The Economist: "Rủi ro tiềm ẩn ở cơ cấu kinh tế Việt Nam"
Friday, 12. September 2008, 04:40:24
Một thành viên của tập đoàn The Economist (Anh) – hãng nghiên cứu Economist Intelligence Unit (EIU) - vừa ra hai bản báo cáo quan trọng về Việt Nam: một là báo cáo tổng quan quốc gia, hai là báo cáo đánh giá độ rủi ro của nền kinh tế Việt Nam. Theo đó, EIU "chấm" điểm tồi nhất, tức xác định mức rủi ro cao nhất, ở lĩnh vực ngân hàng và ở cơ cấu kinh tế của Việt Nam
Năm nay GDP sẽ tăng 6,2%
EIU đưa ra một số dự đoán: GDP sẽ tăng 6,2% năm 2008 và giảm xuống còn 5,9% năm 2009 – là mức thấp nhất trong vòng một thập niên qua, hệ quả của việc tiêu dùng suy giảm. Đầu tư cũng tăng chậm hơn do ảnh hưởng của các điều kiện tín dụng bị thắt chặt và suy thoái trên thị trường chứng khoán.
Bù lại, tin tốt lành là lạm phát (được EIU dự đoán ở mức 25% năm nay) sẽ hạ dần vào năm 2009, xuống còn 15,2%.
Đầu tư trực tiếp của nước ngoài (FDI) vẫn ổn định, nửa đầu năm nay đạt tới 31,6 tỷ USD, gấp gần 4 lần cùng kỳ năm ngoái.
EIU nhận xét, Chính phủ Việt Nam ý thức rất rõ về những tổn hại mà lạm phát gây ra cho nền kinh tế cũng như cho toàn xã hội, do vậy đã thắt chặt chính sách tiền tệ và cắt giảm đầu tư công. Đó là việc làm đúng đắn.
Tuy thế, chính quyền vẫn cần có thêm nhiều động thái để hạn chế các rủi ro tiềm ẩn, mà một trong số các động thái đó là tạo sự linh hoạt hơn nữa trong chế độ tỷ giá.
Và những rủi ro…
Trước hết là rủi ro về tiền tệ. Thâm hụt cán cân thương mại của Việt Nam 12 tháng qua “ngốn” tới 12,7% GDP (so với mức trung bình chỉ có 1,6% GDP của các nước đang phát triển khác trong khu vực).
EIU cũng cảnh báo, chừng nào hệ thống tỷ giá cố định giữa VND và USD còn được duy trì, thì chừng đó, kinh tế Việt Nam còn có nguy cơ chịu ảnh hưởng của những cú sốc từ bên ngoài. Hệ thống tỷ giá hiện nay đang gây ra nhiều điểm bất cân bằng trong nền kinh tế.
Rủi ro lớn, theo EIU, nằm ở khu vực ngân hàng. Nợ khó đòi tiếp tục gia tăng do gánh nặng lãi suất đè lên người đi vay và do việc cho vay vẫn còn chịu ảnh hưởng của các quyết định về chính trị thay vì dựa trên những tiêu chuẩn nghiêm ngặt về tài chính. EIU cho rằng hoạt động của hệ thống ngân hàng như vậy làm nguy cơ về khủng hoảng tiền tệ hoặc khủng hoảng nợ luôn tiềm ẩn.
Tính điểm cho lĩnh vực ngân hàng: Từ tháng 3 đến tháng 8 năm nay, điểm của Việt Nam trong lĩnh vực ngân hàng đã tăng đều từ 60 lên 70 (trên 100), xếp hạng CCC. Trong khi điểm của các nước châu Á nói chung giữ ổn định ở mức hơn 45 một chút. Như vậy là rủi ro trong hệ thống ngân hàng của Việt Nam quá cao so với khu vực.
Nguy cơ lớn nhất: suy giảm sức cạnh tranh
Điều này xuất phát từ cơ cấu kinh tế. Xét về độ rủi ro, EIU "chấm" cơ cấu kinh tế của Việt Nam ở mức CCC.
Họ đánh giá rằng trong những năm qua, Việt Nam đã tiến hành nhiều thay đổi về cấu trúc nền kinh tế, theo hướng thu hẹp nông nghiệp và khuyến khích đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghiệp. Tuy nhiên, nền kinh tế hiện nay đang tỏ ra cực kỳ nhạy cảm với các xu hướng trong mậu dịch thế giới.
Giá trị thương mại quốc tế năm nay được dự đoán là 6,1%, giảm so với mức 7,3% của năm 2007. Điều đó sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới Việt Nam.
Ngoài ra, khi mà chi phí nhân công thấp vẫn là thế mạnh cho xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam, những ngành xuất khẩu mạnh vẫn là ngành sử dụng nhiều lao động, thì sức cạnh tranh của Việt Nam trong những năm tới là rất đáng lo ngại, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất hàng may mặc.
Kết luận của EIU trong báo cáo đánh giá rủi ro là một đánh giá chung về độ rủi ro của quốc gia: Việt Nam hiện được xếp hạng B.
* Đoan Trang
EIU thực hiện báo cáo đánh giá rủi ro về 100 thị trường "đang nổi lên" (trong dó có Việt Nam) và 20 quốc gia thuộc khối OECD. Điểm được chấm theo thang từ 0 đến 100. Điểm càng cao nghĩa là độ rủi ro càng cao.
Khi xếp loại, dải điểm này được chia thành 10 nhóm theo mức rủi ro tăng dần: AAA, AA, A, BBB, BB, B, CCC, CC, C, D.
WIDGETIZE