Ong vua cho thue bat dong san

"Vụ Tiên Lãng cho thấy người nông dân đầu tư rất nhiều công sức, tiền của vào đất để tạo lợi nhuận, khi bị thu lại thì họ không còn cửa sống và liều lĩnh phản kháng", ông Đặng Hùng Võ trao đổi với VnExpress.
> 'Vụ Tiên Lãng nếu không xử lý nghiêm có thể lan cả nước'

- Sau vụ Tiên Lãng, nhiều người đã nhìn ra sự bất cập về thời hạn giao đất trong Luật Đất đai. Ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này?

- Bất cập lớn nhất của Luật Đất đai đúng là nằm ở thời hạn sử dụng đất. Luật Đất đai 1993 đưa ra chế định về thời hạn cho đất trồng cây hàng năm, đất nuôi trồng thủy sản là 20 năm, đất trồng cây lâu năm và rừng sản xuất là 50 năm. Như vậy cứ hết hạn thì xã hội nông thôn sẽ náo loạn vì chuyện phải xin được giấy chứng nhận sử dụng đất hiệu quả để được tiếp tục sử dụng đất. Điều đó dẫn tới nguy cơ về tham nhũng, nguy cơ về lộn xộn, khó khăn cho người nông dân.

Đấy là phức tạp mà khi xây dựng Luật Đất đai 2003 đã nhìn ra, nhưng lúc đó ý tưởng giải quyết khi hết thời hạn giao đất là khác nhau. Một luồng ý tưởng cho rằng hết thời hạn phải chia lại vì mặt bằng lao động đầu và cuối thời hạn khác nhau, lực lượng lao động khác nhau (có người chết đi, người sinh ra, người chuyển đi nơi khác…).

Luồng ý kiến thứ hai, hết thời hạn đương nhiên tiếp tục kéo dài, thậm chí kéo tới vô hạn. Tất nhiên tiếp tục kéo dài thì chuyện đặt thời hạn là vô nghĩa. Kéo dài thời hạn cũng chỉ là "hoãn binh chi kế". Hai luồng ý kiến này ngẫu nhiên tỷ lệ rất ngang nhau, chính vì vậy không quyết định được hết thời hạn thì sẽ làm gì khi xây dựng Luật Đất đai 2003.

Gần 10 năm qua, người nông dân rất lo lắng. Đáng nhẽ chúng ta phải đi đến cùng của sự việc và phải có phán quyết gì đấy về xử lý thời hạn trong luật 2003.

- Là người ủng hộ phương án xóa thời hạn, ông nghĩ như thế nào về việc cần sớm điều chỉnh thời hạn giao đất trong Luật Đất đai để tránh lặp lại vụ việc đáng tiếc?

- Nhiều người đưa ra ý kiến thảo luận nhưng thực tế họ không sống ở nông thôn, không hiểu người nông dân và không hiểu nông dân đang cần gì. Sự thực nông dân cần đất, cần sự ổn định dài hạn. Người ta sẽ bỏ tiền đầu tư, vay tiền đầu tư thậm chí tìm mọi cách để đầu tư làm sao để có năng suất và sản lượng cao. Đấy là suy nghĩ của người nông dân ham làm nông nghiệp.

Nếu chúng ta chỉ đứng trên phương diện thảo luận vĩ mô về sự công bằng thì sẽ không thấy được điều đó. Từ vụ Tiên Lãng, chúng ta thấy rằng một người nông dân đầu tư rất nhiều công sức, tiền của vào đất để tạo lợi nhuận mà thu lại thì họ làm gì còn cửa để sống. Khi không còn cửa để sống thì họ phải liều lĩnh trong hành vi phản kháng. Đấy là cảnh mà chính quyền đã dồn người nông dân vào cùng quẫn. Nếu không xử lý tốt thì tôi tin là còn nhiều vụ Tiên Lãng sẽ xảy ra. Lúc này, vụ Tiên Lãng là hồi chuông cảnh tỉnh cho những người còn lơ mơ trong tư duy về mục tiêu xây dựng pháp luật đất đai, chưa hiểu rõ nông dân đang cần gì. Khẩu hiệu "người cày có ruộng" của Đảng ta từ năm 1930 vẫn đang rất thời sự trên các cánh đồng nước ta.

- Như ông nói, phương án chia lại đất đảm bảo sự công bằng về sử dụng đất nông nghiệp, tại sao không được thống nhất?

- Phương án này có thể đảm bảo được sự công bằng về sử dụng đất nông nghiệp, đảm bảo được quỹ đất nông nghiệp cứ một thời gian ngắn thì dàn đều. Tuy nhiên, cách làm như vậy có rất nhiều cái hại. Thứ nhất là liên tục cứ 20 năm, 50 năm lại làm cải cách ruộng đất một lần. Cái đó gây náo loạn nông thôn nhiều hơn là việc lấy giấy xác nhận sử dụng đất có hiệu quả. Chia lại thì có hệ quả là tham nhũng còn nhiều hơn việc xin giấy xác nhận sử dụng đất có hiệu quả vì có đất tốt, đất xấu, đất gần thủy lợi, xa thủy lợi…
Cái hại thứ hai là không khuyến khích được đầu tư. Ai cũng nhăm nhăm nếu mình có được đất thì cũng chỉ có được 20 năm, 50 năm. Trong thời hạn, người ta sẽ cố gắng vét cạn, vắt kiệt sức của đất, mặc kệ người dùng tiếp theo tính thế nào thì tính. Như vậy, năng suất và sản lượng không bao giờ nâng cao được, động lực sử dụng đất nông nghiệp cạn dần còn đất đai không có đầu tư và bồi bổ nên chẳng mấy chốc mà thành xơ xác.

Đối với phương án thứ hai, gia hạn tự động, ai có thế nào thì hết thời hạn cứ tự động chuyển sang thời hạn tiếp theo. Phương án này tương đương xóa thời hạn. Còn nếu làm theo cách tiếp tục tăng thời hạn dài hơn, chưa cần tính đến hết thời hạn làm gì thì đó là một giải pháp "cải lương". Cuối cùng thì chúng ta vẫn phải trả lời câu hỏi "hết thời hạn chúng ta làm gì?".

