DU XUÂN TRẨY HỘI TẾT
Thursday, 20. December 2007, 08:05:40
Tết Âm lịch ở Việt Nam ngày nay đang chuyển dần từ “ăn Tết” truyền thống thành “chơi Tết” hiện đại. Đây là dịp mà cả gia đình có thể dành thời gian cho nhau sau một năm làm việc mệt nhọc và cùng du xuân đón Tết ở những miền đất lạ không phải là nơi mà họ đang sinh sống. Nào chúng ta hãy cùng nhau du xuân Mậu Tí!
Hà Nội ấm cúng…
Có lẽ các điểm du lịch phía Bắc luôn là điểm lựa chọn đầu tiền của người miền Nam để thưởng thức một chút lạnh man mác của trời đất hay mùi nhang trầm ngai ngái thoang thoảng từ những ngôi chùa ven hồ trong ngày trẩy hội trước khi trở lại công việc.
Nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ, thủ đô Hà Nội nằm trong khí hậu nhiệt đới gió mùa. Từ tháng 01 đến tháng 03 vẫn lạnh nhưng là tiết xuân nên có mưa nhẹ phảng phất, độ ẩm cao, cây cối đâm chồi nảy lộc. Tham gia các lễ hội là thú vui của nhiều người dân Hà Nội. Lễ hội Đống Đa hằng năm diễn ra vào ngày mồng 5 Tết nguyên đán. Đây là lễ hội chiến thắng, mừng công tích lẫy lừng trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc, do Hoàng đế Quang Trung lãnh đạo. Cuộc tế diễn ra ở đình Khương Thượng, lễ cầu siêu ở chùa Đồng Quang. Sau đám rước “rồng lửa Thăng Long” là lễ dâng hương, lễ đọc văn. Hội còn nhiều trò vui, đua tài đua trí trên sân bãi tại gò Đống Đa lịch sử. Xa thành phố chút xíu có lễ hội đền Cổ Loa tại xã Cổ Loa, huyện Đông Anh, ngoại thành Hà Nội. Lễ hội hàng năm diễn ra từ ngày 6 đến ngày 16 tháng Giêng Âm lịch để tưởng nhớ Thục Phán An Dương Vương, người được vua Hùng thứ 18 nhường ngôi, ông đã có cong xây thành Cổ Loa chống giặc, trị vì Âu Lạc trong 50 năm vào thế kỷ thứ 3 trước Công Nguyên. Trong dịp lễ hội tái hiện nhiều tích xưa như rước vua sống, lễ ươm gươm tại đền Sài, rước cỗ bỏng…Lễ hội còn có đám rước thần uy nghiêm của 12 xóm, trong phần hội có nhiều trò vui: chơi đu, thổi cơm thi, hát ca trù, hát chèo…
Cách gần 100km, lễ hội xuống biển của người Hải Phòng được tổ chức tại nhiều làng chài ở các huyện Cát Bà, An Dương, Kiến Thụy từ ngày 4 đến ngày 6 Tết Âm lịch hàng năm. Sau khi làm lễ tế Thủy Thần, Long Vương, một hồi trống lệnh vang lên, hàng trăm trai tráng tay cầm chèo và vật dụng đánh bắt cá hò reo chạy tới thuyền của mình chèo đến nơi quy định một cách nhanh nhất. Cuộc đánh bắt cá sẽ rất sôi nổi.
Đến khi nghe tiếng pháo lệnh thu quân. Họ đưa cá đến đình làng để các bô lão chấm thi. Con cá ngon nhất được chế biến ngay tại sân đình để tế thần, số cá còn lại chia cho mọi người. Ai đánh được cá to nhất hoặc nhiều cá nhất được trao giải.
Và một địa chỉ không thể bỏ qua là hội chùa Hương. Chùa Hương thuộc địa phận xã Hương Sơn huyện Mỹ Đức (tỉnh Hà Tây), lễ hội hàng năm diễn ra từ ngày 6 tháng Giêng đến 15 tháng 3 Âm lịch. Trong dịp lễ hội, hàng chục vạn người đến lễ chùa thăm cảnh đẹp như núi non, hang động, cầu may, cầu phúc. Các ngôi chùa nằm rải rác trên nhiều địa hình của rừng núi Hương Tích cổ kính.
