Next destination...

Andrew nhớ lại cách đây 12 năm khi ông còn là giám đốc cho một khách sạn lớn tại Hà Nội, trong cơn khủng hoảng tài chính châu Á, ban giám đốc và nhân viên đã phải nỗ lực hết mình để tăng doanh thu từ các hoạt động của khách sạn mình. Khi được hỏi nếu bây giờ vẫn ở Hà Nội , ông sẽ làm gì, "dịch vụ là ngành kinh doanh mang tính bền vững, giải trí và du lịch lại có những dấu ấn riêng biệt, không phải là một sản phẩm tiêu dùng nhanh, nên càng không dễ dàng đưa những quyết sách vội vàng", ông nói.

Tuyên bố hạ giá tour của Việt Nam đến không mấy gây shock cho du khách, nhưng đủ gây shock cho các nhà cung cấp dịch vụ. Giá rẻ hơn sẽ hấp dẫn du khách hơn, tạo thêm cơ hội cho những nguồn khách chưa đến Việt Nam có thêm điều kiện đi du lịch Việt Nam. Qua đó Việt Nam sẽ có cơ hội quảng bá hình ảnh của mình nhiều hơn nữa.


Tour giá rẻ sẽ tạo điều kiện cho nhiều du khách đến Việt Nam hơn. Pic: Tour xe máy tại Trúc Lâm, Đà Lạt.

Giảm giá ở tiêu chí nào?

Đó là câu hỏi được nêu ra bởi chị Nguyễn Nguyệt, Giám đốc điều hành một hãng du lịch tại Hà Nội với hơn mười năm kinh nghiệm trong nghề. Theo chị Nguyễn Nguyệt, nói giá giảm thì Việt Nam chưa thể giảm được như Thái Lan, Malaysia và Trung Quốc, những thị trường truyền thống và có phần hấp dẫn hơn đối với khách phương Tây.

"Giảm giá là một bài toán mà chưa có đáp số vì chưa có sự đồng nhất của các nhà cung cấp dịch vụ", chị Nguyễn Nguyệt nhận xét.

Tại các thị trường phát triển khác trong khu vực, thời gian khách lưu trú lại lâu hơn so với ở Việt Nam do họ có nhiều điểm tham quan hơn và dịch vụ đồng nhất tại các điểm đến hơn tại Việt Nam. Chính vì vậy việc giảm giá của môt tour 20 ngày trở lên tại các thị trường khác sẽ hấp dẫn hơn so với tour 1 tuần đến 10 ngày tại Việt Nam. Tour càng ngắn, chi phí tour càng cao do giá vé hàng không chiếm một phần lớn trong giá thành.

Hạ được giá land tour (chi phí tour tính theo ngày khách lưu trú tại điểm đến), các nhà cung cấp dịch vụ như khách sạn, nhà hàng, hãng lữ hành phải vật lộn tính toán nhưng so trên giá package (giá tour trọn gói bao gồm cả vận chuyển hàng không), số phần trăm giảm được không phải là một con số thuyết phục.

Ngay sau tuyên bố về cam kết giảm giá dịch vụ từ 30% - 50%, đã có nhiều khách sạn ký cam kết tham gia. Các hãng lữ hành, hàng không và hãng vận chuyển mặt đất cũng hăng hái tham gia gói kích cầu.

Nhiều nhà cung cấp dịch vụ vẫn còn lưỡng lự tham gia chương trình "Ấn tượng Việt Nam" với mối e ngại thu không bù chi. Mối lo ngại lớn hơn là sợ giảm chất lượng dịch vụ khiến cho dịch vụ của mình trở thành giá rẻ. Việc không đồng lòng tham gia sẽ có phần nào khiến cho bức tranh Việt Nam sẽ khó hơn trong việc tạo ra ấn tượng cho du khách quốc tế.


Vé máy bay luôn là tiêu chí đầu tiên cho khách quyết định một tour giá rẻ. Pic: Khai trương đường bay Hà Nội - Manila (dẹp tiệm luôn sau 2 tháng..he.he.he..)

Giảm giá nhưng không trở thành giá rẻ.

Trở lại với câu chuyện cùng Andrew, ông cho biết trong thời điểm khó khăn của 12 năm trước, đích thân ông đã phải thức đêm để đi chợ đầu mối bán hoa tại Hà Nội để so sánh giá với nhà cung cấp hiện thời của khách sạn do ông quản lý. Một giải pháp được đưa ra là lấy hoa trực tiếp từ chợ đầu mối Quảng An thay vì tiếp tục sử dụng dịch vụ của nhà cung cấp chuyên nghiệp.

