thông và đã bị giữ bằng lái ở TP.HCM, khi anh ta chạy xe ra Hà Nội và lại tiếp tục vi phạm rồi nói rằng đã bỏ quên bằng lái ở đâu đấy thì quả là rất khó kiểm tra. Trong trường hợp này Chính phủ chỉ cần đặt ra yêu cầu: khi cần kiểm tra bằng lái của bất cứ công dân nào trên toàn quốc thì ngành GTVT phải tìm ra ngay các yếu tố pháp lý liên quan đến bằng lái và người sử dụng bằng ngay lập tức. Khi yêu cầu đó là bắt buộc thì tự thân Sở GTVT các tỉnh, thành trong cả nước sẽ có nhu cầu hình thành một hệ thống mạng thông tin chung. Thế là, khi một tài xế vi phạm bất cứ đâu, chỉ cần click chuột một cái là biết được anh ta đã vi phạm bao nhiêu lần, đã bị xử lý ra sao, rất nhanh chóng

7. Bài toán giao thông vì sao không giải nổi?

Thông thường trên thế giới, khi một đô thị tập trung đến trên 1 triệu dân với mật độ lên đến vài ngàn người/km2 thì các nhà quản lý đô thị phải nghĩ ngay đến việc phát triển hệ thống giao thông công cộng. Giao thông công cộng thường chủ yếu gồm xe bus và vận tải đường sắt (railway) như tàu hỏa (train), xe điện (tram), tàu điện ngầm (metro hay subway), và tàu điện trên cao (monorail, hay ở Bangkok là skytrain).

Thủ đô Bangkok của Thái Lan gần 1.600km2 với dân số hiện tại trên 5 triệu người cũng đã có 2 tuyến skytrain vào năm 1999, đến năm 2004 có thêm tuyến subway đi từ tây-bắc xuống đông-nam rồi qua phía tây thành phố nối vào. Thành phố này hiện cũng có trên 400 tuyến xe bus và hệ thống skytrain thì đang tiếp tục kéo dài, thêm tuyến, và nối ra tận sân bay quốc tế mới Suvarnabhumi. Với ngần ấy cơ sở, hệ thống giao thông công cộng của Bangkok cũng chỉ mới đáp ứng được hơn 40% nhu cầu đi lại của người dân, kẹt xe vẫn còn phổ biến.

TP.HCM vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, khi dân số thành phố đã lên trên 3 triệu người, đáng lẽ phải nghĩ ngay đến việc phát triển hệ thống giao thông công cộng như một chiến lược cấp bách đi cùng với công cuộc Đổi mới thì chúng ta đã... không làm gì cả. Cho đến khi nghĩ đến, tính đến thì lại rề rà chậm chạp. Năm 1997, trường Đại học Công nghệ Dresden (Đức) đã thực hiện một nghiên cứu tiền khả thi về xây dựng và củng cố hệ thống giao thông ở TP.HCM. Họ đã kiến nghị việc xây dựng hệ thống railway gồm subway và monorail cho thành phố. Năm 1998, một đơn vị của Anh cũng đề xuất cải tiến mạng lưới xe bus và xây dựng hệ thống vận tải công cộng sức tải lớn để đáp ứng được 20-30% nhu cầu đi lại vào năm 2000 và 50% vào năm 2020. Ngày 15.11.2002, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 162/2002/QD-TTg chấp thuận các đề xuất này. Năm 2004, tôi đã nhìn thấy bản sơ đồ 7 đường tàu điện các kiểu sẽ được xây dựng ở TP cho đến năm 2020, trong đó có 2 đường ghi rõ đã được phê duyệt và sẽ khởi công xây dựng vào năm 2005. Thế nhưng đến nay mọi thứ vẫn còn nằm trên giấy.
Nghe các vị quan chức trả lời về giải pháp trước mắt và lâu dài để giải quyết tình trạng giao thông “kẹt cứng” hiện nay mà buồn. Các ông chỉ nhấn mạnh đến việc phân luồng giao thông, đưa thêm thanh niên xung phong, học sinh ra đường, dùng biện pháp tài chính để ép dân hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân. Nhưng thử hỏi, đường không đủ (tỷ lệ diện tích mặt đường/trên diện tích chung có 1,7%, so với các nước là 10-20%) thì phân luồng giải quyết được gì? Ép dân hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân mà không có phương tiện công cộng hiệu quả thay thế thì khác nào bảo họ đừng đi lại? Trong khi đó, các giải pháp lâu dài như xây dựng hệ thống metro, monorail thấy các ông chỉ nhắc qua loa và than thở rằng không có tiền, rằng phải cần đến 26 tỉ USD… Chả lẽ cứ phải bó tay hay sao? Thành phố Bangkok sau vụ đảo chính ngày 19.9.2006, một số dự án phát triển đường giao thông bị đề nghị tạm hoãn vì khó khăn về tài chính, nhưng những đề nghị này lập tức bị dân chúng phản đối.

Ở nhiều nước châu Âu, hay Singapore, đường sá từ trung tâm thủ đô ra sân bay rất rộng rãi, nhìn đâu cũng thấy đường, đường chạy trên đường (gọi là fly-over). Vậy mà người ta vẫn xây đường tàu nối sân bay với hệ thống railway trong nội đô. Đường tàu này giúp thay thế được bao nhiêu taxi, xe bus… vốn chiếm diện tích lưu thông lớn. Trong khi đó, nối sân bay Tân Sơn Nhất với nội thành TP.HCM gần như chỉ có con đường “độc đạo” Trường Sơn - Nguyễn Văn Trỗi – Nam Kỳ Khởi Nghĩa lúc nào cũng đông đúc. Vừa rồi con đường này được mở rộng, nhưng vẫn bị một số nút cổ chai, xem ra không cải thiện được mấy tốc độ cũng như lưu lượng xe, trong khi tổng chi phí đổ vào khâu đền bù giải tỏa chiếm phần lớn ngân sách dự án. Trộm nghĩ, thay vì mở rộng con đường này, người ta có thể xây dựng con đường khác đi ra sân bay, có thể phải đi vòng, đi xa hơn, nhưng tốc độ đi nhanh hơn. Tương tự, việc mở rộng một số con đường khác trong nội đô vốn đã ổn định “mặt tiền” cũng không có hiệu quả mấy. Hình như chúng ta không dám mạnh dạn xây những fly-over để tiết kiệm đất trong bối cảnh giá đất nội thành TP.HCM thuộc loại rất đắt trên thế giới!

Không có một tầm nhìn xa, không có chiến lược, không có quyết tâm, không có chỉ huy tập trung thống nhất, chúng ta đã không giải quyết nổi bài toán giao thông đô thị.

8. "Người chiến thắng sau cùng" là ai ?

Tôi không hiểu khi các cuộc thi Idol này tổ chức tại Anh và Mỹ, người ta có chuẩn bị "vận động tin nhắn" theo kiểu "vận động bầu cử" không? Nhưng khi Idol tới Việt Nam, có cảm giác cuộc thi này dễ bị hóa thành "cuộc thi tin nhắn": ai tổ chức được nhiều "fans" có khả năng tài chính mạnh hơn - vì không giới hạn tin nhắn cho mỗi máy điện thoại nên số lượng tin nhắn hoàn toàn có thể nghiêng hẳn về thí sinh nào "tổ chức" được "lực lượng nhắn tin" có "hầu bao tốt" và có nhiệt tình bấm máy điện thoại di động.

Chỉ cần 100 fans "chủ lực" như thế với 500 tin nhắn mỗi người chẳng hạn, một thí sinh đã có thể sở hữu "phần cứng" là… 50.000 tin nhắn ủng hộ. Một con số khá ấn tượng!

Ha ha ha ha VN giống cục phân!
9. "Thượng đế" cần được bảo vệ và tôn vinh

Trong nền kinh tế thị trường, "thượng đế" phải được bảo vệ, thậm chí còn phải được tôn vinh. "Thượng đế" trong kinh tế thị trường cần được hiểu theo nghĩa rộng ở các mối quan hệ khác nhau.

Ấy vậy, mà người tiêu dùng hiện chưa được bảo vệ một cách hữu hiệu, chưa nói đến việc tôn vinh. Tình trạng hàng giả, hàng nhái, tình trạng vệ sinh an toàn thực phẩm không được bảo đảm đã gây ra hậu quả ngộ độc thức ăn tập thể, xăng pha aceton, sữa bột chế ngược thành sữa tươi nguyên chất… từ cơ quan chức năng, Hội bảo vệ người tiêu dùng có cơ quan Trung ương và chân rết ở gần một nửa tổng số tỉnh, thành phố trong cả nước… chẳng phát hiện được nếu không nhờ đến phương tiện thông tin đại chúng. Do vậy, cần có luật định việc theo dõi, giám sát các hành vi, trách nhiệm bồi thường khi sản phẩm có lỗi, khi đưa ra thông tin sai hoặc quảng cáo sai lệch về sản phẩm…, bảo đảm quyền khởi kiện, khiếu nại, khiếu tố của người tiêu dùng; khuyến khích các phương tiện thông tin đại chúng đưa tin, tạo ra dư luận xã hội và các cơ quan chức năng xử lý.
Trong lĩnh vực dịch vụ công, người được phục vụ cũng là "thượng đế", những cơ quan đơn vị được giao chức năng làm dịch vụ công phải tôn trọng và bảo đảm quyền lợi của người được phục vụ; các đơn vị không được lạm dụng vị trí để "ban phát". Tốt nhất là cần xã hội hóa các lĩnh vực này, nếu cứ để Nhà nước hoặc các đơn vị nhà nước "ôm" thì rất dễ bị lạm quyền!

Trong lĩnh vực các văn bản quy phạm pháp luật, những người dự thảo thường chỉ "nhằm" vào đối tượng thi hành là người dân và doanh nghiệp, không coi việc làm luật cũng là để phục vụ cho người dân và doanh nghiệp có hành lang pháp lý để hoạt động, để chống lại các hoạt động tác động xấu đến hành lang pháp lý đó. Xét tổng quát, người dân và doanh nghiệp cũng là "thượng đế" của các văn bản quy phạm pháp luật đó. Tuy nhiên, về lĩnh vực trưng cầu dự thảo luật, các văn bản dưới luật trưng cầu dự thảo các luật, các văn bản dưới luật cũng còn tình trạng "hỏi ít, nghe ít hơn, tiếp nhận càng ít hơn".

Trong lĩnh vực quản lý hành chính cũng cần coi người dân và doanh nghiệp là "thượng đế" mà cơ quan nhà nước phải phục vụ, không được lạm quyền để "ban phát" hay "hành dân là chính".

Còn có thể kể ra đây rất nhiều ngành, lĩnh vực mà "thượng đế" chưa được bảo vệ và tôn vinh. Cần phải có các luật để bảo vệ, tôn vinh "thượng đế"!

Đến khi nào thì có Luật bảo vệ người tiêu dùng, và được thực thi ???

10. Xe ô tô: Thấy, Nghe, Biết và Nghĩ
Chuyện mắt thấy mà lạ

Chiếc xe hơi xịn, kiểu lạ hoắc, rõ là hàng nhập nguyên con, mang biển ngoại giao chữ màu đỏ lướt tới nhẹ đậu bên hè. Anh chàng gác cửa nhà hàng mặc đồng phục như lính thời Napoleon nở nụ cười… hình chữ nhật, nhanh nhẹn mở sẵn cửa để đón khách ngoại.

Ông khách to con đầu húi cua bệ vệ bước xuống, nhưng thay vì bước vào khách sạn lại ngồi phịch xuống cái ghế con bên chõng tre của bà hàng nước ngay sát cạnh. Bà hàng nước rón rén nhìn, gọi nhỏ cậu gác cổng đang đứng tẽn tò: "Chú ơi, tôi không biết tiếng Tây, chú hỏi hộ cái ông này muốn uống gì?". "Ông Tây" cười ầm lên: "Bà ơi, rót cho con cốc nhân trần!", đoạn với tay lôi cái điếu cày từ chân bàn, khoái trá bắn một bi.

.....

Vậy thì nếu có gặp xe NG chữ đỏ, hay xe LD chữ đen, hay xe chữ Lào màu vàng…, bạn đừng nghĩ nhất thiết trên xe là bạn bè quốc tế. Có khi là người Việt, Việt "nguyên cây" cả đấy!