Nếu du khách yêu mến dòng nhạc quan họ nên ghé về thăm hội Lim ở tỉnh Bắc Ninh nằm cách Hà Nội 31km. Hội diễn ra vao ngày 13 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Lễ hội tưởng nhớ Hiếu Trung Hầu, ông tổ hát quan họ. Hội Lim có hoạt động văn hóa đặc trưng nổi tiếng của vùng Kinh Bắc – hát Quan họ. Các “liền anh”, “liền chị” hát đối đáp từng cặp, họ hát trên đồi, hát trên thuyền, hát trong nhà với nhiều làn điệu Quan họ khác nhau. Cũng như các lễ hội, hội Lim cũng có các nghi thức: rước thần, lễ tế và nhiều trò vui khác.
Huế mưa dầm…
Vào mùa xuân, đây là thời gian giao mùa giữa mùa giữa mùa khô và mùa mưa nên khí hậu vẫn còn ẩm ướt, đi du xuân không quên mang áo lạnh chống rét và áo mưa chống nước luôn là mẹo bỏ túi. Tuy vậy nhìn chung ở miền Trung, cái Tết sum vầy vẫn còn đậm nét truyền thống. Đây là thời gian mà những người con làm ăn xa về thăm gia đình, ăn Tết cùng họ hàng, chòm xóm, cũng là lúc vụ mùa được thu hoạch xong. Trong những ngày Tết, họ ít di chuyển đi đâu xa mà quây quần cùng gia đình, vì vậy đường xá đông đúc chắc hẳn số lượng nhiều là khách du lịch từ phương xa đến tham quan.
Cố Đô Huế là thủ phủ của những ngôi chùa thành kính. Viếng cảnh chùa Thiên Mụ, Huyền Không thượng, Thiền Tôn, Bà La Mật…là sự lựa chọn phù hợp của du khách đến với Huế. Với phạm vi khoảng 3-4 km2, bạn sẽ mất khoảng một ngày là có thể đi viếng hết các ngôi chùa nổi tiếng ở đây.
Khoảng từ ngày cúng Ông Táo, người Huế đã tích trữ cho gia đình các thực phẩm dùng Tết đến hết tháng Giêng (dù gần như nhà ai cũng có tủ lạnh). Âu cũng là nếp sống và cũng là tính cách tiết kiệm, tích trữ của họ. Vì vậy vào các ngày Tết, du khách rất khó mua được đặc sản Huế như nem tré, mè xửng, mắm ruốc các loại…do chẳng có ai bán cũng như chẳng thấy đâu một quán bún bò giò heo nghi ngút khói hay hàng cơm bún hến cay nồng. Mà nếu có thì cũng sẽ được ‘chiêu đãi” với giá …cắt cổ.
Từ sau Festival Huế 2000, thả diều đã trở lại với những ai yêu thích thú chơi tao nhã khá phổ biến này. Từ mồng 1 Tết đã có hội thả diều mừng Tết dân tộc. Trên cao lộng gió, ngắm những cánh diều đủ màu sắc, hình hài bay tít tắp, nỗi mệt nhọc sẽ tan biến theo mây gió để lại sự thanh thản, thư thái. Bàn tay tài hoa của những nghệ nhân đã làm nên những cánh diều no gió, diệu kỳ hình con giống, đại bàng cắp công chúa…với vài chục loại khác nhau in trên nền trời xanh xứ Huế thơ mộng.
Trên sông Hương cũng sẽ có hội đua thuyền có nguồn gốc cầu mưa từ xa xưa của cư dân nông nghiệp và sau này có liên quan đến nghi lễ cầu ngư của người dân ở nhiều vùng ven biển Việt Nam.