Với số tiền chênh lệch từ việc mua hoa từ chợ đầu mối, ít nhất mỗi phòng khách và bàn ăn vẫn đảm bảo hoa tươi. Nhân viên sẽ phải làm việc vất vả hơn, nhưng vẫn đảm bảo có việc làm vì sẽ không phải nghỉ việc vì vắng khách.

"Mỗi bộ phận phải đưa ra những giải pháp nhằm cắt giảm chi phí nhưng vẫn duy trì chất lượng phục vụ. Một bài toán khó, nhưng chúng tôi có đáp số chung", ông Andrew nói.

Chị Nguyễn Nguyệt thì lại trăn trở với mong muốn các nhà hàng sẽ giảm giá thực đơn cho khách của mình. "Thực đơn hiện tại mỗi bữa chính mà công ty mình đặt là 10 USD, nếu giảm được 3 USD cho mỗi ngày là mình giải được bài toán thiết kế tour hợp lý", chị nói và khẳng định họ, chủ các nhà hàng hoàn toàn có thể làm được việc này.

Nếu thành công trong việc đàm phán, cứ mỗi chương trình tour 5 ngày, chị Nguyệt sẽ vẫn duy trì được chất lượng khách sạn mà công ty vẫn đặt cho khách. Với các tour dài ngày hơn, đoàn đông khách hơn, thậm chí có thể thêm được một chặng bay ngắn nội địa cho khách của mình.

Chọn thời điểm và đối tượng khách.

Trong tình trạng suy thoái kinh tế, nguồn khách truyền thống của các hãng lữ hành không còn duy trì được như trước, bản thân các lữ hành lớn trên thế giới cũng sụt giảm số lượng khách hàng họ gom được cho thị trường Việt Nam.

Tuy nhiên, cho đến hết tháng 5, 2009 khi mùa đông khách nước ngoài 'high season' kết thúc, cơn trầm lắng của du lịch mới thể hiện rõ bởi các hãng lữ hành nước ngoài thường gom khách trước đó rất lâu. Mùa hè 2009 được dự báo sẽ rất nguội cho du lịch do giảm cầu và nguồn khách đặt trước của các hãng nước ngoài cũng cạn dần theo cơn suy thoái của kinh tế toàn cầu.

Nhưng đó mới chỉ là tính toán của các công ty du lịch lớn có nguồn khách cố định từ các hãng lữ hành lớn ở nước ngoài. Việc làm cắt giảm toàn cầu sẽ tạo cơ hội cho những người có thời gian dư thừa trong giai đoạn này được đi du lịch, cho dù ngân sách mỗi chuyến đi rất eo hẹp.

Nên chăng cần có những tour thích hợp hơn đối với đối tượng khách nhỏ lẻ và đi du lịch với ngân sách hạn hẹp này.

Năm 2009, du lịch Việt Nam vẫn đặt mục tiêu đón 4,5 triệu lượt khách quốc tế như lời Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Tổng Cục trưởng Tổng cục Du lịch Việt Nam Trần Chiến Thắng nói trong cuộc phỏng vấn với phóng viên Cổng TTĐT Chính phủ.

Cũng theo ông Thắng, du lịch Việt Nam nên tăng cường quảng bá trong khu vực ASEAN để có thể thu hút được lượng khách tương đối lớn để có thể bù đắp sự sụt giảm từ những thị trường xa hơn.

Ngay cả tại thị trường nội địa, cũng cần có những tour “ấn tượng” với chính người Việt Nam để không bỏ sót bất cứ đối tượng khách nào.
Đến giờ này chị Nguyệt vẫn tiếc cơ hội làm ăn trong dịp Tết Kỷ Sửu vừa qua, khi mà công ty của chị chỉ đặt một số lượng tương đối vé máy bay cho khách đi du xuân tại các nước Đông Nam Á. Trên thực tế, số khách đến đăng ký tour Tết tại công ty chị không giảm nhiều so với Tết trước.

“Người Việt mình có thể bỏ ra hàng triệu đồng để mua đào, quất chơi xuân thì giá tour trọn gói mấy triệu đi Thái Lan, Malaysia hay Hong Kong, Singapore xem ra không phải là vấn đề lớn trong quyết định của họ”, chị Nguyệt nói và nhấn mạnh thêm “kích cầu du lịch nếu không triệt để sẽ bị các nước khác ‘kích’ hết dân mình sang”.

Chiếc xe từ từ dừng lại trước một quán ăn bên đường, phía trước mặt nước ngập ngang bánh xe tải, và tất cả xe con 4 chỗ đều phải dừng lại không qua được đoạn đường ngập dài khoảng 1 Km. Bago, một thành phố cách Yangon 80 Km về phía bắc chào đón tôi và một nhóm khách du lịch phương Tây như thế đó.