Tôi cho rằng phương án đúng hơn cả là hãy xóa bỏ thời hạn. Xóa thời hạn thì được cái lợi cơ bản là người nông dân có tâm lý ổn định, dám đầu tư dài hạn, đầu tư lớn. Người nông dân dám đầu tư để nâng thật cao năng suất, sản lượng nhằm làm giàu trên đất đai. Chắc chắn đây là cách thức để ta tạo được động lực mới trong nông nghiệp, nông thôn và cho nông dân.

- Nhưng nếu thực thi phương án xóa thời hạn, chúng ta sẽ phải đối mặt với nạn đầu cơ đất, phân hóa giàu nghèo... Ông nghĩ sao?

- Tất nhiên, nhiều ý kiến đặt ra là những tiêu cực kèm theo có thể có. Ví dụ, nếu bỏ thời hạn thì tạo điều kiện cho đầu cơ đất đai, sẽ hình thành lớp “địa chủ” mới, sẽ cũng làm những việc trước đây giai cấp địa chủ trong các chế độ phong kiến từng làm. Hoặc có thể tạo ra những người có đất nhưng không đưa vào sử dụng mà mang tính chất đầu cơ sinh lợi, chờ giá đất lên… Có thể xảy ra tình trạng phân hóa giàu nghèo ngay trong khu vực nông thôn.

Nhưng phải nhìn nhận là nhược điểm ấy có thể dùng thời hạn để khống chế được không? Khi người giàu có tiền để "đút lót" lấy được giấy xác nhận về sử dụng đất có hiệu quả thì họ cũng vượt qua được thời hạn để tiếp tục sử dụng. Vì vậy, với việc đưa ra thời hạn chưa chắc chúng ta quản lý được việc không hình thành lớp “địa chủ mới”. Chúng ta nên dùng các chế tài khác tốt hơn như đánh thuế cao người không trực tiếp sản xuất mà có nhiều đất, đánh thuế cao vào người có đất nhưng không sử dụng, thậm chí có thể "sung công" đất đối với người có hành vi phát canh thu tô...

- Nếu đất đã giao ổn định lâu dài thì những người sinh sau đẻ muộn lấy đâu ra đất để sản xuất?

- Tôi có thể giải thích ngay, hiện 70% dân số chúng ta sống dựa vào nông nghiệp. Thế nhưng khi ta trở thành nước công nghiệp thì nhiều nhất chỉ còn 50% ở nông thôn. Khi là nước công nghiệp phát triển thì dân số ở nông thôn chỉ còn 10% là cùng. Vậy thì chúng ta đừng bắt con em nông dân phải là nông dân tiếp. Chúng ta hãy nghĩ đến việc đào tạo con em nông dân không làm nông dân nữa mà chuyển sang làm ở lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ.

Bây giờ chúng ta đang ép dân số ở khu vực nông thôn từ 70% xuống còn 30% trong những năm 2020-2030 theo lộ trình đô thị hóa. Tất nhiên, một số con em nông dân làm nông nghiệp giỏi thì phải khuyến khích tiếp tục làm nông nghiệp...

Ông Đặng Hùng Võ: "Nếu không xử lý tốt thì tôi tin là còn nhiều vụ Tiên Lãng sẽ xảy ra". Ảnh: Nguyễn Hưng.


- Hình thức giao đất lâu dài cho nông dân có thể mâu thuẫn với quy định “đất đai là sở hữu toàn dân”. Ông nghĩ sao về điều này?

- Chúng ta đã thực hiện những bước đổi mới rất mạnh dạn, đó là việc giao đất của hợp tác xã cho hộ nông dân. Chính sách này đã không chỉ giúp đất nước thoát khỏi cảnh thiếu ăn mà còn đưa nước ta lên hàng đầu thế giới trong xuất khẩu gạo. Thực chất, chính sách này không đúng với mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa. Nhưng chúng ta đã dám quyết định thì tại sao lại không dám đổi mới những cái tiếp theo? Sự thực chúng ta đã phát triển và vượt lên được khi chúng ta giao đất của hợp tác xã cho hộ gia đình, cá nhân. Đấy là quyết định mà ai cũng thấy đúng.

Khi kỷ niệm ngày sinh của đồng chí Võ Chí Công, chúng ta thường nhắc đến đây là công rất lớn của đồng chí. Chúng ta thấy lý luận chúng ta đúng vì hình thức hợp tác xã không phù hợp với tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất hiện tại. Cũng như bây giờ tính chất và trình độ của lực lượng sản xuất hiện nay đang cần được giao đất lâu dài mới tạo được động lực tiếp theo cho nông nghiệp. Điều đó là đúng chứ không có gì khác với giao đất cho hộ gia đình trước đây.

Còn chuyện đất đai sở hữu toàn dân và giao đất là hai chuyện có thể coi là độc lập theo một nghĩa nhất định. Một mặt chúng ta nói “đất đai là sở hữu toàn dân” mà chúng ta vẫn cho người sử dụng đất ở thời hạn vĩnh viễn, vẫn cho người sử dụng đất được thực hiện là 7 quyền. Chỉ riêng chuyện ấy đã là trái ngược với sở hữu toàn dân rồi. Chúng ta thấy sở hữu toàn dân thuộc phạm trù hình thức, còn việc giao đất lâu dài, giao quyền cho người sử dụng đất thuộc phạm trù nội dung. Đất ở bây giờ chúng ta giao lâu dài, vậy tại sao lại khó khăn khi hạn chế thời hạn đối với đất nông nghiệp?

- Với điều kiện hiện tại của Việt Nam, để chuyển sang phương án giao đất lâu dài, cần làm gì để tránh các bất cập?

- Tôi cho rằng chúng ta đưa ra song hành chính sách giao lâu dài với rà soát lại mặt bằng sử dụng đất ở nông thôn hiện nay. Ai là người có đất mà không sử dụng, chúng ta có thể đưa ra cơ chế như chuyển nhượng bắt buộc cho những người trực tiếp sản xuất có nhu cầu mở rộng đất sản xuất, chuyển nhượng có thể thông qua đấu giá. Tất nhiên, đã quyết định sử dụng đất nông nghiệp không thời hạn thì không còn chế độ Nhà nước giao đất không thu tiền nữa.