Tại Huế, dưới triều nhà Nguyễn thì đua thuyền thường được triều đình tổ chức vào những dịp lễ trọng đại. Ngày nay đua thuyền vẫn được duy trì trên sông Hương, khu vực trước bến Phú Văn Lâu khi có những sự kiện văn hóa lớn nhất là dịp lễ Tết. Nghi lễ dâng hương, cáo thần trước cuộc đua được tiến hành rất trang nghiêm. Vào cuộc đua vẫn phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt. Hội đua thuyền luôn thu hút nhiều đối tượng tham gia, cổ vũ vì sự hấp dẫn của nó.
Hàng năm Hội vật làng Sình tổ chức ở thôn Lại Ân, xã Phú Mậu, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là một sinh hoạt truyền thống mang tính thượng võ của người dân địa phương trong nhiều thế kỷ qua. Hàng năm cứ đến ngày 10 tháng Giêng Âm lịch, các đô vật trong vùng nô nức kéo đến hội vật võ làng Sình để tranh tài, giật giải. Lễ hội vật võ làng Sình diễn ra rất đông vui, nhộn nhịp ngoài trai tráng của dân làng còn có hàng ngàn thanh niên nam nữ từ các địa phương khác hay thành phố Huế kéo về dự hội.
Đặc sắc hơn cả là ngày hội của nhân dân làng Thai Dương Hạ, huyện Phú Vang, tổ chức vào ngày 12 Tết để tưởng nhớ vị Thành Hoàng của làng là Trương Quý Công (Trương Thiều), người gốc Thanh Hóa, có công dạy cho dân nghề đánh cá và buôn bán ghe mành. Thường cứ 3 năm một lần làng tổ chức đại lễ rất linh đình, có tổ chức các trò mô tả những sinh hoạt nghề đánh cá trong đó trò “bủa lưới” mang ý nghĩa trình nghề, khắc họa đậm nét lễ nghi dân gian của cư dân ven biển. Lễ hội Cầu ngư Thai Dương Hạ là một lễ hội lớn của đất Thừa Thiên và của Việt Nam.
Sài Gòn ngập nắng…
Vào thời gian khai xuân trên đất nước Việt Nam cũng là lúc cái nắng chói chang rơi vào đỉnh điểm ở miền Nam. Có lẽ sau câu chúc mừng cho năm mới sẽ là câu than thở “Sao hôm nay trời nắng quá!”. Đồng thời đây cũng là lúc người dân làm ăn tứ xứ rời Sài Gòn trở về quê hương ăn Tết khiến cho đất Sài Thành đô hội thường ngày giờ đây vắng vẻ và …thèm mùi Tết truyền thống. Cũng dưa món, cũng mứt Tết nhưng có lẽ nước suối, bia ướp lạnh là món “khoái khẩu” được tiêu thụ mạnh nhất bởi chỉ cần thăm vài gia đình vào buổi chiều tối đã mất hết một ngày Tết còn ban ngày thì chỉ quanh quẩn trong nhà trốn nắng hoặc tham gia các hội hoa xuân ở quận 1, vui chơi ở công viên văn hóa Đầm Sen, Suối Tiên…Vì thế đây là dịp mà các tiểu gia đình, nhóm bạn bè, từng cặp tình nhân sống ở TPHCM lại rủ nhau đi du lịch Nha Trang, Phú Quốc, Đà Lạt…
Đến Sài Gòn vào mùa xuân, du khách có thể ăn tết cùng lễ hội của người Hoa. Đa số người Hoa ở TPHCM đều theo tín ngưỡng dân gian Hoa Nam, thờ phụng nhiều vị thần thánh. Mỗi vị thần đều có những ngày vía riêng. Vào những ngày này người Hoa đều đến lễ bái ở các đền, miếu thờ những vị thần thánh đó, tạo thành những lễ hội ngập tràn sắc đỏ may mắn.