Gỗ Teak từ rừng mang tiền về túi người giàu, để lại lũ lụt cho dân nghèo


Hãng du lịch nơi tôi thuê xe hầu như không hề biết ở Bago đang bị lụt sau trận lũ của trung tuần tháng 8, và có lẽ có rất nhiều người không hề biết điều này vì có rât nhiều xe con đỗ lại ven đường.

Cách họ thông tin cho nhau về tình hình nước ngập là dừng lại ven đường và hỏi bất kỳ ai, hoặc hỏi các lái xe đi ngược chiều khi có dịp. Xe hơi tại Miến Điện phần lớn là xe cũ và có rất nhiều xe tay lái nghịch. Nhưng đường giao thông lại được phân làn theo chiều thuận. Mỗi khi hai chiếc xe tay lái nghịch gặp nhau trên đường, hai người lái xe nhoài người ra hết cỡ, nói to hết cỡ để trao đổi thông tin về diễn biến của con nước.

Cũng trong ngày hôm đó, tờ báo tiếng Anh The New Light of Myanmar không hề có thông tin về nước lũ tại Bago. Duy nhất chỉ có một tin về lũ tại...Vientiane, thủ đô của Lào với hình ảnh minh họa của Reuters, được dẫn nguồn là "Internet".

Một người dân cho biết, mưa liên tiếp 5 ngày kèm với lưu lượng nước đổ về từ thượng nguồn khiến nước lũ dâng cao. "Năm nào Bago cũng phải đối mặt với nước lụt, năm nào cũng có vấn đề. Nhưng năm nay thì có vẻ nặng hơn", ông nói và cho biết thêm đã ở đây được hơn một thập kỷ.

Tại đoạn đường ngập nước, hàng chục thanh niên bản địa ngồi chờ ven đường để được thuê đẩy xe qua chỗ ngập. Cũng ngần ấy quân cảnh có mặt tại hiện trường để đảm bảo thông suốt giao thông mỗi khi có đoàn quân xa với xe hộ tống đi qua.

Loại xe duy nhất có thể vào được các điểm danh thắng phía ven thủ phủ của bang Bogo hôm là xe thổ mộ, ngựa ở vùng này có gốc từ Vân Nam, Trung Quốc nên rất to và xe cũng rất lớn nên dễ dàng qua được các đoạn đường ngập nước.

Tạm biệt đám du khách người Anh, tôi nhảy lên chiếc xe với bác xà ích không hề nói tiếng Anh, bỏ lại tốp du khách phương Tây đang tiếc nuối vì phải bỏ lỡ ngày tour vì không có máu liều.



Chị gái này thì đúng là "vượt cạn" 2 lần

Người đánh xe chắp hai bàn tay trước ngực vẻ thành khẩn rồi chỉ về phía xa sau quãng đường ngập, đã tìm hiểu thông tin trước nên tôi biết quanh Bago có quần thể chùa rất đẹp. Ý ông xà ích muốn hỏi là đi chùa phải không? Vâng, thì đi chùa.

Giơ 3 ngón tay, chỉ vào đồng hồ, giơ tiếp 4 ngón, hy vọng ông hiểu được là chỉ thăm 3 chùa thôi và đến 4 h là phải quay lại rồi. Lúc này mới thấy giá trị của thông tin internet, không cần biết tiếng bản địa và một người đánh xe ngựa cũng có thể hướng dẫn du lịch.

Bago thuộc Vương quốc Mon từ thế kỷ thứ 9 giờ đây còn lưu lại một quần thể chùa với những kiến trúc tinh xảo và đẹp thể hiện một thời kỳ hưng thịnh của vương quốc này.

Bago những thập kỷ gần đây nổi tiếng với những rừng gỗ tếch thân lớn, chúng càng trở nên đắt giá hơn khi tại Thái Lan, nguồn tài nguyên này đã được quy hoạch và nó cũng đang cạn dần trên lãnh thổ Lào.

Qua các đoạn ngập nước là bùn lầy, bùn tràn ra hai ven đường và ruộng lúa. Người đánh xe đưa tay ngang cổ cho biết mấy ngày trước nước ở đây ngập đến cổ. Có những đoạn cầu bắc ngang con rạch đã bị lũ cuốn trôi mất buộc người và xe phải lội bộ qua.