Cơ chế chuyển nhượng bắt buộc là bảo đảm tính mềm dẻo. Theo Luật Đất đai hiện hành thì chúng ta phải thu hồi đất không sử dụng. Còn những người đang sử dụng đất nông nghiệp không do được Nhà nước giao hoặc được Nhà nước công nhận thì cũng chỉ được sử dụng theo đúng thời hạn của các văn bản gốc.

- Với quá trình như vậy, trong bao nhiêu năm có thể hoàn tất để xã hội nông thôn ổn định sản xuất?

- Tôi cho rằng nếu tích cực quản lý xã hội nông thôn thì chỉ trong vòng 5 năm chúng ta có thể giải quyết được 80% những bất cập trong quá trình chuyển đổi. Trong 10 năm chắc chắn chúng ta giải quyết được hoàn toàn. Tôi tin là như vậy, nhưng tất nhiên với điều kiện là các chính sách phải được thực hiện triệt để, địa phương không được làm "méo mó" các chính sách đã đưa ra trong luật.

Nguyễn Hưng thực hiện

Cơ hội của quan tham là địa ngục của người nghèo


Hiện nay người xác nhận hiệu quả sử dụng đất để người có đất được tiếp tục sử dụng hay không chính là chính quyền địa phương. Cơ chế này tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích. Trong nhiều trường hợp, người dân buộc phải cầu cạnh chính quyền để giữ đất, cơ hội cho nguy cơ tham nhũng rất cao.

>> Kỳ 1: "Người dân thực sự làm chủ ruộng đất được bao lâu?"

Hạn chế quyền thu hồi đất của Nhà nước để chặn tham nhũng


Nhà báo Thu Hà: Có một vấn đề đã được đặt ra trên nhiều diễn đàn công khai rằng "chính địa ngục của người nghèo đã làm nên thiên đàng cho người giàu"? để ám chỉ những quan chức tham lam, nhân danh tập thể chiếm dụng ruộng đất của dân. Theo các ông, những quan chức tham lam đã lách qua những kẻ hở luật pháp nào để tư lợi?

GS. Đặng Hùng Võ: Thời hạn sử dụng đất nông nghiệp là vấn đề lớn trong chính sách đất đai nông nghiệp, đang tạo nên nhiều bức xúc trên thực tế. Thời hạn được quy định từ Luật Đất đai 1993 với tinh thần hết thời hạn vẫn được tiếp tục sử dụng nếu việc sử dụng đất có hiệu quả.

Vấn đề đặt ra ở chỗ, người xác nhận hiệu quả sử dụng đất để người có đất được tiếp tục sử dụng hay không lại chính là chính quyền địa phương. Như vậy, cơ chế này tiềm ẩn nguy cơ xung đột lợi ích. Trong nhiều trường hợp, người dân buộc phải cầu cạnh chính quyền để giữ đất, cơ hội cho nguy cơ tham nhũng rất cao.

Ông Nguyễn Đình Lộc: Khi chúng ta nói đất đai thuộc sở hữu toàn dân, nhà nước đại diện quản lí tạo ra một cái hấp dẫn cho bộ máy. Sau này vi phạm đất đai thì chính cán bộ ta, nhà nước ta. Vi phạm luật đất đai chính là những người trong bộ máy nhà nước. Nhà nước quản lý thì cụ thể là ai?

Nhà báo Thu Hà: Như vậy người ta có thể hiểu là, do chúng ta định nghĩa "sở hữu toàn dân" là quá chung chung, mập mờ khiến cho một số quan chức tham lam nhân danh tập thể làm giàu bất chính?

Ông Nguyễn Đình Lộc: Tôi còn nhớ sau này mỗi lần xử lí vấn đề gì về đất đai ai cũng nói đất đai thuộc về toàn dân, bây giờ chúng ta có vũ khí rất chắc trong tay là sở hữu toàn dân nhưng thực chất là sở hữu nhà nước, nói toàn dân cho đẹp vậy thôi. Nói đất đai sở hữu toàn dân gây cảm nhận không đúng.

Bà luật sư nổi tiếng Ngô Bá Thành từng bảo, không biết nói đùa hay nói thật: "sở hữu toàn dân là mỗi người có một đám đất".

GS. Đặng Hùng Võ: Sở hữu toàn dân là khẩu hiệu. Nó có nội hàm, nội dung cụ thể tùy từng quốc gia. Sở hữu đối với đất đai là một loại hình sở hữu đặc biệt. Nó đặc biệt ở chỗ, có một phần quyền sở hữu do nhà nước định đoạt, và một phần của người giữ đất thực hiện, dù anh có chấp nhận nó là sở hữu tư nhân, sở hữu toàn dân thì về bản chất vẫn vậy.

Hiến pháp năm 1959 có định danh quyền sở hữu trong đó chấp nhận quyền sở hữu tư nhân về đất đai. Đến Hiến pháp năm 1980, chúng ta định nghĩa đất đai, tài nguyên thiên nhiên thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước đại diện quản lý. Hiến pháp năm 1992 cũng vậy. Vì thế Luật Đất đai năm 2003 ra đời trong điều kiện phải quy định sở hữu toàn dân và không thảo luận thêm về vấn đề này.

Các vị khách tham gia Bàn tròn trực tuyến. Ảnh: Nguyễn Hoàng
Nhà báo Thu Hà: Chắc hẳn vừa rồi quí vị có theo dõi vụ sóng gió tại Ô Khảm (Trung Quốc). Theo báo chí kể lại, dân làng Ô Khảm đã gay gắt tố cáo quan chức nhân danh tập thể làm giàu trên mồ hôi của họ. Từ câu chuyện này, chúng ta có thể rút ra bài học gì cho mình?

