1. Metnin MalzemesiKitap yapımcıları kitap metni için papirüs, çeltik, palmiye yaprakları gibi bitkiler, hayvan derileri (parşömen ve vellum) ve kumaş kırpıntıları veya odun hamuru kullanageldiler. Çinli Ts'ai-Lun Louen, 105 yılında kağıdı icat eden kişi olarak bilinir. Bir sır olarak saklanan kağıt yapım tekniği 751 yılındaki Talas savaşında esir düşen Çinli kağıt yapımcılarından öğrenildi. Kağıt yapım ustalığı 1150'de Afrika'ya ulaştı ve 1200'lerde İspanya ve İtalya yoluyla Avrupa'ya yayıldı.
Kağıt incunabula döneminde kullanıldı ve ilk kitaplar odun hamurundan yapılan kağıdın tersine yüzlerce yıl dayanabilen kırpıntılar ve kumaş liflerinden yapıldı.
2. Fligran
Fligranlar üretim sürecinde kağıt liflerine kakılan dekoratif imgelerdir. İmge basit bir dış-hat, metin veya farklı tonlar içeren ayrıntılı imgeler olabilir.
Fligran kullanımı bugün kaliteli kağıtlarda sürüyor ve fligran terimi, güvenlik için dijital bir dosyaya gömülmüş işaretler anlamında da kullanılıyor.
Yukarıda gördüğünüz filigran 1690'da Philadelphia'da kurulan ilk Amerikan kağıt fabrikasında, William Rittenhouse tarafından yapılan kağıda kakıldı.
3. Düz ve Çizgili Kağıtlar
Aşağıda, resmin sol tarafında görülen çizgi örüntülü kağıt [laid paper], kağıt hamuruyken üzerinde durduğu ızgaralı çerçevenin yapısını gösteriyor.
1700'lerin ortalarında John Waterman liflerin farkedilebilir bir örüntü oluşturmadığı düz bir kağıt geliştirdi. Bu kağıt ince hatları olan harfler için uygundu. John Baskerville bu kağıdı Virgil'in 1757 baskısı için kullandı.
4. Rulolarİlk kitaplar rulolardan oluşuyordu. Kağıt, kumaş veya papirüs tabakaları birbirine tutturularak uzun bir şerit oluşturuluyor ve rulo halinde sarılarak saklanıyordu.
Metin genellikle bir yüze yazılıyor ve "paginae” adı verilen yazı alanlarına ayrılıyordu. Rulolara, Latince rulo yapmak sözcüğünden türeyen “volume” adı veriliyordu. Ve rulonun dış kısmına, "titulus" adı verilen ve üzerinde rulonun içeriğini betimleyen bir notun bulunduğu bir kağıt parçası iliştiriliyordu. Rulonun sarılması ve açılması zordu ve belli bölümlere ulaşabilmek hiç de kolay olmuyordu. Sonunda kitaplar akerdeon tarzında katlanmaya başladılar. Bu, modern kitabın ilk öncüsüydü.
Dördüncü yüzyılda rulonun yerini kodeks aldı. Kodeks, sırt tarafından birbirine bağlanan katlanmış yapraklardan yapılıyordu. İstenen sayfalara kolaylıkla ulaşabilmeyi sağlayan kodeksler aynı zamanda daha rahat taşınabiliyordu.
5. Kodeksİlk Hıristiyanlar kodeks kitap formunu benimsediler. Kodeks bir yaprağın ikiye katlanıp dört sayfa edilmesi ve sonra bunların sırt tarafından birbirine tutturulması biçiminde oluşturuluyordu. Bazı tarihçiler kodeksin Hıristiyan metinlerini Yahudi rulolarından ayırmak için bilinçli olarak kullanıldığını söylüyorlar.
En ünlü kodeks kitaplarından biri yaklaşık 800 yılında hazırlanmış olan Kells İncili'dir. İrlanda'ya özgü tarzda resimlenmiş olan bu şaheserde, üzerinde metin olmayan tam sayfa süslemelerden oluşan ve "ara-kapak sayfası" [carpet page] denilen sayfalar vardır. Ara-kapak sayfaları dört incili birbirinden ayırmak için kullanılır.
6. Resimli ElyazmalarıResimli elyazmalarında kitap yaprakları istenen boyutta kesiliyor ve bir işaretleme aletiyle sayfa düzeni taslak olarak belirleniyordu. Sayfa üzerindeki kimi yerler resimler veya konu başlarında kullanılan resimli gömme harfler, resimleyici tarafından sonradan resmedilmek üzere boş bırakılıyordu. İlk zamanlarda bu iş kilisenin "scriptorium" adı verilen yazı odalarında çalışan rahip ve rahibeler tarafından yapılıyordu. Ama sonraki yıllarda kilise dışından insanlar da elyazmaları üretmeye başladı.
Renkler, bitki veya hayvanlardan elde edilen özlerin bileşiminden elde edilen pigmentlerden yapılıyordu. Çok ince bir katman halindeki saf altın varaklar resimlerin üzerine uygulanıyordu. Ve en pahalı renk Afganistan'dan getirilen yarı-değerli bir taş olan lapis lazuli'den elde edilen maviydi. Resimlere "minyatür" adı veriliyordu. Bu, resimlerin boyutuna bir gönderme olmayıp kırmızı pigment anlamına gelen Latince "minum" teriminden geliyordu.
7. Tahta Kalıp BaskıAşağıda gördüğünüz baskı, Batı Avrupa'daki basım tarihi bilinen en eski tahta kalıp baskı. 1423 tarihli bu tahta baskı bir elyazmasının kapağının iç kısmına yapıştırılmış olarak bulundu. Baskıdaki suyun çiziliş biçimi baskının hazırlanmasındaki Çin etkisini gösteriyor.