Chuyện tai nghe mà tức

- Ông bức xúc chuyện xe lắp nội địa giá cao là nhãn quan chưa đủ tầm! Xe lắp trong nước giá càng cao, người tiêu dùng Việt Nam càng được hưởng lợi. Không tin hả? Tôi chứng minh rành mạch, rõ ràng cho ông coi! Này nhé: Giá xe ô tô lắp ở VN càng cao thì người muốn mua xe càng ngóng mua xe nhập ngoại vào.

- Chứ sao nữa, xe ngoài rõ ràng xịn hơn nhiều, nhìn đã thấy sướng, chưa nói chuyện chạy!

- Rồi. Nhiều người muốn mua xe nhập ngoại thì càng có thể đánh thuế cao xe nhập ngoại vào.

- Thì đó, xe ngoài rẻ nhưng nhập vào đến đây thì giá gấp mấy lần giá gốc, mua sao nổi!

- Tiếp tục: Xe nhập ngoại vào giá càng cao thì người mua chẳng có cách nào lại phải bấm bụng mua xe lắp nội.

- Cái đó giờ đang xảy ra!

- Nữa: Nhiều người bấm bụng mua xe lắp nội thì giá xe lắp nội càng cao.

- Thì đó, bây giờ còn phải "các" thêm tiền mới mua được xe đó, chứ dễ gì!

- Giá xe lắp nội càng cao, mà thuế nhập linh kiện có ưu đãi, thì các hãng ô tô đầu tư vào Việt Nam càng có lãi cao.

- Cái đó con nít nó cũng rành!

- Càng có lãi cao thì các hãng càng nhiệt tình đầu tư vào công nghiệp ô tô ở VN.

- Ngon vậy ngu gì không làm!

- Họ càng đầu tư thì VN càng nhanh chóng trở thành nước sản xuất ô tô có cỡ. Không sản xuất thì lắp ráp cũng ra ô tô!

- Ờ, ờ...

- Công nghiệp ô tô VN càng lớn thì người Việt Nam càng dễ mua ô tô xài! Chịu chưa?

Chuyện biết rồi phải nghĩ

Ai cũng biết: Mục đích tốt đẹp là chưa đủ. Cần có những phương thức chính xác, rõ ràng cho từng thời điểm. Và cần điều chỉnh các phương thức ấy, cho dẫu có phải kiên quyết gạt đi một phần quyền lợi của một nhóm lợi ích cục bộ, nếu như sự điều chỉnh này là cần thiết và có lợi để đạt được mục tiêu là đảm bảo lợi ích cho số đông hơn gấp nhiều lần. Các nhà quản lý không phải là thánh, không thể đòi hỏi họ đoán biết hết mọi điều. Nhưng điều có thể đòi hỏi chính là sự dũng cảm khi cần phải điều chỉnh một chính sách quản lý. Sau bức xúc người dân và nhà quản lý phải chung nhau suy nghĩ để tìm giải pháp tốt hơn.

Người Việt Nam vốn có truyền thống tôn trong người trí thức, với quan niệm: Sĩ, Nông, Công, Thương. Ngàn đời nay, trong tâm thức người Việt trí thức luôn được đặt lên hàng đầu.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là vì sao chúng ta lại lạc hậu như vậy, vì sao chúng ta chỉ thích làm theo khuôn mẫu có sẵn, vì sao chúng ta không có những nhà khoa học kiệt xuất, những nhà tư tưởng kiệt xuất mặc dù người Việt rất thông minh... thì không có câu trả lời nào thỏa đáng.

Trong thời kinh tế hội nhập hiện nay, phải chăng chúng ta coi nhẹ trí thức hơn trước, mặc dầu cần có quan điểm thay đổi, tuy nhiên tri thức chính là nguyên khí của một dân tộc, dân tộc đó muốn vững mạnh và phát triển thì tầng lớp trí thức phải dám khai phá, dám thách thức và dám hội nhập với thế giới.

Chuyên đề này trước mắt tôi chỉ có ý định xem xét các quan điểm khác nhau về tri thức Việt Nam, càng nhìn nhận dưới nhiều góc độ càng tốt, do vậy có thể có những đường link đến những bài báo được viết từ ngoại quốc. Tuy nhiên, tất cả chỉ phục vụ cho người đọc, cho tôi có cái nhìn sâu sắc hơn về Trí thức Việt Nam hiện nay, hoàn toàn không có mục đích xấu.
(Do có nhiều đường link hay bị die quá nên tôi chưa lấy được rất nhiều bài như mong muốn)

KỲ 1: NHỮNG QUAN ĐIỂM VỀ TRÍ THỨC VIỆT NAM

- Trí thức là ai?
http://vietnamnet.vn/nhandinh/2007/01/659364/
Tác giả: Tiến sĩ Nguyễn Quang A.

Trong tiểu luận “Trí thức và Chủ nghĩa xã hội” viết năm 1949 F. A. Hayek đã phân tích rất sâu sắc về vai trò to lớn của trí thức lên diễn tiến chính trị. Ông gọi trí thức là những người buôn bán đồ cũ chuyên nghiệp về tư tưởng, tức là những kẻ truyền đạt tư tưởng của những người khác (như tư tưởng của Plato, Khổng tử, Đức Phật, Chúa Jesus, Adam Smith, Karl Marx, Einstein, v.v). Họ có quyền lực to lớn. Ông cho rằng “họ nắm được quyền lực này bằng định hướng dư luận”. “Cái đối với người quan sát đương thời có vẻ như là cuộc đấu tranh của các lợi ích mâu thuẫn nhau, thực ra thường đã được quyết định trước từ lâu trong một cuộc đụng chạm của các tư tưởng được giới hạn ở các giới hẹp” của các trí thức.
Theo ông, các trí thức “không chỉ gồm các nhà báo, các nhà giáo, các mục sư, các giảng viên, những người làm quảng cáo, các nhà bình luận radio, các nhà văn hư cấu, những người vẽ tranh biếm họa, và các nghệ sĩ, tất cả những người có thể là các bậc thầy về kĩ thuật truyền đạt tư tưởng, nhưng thường là những kẻ nghiệp dư ở chừng mực liên quan đến thực chất cái mà họ truyền đạt”. Trí thức “cũng gồm nhiều nhà chuyên nghiệp và kĩ thuật, như các nhà khoa học và các bác sĩ, những người thông qua giao thiệp quen thuộc của họ với ấn phẩm mà trở thành những người mang các tư tưởng mới bên ngoài lĩnh vực riêng của họ và là những người, vì tri thức chuyên gia của họ về các chủ đề riêng của họ, được lắng nghe với sự kính trọng về hầu như mọi thứ khác.

Vậy trí thức Việt Nam thế nào? Trong chế độ chuyên chế với nền kinh tế tiểu nông, tự cung tự cấp, thì mục tiêu quan trọng nhất của người đi học vào thời kỳ đó là để làm quan. Làm quan tức là phục vụ chính quyền, nên cái ý mà có người cho rằng trí thức Việt Nam có tính cách “phò chính thống”, “thích được chính quyền sử dụng” (như nêu trong bài của GS. Chu Hảo) là điều dễ hiểu nhìn từ bối cảnh lịch sử hàng ngàn năm của nước nhà.

Muốn “hiền tài là nguyên khí quốc gia” trở thành sự thực, muốn trí thức đóng góp xứng đáng cho đất nước chắc chắn cần nhiều thay đổi. Mà là thay đổi từ cả hai phía, nhà chức trách và bản thân trí thức. Điều kiện cần cho sự phát triển lành mạnh của trí thức là tự do tư tưởng, tự do ngôn luận, điều đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu trong Hội nghị Trung ương tháng 11/1940 và sau đó được thể hiện trong bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam độc lập.

- Trí thức nước nhà mạnh hay yếu?
http://www3.vietnamnet.vn/nhandinh/2007/01/652978/
Bài viết của PGS. TS. Chu Hảo.

Ai là trí thức? Đã từ lâu ở nước ta đã tồn tại một khái niệm đơn giản: Những người lao động trí óc là trí thức, chỉ cốt để phân biệt với những người lao động chân tay như công nhân và nông dân. Một quan niệm bớt đơn giản hơn một chút thì cho rằng hễ có trình độ học vấn từ cấp cao đẳng, đại học trở lên là trí thức.
Thật ra ngay từ khi từ trí thức (intellectuel), lần đầu tiên xuất hiện dưới dạng danh từ chỉ một loại công dân của Pháp thời kỳ sau Công xã Paris, cuối thế kỷ 19, đã mang một ý nghĩa khá rõ ràng: đó là những người không chỉ có học vấn hay trình độ chuyên môn cao, mà hơn hết phải là những người quan tâm và có chính kiến trước những vấn đề chính trị – xã hội nóng bỏng của thời cuộc.(1) Cũng trong tinh thần cách mạng ấy Karl Marx đã coi trí thức là những người có đủ tri thức để quan tâm và có chính kiến riêng đối với các vấn đề của xã hội nên họ phải là những người “phê bình không nhân nhượng những gì đang hiện hữu, không nhân nhượng với nghĩa rằng họ không lùi bước trước kết luận của chính quyền hoặc trước xung đột với chính quyền, bất cứ chính quyền nào”.

...tầng lớp trí thức của xã hội có thiên chức sau: Tiếp thu và truyền bá tri thức hoặc/và văn hóa; Sáng tạo các giá trị mới của tri thức hoặc/và văn hóa; Đề xuất, phản biện một cách độc lập các chủ trương chính sách và biện pháp giải quyết các vấn đề của xã hội; Dự báo và định hướng dư luận xã hội.

Chúng ta thường nghe nói: trí thức Trung Hoa thâm thúy (thâm nho), trí thức Nhật khiêm tốn (đến khách khí), trí thức Nga sâu sắc đôn hậu, trí thức Mỹ thực dụng, trí thức Anh lạnh lùng tỉnh táo, trí thức Pháp hào hoa phong nhã v.v… Vậy trí thức Việt Nam có đặc điểm gì?

- "Trí thức Việt: Đóng góp chưa xứng tầm"
http://www.vietnamnet.vn/baylenvietnam/2007/01/658007/
(Đây là tập hợp những ý kiến tham gia diễn đàn trí thức Việt)

- Trí thức Việt: Những người thích làm… quan!
http://www3.vietnamnet.vn/baylenvietnam/diendan/2007/01/655020/
(Đây là tập hợp những ý kiến tham gia diễn đàn trí thức Việt)

- Nhân sĩ ở thời điểm chuyển mình của đất nước
http://vietnamnet.vn/kinhte/2006/11/637562/

Ở những thời điểm quyết định của đất nước, rất cần những nhân sĩ đứng ra gánh vác, và cần có những lãnh đạo biết sử dụng trí thức.

Cũng không thể không nhắc đến vai trò của một người đã đứng ra trân trọng trí tuệ của các nhân sĩ từ trước giải phóng, đó là nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt, mà trí thức phía Nam vẫn gọi thân mật là anh Sáu Dân.

Không chỉ lòng tin, mọi người còn thấy ở cá nhân ông Sáu Dân cái nhìn rộng mở, dễ chấp nhận cái mới. Và từ đó những ý tưởng táo bạo đã được đưa ra trong thời kỳ tưởng như bế tắc nhất. Ông Kiệt thường cử thư ký hay tự thân ông đến gặp anh em trí thức. Hoàn toàn không phải là những buổi làm việc, chỉ đến ngồi gặp gỡ trao đổi thân tình.

“Với anh Sáu thì anh em trí thức thường nói chuyện thẳng thắn, thoải mái. Sử dụng những con người, đặc biệt là con người trí thức cũ là một vấn đề rất nhạy cảm. Nhưng mà riêng anh Sáu Dân, vấn đề không chỉ là sử dụng người, nhưng mà là ông tin để sử dụng, điều đó rất quan trọng.”

“Được sử dụng mà không tin, thì đó là sự xúc phạm với người trí thức. Với ông Sáu, họ thấy ông cũng trải lòng với họ thì họ cũng trải lòng với ông Kiệt. Từ đó có một bài học, khi người trí thức được tin cậy trong việc họ làm thì họ sẽ làm hết sức mình.”