GS. Đặng Hùng Võ: Đó cũng là một dạng giọt nước tràn li. Tất nhiên tôi cho rằng sớm muộn chúng ta cũng phải có cái đổi mới, ít nhất là cũng đổi mới về việc làm đầy đủ quyền cho người đang giữ đất và hạn chế lại cái quyền ta nói thẳng là quyền thu hồi đất của nhà nước.

Thứ nhất, hãy đừng gọi đó là quyền thu hồi đất mà hãy gọi là quyền trưng mua hoặc trưng dụng đất, theo đúng như hiến pháp quy định đối với tài sản của dân, vì hiện nay ta coi quyền sử dụng đất là tài sản của dân rồi, mà tài sản hiện nay đã được định nghĩa là tài sản, quyền sử dụng đất là hàng hóa đặc biệt rồi, điều này đã được quy định cụ thể trong nghị quyết TW 26, luật 2003 cũng có định nghĩa cụ thể, Bộ luật dân sự cũng có định nghĩa cụ thể. Vậy đã là tài sản thì chúng ta phải dùng như Hiến pháp, nghĩa là trưng thu hoặc trưng dụng, chứ không phải thu hồi. Thu hồi nghĩa là gốc là của nhà nước, nhà nước cho anh mượn, nhà nước có quyền đòi lại. Như vậy sẽ loạn.

Thứ 2, cơ chế trưng mua, trưng dụng cũng phải rất cẩn trọng, chi tiết và chỉ áp dụng cho trường hợp vì lợi ích quốc gia, Quốc phòng an ninh như Hiến pháp hiện nay quy định. Tôi cho rằng đầu tiên chúng ta phải làm việc đó đã, chứ còn gọi là hình thức hay là đặt tên, đặt tên nó là toàn dân, đặt tên nó là nhà nước, là tư nhân hay đa sở hữu thì lúc bấy giờ chỉ còn là hình thức thôi. Nhưng còn cái nội dung của nó ta phải quy định rất cụ thể. Chúng ta thường xem xét vấn đề đối với sở hữu, các chuyên gia nước ngoài cũng nhìn vào nội dung là chính chứ không nhìn vào tên gọi đâu.
Tôi còn nhớ khi đàm phán Hiệp định thương mại Việt - Mỹ và gần đây là chuyện thế giới có công nhận VN là nền kinh tế thị trường đầy đủ hay chưa, khi đối thoại với đoàn Việt Nam, chuyên gia các nước xoáy vào cái gọi là "sở hữu toàn dân". Nhưng khi chúng ta trình bày thì họ cũng công nhận là như thế không khác gì Mỹ chỉ thấy vướng mỗi một cái là quyền thu hồi đất, cho thuê đất tại sao lại lủng củng như vậy.


Người đại diện cho sở hữu toàn dân thì thực hiện quyền đó là hợp lý thôi, nhưng mà về mặt lý luận tham nhũng thì đó là hệ thống quyền gắn với nguy cơ tham nhũng cao nhất. Điều này các lý luận về tham nhũng đã chứng minh rất rõ.

Nhà báo Thu Hà: Ông có dẫn chứng?

GS. Đặng Hùng Võ: Vụ Tiên Lãng là một điển hình. Thời hạn sử dụng đất được quy định từ Luật Đất đai 1993 với tinh thần hết thời hạn vẫn được tiếp tục sử dụng nếu việc sử dụng đất có hiệu quả.

Vấn đề phức tạp trên thực tế được đặt ra: Ai xác nhận hiệu quả sử dụng đất để người có đất được tiếp tục sử dụng? Chắc chắn phải là chính quyền địa phương. Như vậy, cơ chế này buộc người dân phải cầu cạnh chính quyền để giữ đất. Tham nhũng từ đó có nguy cơ rất cao.

Làm rõ ai là chủ

TS. Đặng Kim Sơn: Tôi nghĩ anh Đặng Hùng Võ có lý khi nói chỉ cần chúng ta cải thiện cái việc quyền thu hồi sẽ ngăn chặn được những câu chuyện mà nó diễn ra như ở Tiên Lãng (Hải Phòng) hay ở Ô Khảm (Trung Quốc). Tuy nhiên, câu chuyện đất đai ở đây chúng ta mới nói đến một góc vấn đề.

Nhân đây tôi nói thêm một góc khác, là đất nông lâm trường. Hiện chúng ta có 4 triệu ha đất nông lâm trường, ở đó không phải là câu chuyện không phải có một ông nào đó đứng ra thu hồi của người dân vì nó nằm trong tay nhà nước, về mặt hình thức. Thật ra đấy là đất vô chủ, đất bị chiếm dụng, chiếm đoạt một cách chính thức. Vậy nếu chúng ta chỉ giải quyết vấn đề thu hồi thôi thì chưa đủ. Ở đây phải làm rõ vấn đề chủ, ai là chủ?

Quay lại câu chuyện như ông Nguyễn Đình Lộc và ông Đặng Hùng Võ đã nói lúc đầu, nếu chúng ta nói toàn dân cũng có nghĩa là không ai cả, cũng như nếu nói của tất cả mọi người thì cũng có nghĩa không của ai. Thực ra, thủ trưởng đương nhiệm của nông trường ấy là người nắm quyền, ít nhất là nếu như là đất công ở trong thành phố cho thuê. Tôi đã thấy những cơ quan cho thuê không biết bao nhiêu đất, trong khi có những cơ quan như cơ quan tôi bây giờ vẫn phải đi thuê nhà riêng của dân để làm cơ quan.

Thế rồi, tệ hơn nữa là người ta bán đi, mà nông lâm trường thì họ ký hợp đồng giao khoán, đủ loại giao khoán. Vấn đề là tiền vào túi ai ngoài cái túi tập thể ấy, tệ hơn là nữa là vào túi vài cá nhân. Tóm lại, các ông chủ đích thực là nhà nước chả được gì, toàn dân cũng không được gì cả.

Từ đó tôi mới nghĩ câu chuyện sở hữu là phải làm rất rõ, phải xác định chủ nhân rất cụ thể mới được. Mục đích chính là làm cho nó có chủ, để cho nó rõ khả năng quản lý. Và cuối cùng cái gì của nhà nước phải về nhà nước, để chia lại cho toàn dân, phải nộp thuế. Còn cái gì không thuộc về nhà nước thì mỗi người dân phải sử dụng nó hiệu quả.

