My OperaPhân bón vi lượng với nền nông nghiệp châu á ( theo hội nông dân tỉnh An Giang)
Wednesday, July 21, 2010 4:02:42 AM
Phân bón vi lượng với ngành nông nghiệp châu Á.
Hiện nay ngành nông nghiệp tại các nước đang phát triển của châu Á đang phải đương đầu với vấn đề "trần năng suất" - năng suất lúa và các cây trồng nông nghiệp khác không tăng nữa tuy được tăng cường bón phân đạm.
Ở các nước đông dân như Trung Quốc, Ấn Độ vấn đề này làm cho các nhà lãnh đạo phải lo ngại khiến họ khuyến khích nông dân áp dụng cân đối các chất dinh dưỡng cây trồng như N, P, K. Các nước này cũng nhận thấy được tầm quan trọng của các chất dinh dưỡng vi lượng và bắt đầu khuyến khích áp dụng phân vi lượng, coi đó như một nhân tố cơ bản để đạt các mục tiêu lương thực tương lai.
Thị trường phân vi lượng? Ở châu Á còn nhiều đất để phát triển, vì mức tiêu thụ phân vi lượng hiện nay rất thấp so với tỉ lệ các chất vi lượng được cây trồng hấp thụ từ đất. Tuy chưa có các số liệu dự đoán chính xác về nhu cầu các chất dinh dưỡng vi lượng nhưng nhìn chung đây là nhu cầu lớn và đang ngày càng tăng, vì các chế độ thâm canh ngày càng tích cực đang tạo ra mức cầu lớn về các chất dinh dưỡng bổ sung cho đất.
Phương án bón phân cân bằng cần xét đến cả các yếu tố về đất và về cây trồng. Trong khi đó, chỉ có thể tận dụng triệt đế các ích lợi của phân N, P, K nếu sự thiếu hụt các thành phần dinh dưỡng khác được xoá bỏ.
Hiện tượng thiếu kẽm đang lan rộng
Nghiên cứu tại nhiều nước. Ở châu Á cho thấy hiện tượng thiếu kẽm đang phổ biến, tiếp theo là sự thiếu hụt bo, molybđen và sắt. Các kết quả nghiên cứu phân bón lâu năm ở Ấn Độ cho thấy nếu bón phân NPK ở mức được khuyên cáo cho nông dân, nhưng không bón kẽm vi lượng thì sau 10 - 12 năm (khi sự thiếu hụt kẽm bắt đầu có tác động), năng suất thu hoạch ở đa số các loại đất bắt đầu giảm. Năng suất thu hoạch chỉ được khôi phục lại nếu bón kẽm vi lượng.
Khi độ pH của đất tăng (đất có tính kiềm hơn) thì kẽm khó hấp thụ cho cây trồng. Các nguyên nhân chính gây thiêu kẽm ở cây trồng là:
- Độ pH cao
- Kẽm bị loại bỏ khỏi lớp đất bề mặt do phong hoá hoặc trong quá trình làm đất.
- Đất được bón nhiều phân lân hoặc đã có hàm lượng lân cao.
- Đất lạnh, ướt hoặc cằn cỗi trong giai đoạn tăng trưởng ban đầu của cây trồng, đất rắn chắc.
- Đất ít mùn, nhất là đất cát.
- Kẽm bị loại bỏ dần trong quá trình thu hoạch vì cây, hạt, quả, bị lấy đi.
Ở đất chua, kẽm dễ tan và dễ hấp thụ cho cây hơn, nhưng ở đất có độ pH cao hoặc đất đá vôi thì kẽm ở dạng những hợp chất không tan nên khó được hấp thụ. Kẽm ít di chuyển trong cây. Các triệu chứng thiếu hụt kẽm thường xuất hiện trước tiên ở lá non. Ở cây lá rộng, nếu thiếu kẽm lá non trở nên xanh nhợt, đầu và mép lá có màu vàng, cây có thể bị còi cọc. Cây ngô thiếu kẽm thì lá non sẽ có các dải màu vàng đến trắng, mép lá, vùng giữa gân lá và đầu lá vân xanh.
Những cây phản ứng rõ rệt với việc bón kẽm vi lượng, nếu mức kẽm trong đất thấp, là chanh, ngô, đỗ, cây ăn quả rụng lá, bưởi, lúa v.v.. Các cây như lúa đại mạch, khoai tây, đậu tương và lúa mì phản ứng tương đối ít với việc bón kẽm. Còn cỏ linh lăng, đậu Hà Lan và lúa mạch đen phản ứng ít.