Tuy nhiên lễ hội lớn nhất trong một năm đối với người Hoa là lễ Nguyên tiêu vào ngày rằm tháng Giêng. Trong ngày này, tất cả người Hoa đều tập trung đến lễ ở các đền miếu để tạ ơn thần thánh đã phù hộ công việc làm ăn trong năm cũ, cầu nguyện thần thánh phù hộ công việc làm ăn trong năm mới được tốt hơn. Các đền miếu của người Hoa, người đến lễ rất đông, khói nhang nghi ngút. Sau lễ này, người Hoa mới chính thức bắt tay vào công việc làm ăn của năm mới.
Để tránh cái nóng Sài Gòn, du khách có thể về thị xã Tây Ninh cách TPHCM 99 km để dự hội Xuân núi Bà Đen. Kéo dài từ ngày 15 đến 18 tháng Giêng, đây là hội đông vui nhất bởi vì lúc này còn trong không khí đầu Xuân, thời tiết khô ráo, cảnh vật trên núi rất đẹp. Nhiều khách hành hương về lễ hội vì nhu cầu tín ngưỡng nhưng số người đi tham quan, du lịch, vui chơi chiếm một tỷ lệ không nhỏ. Trong những ngày này, trên đoạn đường hơn chục cây số từ thị xã lên chân núi Bà, người và xe cộ đi lại tấp nập.
Còn nếu bạn ngại đi xa sẽ có lễ hội chùa Bà Thiên Hậu được tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng ở Thủ Dầu Một (tỉnh Bình Dương) chỉ cách TPHCM 30 km. Theo truyền thuyết, Bà Thiên Hậu Thánh Mẫu quê ở Phúc Kiến, vào đời nhà Tống (Trung Hoa). Bà có tài tiên đoán về thời tiết, gió bão trên biển khơi nên đã giúp nhân dân thoát được nhiều cơn nguy hiểm, được tôn thờ như bậc hiền thánh. Bà được tổ chức theo nghi thức cổ truyền: kiệu Bà được rước đi khắp các đường phố cùng với đội múa lân, bà con làm lễ cúng, lễ cầu phúc, cầu lộc cho năm mới tại chùa Bà. Trong lễ hội còn tổ chức nhiều trò vui như múa lân, rồng, hầu… Đây là lễ hội dân gian mang những nét văn hóa độc đáo riêng của vùng Đông Nam Bộ.
Cao nguyên lộng gió...
Được mệnh danh là thành phố ngàn hoa, thành phố Đà Lạt gần 105 năm tuổi đang trở thành một trong những địa danh du lịch hấp dẫn nhất đối với du khách trong và ngoài nước, một thành phố nghỉ mát lâu đời ở nước ta.
Đà Lạt nổi tiếng về hồ, về thác nước và rừng thông. Những hồ nước đẹp ở Đà Lạt là hồ Xuân Hương, hồ Than Thở, hồ Đa Thiện, Vạn Kiếp, Mê Linh…Những hồ này nằm ngay trong thành phố, tên thơ mộng như cảnh hồ thơ mộng, mỗi hồ gắn liền với một truyền thuyết xa xưa.
Không chỉ trong Festival hoa mà Đà Lạt quanh năm ngập tràn trong sắc hoa. Đà Lạt mang đậm trong mình bản sắc văn hóa Tây Nguyên đẹp như huyền thoại. Đến đây, du khách sẽ có dịp thăm các buôn làng của dân tộc ít người như M’Nông, Mạ, K’Ho…Những người dân hiền lành sống bằng nghề làm rẫy, làm vườn, trồng cà phê, chè, chăn nuôi gia súc…Vào những ngày hội làng, ngày vui của gia đình, du khách sẽ được xem họ múa, hát, chơi nhạc bằng những nhạc cụ độc đáo mà âm thanh của nó nghe như tiếng gió hú, tiếng thác chảy trên gành đá.