Chế tài đảm bảo không cho những người không sản xuất tích lũy đất đai cũng rất dễ. Cứ thể hiện cụ thể ngay trong luật trong luật cho rõ ràng là được. Làm sao đảm bảo những người nông dân làm ăn chân chính có cơ hội đầu tư phát triển sản xuất, làm ăn lớn.

Ông Nguyễn Đình Lộc và ông Đặng Hùng Võ
Nhà báo Thu Hà: Xin được hỏi ông Sơn, hiện nay tỷ lệ người nông dân tích lũy được trên 5 ha đất có nhiều không?

TS. Đặng Kim Sơn: Hiện nay chúng ta có khoảng 10 triệu hộ nông dân mà chỉ có 1 vạn trang trại thôi, tức là chiếm khoảng 1% dân số là trang trại, có thể nói tỷ lệ đó của chúng ta là rất nhỏ, vào loại nhất thế giới, bình quân ruộng đất của ta khoảng 0,64 ha/người.

Ngay các nước Đông Nam Á, người ta tệ nhất cũng phải 1,2 ha, Thái Lan phải 5 ha, không nước nào nửa ha như mình cả.

Nhà báo Thu Hà: Có thể hiểu là lâu nay cơ hội vẫn chưa mở ra cho những người nông dân, vẫn còn những người cày chưa có ruộng.

TS. Đặng Kim Sơn: Cứ như thế này thì sản xuất nông nghiệp chỉ có tụt lùi. Tôi chưa nói đến đi lên CNXH, trước hết chúng ta phải đi lên để đảm bảo tăng trưởng bình thường của nền kinh tế, chúng ta phải công nghiệp hóa, phải tạo việc làm. Ban nãy chúng ta nói câu chuyện đất đai và người cày, thì bây giờ câu chuyện chính là song song quá trình tích lũy vào tay những người làm ăn giỏi thì phải rút lao động ra khỏi nông thôn, chuyển sang phi nông nghiệp. Đấy mới chính là tăng trưởng bền vững.

Nhà báo Thu Hà: Điều này chỉ có thể làm được khi chúng ta làm rõ được hai vấn đề cơ bản về không gian và thời gian trong sở hữu. Như vậy, sửa Luật Đất đai tới đây phải theo hướng nào mới đảm bảo "người cày có ruộng" sẽ được các vị khách mời bàn thảo trong kỳ 3 của tọa đàm. Mời quí vị cùng theo dõi.
"Sau thời điểm 30/4/1975, chúng ta đã tiến hành giải quyết vấn đề ruộng đất thực hiện theo chỉ thị 57, phân bổ đất cho những hộ nghèo. Lúc bấy giờ đây là quan điểm đúng. Sau đó, chúng ta lại tiến hành cải tạo nông nghiệp, điều chỉnh ruộng đất theo bình quân đầu người thành ra manh mún khiến cho nhiều trung nông có kinh nghiệm sản xuất bị triệt tiêu vì không đủ lư liệu sản xuất, còn những người nghèo không biết về sản xuất lại sở hữu ruộng đất. Chúng ta mong muốn tạo ra sự công bằng nhưng thực tế thì không phải như vậy.

Sau đó chúng ta còn tiến hành cải tạo nông nghiệp, lấy mô hình của Miền Bắc áp hẳn cho Miền Nam mà không chú ý đến đặc trưng của từng vùng miền, khiến cho nông dân ĐBSCL bất bình, họ bỏ bê ruộng đất, vườn tược không thiết tha.

Những năm 1980, chính tôi đã phải trực tiếp giải quyết những phản ứng của nông dân khi họ chống lại cách làm không công bằng. Thời điểm đó cả nước thiếu lương thực trầm trọng.

Mặc dù xảy ra đã lâu, và sau đó chúng ta đã kịp thời phản tỉnh khi quyết định thực hiện con đường Đổi Mới, nhưng trong chừng mực một số bất cập hiện nay là hệ luỵ của một thời gò ép.

Đặc biệt gần đây, nhiều thửa ruộng đang được chuyển đổi mục đích thành các KCN, KĐT khiến cho nhiều nông dân mất tư liệu sản xuất. Không có đất trong tay, chỉ có một khoản đền bù ít ỏi và chưa được chuẩn bị nên số đông người nông dân ở ĐBSCL đã gặp khó khăn trong mưu sinh trong khi đó một số ít những người cơ hội ngày càng trở nên giàu có nhờ kinh doanh những mảnh đất nông nghiệp màu mỡ khiến cho khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn. Đó là điều nông dân đang rất bức xúc.

Nhìn lại mấy chục năm qua, người nông dân một lòng tin theo Đảng, nhưng họ cũng là những người rất khẳng khái, khi đường hướng sai họ sẽ không phục."

Ông Lê Phước Thọ (Sáu Hậu), Uỷ viên Bộ Chính trị khoá VII, nguyên Bí thư tỉnh uỷ Sóc Trăng, nguyên Bí thư tỉnh uỷ Hậu Giang; nguyên Trưởng Ban Nông nghiệp Trung ương và nguyên Trưởng Ban Tổ chức Trung ương.

Vụ Tiên Lãng: Sử dụng bộ đội cưỡng chế là vượt thẩm quyền
(Dân trí) - “Những người tự ý ra lệnh huy động và sử dụng bộ đội biên phòng, lực lượng quân sự địa phương huyện vào vụ cưỡng chế đã vượt quá thẩm quyền…”, luật sư Lê Đức Tiết, Phó Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn về Dân chủ & Pháp luật UBTW MTTQ nhìn nhận.
>> Người dân Tiên Lãng “nín thở” chờ kết luận của Thủ tướng
>> Bộ NN&PTNT báo cáo Chính phủ vụ cưỡng chế đầm tôm
>> Vụ cưỡng chế đầm tôm: “Có lỗi mà không nhận là... thái độ xấu”

Trở về sau lần giám sát vụ cưỡng chế tại Tiên Lãng - Hải Phòng, LS Lê Đức Tiết tiếp tục dành nhiều sự quan tâm tới sự việc này. Báo Dân trí xin giới thiệu bài viết mới của ông về vụ việc tại Tiên Lãng:

Hệ thống pháp luật của quốc gia đòi hỏi phải có sự thống nhất trong lập pháp, lập quy, đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm trong vận dụng. Đó là yêu cầu của sự nghiệp xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân do dân và vì dân.