Ông Phan Chánh Dưỡng kể lại, lần ra Hà Nội gặp ông Kiệt để trình bày với Hội đồng Bộ trưởng dự án đổi mới ngân hàng, sau khi trình bày thì anh em được “chiêu đãi” năm chén chè. Vừa đói vừa mệt, nhưng đó là năm chén chè ngon nhất trong đời anh em. Vấn đề không phải là chè, mà là thấy mình đóng góp được cho đất nước. Từ lần gặp đó kéo theo việc đổi mới hệ thống ngân hàng, mở ra các khu chế xuất…

- Môi trường cho trí thức phát triển?
http://www3.vietnamnet.vn/baylenvietnam/suaminh/2007/01/654250/

Không cần phải bàn cãi, một trí thức chân chính cần phải có chính kiến, khả năng tư duy độc lập, óc phê bình mới có thể sáng tạo ra sản phẩm khoa học và văn hoá cho xã hội, cũng như có khả năng phát hiện những vấn đề, phê bình, phản biện nhằm góp phần làm cho xã hội phát triển một cách hài hoà. Muốn như thế, xã hội phải tạo ra môi trường tốt để những chính kiến riêng và óc phê bình có thể nảy sinh và phát triển

Cách đây hơn hai thế kỷ, M. d. Condorcet (1743 – 1794), nhà triết học người Pháp đã có những tư tưởng về giáo dục rất tiến bộ, đáng cho chúng ta học hỏi. Ông đã viết trong "Báo cáo về giáo dục công" trình trước Quốc hội Pháp họp ngày 20-21 tháng tư năm 1792: "Mục đích của giáo dục không phải làm cho con người quy phục nền hiến pháp đã có sẵn, nhưng làm cho họ có khả năng nhận xét và sửa đổi nền hiến pháp đó, không phải để bắt buộc thế hệ hiện tại tuân phục theo những tư tưởng ý chí của thế hệ trước nhưng để soi sáng những điều này nhằm mục đích làm cho mỗi người ngày càng xứng đáng với phẩm giá, và dùng lý trí của riêng mình để tự điều chỉnh lấy chính bản thân".

Tôi nhớ mãi tâm sự của một trí thức mà tôi đã phỏng vấn trong một cuộc điều tra khi trả lời câu hỏi liên quan đến thân phận người thầy trong xã hội: "Là người giảng viên, tôi có hai chức năng: nghiên cứu và giảng dạy. Khổ nỗi, tôi không thể chu toàn hai nhiệm vụ đó. Nói thật, bây giờ tôi không dám sử dụng động từ "dạy" nữa, vì trong thực tế tôi có dạy gì đâu. Tôi như một chiếc cassette xuất hiện trước sinh viên, lặp đi lặp lại những điều đã có trong đầu từ bao năm nay để kiếm sống. Anh thấy đó, ngôi nhà này tôi vừa xây là nhờ vào tiền kiếm được. Để như vậy, tôi phải dạy ngày, dạy đêm. Tôi không là trường hợp duy nhất nhé, hầu như tất các giảng viên bây giờ đều vậy. Tôi buồn lắm, không phải vì thiếu thốn vật chất mà là nỗi buồn, sự xấu hổ của một kẻ sĩ. Làm thế nào được, khi tôi phải nuôi vợ con tôi trong cái xã hội này? Tôi phải lựa chọn, một bên là bảo vệ hình ảnh của một trí thức chân chính trong tôi, bên kia là gia đình. Cũng như những người khác, tôi đã chọn gia đình...".

- Trí thức trẻ và bệnh thừa thời gian
http://www2.vietnamnet.vn/giaoduc/vande/2006/10/620272/

Mất không ít tiền để thi vào làm công chức ở các cơ quan địa phương, song không ít bạn trẻ đang phải đối diện với căn bệnh thừa thời gian vô ích. Không ít người đã vùng vẫy đi đến các thành phố lớn không phải vì mê chốn phồn hoa mà đơn giản vì ra đi, là được làm việc.

- Trí thức trẻ: Thỏa hiệp hay ra đi?
http://www.vietnamnet.vn/giaoduc/2006/10/620636/

Dứt gánh ra đi thì chưa thể. Chạy được vào Sở điện cũng đã mất không ít tiền, lại còn bạn gái đang giục cưới và quan trọng hơn cả là Thanh biết mình chỉ thất vọng với chính mình, có bi quan với môi trường hiện tại đấy nhưng bắt đầu lại từ con số không ở nơi khác thì anh biết, chưa đủ để mạo hiểm.

Đọc bài này buồn thấu ruột

- Về tư cách của trí thức việt nam
http://www.nhanvan.com/magazines/hopluu/61/vetucach_phamthihoai.htm
Tác giả: Phạm Thị Hoài

Vấn đề tôi muốn đặt ra ở đây rất đơn giản, xin những vị có ý chờ đợi ở một nhà văn những tư tưởng cao siêu, phức tạp thể tất cho. Tất nhiên là mọi vấn đề của hiện thực Việt Nam đều rất phức tạp. Nhưng tôi nghĩ rằng, cái cách dễ dàng nhất, láu lỉnh nhất để khỏi phải đối mặt với cái hiện thực này chính là làm cho nó phức tạp hơn bản thân nó. Mà văn nghệ sĩ và trí thức Việt Nam có một căn bệnh trầm kha là, khi sự vật dường như không thể giải quyết nổi theo các tiêu chí của nho sĩ, hiệp sĩ hay chiến sĩ thì nó lập tức được nhìn theo nhãn quang của phương sĩ, hay đạo sĩ. Đấy là một thứ nhãn quan tất nhiên rất thú vị và vô cùng phức tạp, thú vị và phức tạp tới mức cho phép người ta có thể mải mê trong chính nó, và bản thân hiện thực chỉ còn là cái cớ rất phụ mà thôi. Nhưng chúng ta sẽ trở lại cái hiện thực này ở một đoạn sau. Bây giờ tôi chỉ xin nói trước là, trong buổi hôm nay chúng ta sẽ cố gắng giản dị và sáng tỏ trong suy nghĩ của mình.

Sau ít nhất là hai ngàn năm có một cộng đồng Việt, một dân tộc Việt, một văn hoá Việt, một quốc gia Việt, và sau ít nhất là hai trăm năm có một lãnh thổ Việt như ngày nay, chúng ta vẫn là một nước nghèo và lạc hậu vào hạng nhất thế giới. Nhưng vấn đề không phải chỉ ở chỗ nghèo và lạc hậu. Nếu chỉ như vậy thì tôi còn chưa thấy có gì đáng sợ lắm. Vấn đề một là ở chỗ: chưa bao giờ chúng ta không như thế. Từ khi tôi sinh ra đã như vậỵ Từ khi cha mẹ, ông bà tôi sinh ra đã như vậỵ Từ khi các cụ tôi sinh ra cũng như vậỵ Khi các kỵ tôi sinh ra thì thế giới lúc đó chỉ là Trung Hoa và Ần Độ, nhưng bảng xếp hạng thì vẫn thế, không có gì thay đổi. Nước Hy Lạp chẳng hạn là một nước hiện nay đang nghèo nhất cộng đồng Châu Ấu, nhưng không phải bao giờ cũng thế. Nước Nga cũng đang vô cùng bê bối, nhưng không phải lúc nào cũng thế. Chỉ có nước Việt là chưa bao giờ không như thế mà thôi. Tôi thậm chí không dám nghĩ tiếp rằng, khi cháu tôi, hoặc chắt tôi sinh ra, chúng ta vẫn không thoát được cái kiếp đội sổ như vậy. Sở dĩ tôi phải nói hơi dài về vấn đề này, vì nó là một yếu tố quan trọng trong việc hình thành tính cách và tư cách của người Việt nói chung và người trí thức Việt nói riêng. Ta hãy hình dung, nếu một anh học trò trong suốt cuộc đời đi học của mình không bao giờ không đứng cuối lớp, như một cái dớp không thay đổi, thì đến một lúc nào đó ý chí phấn đấu của anh ta, nếu anh ta có một ý chí, cũng phải tiêu tan.

Hai là, nếu câu chuyện chỉ dừng ở chỗ chúng ta là một nước nghèo và lạc hậu mà thôi thì tất nhiên vẫn là một câu chuyện buồn, nhưng chưa đến nỗi bi đát và vô vọng.
...Chỉ có điều, hiện thực Việt Nam thậm chí không phải là chỗ thích hợp để cái thế giới thứ nhất đó chữa chạy những cái căn bệnh quí phái của mình. Bởi vì ngoài cái nghèo và lạc hậu, thì đến đầu thế kỷ 21 này xã hội Việt Nam còn là chỗ hội tụ của những dịch bệnh dường như vô phương cứu chữa khác mà bao trùm lên tất cả là một khái niệm, tôi đặt tên khái niệm đó là sự bất an.

-> Tham nhũng, vô đạo, văn hóa xuống cấp trầm trọng, rối tung mọi việc...

Về xuất phát điểm là như vậy, vấn đề đặt ra là trong cái số phận dường như là vĩnh viễn hẩm hiu đó của dân tộc ta thì người trí thức tham dự như thế nào? Nói một cách khoa trương và có lẽ tương đối sáo thì người trí thức Việt Nam chịu trách nhiệm gì về cái số phận chung ấy của cả một dân tộc?

Thằng khách quan nó có vô số hoá thân và đều được gọi tên rất rành mạch: lúc thì đó là thằng lịch sử, lúc thì đó là thằng bối cảnh, thằng hoàn cảnh, thằng tình hình chung, lúc thì đó là thằng ngoại xâm, thằng thế lực thù địch, thằng thực dân đế quốc, thằng thiên tai địch hoạ. Nếu nghe như vậy thì người ta có cảm giác là: bao nhiêu thằng khách quan đểu cáng nhất đều hùa nhau vào ám dân tộc ta cả. Như vậy thì chẳng có lý do gì hy vọng và chẳng có một cuộc toạ đàm nào, một cuộc hội thảo nào cần thiết nữa.

Về chủ quan, người Việt Nam không có truyền thống đem cả một dân tộc ra mà tự phê bình. Một trong những lý do vì sao như vậy cũng là ở chỗ, khi người ta đã suốt cả một số phận luôn luôn đội sổ thì lòng tự tin thực sự chẳng còn gì lớn lắm. Đấy là tôi muốn nói đến một lòng tự tin thực sự, chứ không phải cái thứ tự tin theo kiểu vừa đánh võ mồm vừa run trong lòng, hoặc là thứ tự tin lưu manh, cứ kích nhau lên để hòng vụ lợi cho mình. Rõ ràng là tự phê bình đòi hỏi một lòng tự tin lớn. Tôi cứ nhìn cái cách tự tra vấn mình, tự hành hạ, tự truy tội, tự xỉ vả mình của một dân tộc như dân tộc Đức này mà phải nhận ra rằng: phải là một dân tộc đã đạt được nhiều thành tựu đến mức nào mới dám làm cái việc cũng rất ư quí phái là tự phê bình mình như vậỵ.

Rõ ràng có những vấn đề thuộc về văn hoá Việt Nam, những vấn đề nghiêm trọng, không thể qui vào một chính thể, tập đoàn hay đảng phái thống trị nào, nó là những hằng số xuyên suốt cả số phận dân tộc Việt Nam, bắt đầu thậm chí từ Lạc Long Quân, nếu như có ông ấy và bà Ấu Cơ. Và nếu đã mở hồ sơ văn hoá Việt Nam ra mà xét thì có thể nói là ở ngay trang đầu chúng ta đã gặp một thành phần không thể không gặp, đó là trí thức Việt Nam.

Bây giờ phải xin nói trước để chúng ta dễ đồng ý với nhau về khái niệm là: một định nghĩa hoàn hảo về trí thức rõ ràng không thể có được, ngay cả đối với hoàn cảnh còn tương đối dễ bao quát như hoàn cảnh Việt Nam. Chúng ta tạm quy ước với nhau là khi nói tới trí thức Việt Nam ở đây là nói tới những người mà do học thức, trình độ, môi trường sống, thói quen, hoặc thậm chí do ngẫu nhiên cũng được, mà hoạt động trí tuệ và tinh thần là thường trực, hoặc chủ yếu, hoặc đóng một vai trò đáng kể.