Nhu cầu bo, molybđen và mangan
Các chất vi lượng bị thiếu nhiều thứ hai (sau kẽm) là bo và molybden. Ở Ấn Độ, sự thiếu hụt bo là đáng kể ở các vùng đất nhiều vôi, đất cát bị rửa trôi và đất chua phèn được bón vôi. Trong các hộ canh tác lúa/lúa mì trên đất cát và đất khai hoang sự thiếu hụt mangan cũng ảnh hưởng đến thu hoạch. Bón mangan vào đất hoặc lá sẽ khôi phục lại được năng suất thu hoạch.
Khả năng cây hấp thụ bo giảm mạnh khi pH của đất cao hơn 6,3. Đất chua nặng nếu bón vôi sẽ gây thiếu hụt bo tạm thời cho cây trồng. Bo di chuyển tương đối linh động trong đất. Bo ở dạng tan trong nước có thể bị rửa trôi nếu đất ít chất hữu cơ và nhiều cát. Khác với các chất dinh dưỡng vi lượng khác, bo cần thiết cho cây trong suốt vụ mùa. Khí hậu khô và đất khô hạn có thể gây thiếu hụt bo. Sự thiếu hụt này nói chung thể hiện ở lá, chồi non. ..
Nên bón bo ở tỉ lệ 0,5-3 pao/mẫu Anh (1 mẫu Anh = 1000m2). Các cây phản ứng tương đối rõ rệt với việc bón bo là cỏ linh lăng, hoa lơ xanh, lạc và củ cải đường...
Sự thiếu hụt molybđen chủ yếu xảy ra ở đất chua phèn và nhiều cát. Khác với các chất vi dinh dưỡng khác, molypđen được cây hấp thụ tốt hơn nếu độ pH của đất tăng. Do các phản ứng hấp phụ nên đất nhiều sắt và oxit nhôm thường bị thiếu molybden ở dạng mà cây hấp thụ được. Các cây thiếu molybden sẽ có màu xanh nhạt hoặc xanh vàng, chúng còi cọc và yếu ớt. Các cây phản ứng tương đối rõ rệt đối với việc bón molybđen là cỏ linh lăng, xà lách, rau xpinat và đậu phộng.
Các chất vi dinh dưỡng quan trọng khác
So với các chất vi dinh dưỡng khác sự thiếu hụt đồng không phổ biến, nhưng thường thể hiện ở các loại cây đặc chủng giá trị cao, mọc trên đất than bùn và các loại đất tương tự. Khả năng hấp thự đồng của cây giảm khi độ pH của đất tăng. Người ta cũng quan sát thấy sự thiếu hụt đồng ở loại đất chua chứa nhiều chất khoáng và được thâm canh tích cực, đồng thời bón nhiều N,P,K. Đồng đã được bón cho đất thì ít bị rửa trôi. Các triệu chứng thiếu đồng ở từng loại cây rất khác nhau. Đồng ít di chuyên trong cây. Ở cây bắp thiếu đồng lá non chuyển màu vàng và cây bi còi cọc, còn ở các loại cây hạt nhỏ thì lá non sẽ héo, nhợt màu, chóp lá chết. Các cây rau thiếu đồng thì lá sẽ có sắc xanh lục xanh nước biển nhạt.
Sự thiếu sắt có thể xảy ra ở cây ăn quả, đậu tương và cỏ rậm khi đất có độ pH cao. Đất không tơi và tẩu thoát nước không tốt có thể thiếu sắt do rễ cây bị hạn chế phát triển, cây hấp thụ sắt kém. Sự có mặt quá nhiều Zn, Cu, P hoặc Mn ở dạng cây dễ hấp thụ cũng gây ra thiếu sắt. Sự thiêu sắt thể hiện ở lá còi cọc và giữa các gân lá có màu vàng.
Các vùng đất ẩm ướt có thể bị thiếu mangan. Các yếu tố chính gây thiếu Mn là:
- Độ pH của đất
- Sự dư thừa P, Ca, Zn, Cu
- Đất nhiều mùn hữu cơ
- Đất chắc, không tơi
- Đất luân phiên ngập nước và khô hạn
Mangan ít di chuyển trong cây. Sự thiếu mangan thường thể hiện trước tiên ở lá non, ở dạng bệnh lá úa vàng đối với cây lá rộng, ở các cây hạt nhỏ, lá cây có các đốm nâu - xám và nói chung lá bị vàng.
Thách thức của tương lai
Hiện chỉ có những số liệu hạn chế về việc bón vi lượng ở các nước châu Á đang phát biển. Ví dụ các số liệu thu thập ở Ấn Độ cho thấy mức tiêu thụ phân vi lượng ở các tiểu bang rất khác nhau. Giải quyết vấn đề vi dinh dưỡng cho cây trồng và đáp ứng nhu cầu phân bón vi lượng sẽ chiếm một vị trí quan trọng lượng chính sách nông nghiệp tương lai của các nước đang phát triển ở châu Á.