Nhưng trong thực tiễn, khó mà tránh khỏi những hiện tượng xung đột pháp luật, chồng chéo, mâu thuẫn trong ban hành pháp luật, những trường hợp hiểu sai, vận dụng sai pháp luật vì những mục đích, động cơ khác nhau. Đối với các nước có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh cũng không tránh khỏi tình trạng này.

Để phân biệt đúng sai trong lập pháp, lập quy, trong hiểu biết vận dụng pháp luật, thường phải áp dụng một số quy tắc sau đây:

1). Hiến pháp là đạo luật gốc, đạo luật có hiệu lực cao nhất được lấy làm chuẩn. Nội dung luật không được trái với Hiến Pháp. Văn bản dưới luật (Nghị định, văn bản hướng dẫn thi hành luật của Chính phủ) không được trái với luật. Văn bản của cấp dưới không được trái với cấp trên.

2). Văn bản của cùng một cấp ban hành thì văn bản ban hành sau có giá trị thực hiện kể từ ngày văn bản đó phát sinh hiệu lực pháp lý. Những điều khoản của văn bản cũ trái với văn bản mới ban hành đương nhiên sẽ hết hiệu lực thi hành, cho dù khi ban hành văn bản mới, cơ quan lập pháp, lập quy có liệt kê rõ các điều khoản hết hiệu lực thi hành của văn bản cũ hay không.

3) Người dân được làm những gì mà pháp luật không cấm. Cơ quan, cán bộ viên chức công quyền chỉ được làm những gì do pháp luật quy định.

Trong bài đăng trên cổng thông tin điện tử huyện, UBND huyện Tiên Lãng đã giải thích rằng việc thu hồi đất là căn cứ vào Quyết định 497 ngày 6 tháng 10 năm 1993 của UBND Huyện Tiên Lãng, trong đó quy định: … “III. Thời hạn và định mức giao đất: - Diện tích đất cửa sông Thái Bình, Sông Vạn Úc và ven biển giao không quá 30 hecta. .. thời gian giao đất là 10 - 15 năm… Khi hết thời hạn sử dụng đất, chủ sử dụng đất phải bàn giao lại toàn bộ mặt bằng và các công trình phục vụ sản xuất vật kiến trúc, xây dựng trong phạm vi đất được giao cho Nhà nước quản lý và sử dụng. Nhà nước không thanh toán giá trị tài sản còn lại cho chủ sử dụng đất đã hết thời hạn…”

Ngày 14/12/2009, trong thông báo số 408/TB-STP, Sở Tư pháp Hải Phòng đã kết luận: “Các Nghị quyết của HĐND huyện từ 2006-2009 về thực hiện nhiệm vụ kinh tế, xã hội, quốc phòng và an ninh đều có quy định: “ thu hồi diện tích đất bãi bồi, ven sông ven biển đã hết thời hạn giao cho UBND xã, thị trấn theo quy định của pháp luât.” Các quy định này là không phù hợp với quy định tại khoản 1 điều 67, khoản 10 điều 38 luật đất đai. Theo quy định của các điều viện dẫn nêu trên thì khi hết hạn thuê đất, người sử dụng đất được tiếp tục thuê đất nếu còn sử dụng đất.

Với quyết định số 3756/2008/QĐ/UBND ngày 17/10/2008 do Ông Lê Văn Hiến Chủ tịch UBND ký về việc ban hành quy định quản lý sử dụng đất, mặt nước, bải bồi ven sông ven biển sử dụng vào mục dích nuôi trồng thủy sản, Sở Tư pháp kết luận không phù hợp với điều 80 Luật đất đai.
Như vậy đúng, sai của các văn bản do HĐND và Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng đã được Sở Tư Pháp Hải Phòng chỉ ra là trái luật một cách hiển nhiên. Điều 18 Hiến pháp hiện hành quy định: “Nhà nước giao đất cho các tổ chức và cá nhân sử dụng ổn định và lâu dài. Điều 20 Luật đất đai năm 1993 quy định: “…Thời hạn giao đất sử dụng ổn định lâu dài để trồng cây hàng năm là 20 năm, để trồng cây lâu năm là 50 năm. Khi hết thời hạn, nếu người sử dụng đất có nhu cầu tiếp tục sử dụng và trong quá trình sử dụng đất chấp hành đúng pháp luật về đất đai thì được giao đất đó để tiếp tục sử dụng…”

Chỉ cần nêu ra một số điều luật như đã trích dẫn trên đã cho thấy HĐND và UBND Huyện Tiên Lãng đã ban hành văn bản trái Hiến pháp, trái luật và vượt quá thẩm quyền. Áy vậy mà cho đến nay chính quyền các cấp vẫn khẳng định là văn bản thu hồi đất của họ là đúng pháp luật? Ông Lưu Quang Yên, nguyên Chủ Tịch huyện Tiên Lãng, người ký quyết định ban hành Quyết đinh 497 nêu trên khẳng định rằng: “Ở thời điểm giao đất năm 1993, chúng tôi không biết quy định nào khác (!) ngoài thông tư 05 của Bộ Thủy sản và Tổng cục địa chính (?). Ông Yên nêu ra 5 lý do thu hồi đất: 1) khi giao đất đã có thỏa thuận giao đất không giao hạn mới có bồi thường; 2) Sau 14 năm đã đủ thời gian có lãi; 3) gia đình ông Vươn đã được hưởng lợi từ sự đầu tư của nhà nước trong khu đất; 4) Ông Vươn không phải trả tiền thuê đất. 5) Đây là đất bải bồi ven sông (?) do xã quản lý. Năm điều kiện thu hồi đất do ông Lưu Quang Yên đưa ra không hề được quy định trong các điều 26 và 27 Luật đất đai năm 1993.