Bây giờ tôi xin nói về tư cách chính thống của trí thức Việt Nam. Tôi gọi tư cách chính thống của trí thức Việt Nam này là "tư cách quan văn".....Tri thức vừa là con đường dẫn đến quyền lực, vừa là cách thực hiện quyền lực. Không có gì để nghi ngờ nữa, giới sĩ phu Việt Nam trong lịch sử là giới cầm quyền, hay ít nhất cũng là giới thừa hành quyền lực. Nói theo từ hiện đại thì toàn bộ guồng máy nhà nước Việt Nam trong lịch sử nằm trong tay các trí thức nho giáo. Nhân đây cũng xin nói ngoài lề là cái tinh thần rất nổi tiếng và thường xuyên được ca ngợi rằng, người Việt hiếu học, cha mẹ muốn con hay chữ, yêu thầy, theo tôi một phần cũng rất đáng kể xuất phát từ tinh thần yêu địa vị và trọng quyền lực. Nếu chữ nghĩa không mở ra được một triển vọng thơm tho như vậy, một người đi học thi đỗ làm quan thì cả họ được nhờ, tôi tin rằng cái sự hiếu học kia chắc chắn là giảm đi đáng kể.
....Một ông trí thức nho giáo làm quan tất nhiên là không bao giờ nảy ra sáng kiến chống nạn mù chữ trong đám dân đen. Bởi lẽ ông ta chỉ hơn họ và được làm quan nhờ có mấy trăm chữ ở trong bụng. Một ông nhà thơ phụ trách Ban văn hoá văn nghệ tất nhiên không khuyến khích những thứ thơ văn mới lạ, bởi lẽ nếu thiên hạ đi say mê thứ văn thơ mới lạ đó thì thơ ông ta ai đọc?

Bây giờ tôi xin nói đến tư cách học trò của trí thức Việt... Thực ra dân tộc Việt không toàn phải tiếp xúc với những kẻ đến từ một nền văn minh cao và mạnh hơn hẳn. Láng giềng của nước Việt một thuở, như chúng ta đã biết, là Chiêm Thành, Ai Lao, Phù Nam, Khơme, Xiêm La, Chà Và, Nhật Bản... Đương nhiên người Việt cũng tiếp thu điều này, điều nọ trong quá trình giao lưu văn hoá với họ. Trong tiếng Việt ta có thể tìm thấy những dấu tích đó. Thế nhưng, chúng ta có thể lấy hẳn của người Chiêm Thành một giống lúa, lúa chiêm, mà chả buồn học hỏi gì nhiều ở văn hoá và ngôn ngữ của họ. Chúng ta lấy biết bao nhiêu điệu nhạc buồn của họ vào chính cái quan họ Bắc Ninh nổi tiếng của chúng ta, khiến cho cái làn điệu dân ca đó trở nên có thể nói là buồn nhất trong các làn điệu dân ca của miền Bắc nói chung, lúc đó miền Bắc là cái nôi văn hoá Việt và lúc đó Việt Nam chỉ dừng lại ở miền Bắc. Chúng ta lấy của họ như vậy mà chả buồn học hỏi điều gì ở họ, không buồn nghiên cứu gì về họ và thậm chí dường như chúng ta chôn phắt họ đi mà không tiếc nuối gì hết. Như vậy, ở cái thế của kẻ mạnh, hoặc ít nhất ở cái thế của kẻ bằng vai, thì người Việt chẳng buồn học ai cả, chẳng buồn ngưỡng mộ ai cả. Thế nhưng, khi ở cái thế của kẻ yếu, của kẻ bị chinh phục, bị khinh bỉ, bị nhục nhã, thì sự học của chúng ta mới vội vã bắt đầu.

Còn việc sáng tạo chữ viết của người Việt diễn ra như thế nào? Người Việt chẳng cần lặn lội sang Tầu đi học, mà chính là người Tầu mang một núi khí giới, một rừng người đến trước, rồi sau đó khuân một hòm sách sang sau. Dĩ nhiên là người Việt vừa học vừa chửi, giống hệt như vừa học vừa chửi Pháp, vừa học vừa chửi Liên Xô, và bây giờ vừa học vừa chửi Mỹ. Cái sự vừa học vừa chửi này biến thiên qua nhiều cấp độ và tuỳ vào diễn biến hay triển vọng trong mối quan hệ giữa thầy và trò.
... Việc người Việt luôn có những kẻ thù mạnh và giỏi hơn mình, và kết quả là người Việt luôn phải tiếp thu nền văn minh của kẻ thù, việc ấy vừa là một bất hạnh vừa là một diễm phúc. Rõ ràng là trên đời chẳng có cái gì không có ít nhất hai mặt của nó, chỉ có điều, sức mạnh và tầm vóc của một nền văn hoá biểu hiện ra ở chính cái chỗ nó vận động như thế nào trong sự phức tạp đa chiều đó. Nó có đủ khả năng khống chế sự bất hạnh và khuyếch trương cái diễm phúc kia lên không, hay là ngược lại. Hay là nó chẳng có một chủ trương chiến lược nào cả, cứ tiện lúc nào sướng cái hay của Tây của Tầu thì khen lấy được, học lấy được, lúc nào cáu lên thì vứt hết, dẹp hết, quay về trâu ta ăn cỏ đồng ta. Và tôi ngờ rằng sự tuỳ tiện này chính là cách ứng xử của chúng ta. Người ta có thể cho sự tuỳ tiện này một cái tên quan trọng hơn, "sự linh hoạt" chẳng hạn. Nhưng tên có hay như thế nào cũng không thể kéo cái hiện thực dở đi theo được.

Kẻ bị buộc phải đi học trong tình thế lưỡng phân mà lại tùy tiện như vậy thì đến hệ quả gì? Một trong những hệ quả là: hắn không bao giờ học cho hết chữ của thầy. Mới học được nửa trang, mới đọc được nửa trang, học đến nửa quyển sách thì cái phanh của lòng yêu nước, lòng căm thù ngoại xâm - tất nhiên đấy là một tình cảm rất chính đáng- đã chặn đứng tất cả lại và hắn nhất quyết quay ra với khẩu hiệu "tự lực cánh sinh", hoặc phương châm "sáng tạo, ứng dụng vào hoàn cảnh Việt Nam". Nghiên cứu đối phương chẳng hạn, khi người ta có một kẻ thù thì nghiên cứu kẻ thù để chiến thắng nó là một động cơ đáng kể để học hỏi nền văn minh của kẻ thù. Chỉ có điều tôi có cảm giác rằng sự nghiên cứu của chúng ta chỉ dừng lại ở cái mức tin tức tình báo, đại loại như cái thông tin rằng quân Nguyên Mông không thạo đường thuỷ, hay đại quân hậu cần của giặc hiện đang tắc ở đoạn nào. Chắc là cái sự học và sự nghiên cứu của chúng ta nó dừng lại ở chỗ ấy, nó khác hẳn sự nghiên cứu của cả người Tầu, người Pháp, và người Mỹ về chúng ta. Có một thực tế là các học giả Việt Nam ngày nay muốn thực sự nghiên cứu về Việt Nam thì không thể không sang Trung Quốc, Pháp và Mỹ để ngồi đọc tài liệu Việt Nam mà những nước đó đem về giữ trong các thư viện và văn khố của họ. Tôi có một người bạn, hiện nay đang lang thang ở các trường đại học Mỹ để nghiên cứu về Phan Khôi. Một hành trình hết sức vòng vo. Vì sao? Để nghiên cứu về Phan Khôi, anh phải đọc báo Việt Nam của những năm 30. Những báo đó, chúng ta không giữ lại đầy đủ, chúng ta không giữ lại, theo đúng tinh thần của người Việt là thời nào biết chuyện của thời đó, thời nào khoanh lại thời đó, thế hệ nào khoanh lại thế hệ đó, không dính líu gì đến thế hệ sau nữa. Nhưng người Pháp thì khuân những báo đó về Pháp, không phải chỉ khuân một bản mà khuân nhiều bản. Cái bản thừa, bản đúp, thì họ bán lại cho người Mỹ và bây giờ thì Bộ văn hoá Pháp cấp cho một nhà nghiên cứu Việt Nam một khoản tài trợ để nhà nghiên cứu Việt Nam sang Mỹ mua số báo Việt Nam đã được Pháp bán lại cho Mỹ, để nghiên cứu về một nhân vật Việt Nam đầu thế kỷ. Đối với giới sử học Việt Nam, các công trình của cơ quan nghiên cứu Pháp, Viễn Đông Bác Cổ, là một chỗ dựa không thể thay thế nổi. Rõ ràng là thực dân Pháp muốn chinh phục và bám trụ ở Đông Dương và điều đó không có gì để bàn cãi cả. Để làm điều ấy, họ cần hiểu biết về cái xứ sở mà họ muốn chiếm giữ, hiểu biết tường tận về văn hoá, một nền văn hoá xa lạ với họ, chứ không phải chỉ là thu thập những tin tức tình báo. Chắc chắn là hoạt động của Viễn Đông Bác Cổ được Bộ thuộc địa Pháp tài trợ. Các học giả và trí thức Pháp có thể đã là công cụ cho một mục đích không lấy gì làm đẹp đẽ lắm, song bản thân công việc nghiên cứu của họ diễn ra nghiêm túc và thấu đáo. Còn các học giả Việt Nam có thể là công cụ cho một mục đích chính đáng, song kết quả công việc của họ lại tạm bợ và nửa vời.
...Thí dụ rõ rệt cho cái lẫn lộn lung tung giữa chủ động nô lệ và chủ động sáng tạo ta có thể quan sát ở các trí thức Việt khi họ đi ra nước ngoài để học hỏi. Chẳng hạn, khi ra nước ngoài học về khoa học quản lí, là thứ mà chúng ta chưa bao giờ có. Rõ ràng trước khi một nước phương Tây quyết định đầu tư vào một chỗ nào đó ở Việt Nam thì họ đành phải làm cái việc không đừng được là đào tạo, cũng như muốn bán cho ta một cái máy bay thì họ phải làm cái việc là đào tạo hộ một anh phi công, đấy là chuyện họ không đừng được. Như vậy là trí thức Việt cắp cặp đi học khoa học quản lí hiện đại. Chữ thầy được mười thì học trò nghe được một, thôi thế thì cũng là may rồi. Nhưng cái mà tôi thường xuyên chứng kiến ở những người đó là họ sẵn sàng vứt tất cả một phần đó đi, mà bảo rằng: "Úi trời, cái kiểu quản lí này không thích hợp với hoàn cảnh Việt Nam!" Cũng là có lí chứ không phải không có lí, tất nhiên là không ai đi bệ nguyên xi nước ngoài về mà dùng được, nhưng chuyện đó tôi không bàn. Tinh thần sáng tạo thì bao giờ cũng muôn năm cả. Thế nhưng cũng chính những người đó, khi trở về nước, đối mặt với những lề lối quản lí rất Việt Nam, nghĩa là rất cẩu thả, rất tạm bợ, rất mông muội, rất trung cổ, thì lại giương cái sở học của mình trong các chuyến đào tạo ở nước ngoài như vậy ra mà bảo rằng: "Tây nó làm như thế, Tây nó khác, Tây nó phải như thế... Không được thế này, không được thế kia..." Nhưng Tây nó làm như thế nào thì không còn nhớ, thế là lại đi học nữa! Xã hội Việt Nam sinh ra một tầng lớp trí thức không làm điều gì khác hơn là suốt đời đi học như vay. Cứ đến lớp thì chê thầy, cứ về nhà thì lại nhớ thầy, xin cắp cặp theo học lại. Suốt đời đi học như vậy. Như thế thì hỏi làm sao được như người Nhật, tự làm ra chữ viết dùng được cho mình?

...Tôi thực sự chưa hề được chứng kiến một trí thức hoặc văn nghệ sĩ Việt Nam nào có một lòng tự hào và tự tin đáng thuyết phục khi họ đi ra nước ngoài. Tất nhiên trong chuyện này có nhiều bên tham gia. Không thể có kẻ đại diện cho một văn hoá nhược tiểu nếu như không có kẻ đại diện cho một cường quốc văn hoá. Tất nhiên như vậy, nhưng đấy không phải là đề tài của chúng ta hôm nay. Đã mặc cảm như vậy thì không thể không chán nản, mà ỳ ra và ăn sẵn. Dường như trí thức Việt Nam có thể rất yên tâm mà nghĩ rằng: "Không có chúng ta thì thế giới vẫn tiến bộ ầm ầm". Thế thì đợi người ta tiến bộ mà ăn nhờ có phải đỡ mất công hay không? Mà đằng nào, nếu mình làm thì có ra gì mà làm? Thế nhưng ăn sẵn cũng có rất nhiều cách ăn sẵn. Cái cách ăn sẵn của trí thức chúng ta cũng chẳng giống ai, còn chọn chán, còn chê chán, còn chặt miếng ra, miếng nào vừa mồm mình thì mới dùng, vừa khẩu vị mình, dễ cho cái bụng mình tiêu hoá. Tất nhiên điều đó cũng có cái hợp lí của nó, song vì sao không thử xem lại cái miệng mình có nhỏ quá hay không, khẩu vị của mình có cần thay đổi đi hay không, và bụng dạ mình có còn đủ tốt để tiêu hoá cái gì đó hay không?