Không ai có thông tin gì về số người thương vong hay thiệt mạng trong vùng sau đợt lũ. Người ta chỉ nói với nhau, đã có mưa lớn liên tiếp trong 5 ngày liền, cộng với nước dâng từ thượng nguồn khiên một phần của ngoại vi Bago bị nhấn chìm trong nước.

Qua các dãy nhà xiêu vẹo sau trận lũ, người đánh xe lại ra dấu quay một vòng quanh chỗ nhà đổ và chỉ tay lên mấy ngọn tháp chùa phía xa. Chùa chiền ở Miến Điện không những là nơi sinh hoạt tôn giáo mà còn là chỗ trú ẩn cho người dân qua những đợt thiên tai.


Hai đứa bé chơi tự do trong chùa

Trong đợt lốc xoáy Nargis hồi tháng 5 vừa qua, có rất nhiều người đã vượt qua cơn hoạn nạn nhờ tá túc trong các ngôi chùa lớn tại bang Irrawady. Tại Bago, chùa Shwe Thalyaung cũng không là ngoại lệ.

Chùa nổi tiếng với pho tượng Phật nằm lớn nhất tại khu vực với chiều dài hơn 54m, cao 16m. Trong những ngày này tuyệt nhiên không có khách tham quan mà chỉ có hoạt động của các đoàn cứu trợ.

Bên cạnh chùa Shwe Thalyaung, một nhóm đông dân làng đang vây quanh các nhân viên cứu trợ để nhận gạo tiếp tế. Gạo được mang từ trong chùa ra. Chùa là kho chứa hàng và nơi trú ẩn của dân làng trong trận lụt vừa qua.


Mỗi suất gạo chỉ đủ ăn trong ít ngày

Mỗi hộ gia đình được chia khoảng 4 ký gạo, một lượng gạo ít đến nỗi mà một số gia đình cho cả trẻ em đi lĩnh phần. Trẻ em thì vô tư lơ đãng, có đứa nghe đọc đến tên bố mẹ mình vẫn chưa biết đến lượt. Người lớn phải đá vào lưng mới sực tỉnh mà lao vào nhận phần.

Người ta mang đủ đồ vật đi để đựng gạo cứu trợ, bao nylon, xô, chậu và có nhiều người đựng cả gạo vào trong mũ lá. Phía đằng sau nơi phát gạo là một ngôi nhà cộng đồng có cắm cờ của hội Chữ Thập Đỏ. Bên trong nhà nhiều hộ gia đình đang ở tạm trong một không gian chung đụng và chật hẹp chờ nước rút.

Nước ở các cánh đồng và làng mạc lân cận chưa rút hết, rất đông người tụ họp tại vùng đất cao của chùa Shwe Thlyaung này. Họ vẫn chưa về nhà được và tụ họp nhau xem phim khá vui vẻ như không hề có chuyện gì xảy ra.

Một thanh niên trong làng cho biết khu vực ảnh hưởng của đợt lũ có khoảng hơn chục ngàn gia đình chịu ảnh hưởng. Một con số cũng khá lớn nhưng nhiều người dân Yangon không hề hay biết về trận lũ tại Bago trong khoảng cách chưa tới 100km.


Chùa Mahar Zhedi

Tổng Giám đốc Nha khí tượng Thuỷ văn của Liên Bang Miến Điện U Tun Lwin trước đó có tuyên bố trên tuần báo Myanmar Times, giải thích một trong những nguyên nhân khiến con số tử nạn trong đợt lốc Nargis hồi tháng 5 vừa qua cao là do "nông dân quá gắn bó ruộng đồng, nhiều gia đình đã được cảnh báo nhưng họ nhất định không chịu rời làng mạc đi lánh nạn."

Ông này cũng dẫn chứng công tác dự báo tại nước láng giếng Ấn Độ vài năm trước trong một trận bão:"do họ làm tốt nên số nạn nhấn thiệt mạng và thương vong chỉ là 50.000 người, thấp hơn nhiều so với dự báo ban đầu về số nạn nhân".

Tuần báo Myanmar Times không nói rõ là trận bão nào, năm nào tại Ấn Độ, nhưng dẫn lời ông Lwin cho biết, đầu năm 2009, chính quyền Liên bang sẽ tổ chức một hội thảo có tầm cỡ bàn về công tác dự báo và phòng tránh thiên tai.

Ghé thăm chùa Mahar Zedi, một ngôi chùa có tháp cao và đồ sộ nhất trong vùng. Lối đi quanh tháp sau những trận mưa rêu đã mọc xanh và rất trơn. Đứng trên cao nhìn quanh xóm làng thấy vẫn bình yên và không có chút xáo trộn nào của một vùng vừa bị thiên tai tàn phá.