TVD (st)
Hiện nay ngành nông nghiệp tại các nước đang phát triển của châu Á đang phải đương đầu với vấn đề "trần năng suất" - năng suất lúa và các cây trồng nông nghiệp khác không tăng nữa tuy được tăng cường bón phân đạm.
Ở các nước đông dân như Trung Quốc, Ấn Độ vấn đề này làm cho các nhà lãnh đạo phải lo ngại khiến họ khuyến khích nông dân áp dụng cân đối các chất dinh dưỡng cây trồng như N, P, K. Các nước này cũng nhận thấy được tầm quan trọng của các chất dinh dưỡng vi lượng và bắt đầu khuyến khích áp dụng phân vi lượng, coi đó như một nhân tố cơ bản để đạt các mục tiêu lương thực tương lai.
Thị trường phân vi lượng? Ở châu Á còn nhiều đất để phát triển, vì mức tiêu thụ phân vi lượng hiện nay rất thấp so với tỉ lệ các chất vi lượng được cây trồng hấp thụ từ đất. Tuy chưa có các số liệu dự đoán chính xác về nhu cầu các chất dinh dưỡng vi lượng nhưng nhìn chung đây là nhu cầu lớn và đang ngày càng tăng, vì các chế độ thâm canh ngày càng tích cực đang tạo ra mức cầu lớn về các chất dinh dưỡng bổ sung cho đất.
Phương án bón phân cân bằng cần xét đến cả các yếu tố về đất và về cây trồng. Trong khi đó, chỉ có thể tận dụng triệt đế các ích lợi của phân N, P, K nếu sự thiếu hụt các thành phần dinh dưỡng khác được xoá bỏ.
Hiện tượng thiếu kẽm đang lan rộng
Nghiên cứu tại nhiều nước. Ở châu Á cho thấy hiện tượng thiếu kẽm đang phổ biến, tiếp theo là sự thiếu hụt bo, molybđen và sắt. Các kết quả nghiên cứu phân bón lâu năm ở Ấn Độ cho thấy nếu bón phân NPK ở mức được khuyên cáo cho nông dân, nhưng không bón kẽm vi lượng thì sau 10 - 12 năm (khi sự thiếu hụt kẽm bắt đầu có tác động), năng suất thu hoạch ở đa số các loại đất bắt đầu giảm. Năng suất thu hoạch chỉ được khôi phục lại nếu bón kẽm vi lượng.
Khi độ pH của đất tăng (đất có tính kiềm hơn) thì kẽm khó hấp thụ cho cây trồng. Các nguyên nhân chính gây thiêu kẽm ở cây trồng là:
- Độ pH cao
- Kẽm bị loại bỏ khỏi lớp đất bề mặt do phong hoá hoặc trong quá trình làm đất.
- Đất được bón nhiều phân lân hoặc đã có hàm lượng lân cao.
- Đất lạnh, ướt hoặc cằn cỗi trong giai đoạn tăng trưởng ban đầu của cây trồng, đất rắn chắc.
- Đất ít mùn, nhất là đất cát.
- Kẽm bị loại bỏ dần trong quá trình thu hoạch vì cây, hạt, quả, bị lấy đi.
Ở đất chua, kẽm dễ tan và dễ hấp thụ cho cây hơn, nhưng ở đất có độ pH cao hoặc đất đá vôi thì kẽm ở dạng những hợp chất không tan nên khó được hấp thụ. Kẽm ít di chuyển trong cây. Các triệu chứng thiếu hụt kẽm thường xuất hiện trước tiên ở lá non. Ở cây lá rộng, nếu thiếu kẽm lá non trở nên xanh nhợt, đầu và mép lá có màu vàng, cây có thể bị còi cọc. Cây ngô thiếu kẽm thì lá non sẽ có các dải màu vàng đến trắng, mép lá, vùng giữa gân lá và đầu lá vân xanh.
Những cây phản ứng rõ rệt với việc bón kẽm vi lượng, nếu mức kẽm trong đất thấp, là chanh, ngô, đỗ, cây ăn quả rụng lá, bưởi, lúa v.v.. Các cây như lúa đại mạch, khoai tây, đậu tương và lúa mì phản ứng tương đối ít với việc bón kẽm. Còn cỏ linh lăng, đậu Hà Lan và lúa mạch đen phản ứng ít.