Đọc bài này mà buồn ghê gớm, vì sự thực là nó như thế
Bài này rất hay, nếu có điều kiện thì nên theo đường link đọc toàn bài

- Trí thức Việt Nam mong đợi gì ở tân Bộ trưởng GD-ĐT?
http://www20.dantri.com.vn/diendandantri/2006/7/128591.vip

- Trí thức Việt Nam thời toàn cầu hóa: Tư duy, kỳ vọng và trách nhiệm
http://www.saigontimes.com.vn/tbktsg/detail.asp?muc=84&Sobao=837&SoTT=40&sotrang=2
Tác giả: Trần Hữu Dũng
Giáo sư - Đại học Wright State University, Mỹ

Được hiểu như sự dịch chuyển (con người, sản phẩm, thông tin) giữa các quốc gia, thậm chí liên lục địa, ngày càng nhanh chóng, thông thoáng, toàn cầu hóa vừa là một tiến trình kinh tế, vừa là một sự hòa nhập văn hóa. Nó đặt ra nhiều vấn đề mới cho những suy nghĩ về tương quan giữa cá nhân và quốc gia, dân tộc.

Khi luồng trí thức Việt Nam nhập vào đại dương trí thức thế giới thì kiến thức và khả năng của chúng ta cũng sẽ được đánh giá theo những tiêu chuẩn khắt khe hơn, nhất là trong những lĩnh vực mà chúng ta đương nhiên là “chủ nhà”. Có một cái gì “lấn cấn”, chẳng hạn, khi các nghiên cứu về kinh tế hay văn hóa Việt Nam của người nước ngoài lại chi tiết hơn, sâu sắc hơn, các nghiên cứu của học giả Việt Nam.

Nói theo Giáo sư Stefan Collini (2006), người trí thức không bao giờ mất vai trò của họ, chừng nào mà nhân loại còn muốn được hướng dẫn “sống như thế nào”.
Và dường như nhân loại ngày càng có nhiều vần đề cần sự hướng dẫn của trí thức. Thế giới không ngừng bị xâu xé bởi các bất hòa chủng tộc, xung đột tôn giáo, đang đối diện với nguy cơ cạn kiệt tài nguyên, thay đổi khí hậu... cần những bộ óc lớn chung sức tìm giải pháp. Gần gũi hơn với đời sống hàng ngày là sự ô nhiễm và phàm tục hóa văn hóa do chính làn sóng toàn cầu hóa thương mại và truyền thông. Người trí thức phải mạnh dạn hướng dẫn và gạn lọc (qua thuyết phục) các trào lưu văn hóa đại chúng. Song, cần nhấn mạnh, sự “hướng dẫn” này phải được vạch ra từ góc nhìn toàn cầu của chính người trí thức. Nó phải xuất phát từ một trình độ lý luận cao, đượm tính nhân bản, tôn trọng dị biệt. Nó không thể là một “phản xạ” có tính giáo điều, hoặc mù quáng bảo lưu những tư duy lỗi thời, không còn thích hợp với thế giới mới.

Song, người trí thức phải thực tế, sáng suốt chấp nhận vai trò của mình trong một thế giới không ngừng thay đổi. Thực vậy, với toàn cầu hóa, sinh hoạt kinh tế, khoa học, công nghệ càng nhộn nhịp, tinh thần thực dụng càng được tôn sùng, thì người trí thức “chuyên nghiệp” sẽ phải chia sân với các nhà quản lý, các nhà khoa học, các doanh nhân, những nhà hoạt động xã hội... Như bất cứ trí thức nơi nào khác, trí thức Việt Nam cần ý thức vai trò của mình trong cộng đồng dân tộc (và nhân loại) với tinh thần trách nhiệm, nhưng khiêm cung, hòa nhã.

Bài này rất hay, nếu có điều kiện thì nên theo đường link đọc toàn bài

- TRÍ THỨC VIỆT NAM
http://blog.360.yahoo.com/blog-K6TLJ24zcqhffSFJs_Y.?p=4

- Trí thức Việt Nam quá nhẹ dạ?

Phàm đã là người trí thức, người ta buộc phải biết một quy tắc của người trí thức là "chớ vội tin những gì người khác nói", thậm chí, như lời Phật dạy "chớ vội tin những gì mắt ta nhìn thấy". Cho nên, một trí thức, trước khi tin vào bất kỳ điều gì, buộc phải tự mình tìm hiểu, từ nhiều nguồn thông tin khác nhau, dựa trên những cứ liệu cụ thể, đối chiếu, kiểm chứng, phối kiểm... trước khi đi đến kết luận của mình

- Trí thức việt nam "dương vật buồn thiu"
http://www.nhanvan.com/magazines/hopluu/61/trithucvietnam_dominhtuan.htm
Tác giả: Đỗ Minh Tuấn

Cái cảm hứng chán chường bất mãn với "dương vật buồn thiu" của trí thức Việt Nam là hoàn toàn có cơ sở trong hiện thực cuộc sống hôm nay. Những nước văn minh người ta còn tìm cách tổ chức các Hội nghị Khoa học quốc tế, cử các nữ chiến sĩ sexy-girl ăn nằm với những nhà bác học được giải Nobel để lấy tinh trùng đưa vào ngân hàng tinh trùng quốc gia, ngõ hầu phát triển trí tuệ giống nòi bằng các kỹ thuật cấy ghép công phu. Vậy mà những người trí thức Việt Nam luôn ở tình trạng "dương vật buồn thiu", báo động đỏ về sex. Thiếu chất, thiếu ngủ, thiếu chỗ làm tình cho tử tế, bất an, căng thẳng vì họp hành đấu đá, rồi đạo lý Khổng Mạnh lườm nguýt cấm đoán, biến con người thành đạo đức giả, dâm vặt, dâm bằng văn bằng thơ. Bao nhiêu đòn kinh tế, chính trị, văn hoá, tư tưởng giáng vào dương vật người trí thức, khiến cho nó "buồn thiu". Người ta có ảo tưởng đó là đạo đức, nhưng thực ra là những bộ óc quý giá nhất của người Việt cũng vì cái buồn thiu đó mà lụi tàn đi, không tiếp tục sản sinh duy trì nòi giống. Một cảnh báo về chất lượng sống của người trí thức, về sự tái sinh trí tuệ của giống nòi. Thật là những thông điệp đầy nhân văn và trách nhịêm!

, Nên đọc

- Trí thức Việt Nam - sao chưa mạnh?
http://www.x-cafevn.org/forum/archive/index.php/t-4665.html
Diễn đàn

- NỖI NIỀM TRÍ THỨC VIỆT NAM
http://saigontimesusa.com/bai/vanchuong/noiniemtrithuc.shtml
Tác giả: LÊ VIỆT HÒA

Ngày nay người ta hay nói đến “Nền kinh tế tri thức” mà theo quan niệm của mọi người thì đó là một nền kinh tế trong đó mọi sản phẩm sản xuất ra đều mang hàm lượng tri thức cao, một nền kinh tế mà trong đó được điều hành bởi quan chức các cấp được đào tạo bài bản (là những trí thức có thực tài), đáp ứng được đòi hỏi của công việc và biết hoạch định chính sách lâu dài cho đất nước.

- Trí thức kiều bào - một nguồn lực quan trọng cho phát triển
http://viet.vietnamembassy.us/tintuc/story.php?d=20030402172330

Hiện có khoảng 300 nghìn trí thức và người Việt Nam có tay nghề cao đang sống và làm việc ở nước ngoài. Những năm qua, nguồn lực này đã có những đóng góp quan trọng cho phát triển đất nước.

- Giáo sư Hoàng Minh Giám: “Tấm gương sáng cho trí thức Việt Nam”
http://www19.dantri.com.vn/Sukien/phongsu/2007/8/194401.vip

- Sử dụng trí thức Việt kiều để xây dựng giáo dục đại học chất lượng cao tại Việt Nam: Một đề án
http://vietsciences.free.fr/vongtaylon/giaoduc/dean-daihocchatluongcaotaiVN.htm

- Đại hội của các trí thức Việt Nam
http://www.baokhanhhoa.com.vn/Tintuc-Sukien/2004/12/50501/

- Hội "trí thức" phải được ngang hàng với Hội "công - nông"

"Nếu đã là hội, thì tất cả các đoàn thể hiện nay từ thanh niên, phụ nữ, cựu chiến binh... cũng là hội. Thế thì các hội phải bình đẳng nhau". GS. Viện sỹ Vũ Tuyên Hoàng, Chủ tịch Hội liên hiệp các hội khoa học - kỹ thuật Việt Nam nói.

- Chuyện về "cha đẻ" chiếc máy kéo đầu tiên ở Việt Nam
http://www.kinhtenongthon.com.vn/printContent.aspx?ID=6032

Ông và nhiều trí thức khác đã từ bỏ cuộc sống sung sướng ở các nước giàu có và cả những gì thân yêu nhất của mình để về nước tham gia kháng chiến. Những người không có tình yêu quê hương, tình yêu Tổ quốc nồng nàn sẽ không bao giờ hiểu được hành động của họ.

- THAM LUẬN CỦA TRÍ THỨC VIỆT KIỀU TẠI "HỘI NGHỊ THÀNH LẬP CLB KHKT NGƯỜI VN Ở NƯỚC NGOÀI"
http://www.vietducinfo.com/vietducinfo/show_article.php?id=10674

- NGƯỜI TRÍ THỨC VÀ ĐẠO PHẬT
http://www.thuvienhoasen.org/tnh-nguoitrithucvadaophat.htm

- Những trí thức nặng tình với quê hương
http://www2.thanhnien.com.vn/Kieubao/2007/2/10/181454.tno

- Tư tưởng Hồ Chí Minh
http://www.nvhtn.org.vn/banin.php?id=42&PHPSESSID=77265105af587caa15ec4dea6e47e37f

- Trí thức là vốn quý báu của dân tộc... - .
http://news.thegioiblog.com/print?id=1675

- Library: Trí thức, Tri thức (Viện Xã hội học)
http://www.ios.ac.vn/index.php?option=com_booklibrary&task=showCategory&catid=441&Itemid=84

- Vài Ý Kiến Về Vấn Đề: XÂY DỰNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM
http://aihuuvanhanh.net/Baivo/Vandedaihoc.htm
Tác giả: Tôn Thất Thiện

Xây dựng Đại Học là một điều căn bản trong các kế hoạch phát triển nhằm hiện đại hóa nước Việt Nam và xã hội Việt Nam . Nó thuộc về loại xây đắp hạ tầng cơ sở (infrastructures) để tạo điều kiện cho công cuộc hiện đại hoá, vềà chiều sâu và chiều dài. Nó cần được chuẩn bị thật chu đáo để đạt hưu hiệu tối đa, tiếp tục áp dụng được lâu dài mà vẫn thích hợp với hiện đại. Như vậy, cần tránh sơ ý trong giai đoạn thiết kế.

- Vai trò của nhân sĩ trí thức trong quá trình xây dựng Hiến pháp năm 1946
http://www.acomm.com.vn:1082/vi-VN/Home/nghiencuu_traodoi_thaoluan/2007/04/3169.aspx

Vì sao tôi viết chuyên mục này.
Sau khi đọc bài Triết lý ly cà phê Starbucks: Rót cả tâm hồn vào đáy cốc..., và Để Việt Nam trở thành "thủ phủ cà phê" của thế giới tôi cứ băn khoăn với câu hỏi triết lý cà phê của Việt Nam là gì?

Việt Nam nhiều năm liền là nước xuất khẩu cà phê tươi lớn nhất nhì trên thế giới. Thế giới biết đến cà phê Việt Nam với hương vị đặc trưng, với chất lượng vượt trội... hay chỉ là một nước có nhiều cà phê để xuất khẩu, sau khi chuyển cà phê đến nước khác, chúng ta nhận tiền thì cà phê Việt Nam có mang một thương hiệu khác, một hương vị khác, một sắc thái khác hay không?. Còn bao nhiêu phần trăm chữ Cà phê Việt nam còn trong cốc cà phê trên đất nước Mỹ, Nga, Nhật, Pháp...?