Đà Lạt còn có nhiều công trình văn hóa, nhiều di tích lịch sử có giá trị. Đó là các khách sạn, nhà bưu điện, bảo tàng, chợ, đền Chăm Krayo và Sofnadronhay…Sản phẩm của Đà Lạt đa dạng và độc đáo, nhất là các sản phẩm bằng gỗ thông, thêu tay. Những bàn tay vàng của người thợ tạo nên các hình mẫu nhà, hộp đựng đồ trang sức, album, bìa lịch…Mỗi thứ có vẻ đẹp riêng được khắc chạm đen hoặc in hoa màu trên nền gỗ thông nhẵn bóng. Các loại rau quả ôn đới có quanh năm. Nhiều sản phẩm từ lâu đã có tiếng như dây tây, súp lơ, atisô…
Gần như trùng với Tết Nguyên Đán của người Việt, lễ cúng cơm mới là một trong những lễ hội truyền thống của người Mạ, K’Ho ở phường B’lao, thị xã Bảo Lộc (Lâm Đồng). Họ làm lễ để cầu mưa thuận gió hòa, ngăn thú rừng không cho chúng phá nương, phá rẫy. Cúng lúa mới, cơm mới cũng là để con cháu biết yêu quý hạt thóc, hạt gạo. Lễ cúng gồm có: gạo thơm mới, ché rượu cần, gà trống giò, heo đực thiến và các loại thú rừng bẫy được. Lễ hội bắt đầu bằng việc khấn Giàng của thầy cúng, kế đến là tục vẩy rượu để chúc phúc cho mọi người. Cuối cùng là uống rượu, hát tình ca, trường ca và tâm pớt (dân ca Mạ, K’Ho) trong tiếng cồng chiêng rộn rã. Lễ hội kéo dài suốt đêm cho đến sáng hôm sau.
Giáp với Lâm Đồng, để mừng một mùa xuân mới, người dân DakLak cũng thường tổ chức hội đua voi ở Buôn Đôn. Bãi đua có chiều dài khoảng nửa cây số, chiều ngang rộng chừng 30 con voi xếp hàng. Trước khi vào cuộc đua, một hồi tù và vút lên, theo lệnh điều khiển của nài voi, lần lượt các chú voi nối đuôi nhau rồi xếp thành hàng phía trước Ban giám khảo, từ từ quỳ phục làm động tác chào mọi người rồi sau đó từng tốp voi vào vị trí xuất phát.
Sau khi có hiệu lệnh, các chú voi bật lên như lò xo, phóng về phía trước trong tiếng chiêng trống, tiếng hò reo cổ vũ của khán giả ầm vang núi rừng. Cuộc đua phải qua nhiều vòng, đến khi chọn được một chú voi chiến thắng về đích trước. Voi thắng cuộc được đeo một vòng nguyệt quế, nó giơ cao chiếc vòi chào khán giả, đôi tai phe phẩy, mắt lim dim đón nhận những khúc mía, những trái chuối của những người dự hội.
Hội xuân của người dân Tây Nguyên kéo dài chừng 2 đến 3 tháng, từ ngày đưa lúa vào kho đến ngày sấm ran đầu mùa (tháng 10, 11 đến tháng Giêng, tháng 2 năm sau). Đó là thời gian tạm dừng việc sản xuất để tham gia hội hè, thăm bạn bè…Buôn làng được sửa sang khang trang. Buôn sóc nọ tiếp buôn sóc kia mở hội đâm trâu. Đâm trâu cúng thần làng, đâm trâu xin thần phù hộ cho từng sóc, đâm trâu nhân lễ bỏ mả để hồn trâu theo người đã khuất về thế giới bên kia. Du khách có dịp hòa mình với không khí hội lễ, với những trò vui diễn lại tích xưa từ thời Đông Sơn, được tham dự những điệu múa, lời ca nguyện với tiếng cồng, chiêng hào hùng của những cư dân nơi núi rừng.
Những chuyến đi du xuân ngập tràn tiết xuân miền Bắc, mưa xuân miền Trung, nắng xuân miền Nam hay gió xuân Cao nguyên sẽ giúp du khách thoải mái nghỉ ngơi để rồi chuẩn bị khởi đầu cho một năm mới với nhiều thành công mới đang chờ đón.
(57%)