Nhu cầu bo, molybđen và mangan
Các chất vi lượng bị thiếu nhiều thứ hai (sau kẽm) là bo và molybden. Ở Ấn Độ, sự thiếu hụt bo là đáng kể ở các vùng đất nhiều vôi, đất cát bị rửa trôi và đất chua phèn được bón vôi. Trong các hộ canh tác lúa/lúa mì trên đất cát và đất khai hoang sự thiếu hụt mangan cũng ảnh hưởng đến thu hoạch. Bón mangan vào đất hoặc lá sẽ khôi phục lại được năng suất thu hoạch.
Khả năng cây hấp thụ bo giảm mạnh khi pH của đất cao hơn 6,3. Đất chua nặng nếu bón vôi sẽ gây thiếu hụt bo tạm thời cho cây trồng. Bo di chuyển tương đối linh động trong đất. Bo ở dạng tan trong nước có thể bị rửa trôi nếu đất ít chất hữu cơ và nhiều cát. Khác với các chất dinh dưỡng vi lượng khác, bo cần thiết cho cây trong suốt vụ mùa. Khí hậu khô và đất khô hạn có thể gây thiếu hụt bo. Sự thiếu hụt này nói chung thể hiện ở lá, chồi non. ..
Nên bón bo ở tỉ lệ 0,5-3 pao/mẫu Anh (1 mẫu Anh = 1000m2). Các cây phản ứng tương đối rõ rệt với việc bón bo là cỏ linh lăng, hoa lơ xanh, lạc và củ cải đường...
Sự thiếu hụt molybđen chủ yếu xảy ra ở đất chua phèn và nhiều cát. Khác với các chất vi dinh dưỡng khác, molypđen được cây hấp thụ tốt hơn nếu độ pH của đất tăng. Do các phản ứng hấp phụ nên đất nhiều sắt và oxit nhôm thường bị thiếu molybden ở dạng mà cây hấp thụ được. Các cây thiếu molybden sẽ có màu xanh nhạt hoặc xanh vàng, chúng còi cọc và yếu ớt. Các cây phản ứng tương đối rõ rệt đối với việc bón molybđen là cỏ linh lăng, xà lách, rau xpinat và đậu phộng.
Các chất vi dinh dưỡng quan trọng khác
So với các chất vi dinh dưỡng khác sự thiếu hụt đồng không phổ biến, nhưng thường thể hiện ở các loại cây đặc chủng giá trị cao, mọc trên đất than bùn và các loại đất tương tự. Khả năng hấp thự đồng của cây giảm khi độ pH của đất tăng. Người ta cũng quan sát thấy sự thiếu hụt đồng ở loại đất chua chứa nhiều chất khoáng và được thâm canh tích cực, đồng thời bón nhiều N,P,K. Đồng đã được bón cho đất thì ít bị rửa trôi. Các triệu chứng thiếu đồng ở từng loại cây rất khác nhau. Đồng ít di chuyên trong cây. Ở cây bắp thiếu đồng lá non chuyển màu vàng và cây bi còi cọc, còn ở các loại cây hạt nhỏ thì lá non sẽ héo, nhợt màu, chóp lá chết. Các cây rau thiếu đồng thì lá sẽ có sắc xanh lục xanh nước biển nhạt.
Sự thiếu sắt có thể xảy ra ở cây ăn quả, đậu tương và cỏ rậm khi đất có độ pH cao. Đất không tơi và tẩu thoát nước không tốt có thể thiếu sắt do rễ cây bị hạn chế phát triển, cây hấp thụ sắt kém. Sự có mặt quá nhiều Zn, Cu, P hoặc Mn ở dạng cây dễ hấp thụ cũng gây ra thiếu sắt. Sự thiêu sắt thể hiện ở lá còi cọc và giữa các gân lá có màu vàng.
Các vùng đất ẩm ướt có thể bị thiếu mangan. Các yếu tố chính gây thiếu Mn là:
- Độ pH của đất
- Sự dư thừa P, Ca, Zn, Cu
- Đất nhiều mùn hữu cơ
- Đất chắc, không tơi
- Đất luân phiên ngập nước và khô hạn
Mangan ít di chuyển trong cây. Sự thiếu mangan thường thể hiện trước tiên ở lá non, ở dạng bệnh lá úa vàng đối với cây lá rộng, ở các cây hạt nhỏ, lá cây có các đốm nâu - xám và nói chung lá bị vàng.
Thách thức của tương lai
Hiện chỉ có những số liệu hạn chế về việc bón vi lượng ở các nước châu Á đang phát biển. Ví dụ các số liệu thu thập ở Ấn Độ cho thấy mức tiêu thụ phân vi lượng ở các tiểu bang rất khác nhau. Giải quyết vấn đề vi dinh dưỡng cho cây trồng và đáp ứng nhu cầu phân bón vi lượng sẽ chiếm một vị trí quan trọng lượng chính sách nông nghiệp tương lai của các nước đang phát triển ở châu Á.
TVD (st)