Bên cạnh việc thu hồi đất của dân không có căn cứ pháp luật, những người tổ chức việc cưỡng chế đã có sự vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Điều 13 Luật Quốc phòng toàn dân năm 2005 quy định: “…1) Lực lượng vũ trang nhân dân đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch nước, sự thống nhất quản lý của Chính phủ….4) Khi chưa có lệnh của cấp có thẩm quyền, người chỉ huy đơn vị lực lượng vũ trang nhân dân không được tự ý điều động, sử dụng người, trang bị, vũ khí của đơn vị mình để tiến hành các hoạt động vũ trang không có trong kế hoạch huấn luyện, diễn tập sẳn sàng chiến đấu đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt…” Những người tự ý ra lệnh huy động và sử dụng bộ đội biên phòng, lực lượng quân sự địa phương huyện vào vụ cưỡng chế đã vượt quá thẩm quyền dành cho Chủ tịch nước, của Thủ tướng Chính phủ và của Bộ trưởng Quốc phòng. Vì nhiều lẽ, để bảo vệ bản chất quân đội cụ Hồ, bảo vệ truyền thống vẻ vang của bao nhiêu tướng lĩnh, chiến sĩ đã ngã xuống chiến trường, không cho phép được lặp lại điều tương tự trong tương lai.

Nhà nước quản lý xã hội theo pháp luật và bằng pháp luật. Pháp luật là công cụ của viên chức sử dụng để thực hiện các nhiệm vụ mà Nhà nước, nhân dân giao cho. Giống như người thợ giỏi, viên chức phải sử dụng thông thạo vũ khí pháp luật. Trong nền quản lý hiện đại, còn đòi hỏi công chức sử dụng pháp luật đạt đến trình độ nghệ thuật giống như nhạc cụ trong tay của người nghệ sĩ có tài. Trong vụ việc xấy ra ở Tiên Lãng, các cơ quan Trung ương Đảng, Nhà nước cần đặt câu hỏi: Làm gì để nâng cao trình độ hiểu biết, sử dụng pháp luật của Viên chức Nhà nước để nâng cao hiệu lực quản lý của Nhà nước? Nhà nước cần làm những gì để tuyển chọn được những viên chức có trình độ hiểu biết và kỷ năng sử dụng pháp luật phù hợp với cương vị trách nhiệm của từng người ? Nhà nước cần dựa vào ai để sớm phát hiện và loại bỏ kịp thời những sâu mọt trong bộ máy quản lý của Nhà nước. Nhà nước nên trưng cầu ý dân về các vấn đề này. Chắc rằng nhân dân cả nước sẽ hăng hái hiến kế cho Đảng và Nhà nước.

10 ông bầu giàu có nhất của môn thể thao vua sẵn sàng vung tay để tậu riêng những siêu biệt thự hoành tráng bậc nhất thế giới.

Roman Abramovich (ông chủ CLB Chelsea, tài sản 13,4 tỉ đô la)[/COLOR][/COLOR]



Biệt thự của Roman Abramovich
Được xem là ông bầu bóng đá chịu chơi và chịu chi nhất trên thế giới, tỉ phú Roman Abramovich sẵn sàng kí tấm séc mệnh giá 30 triệu bảng để tậu căn biệt thự ở phía Nam nước Pháp. Đây là một trong những dinh thự đáng chú ý của ông chủ CLB Chelsea. Hiện tại, tỉ phú với tổng giá trị tài sản 13,4 tỉ đô la còn sở hữu 6 căn hộ và một ngôi nhà tại London, 4 ngôi nhà ở Nga.

Lakshmi Mittal (ông chủ CLB Queen’s Park Rangers, tài sản 31,1 tỉ đô la)


Biệt thự của Lakshmi Mittal
Với diện tích 390 m2 và tọa lạc ở đường Manresa thuộc Kensington, biệt thự của ông chủ CLB Queen’s Park Rangers có trị giá 22,8 triệu bảng. Dinh tư của người giàu nhất Vương quốc Anh có 12 phòng ngủ, một bể bơi trong nhà, phòng tắm theo phong cách Thổ Nhĩ Kỳ, bãi đậu xe dành cho 20 chiếc xe hơi. Biệt thự được trang trí bằng đá cẩm thạch trắng khai thác từ cùng một khu mỏ đã cung cấp loại đá này cho tòa nhà nổi tiếng Taj Mahal.

Amancio Ortega (ông chủ CLB Deportivo, tài sản 31 tỉ đô la)


Biệt thự của Amancio Ortega
Để thỏa mãn niềm đam mê bóng đá, người giàu nhất Tây Ban Nha quyết định chi tiền mua CLB Deportivo. Tuy nhiên, khoản tiền trên chẳng khác gì như "muối bỏ biển" khi so với tổng giá trị tài sản lên tới 31 tỉ đô la của ông chủ tập đoàn bán lẻ Inditex. Để chứng tỏ đẳng cấp, ông chủ CLB Deportivo đã chi ra 22 triệu bảng sắm biệt thự tọa lạc trên đường Oxford ở London.

Alisher Usmanov (cổ đông CLB Arsenal, tài sản 17,7 tỉ đô la)


Biệt thự của Alisher Usmanov
Tỉ phú giàu thứ 35 thế giới (theo danh sách của Forbes) bỏ ra 10 triệu bảng để mua lâu đài được xây dựng năm 1524 dựa trên ý tưởng của Vua Henry VIII. Tư dinh của cổ đông chính CLB Arsenal có 10 phòng khách và 6 phòng ngủ. Đây là một trong 10 biệt thự có giá khủng nhất ở London.

Paul Allens (ông chủ CLB Seatlle Sounders, tài sản 13 tỉ đô la)


Biệt thự của Paul Allens

Cùng Bill Gates sáng lập ra hãng máy tính Microsoft, ông chủ CLB Seatlle Sounders vốn là nhà tỉ phú hàng đầu thế giới với tài sản có giá trị lên tới 13 tỉ đô la. Năm ngoái, Paul Allens chi ra 25 triệu đô la để sở hữu biệt thự ở bãi biển Carbon thuộc khu vực Malibu.