Trên đường phố của tất cả các thành phố, thị xã, thị trấn ở Việt Nam, quán cà phê có mật độ rất lớn. Tuy nhiên ly và phê nào mang trong đó triết lý của cà phê Việt Nam, ly cà phê nào chứa đựng trong nó tinh hoa văn hóa cà phê Việt Nam, văn hóa của chủ quán cà phê hay văn hóa của nhà sản xuất cà phê... thì hiếm thấy.

Là một người thích nhâm nhi ly cà phê, không nhiều tiền và thời gian lắm để đến với tất cả các quán cà phê nhưng trong hàng trăm quán tôi đã ngồi thì cũng chỉ vài quán đọng lại trong trí nhớ của tôi về kiến trúc quán, phong cách phục vụ, nhưng ít quán để lại trong tôi hương vị cà phê của nó.

Vậy triết lý cà phê Việt Nam là gì, nên xây dựng nó như thế nào?, ai là người đóng vai trò quan trọng nhất để xây dựng triết lý cà phê Việt Nam?, văn hóa thưởng thức cà phê của người Việt Nam như thế nào?

KỲ 1: NHỮNG THÔNG TIN CHUNG VỀ CÀ PHÊ VIỆT NAM

1. Những website chuyên và không chuyên về cà phê ở Việt Nam
(và đây cũng là nguồn tài liệu để tôi tổng hợp các phần tiếp theo)
- Hiệp hội Cà phê Việt Nam (VICOFA):
http://www.vicofa.org.vn/
- Chuyên trang Cà phê nông nghiệp Việt Nam:
http://xttm.agroviet.gov.vn/hang/caphe/default.asp
- Cà phê
http://www.food-info.net/vn/qa/coffee.htm
- Cà Phê là gì?
http://wapedia.mobi/vi/C%C3%A0_ph%C3%AA
http://vi.wiktionary.org/wiki/c%C3%A0_ph%C3%AA
- Cây cà phê
http://vi.wikipedia.org/wiki/C%C3%A2y_c%C3%A0_ph%C3%AA
- Cà phê: có thể bạn chưa biết
http://www.saga.vn/Dieulythu/Thegioitunhien/6198.saga
- CÀ PHÊ -TRÀ
https://shop.vinamilk.com.vn/ProductListByCategory.aspx?id=13&na=C%C3%A0%20ph%C3%AA%20-Tr%C3%A0
- Ghê sợ cà phê? (bài từ VNN.VN)
http://vietnamnet.vn/kinhte/2005/05/428871/
- Paradise cà phê (ngôi sao . net)
http://ngoisao.net/News/An-dau/2007/09/3B9C0BEF/
- DANH SÁCH DOANH NGHIỆP XUẤT KHẨU UY TÍN DO BỘ THƯƠNG MẠI LỰA CHỌN VÀ CÔNG BỐ 2006(ngành hành càphê nhân)
http://www1.mot.gov.vn/enterprises/EntpCatList.asp?CatId=4&langs=1
- Cà phê Sài Gòn và những điều rất riêng (vnn.vn)
http://www.vietnamnet.vn/thuhanoi/2007/09/738901/
- Sinh viên và cà phê vỉa hè (thoibaoviet.com)
http://home.netnam.vn/live/FrontPage06/Trang-nhat/News-page?contentId=32355
Thị trường cà phê giá rẻ cần khai thác đấy, Rất tiềm năng, vấn đề là khai thác thế nào!

- Cà phê vỉa hè (vnnavi.com)
http://www.vnnavi.com/restaurants/viahe/
- 8 lý do để uống cà phê (đẹponline)
http://www.dep.com.vn/modules.php?name=News&file=article&sid=1399
- Cục xúc tiến thương mại: (Giới thiệu về thị trường nhập khẩu cà phê của Ma-rốc)
http://www.vietrade.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=3532&Itemid=226
- Cà rốt, trứng và hạt cà phê (Thưởng thức cuộc sống)
http://www.petalia.org/Inspiration/carottrungcafe.htm
- Cà phê... vô tội (thế giới trẻ.com)
http://www.thegioitre.com/content/view/220/29/
- Cà phê đạo (chim việt)
http://chimviet.free.fr/truyenky/quynchi/qychn052.htm
- Cà phê không đường (VTC.vn)
http://vtc.vn/toi20/congdongmang/162659/index.htm
- Cà phê sex lên ngôi
http://www.emsvn.com/vn/News/News-Strange-Scandal-Stories/Ca-Phe-Sex-Len-Ngoi/
- Hội nghị nâng cao chất lượng cà phê XK khu vực Tây Nguyên và Đông Nam bộ
http://www.vietrade.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=3371&Itemid=212
- Cà phê Trường Giang: Giữ hương vị truyền thống cà phê Buôn Ma Thuột
http://www.ven.org.vn/Vietnamese/?news=2333
- Thử nếm cà phê
http://library.thinkquest.org/04oct/01639/light_vn/process/beanstobrew/cupping/index.html
- Vấn đề khủng hoảng giá cà phê
http://library.thinkquest.org/04oct/01639/light_vn/crisis/index.html
- Hội nông dân VN: Cà phê được mùa, được giá
http://www.hoinongdan.org.vn/channel.aspx?Code=NEWS&NewsID=12370&c=42
- Trình diễn mô hình chế biến cà phê ướt ở Đắc Lắc – công nghệ mới cần được nhân rộng
http://irv.moi.gov.vn/KH-CN/dndnnkh/2006/12/16486.ttvn
- Wifi cafe - Cà phê Bobby Drewers
http://www.ppcvn.com/Tintuc/?nid=5
- Nhận biết cà phê giả mạo
http://www.hoahocvietnam.com/Home/Hoa-thuc-pham/Nhan-biet-ca-phe-gia-mao.html
- Cà phê du ký - Bài 1: Cà phê xưa và nay (chú ý tìm các phần tiếp theo)
http://www.kiengiang.gov.vn/index2.jsp?menuId=428&articleId=2530
- Cà phê sữa đá Việt Nam chinh phục Boston
http://www19.dantri.com.vn/Thegioi/tgchaumy/2007/8/192791.vip
- Cà phê Regina
http://www.nld.com.vn/tintuc/loi-song/mon-ngon/179714.asp
- Thách thức khi áp dụng tiêu chuẩn mới cho cà phê xuất khẩu
http://www.vtv.vn/VN/TrangChu/TinTuc/CKX/2007/9/15/125572/
- Cà phê muôn mặt
http://www.kiengiang.gov.vn/index2.jsp?menuId=430&articleId=2575
- Cà phê Việt Nam: chất lượng chạy theo số lượng
http://www2.vietnamnet.vn/kinhte/2007/03/678789/
- Người Sài Gòn uống cà phê
http://www.qdnd.vn/qdnd/qdndcuoituan.tulieuphongsu.15686.qdnd
- Ông “vua” cà phê
http://www.cesti.gov.vn/left/stinfo/con_nguoi_doanh_nghiep/2007/t6/cndn07.13
- Đắk Nông: Người trồng cà phê vẫn còn chạy theo thị trường
http://www.kinhtenongthon.com.vn/Story/kinhte-thitruong/2007/9/6211.html
- Áp dụng thẳng ISO quốc tế cho cà phê: Sẽ lợi hơn
http://www1.tinmoi.vn/?tin=ap-dung-thang-iso-quoc-te-cho-ca-phe-se-loi-hon
- Đặng Lê Nguyên Vũ - Công ty Cà phê Trung Nguyên
http://www.kiemtoan.com.vn/modules.php?name=News&file=article&sid=759
- Ai là người đầu tiên ...
http://vnthuquan.net/truyen/truyen.aspx?tid=2qtqv3m3237n1ntn4n2n31n343tq83a3q3m3237n1nvn
- Cà phê Sài Gòn và những điều rất riêng
http://www.muavang.net/index.php?nv=News&at=article&sid=11600
- Năm 2010, diện tích cây cà phê khoảng 460.000 ha
http://www.baomoi.com/Home/KinhTe/2007/9/995860.epi?refer=www.vovnews.vn/?nid=48399&page=109
- Bên ly cà phê, cuộc sống nói gì?
http://chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNgam/Sach-Hay/Ben_ly_ca_phe_cuoc_song/
- Starbucks : Những người bán cà phê cần hiểu rõ về nền văn hoá cà phê.
http://bwportal.com.vn/?cid=4,4&txtid=644
- Cà phê bán rong
http://www.ytuongsangtao.chungta.com/Desktop.aspx/YtuongVN/Ytuong-Sangtao/Ca_phe_ban_rong/
- http://www.thuhacoffee.vn/Home/default.htm
- Banme.com
Cà phê Đắc Lắc sẽ mang thương hiệu “Cà phê Buôn Ma Thuột”
http://www.banme.com/?chucnang=News&file=article&sid=76
Tản mạn cùng Cà phê Ban Mê
http://www.banme.com/?chucnang=News&file=article&sid=222
- Cà phê sách - cà phê ảnh...
http://www.nguoivienxu.vietnamnet.vn/vanngheviet/2004/07/175106/
- Trung Nguyên: Lời cảnh báo từ một thương hiệu nổi tiếng
http://www.dantri.com.vn/kinhdoanh/2005/10/83756.vip
- Cà phê Trung Nguyên với giấc mơ toàn cầu
http://irv.moi.gov.vn/KH-CN/tintucthoisucs/2005/12/15026.ttvn
- Nestlé hỗ trợ ngành cà phê Việt Nam
http://www.thuonghieunongsan.org.vn/index.php?p=tt&id=2&idsp=675
- Cà phê Việt Nam có xu hướng nhập khẩu nguyên liệu
http://www.vietrade.gov.vn/index.php?option=com_content&task=view&id=3206&Itemid=454
- Tiêu thụ nội địa của cà phê Việt Nam còn quá ít
http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/2005/10/3B9E3325/
- Cà phê VN: Năng suất cao, chất lượng kém, giá bán thấp
http://www.vnn.vn/kinhte/2004/06/168216/

- Tham khảo thêm:
http://www.coffeeresearch.org/
http://www.toomuchcoffee.com/

(Sẽ bổ sung tiếp ở các bài kỳ sau)

2. Cách thưởng thức cà phê trên thế giới
Theo: Như's blog

Ý:
Bọt cà phê Caffé latte – kiểu cà phê sữa của Ý, một phần sữa nóng, một phần espresso (xem cà phê latte)
Cappuccino – một phần ba là espresso, một phần ba là sữa nóng và một phần ba sữa đánh bông, thêm bột cacao hoặc bột quế (xem cà phê cappuccino)
Cappuccino con panna – cappuccino dùng kem sữa đánh đặc thay vì sữa sủi bọt
Chocolaccino – cappuccino thêm sôcôla nghiền
Coretto – cà phê espresso với rượu mạnh, ví dụ như Coretto con Grappa, Coretto con Fernet ...
Doppio – hai phần espresso
Espresso – cà phê cực đặc không có sữa hay đường, pha bằng cách cho nước dưới áp suất cao (9 đến 15 bar) đi qua bột cà phê xay cực mịn. Một tách (một phần) espresso khoảng 25 ml (xem cà phê espresso)
Lungo – espresso với lượng nước nhiều gấp đôi (xem espresso lungo)
Latte Macchiato – sữa ấm sủi bọt và rót cẩn thận espesso lungo vào (xem: latte macchiato)
Mischio – cà phê pha với cacao và kem sữa đánh đặc
Ristretto – espresso với lượng nước rất ít (15-20 ml thay vì 25 ml) (xem espresso ristretto)

Đức:
Eiskaffee – cà phê nguội thêm kem vani
Cà phê Ireland – mokka với whisky, kem sữa và đường (xem Irish coffee)
Kaffee Hag® – cà phê không chứa caffein (Hag là một nhãn hiệu)
Milchkaffee – cà phê pha qua giấy lọc, một nửa sữa, một nửa cà phê
Mokka – một loại cà phê đặc (xem cà phê mokka)
Pharisäer – cà phê đen với rượu rum, đường và kem sữa đánh đặc
Rüdesheimer Kaffee – cà phê pha với rượu brandy, kem sữa đánh đặc, đường vani, thêm vụn sôcôla
Schwaten hay Schwatten – cà phê loãng, cho thêm đường và 2 cl rượu mạnh làm từ ngũ cốc (tiếng Đức: Kornbrand) mỗi tách (đặc sản miền bắc Đức)
Kaffee kiểu Thổ – cà phê đặc để trong ấm nhỏ, kèm cả bã