Francois Pinault (ông chủ CLB Rennes, tài sản 11,5 tỉ đô la)


Biệt thự của Francois Pinault

Sau khi chi ra 32,11 triệu đô la, ông chủ CLB Rennes đã sở hữu một dinh thự ở phía Tây Nam London. Trước đó, biệt thự này từng thuộc quyền sở hữu của nữ hoàng Anne được thiết kế vào năm 1868.

John Fredriksen (ông chủ CLB Valerenga, tài sản 10,7 tỉ đô la)

Biệt thự của John Fredriksen

Vào năm 2004, tỉ phú Abramovich từng trả giá biệt thự này 100 triệu bảng, nhưng ông chủ CLB Valerenga quyết định giữ lại dinh thự này. Với vị trí đẹp, từ biệt thự của tỉ phú John Fredriksen có thể quan sát quang cảnh của vùng Địa Trung Hải.

Silvio Berlusconi (ông chủ CLB Milan, tài sản 7,8 tỉ đô la)


Biệt thự của Silvio Berlusconi

Khi còn là thủ tướng Italia, tư dinh của ông chủ CLB Milan được quân đội canh gác 24/24 giờ. Đây là điểm làm nên sự khác biệt giữa Berlusconi với những ông chủ giàu có của các đội bóng khác.

Philip Anschutz (ông chủ CLB LA Galaxy, tài sản 7,5 tỉ đô la)

Biệt thự của Philip Anschutz

Được xếp thứ 34 trong danh sách những người giàu nhất nước Mỹ, Philip Anschutz sử dụng phần nhỏ trong khoản tài sản 7,5 tỉ đô la đầu tư cho đội bóng đang thi đấu tại giải nhà nghề Mỹ, LA Galaxy. Ngoài ra, vốn là người thích chơi môn thể thao quý tốc golf, nên biệt thự của Philip Anschutz khá rộng với diện tích khoảng 1000m2. Trị giá dinh thự trên khoảng 10 triệu đô la.

Bernard Ecclestone (ông chủ CLB Queen’s Park Rangers, tài sản 4,2 tỉ đô la)

Biệt thự của Bernard Ecclestone

Ông trùm giải đua xe F1, Bernie Ecclestone có thể huy động vốn lên đến 4,2 tỉ đô la. Cùng sở hữu CLB Queen's Park Ranger với tỉ phú Lakshmi Mittal, ‘ông già' 81 tuổi này thường làm nhiều người choáng váng với quyết định của mình. Để sở hữu căn biệt thự có diện tích 400m2, Ecclestone sẵn sàng mở két lấy ra 22,8 triệu đô la.

Một mét vuông bất động sản tại khu vực đường Severn Road ở Hồng Kông có giá tới 78.200USD. Trong khi đó một mét vuông đất tại đại lộ Fifth Avenue ở New York có giá khoảng 62.700USD.

Người Việt nào từng đến Hồng Kông thường nhận xét: "Người nghèo Việt Nam sống ở trên núi, người giàu sống ở đồng bằng còn người nghèo Hồng Kông sống ở đồng bằng còn người giàu lại thường xây nhà trên núi."

Năm thứ 2 liên tiếp, Severn Road, một con đường chạy trên đồi cao ở Hồng Kông, được Financial Times bình chọn con đường đắt nhất hành tinh.

Một mét vuông bất động sản tại khu vực đường Severn Road có giá tới 78.200USD. Trong khi đó một mét vuông đất tại đại lộ Fifth Avenue ở New York có giá khoảng 62.700USD.

Con đường này tập trung khoảng 60 nhà tư nhân và có tầm nhìn ra cảng và đường chân trời đẹp không nơi nào sánh kịp. Đường Severn Road chạy qua đỉnh Victoria. Nơi đây tập trung chỉ 60 căn nhà tư nhân.

Trên nhiều phương diện, nó giống như nhiều con phố bình thường khác, biển chỉ đường bằng tiếng Anh và tiếng Trung Quốc, lối đi cho người đi bộ và quầy báo.

Tuy nhiên, từ con đường người ta có thể có được tầm nhìn tuyệt đẹp và giá bất động sản ở mức cao kinh khủng như vậy, con đường không còn bình thường chút nào.

Căn nhà này ở giao lộ của đường Severn Road và Plantation Road, được xây ở nơi cao trên đồi và có tầm nhìn hướng vịnh đẹp tuyệt.

Tại địa chỉ số 37 Severn Road, dường như mọi chuyện quá bình yên.

Thực tế tại mỗi khúc cua của Severn Road, người ta có thể thấy toàn cảnh biển và đường chân trời nổi tiếng của Hồng Kông.

Các bậc thang dẫn lối lên nhà số 36 Severn Road.

Bên cạnh đó là biệt thự Cheuk Nang Lookout. Biệt thự có bể bơi có mái che riêng hiện đang được bán với giá khoảng 36 triệu USD.

Căn hộ tại khu tổ hợp địa chỉ 29 Severn Road có giá thuê khoảng 20.000USD/tháng.

Tầm nhìn từ nhà số 26 Severn Road được coi như đẹp nhất tại Hồng Kông.

Đứng từ nhà số 26 nhìn ra xa, người ta nhìn thấy khu vực phía Nam Hồng Kông và cảng Hồng Kông.

Nhà số 21/23 Severn Road đang được cho thuê giá 58 nghìn USD/tháng.

Ngôi nhà 4 phòng ngủ có thang máy và tầm nhìn hướng biển.

Nhà số 20 Severn Road, tòa nhà có cấu trúc cổ sơn màu vàng, nằm ở khu vực cao của con đường.

Nhà số 19 của đường Severn Road có tầm nhìn về đường chân trời Hồng Kông đẹp ít nơi nào bằng.

Căn nhà 4 phòng ngủ và tầm nhìn ra vịnh Victoria hiện đang bán với giá 41 triệu USD.