Áo:
Almkaffee – cà phê dùng với lòng đỏ trứng, rượu hoa quả và kem sữa
Biedermeier kiểu Áo – thêm rượu mơ và kem sữa
Großer Brauner – hai phần espresso với sữa, dùng tách lớn
Kleiner Brauner – một phần espresso với sữa, dùng tách nhỏ
Doppelmokka – hai phần cà phê đặc dùng với tách lớn chuyên để uống mokka
Einspänner – mokka đựng trong cốc có quai, thêm kem (có quai để người đánh xe ngựa vừa cầm roi vừa có thê uống được) (Wien)
Eiskaffee kiểu Anh – một phần ba cà phê, một phần ba kem, một phần ba kem sữa
Eiskaffee kiểu Áo – loại cà phê đặc bao gồm lòng đỏ trứng, cà phê và kem sữa đánh đặc
Fiaker – một cốc cà phê đen với nhiều đường, thêm một lượng rượu Slibowitz (rượu mạnh làm từ quả mận tía vùng Balkan) hoặc rum
Franziskaner – cà phê sữa loãng với kem sữa và sôcôla
Gebirgskaffee – cà phê với lòng đỏ trứng, rượu hoa quả mạnh và kem sữa
Gespritzter – cà phê đen với rum
Granita di Caffé – kem xay nhuyễn rồi rót cà phê đen có đường lên trên
Intermezzo – một lượng mokka nhỏ, thêm sôcôla nóng và "Creme de cacao", khuấy lên rồi thêm kem sữa đánh bông cùng vài miếng sôcôla

Cà phê latteKaffee Kirsch – cà phê với nước anh đào
Kaffee Obermeier – cà phê với màng sữa (Wien)
Kaffee Verkehrt – 2 phần sữa, một phần cà phê (Wien)
Kaisermelange – mokka với lòng đỏ trứng, thêm mật ong hoặc Cognac (Wien)
Kapuziner – cà phê đen với một lượng nhỏ sữa (Wien)
Katerkaffee – cà phê đen đặc, thêm đường, có mùi chanh
Konsul – cà phê đen thêm một ít kem sữa đánh đặc (Wien)
Kosakenkaffee – một lượng nhỏ mokka với rượu vang đỏ, wodka và nước đường
Maria Theresia – mokka với một lượng nhỏ rượu cam
Marghiloman – mokka với Cognac
Mazagran – cà phê lạnh, ngọt, thêm vài mẩu kem, rượu Maraschino hoặc Cognac
Melange – nửa cà phê, nửa sữa
Mokka gespritzt – mokka với cognac và rum
Piccolo – một lượng nhỏ cà phê đen, lắc đều
Großer Schwarzer (hay großer mokka) – kiểu Áo - hai phần espresso ko có sữa, dùng tách lớn
Kleiner Schwarzer (hay kleiner mokka) – kiểu Áo - một phần espresso ko có sữa, dùng tách nhỏ
Othello – sôcôla nóng với espresso
Sanca® – cà phê không có caffein (Sanca là một nhãn hiệu)
Schale(rl) Braun – nửa cà phê, nửa sữa
Schale(rl) Gold – cà phê sữa, loãng hơn Schale(rl) Braun (Wien)
Separee – Cà phê và sữa được dùng riêng
Sperbertürke – kiểu cà phê Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng nặng gấp đôi, thêm đường
Türkischer Kaffee passiert – cà phê Thổ Nhĩ Kỳ, để nguyên bã
Überstürzte Neumann – kem sữa đặc được phết lên bề mặt một cái bát, được "hỗ trợ" thêm cà phê nóng
Kaffee kiểu Hungary – cà phê đặc có đường, thêm đá, sau đó thêm kem sữa lạnh và dùng trong ly
Verlängerter – một lượng nhỏ cà phê đen pha thêm nhiều nước (Wien) hoặc espresso thêm nhiều nước
Weißer mit Haut – cà phê sữa loãng thêm sữa nóng
Zarenkaffee – espresso đặc, phía trên là lòng đỏ trứng đánh bông, thêm đường (loại cà phê yêu thích của các sa hoàng)

Thụy Sĩ:
Canard – cà phê với Marc (rượu mạnh làm từ nho): cho vào miệng một viên đường nhúng rượu, sau đó nhấp tách cà phê pha rượu và kem sữa
Kaffee crème – cà phê với kem sữa
Kaffee Melange – cà phê với kem sữa đánh đặc, thường thì kem sữa được phục vụ riêng trong một tách nhỏ
Luzerner Kafi – cà phê loãng có màu trà, pha thêm Träsch (một loại rượu mạnh của Thuỵ Sĩ, làm từ quả lê, thỉnh thoảng có thêm táo)
Schale – cà phê sữa

Pháp:
Café au lait – một loại cappucino đặc với một ít bọt sữa (xem cà phê au lait)
Café Brulot – Cognac pha đường và cà phê
Café Crème – cà phê với kem sữa hoặc sữa đánh bông
Café Filtre – cà phê pha phin, loãng hơn espresso đôi chút
Café natur – cà phê đen
Café Royal – giống Café Brulot

Tây Ban Nha:
Cà phê espressoTừ "cà phê" ở Tây Ban Nha thường dùng để chỉ loại cà phê espresso.Café solo – đen
Cortado – thêm sữa đặc có đường (señorita) và một lượng nhỏ sữa hay bọt sữa, thường dùng tách, thỉnh thoảng dùng ly (xem Cortado)

Café con leche – cà phê sữa, một nửa cà phê, một nửa sữa (thường được đánh bông)
Café americano – cà phê phin, cũng để chỉ loại café solo pha loãng
Café con hielo – một ly đựng đá viên, sau đó thêm đường, cuối cùng là rót cà phê vào
Carajillo – thêm một ít rượu mùi, brandy hay rum. Cách làm: Đường được khuấy trong một ly với rượu, sau đó đốt lên rồi rót cà phê pha đậm (cà phê espresso) vào. Hạt cà phê và một miếng vỏ chanh được cho vào ly để trang trí.

Bồ Đào Nha:
Bica – cà phê đen, đặc, dùng tách nhỏ
Pingo (Bica Pingada) – Bica thêm một ít sữa
Galão – cà phê sữa Bồ Đào Nha, dùng ly

Hy Lạp:
Griechischer Kaffee – cà phê đặc được nấu 2 hoặc 3 lần, giống như loại cà phê Thổ Nhĩ Kỳ
Café frappé – cà phê tan, thêm đá

Mỹ:
Iced coffee – cà phê đặc, nóng, thêm đường được rót vào một ly đựng đá

Nam Mỹ:
Caffè Americano – espresso thêm nước nóng và spirituose (tên chung của các loại rượu trên 20% cồn như vodka, gin, rum, tequila, cachaca..)

Việt Nam:
Cà phê trứng - có hai loại:
Đập một quả trứng sống vào một tách cà phê nóng, thêm đường, có hoặc không có sữa;
Lòng đỏ trứng được đánh bông thành kem, phía dưới có một lượng nhỏ cà phê đen.
Đen nóng hoặc sữa nóng: cà phê pha phin, thêm đường hoặc sữa, thường uống trong ngày lạnh
Đen đá hoặc sữa đá: cà phê pha phin, thêm đá, đường hoặc sữa đặc có đường, khuấy đều, uống trong ngày nóng


Kỳ sau: Cà phê Việt Nam, một thị trường rộng mở

Hôm nay rãnh rỗi, ngồi tổng hợp lại một số vấn đề

CHUYỆN THỨ NHẤT: TÒA NHÀ QUỐC HỘI
1. Nhà quốc hội và hội trường ba đình lịch sử
Bài này của nguyên thủ tướng Võ Văn Kiệt, đăng trên trang 3 báo Thanh Niên ngày 10/9/2007
http://docbao.dec.vn/view/6/default.dec
Báo vnn.vn đăng lại vào ngày 11/9: (có lược bỏ bớt )
Nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt góp ý về Nhà Quốc hội
Sau đây trích lại mấy đoạn:

Nhà Quốc hội, nơi mà nhiều thế hệ các đại biểu của nhân dân, định kỳ, sẽ gặp nhau để bàn việc dân, việc nước, phải là một công trình mà mọi người Việt Nam trong và ngoài nước cùng các thế hệ mai sau có thể tự hào, cùng nắm tay nhau, ngẩng cao đầu tiếp bước cha ông, bước sang thời kỳ mới, thời kỳ của Đổi mới - Hội nhập và Phát triển.

Gìn giữ Hội trường Ba Đình chính là gìn giữ những hiện vật lịch sử có ý nghĩa giáo dục cho muôn đời con cháu. Rất có thể Hội trường Ba Đình đã không còn đủ khả năng phục vụ cho yêu cầu làm việc của Quốc hội, nay đã lớn mạnh hơn, cần khang trang hơn, hiện đại hơn. Nhưng chắc chắn mỗi kỳ họp, các đại biểu quốc hội vẫn đến quảng trường Ba Đình viếng Bác. Thiết nghĩ, hội trường Ba Đình có thể là địa chỉ các phiên khai mạc, bế mạc Quốc hội. Những sinh hoạt mang tính lễ nghi diễn ra trong hội trường này sẽ như lời một bài hát: “Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng”. Trước vong linh Bác, mỗi đại biểu sẽ có dịp nhìn lại mình, sao cho xứng danh hiệu “những đầy tớ trung thành của nhân dân, những đại biểu xứng đáng của nhân dân”.

Như đã trình bày, nhà Quốc hội là một công trình có ý nghĩa nhiều mặt, được nhân dân cả nước quan tâm. “Cuộc trưng bày triển lãm” nên được thực hiện một cách rộng rãi, nên tạo điều kiện để nhân dân và giới nghề nghiệp cả nước có cơ hội “xem và tham gia ý kiến”.

2. Suy ngẫm về tòa nhà Quốc hội
Trích blog Dương Trung Quốc (Đại biểu quốc hội đầu tiên lập blog, và chắc cũng chỉ ông là đại biểu biết lập blog )
Bài này trích từ: http://blog.360.yahoo.com/blog-oCrBeUYgbqmW2VaYQBlnsYkk?p=130

Tôi rất tiếc không biết vì lý do gì, tôi không được phát phiếu thăm dò ý kiến về vấn đề này tại QH (có thể chỉ là lỗi về kỹ thuật ?). Vả lại, nếu có phiếu thăm dò thì cũng chỉ làm nhích lên con số 32+1 những người không tán thành xây Nhà QH tại địa điểm hiện nay đã quyết định. Cách tổ chức thảo luận để lấy ý kiến (ở tổ), việc hạn chế báo chí tham gia phản ảnh ý kiến và dư luận tất yếu sẽ dẫn đến kết quả “bấm nút” tại QH để làm cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quyết tâm xây nhà QH tại khu vực này. Cái còn lại sẽ là sự phán xét của nhân dân và lịch sử. Tất cả sẽ đuợc ghi nhớ và ghi lại (…)

Xin hãy chỉ cho tôi, trên địa bàn Thủ đô, trái tim của đất nước đâu là di sản vật thể (công trình xây dựng và giá trị lịch sử) tiêu biểu nhất của một thời kỳ lịch sử với những nội dung vô cùng quan trọng của dân tộc (Xây dựng miền Bắc xã hội chủ nghĩa, kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thống nhất đất nước…). Biết bao sự kiện lịch sử đã diễn ra tại đây. Chỉ riêng với lịch sử Đảng đã có 7 Đại hội Đảng và cũng từng ấy nhiệm kỳ QH. Biết bao sự kiện lịch sử quyết định những vấn đề trọng đại (Hội nghị Chính trị đặc biệt, Hội nghị Chính trị Hiệp thương thống nhất đất nước, Quyết định đổi Quốc hiệu, nơi viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh…)…

Thật đáng tiếc là trong khi TP HCM (ngay từ năm 1976) đã đăng ký Dinh Độc lập của chế độ cũ làm di tích lịch sử để có cơ sở pháp lý bảo tồn, kể cả bảo tồn những dấu tích của chế độ cũ (như phòng làm việc của Tổng thống…), thì tại Thủ đô Hà Nội, một di tích có giá trị như vậy không được quan tâm về mặt pháp lý để nay phá bỏ kiến trúc Hội trường Ba Đình. Mọi giải pháp bảo tồn khác chỉ làm tăng thêm câu hỏi cho đời sau về lý do phá bỏ kiến trúc của Hội trường Ba Đình hiện nay mà thôi.

Phá Hội trường Ba Đình là phá một phần ký ức của dân tộc, của chế độ cũng là một phần của lịch sử cách mạng, lại là một thời kỳ đáng đựơc ghi nhớ nhất. Cho dù đưa ra lý do gì thì cũng không thể che lấp đươc cái sự thực ấy. Tôi tin rằng quyết định này sẽ được đa số đại biểu QH nhiệm kỳ XI thông qua nhưng nó không phải là ý nguyện của nhân dân và thế hệ sau sẽ phán xét. Quốc hội chúng ta phải chịu trách nhiệm. Tôi cũng vậy.

Lại nói thêm về lịch sử, đã ai quan tâm đến lý do vì sao thực dân Pháp khi đặt nền đô hộ của chúng đã chọn vị trí cửa phía Tây của thành Hà Nội (cũng là của kinh thành Thăng Long xưa) để đặt Dinh Toàn quyền và sau đó là các thiết chế chính trị khác hay không? Và một công việc hàng đầu để làm mặt bằng quy hoạch là san phẳng mấy quản núi đất vốn được coi là thế đất theo quan điểm phong thuỷ xưa với hy vọng trấn trị dân tộc Việt Nam và sau này còn tạo một chảo đua xe đạp ngay giữa khu vực quảng trường Ba Đình hiện nay (mà khi đó đặt tên cho khu vực này là Ronde (vòng) Puginier, tên của một vị cố đạo hàng đầu…). Và cho tới thập kỷ 20 của thế kỷ trước, thì phía trước của Phủ Toàn quyền cong được xây một quả núi bê tông trên có tượng “bà Cộng hoà” (la Républicaine) để trấn trị… Tất cả cho thấy cần xem xét lại tính linh thiêng của không gian này nên được hiểu như thế nào? (…)

Trái tim của một dân tộc, nơi mà khí thiêng tích tụ, nơi cất dấu sức mạnh thiêng liêng của dân tộc, nơi đó quyết định sự hưng thịnh hay suy vong của cả một dân tộc. Không phải ngẫu nhiên mà Hà Nội là trái tim của dân tộc Việt Nam từ gần 10 thế kỷ nay.
Thay đổi nơi đó, có thể làm cho dân tộc hưng thịnh hơn hoặc ngược lại sẽ dẫn đến suy vong.
Tôi không đủ năng lực để xem xét vấn đề đó, cũng không ủng hộ quan điểm nào, chỉ có thời gian mới chứng minh được quyết định nào là đúng đắn hơn quyết định nào.
Đất nước đang cần có sự thay đổi lớn, phải chăng cũng cần có một sự thay đổi lớn. Mà tòa nhà Quốc hội là một điển hình.
Ai nắm được mach nguồn của dân tộc, người đó làm cho dân tộc được hưng thịnh và ngược lại, họ sẽ bị diệt vong không sớm thì muộn !?
Thôi để thời gian chứng minh!

CHUYỆN THỨ HAI: CHUYỆN ÔNG NGUYỄN THIỆN NHÂN
Ban đầu mình ấn tượng với bác này lắm, nhưng càng ngày càng có vấn đề !
(Chính khách Việt Nam ?!)

1. Không tăng học phí khó bảo đảm chất lượng giáo dục
Câu này gần đúng, nhưng câu tiếp theo sau là vứt đi

“Học phí chắc chắn sẽ phải tăng. Có thể phải chấp nhận cả việc số người đi học sẽ giảm vì tăng học phí...

Câu thứ hai này ???... hơi ấu trĩ , Để nâng cao chất lượng mà tăng học phí, chấp nhận cả giảm số người phải đi học thì không bằng, thắt chặt thi cử và đánh giá chất lượng, chấp nhận nhiều người không học được phải chuyển sang làm việc khác. Còn hơn, ai có tiền thì được đi học, bất kể người đó học được hay không, còn ai không có tiền thì nghỉ, mặc dầu người đó học tốt!?
Cha này ngu thật , Phương án tăng chất lượng giáo dục hay tăng lương, hay tăng thu nhập khác ?
Tiếp theo phát biểu hơi ngốc này, bác làm thêm một việc zui hơn
2. Phó TT Nguyễn Thiện Nhân phản hồi thông tin báo chí
Xem báo cali bàn về vấn đề này chút, đặc biệt là bức thư bác Nhân: Chuyện học phí và cái ghế ông Nguyễn Thiện Nhân (đọc khá thú vị)
Thú vị hơn đọc thêm một số bài trên website: http://www.viet-studies.info/culture.htm
(nhiều lời bình rất hay, đây mới thật là thông tin đa chiều, không như trên tuần báo viết đâu )

Trung Quốc miễn học phí cho 11 nghìn sinh viên sư phạm
Một nước Đông Nam á: No school fees, free textbooks for all 5.7 million schoolchildren

KUALA LUMPUR - Free school textbooks, no school fees and no more examination fees - education has suddenly become free in Malaysia.

This is a populist move that will go down well with the parents of 5.7 million schoolchildren.

Annual fees for primary and secondary schools will be abolished from next year, Prime Minister Abdullah Badawi announced in his budget speech yesterday.

Textbooks will also be provided free of charge to every student, instead of just to low-income families earning below RM1,000 (S$448).

Students from low-income families will get a free uniform for one uniformed activity to encourage participation.

NGƯỜI SUY NGHĨ CHO ĐẤT NƯỚC
1. Đổi mới có tính cách mạng nền giáo dục và đào tạo của nước nhà
Đây là bài của Đại tướng Võ Nguyên Giáp (người Việt Nam mà tôi ngưỡng mộ nhất)

Trên báo Cali cũng gọi rất trân trọng là Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Không phải như các báo Việt Nam, bác gửi bài đến trước thì bị đăng sau.
(Như bài trước nguyên thủ tướng Võ Văn Kiệt mà cũng phải nói "Rất tiếc là không được cơ hội trao đổi với cấp và người có thẩm quyền..."?!) dân đen thì thế nào không biết ? (chắc còn khiếu kiện dài)
Không có chức, có quyền, không khác đống phân, tôi ngộ ra một điều như vậy

Trích bài của Đại tướng:

Chất lượng GD-ĐT ở cả phổ thông và đại học đều thấp. Nội dung chương trình quá tải, sách giáo khoa có nhiều mặt lạc hậu; cách dạy và học nặng về nhồi nhét kiến thức một cách thụ động, thiếu kết hợp học với hành, GD-ĐT với thực tiễn kinh tế, sản xuất và đời sống. Học sinh, sinh viên kém năng lực chủ động, sáng tạo, kém khả năng thực hành, chưa đáp ứng được yêu cầu của sự phát triển đất nước trong tình hình mới. Hiện tượng mua bằng cấp, gian lận trong thi cử, bệnh chạy theo thành tích còn phổ biến. Vừa qua, Bộ GD-ĐT đã có sáng kiến tiến hành cuộc vận động “hai không”, kết quả bước đầu cho thấy, sự yếu kém về chất lượng GD-ĐT đã bộc lộ một cách rất đáng lo ngại. Sự bất cập thể hiện ở cả ba phương diện: nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng và sử dụng nhân tài.
...Một nền giáo dục hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội đó phải là một nền giáo dục mở, hướng tới đối tượng trung tâm là người học, có trách nhiệm tạo điều kiện và môi trường cho mọi cá nhân người học được trang bị một nền học vấn vừa đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc, vừa hiện đại về tri thức, khoa học và công nghệ…
...Mỗi con người mà nền giáo dục đó đào tạo phải có: 1. những hiểu biết và cảm thụ sâu sắc đối với những tinh hoa của truyền thống văn hóa dân tộc; 2. những kiến thức khoa học và công nghệ hiện đại; 3. năng lực tư duy độc lập trên cơ sở kết hợp tư duy khoa học với phương pháp tư duy hệ thống, tư duy phức hợp, để có khả năng sống và hoạt động một cách linh hoạt, sáng tạo trong một thế giới phức tạp, đầy những bất định và đổi thay, đan xen những thách thức và cơ hội…
Để triển khai có kết quả công cuộc đổi mới nền GD-ĐT, cần thực hiện ngay một số vấn đề cơ bản và cấp bách:
- Trước hết, cần tổ chức lại và kiện toàn Hội đồng giáo dục quốc gia cho ngang tầm với nhiệm vụ.
- Hai là, tổ chức nghiên cứu rà soát lại hệ thống chương trình giáo dục và sách giáo khoa. Tiếp tục bổ sung, hoàn thiện, ổn định chương trình làm cơ sở để sớm biên soạn xong sách giáo khoa chuẩn mực cho mọi bậc học, mọi ngành học trong một vài năm
- Ba là, cần nghiên cứu tổ chức hệ thống giáo dục quốc dân cho hợp lý. Sớm chấm dứt tình trạng “vừa thừa vừa thiếu cả thầy lẫn thợ”.
- Bốn là, cần triển khai tích cực công tác phát hiện, tuyển chọn nhân tài, tổ chức đào tạo trong nước và ngoài nước để sớm có một đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ cao, bồi dưỡng thành đội ngũ giảng viên đại học, đáp ứng yêu cầu bảo đảm chất lượng của cấp đại học
- Năm là, cần tăng thích đáng đầu tư, và quan trọng hơn, cần quản lý và sử dụng có hiệu quả ngân sách đầu tư cho GD-ĐT.
- Sáu, nền giáo dục của ta là nền giáo dục của dân, vì dân, do dân. Dân chủ và công bằng là tính ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, trước hết phải được thể hiện trong giáo dục và y tế, hai lĩnh vực trực tiếp bồi dưỡng con người. Bác Hồ mong muốn “ai cũng được học hành”. Vì vậy, xu hướng đúng đắn là phải tiến tới bỏ học phí. Nhiều nước tư bản cũng đã bỏ học phí ở cấp phổ thông, có nước bỏ học phí ở cấp đại học. Đất nước Cuba còn nhiều khó khăn vẫn kiên trì thực hiện học tập và chữa bệnh miễn phí. Vì vậy, không lý gì ta lại chủ trương tăng học phí tràn lan (6). Phải kiên quyết thực hiện không thu học phí đối với giáo dục phổ cập theo đúng tinh thần của Hiến pháp. Mặt khác, cần nghiên cứu kỹ chế độ học phí theo hướng không tăng mà giảm dần, tiến tới bỏ học phí ở cấp phổ thông rồi tiến đến bỏ học phí ở cấp đại học. Ở cấp mẫu giáo, mầm non, không nên hình thành một loại trường cho các cháu con nhà giàu và một loại trường cho các cháu con nhà nghèo. Nên nghiên cứu vận dụng cơ chế khuyến khích cạnh tranh dạy tốt, học tốt, nhưng không nên phát triển tư nhân hóa trường công, phát triển xu hướng thương mại hóa giáo dục, coi nhà trường là tổ chức kinh doanh để thu lợi nhuận dưới danh nghĩa “xã hội hóa giáo dục”, không đúng với tinh thần chủ trương của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp xây dựng nền giáo dục của nhân dân, vì nhân dân.

Có ai hiểu cho rằng năm nay đại tướng đã trên 90.

2. Tăng học phí: không ổn!
Bài này của : GS Hoàng Tụy

Qua báo chí có thể thấy rõ phản ứng không mấy thuận lợi của số đông người dân đối với chủ trương tăng học phí. Số là từ mấy năm nay, theo quan điểm "thị trường là tất cả”, lý luận "giáo dục là hàng hóa" đã du nhập vào nước ta và được sử dụng để biện minh cho chủ trương "xã hội hóa" mà nội dung được hiểu rất tùy tiện.

3. Học phí - nỗi niềm muôn thuở của phận nghèo
Đã trích trong bài ngày 13/9

Nhìn các nước khác mà thèm
Thủ tướng Nhật Shinzo Abe từ chức
Cựu Tổng thống Philippines lãnh án chung thân
Chính phủ Nga giải tán
Hay cách đây không lâu, bộ trưởng bộ quốc phòng Nhật Bản phải từ chức chỉ vì một lời phát biểu
...
Đừng trông chờ người Việt Nam chúng ta từ chức
Tôi nếu có chức cũng vây thôi