Blog - Công Nghệ Thông Tin Y Tế - Medical Informatics

BS Phan Xuân Trung

Subscribe to RSS feed

Tử vong chu sinh

Trong y khoa có khái niệm tử vong chu sinh để chỉ tình trạng trẻ em chết trong tuần đầu sau sinh hoặc thai chết sau 24 tuần. Ngoài ra còn có tỷ lệ chết trẻ em dưới 1 tuổi và dưới 5 tuổi. Các chỉ số này đánh giá tình trạng vệ sinh, y tế của quốc gia. Các chỉ số này càng tăng thì tình hình y tế quốc gia càng tệ.

Phần mềm cũng vậy. Nhiều công ty sản xuất phần mềm và cho ra đời những đứa con của mình. Thế nhưng các đứa con đó có sống khỏe mạnh qua năm tháng hay không mới là điều đáng nói. Ở Việt Nam, hầu hết các phần mềm đều chết yểu ngay từ khi còn trong trứng nước. Một vài phần mềm tồn tại được vài năm thì biến mất.

Có công ty nổ bạo, tuyên bố mình có phần mềm miễn phí cho hàng ngàn bệnh viện, còn các phần mềm kinh doanh thì bán cho hơn trăm khách hàng. Điều đó là có thật. Thế nhưng câu hỏi đặt ra là sau đó người ta có xài phần mềm đó không? Không dám trả lời. Lý do là hàng ngàn bệnh viện ứng dụng phần mềm miễn phí, sau đó không ai tiếp tục xài nữa, vì được xếp hạng "bỉ đo". Còn hơn trăm khách hàng mua phần mềm nhưng sau đó không được bảo trì, không được nâng cấp, chạy không được nên cũng không tiếp tục dùng. Vậy thì xem như chết yểu.

Kể ra thì ở Việt Nam các công ty sản xuất phần mềm như cá đẻ trứng. Trứng thì nhiều vô kể, nhưng cá con chẳng sống được bao nhiêu.

Thế nên vừa rồi Bộ Thông tin truyền thông làm mấy cái tổng kết tình hình sản xuất phần mềm ở Việt Nam, có nêu danh một số công ty phần mềm để đưa vào Vibrand Thương Hiệu Việt, nhưng lại không quan tâm đến tình trạng sản phẩm đó như thế nào sau khi ra đời.

Cần phải lập chỉ số tử vong chu sinh cho cánh phần mềm như bên y tế vậy.

BS PHAN XUÂN TRUNG.

Bàng môn tả đạo

Ngày 16/3/2011 Sở Thông Tin Truyền Thông TP Hồ Chí Minh trao giải thưởng CNTT, trong đó giải thưởng Phần Mềm Tiêu Biểu trao cho phần mềm Quản Lý Tổng Thể Bệnh Viện của Công ty CP Hệ thống thông tin FPT.

Dân trong nghề sửng sốt về chuyện này và sau đó cười ngất nhận ra rằng đó là công việc của dân "bàng môn tả đạo".

Không thể tưởng tượng được phần mềm QLBV này lại được chấm giải vì những bằng chứng cho thấy đây là phần mềm dỏm:
- Bệnh viện tim Tâm Đức sử dụng phần mềm của FPT từ hơn 3 năm qua, nhưng không chạy được số liệu bảo hiểm y tế.
- Phòng khám đa khoa Liên Tâm, quận 8 dùng phần mềm của FPT 2 năm, cũng không chạy được số liệu bảo hiểm y tế.
Cả hai đơn vị này đã mời cty Hoàng Trung đến lắp phần mềm BHYT riêng.
- BV Ung Bướu chạy phần mềm của FPT nhưng không giải quyết được vấn đề xếp hàng của bệnh nhân, gây nên tình trạng cò bệnh viện lộng hành, đăng trên báo Tuổi Trẻ.
- Bệnh viện 115 đã thẳng thừng thanh lý hợp đồng với FPT vì sau 2 năm triển khai mà không hoạt động được.
Xét về tính năng, phần mềm của FPT thiếu hẳn các tính năng quan trọng:
- Không kết nối được máy xét nghiệm. Khách hàng phải mua thêm phần mềm của cty khác để lắp ráp.
- Không có bệnh án điện tử online.
- Không có hệ thống nội trú.

Ngoài ra các tính năng kiểm tra tương tác thuốc, chống chỉ định thai phụ, trẻ em... hoàn toàn không có. Điều này thể hiện tính không chuyên nghiệp về chuyên môn quản lý bệnh viện của FPT.

Thế nhưng giải thưởng đã được trao!

Điều đó chứng tỏ Ban Tổ Chức cũng thuộc hàng bàng môn tả đạo. Ban tổ chức không am hiểu tí gì về quản lý bệnh viện, những nội dung nào cần có trong phần mềm. Họ chỉ quan tâm đến số lượng khách hàng, doanh thu do bán phần mềm. Đành rằng đó là các tiêu chí đáng quan tâm, nhưng đáng quan tâm hơn nữa là sau khi bán hàng xong, khách hàng có sử dụng được phần mềm hay không, ý kiến của người dùng như thế nào.

Việc trao giải kiểu này sẽ dẫn đến hậu quả lớn, đó là các bệnh viện tin vào giá trị của giải thưởng để quyết định mua phần mềm này và rồi sẽ tiếp tục xảy ra các Tâm Đức, Liên Tâm, 115 khác nữa.

BS PHAN XUÂN TRUNG







Lỗi "ổ gà"

Chiếc xe Mercedes lướt trên mặt đường trơn tru.
Bỗng xe dằn xóc và lại dằn xóc.
Rồi xe lọt vào một cái ổ trâu, ngừng chạy!

Phần mềm đang chạy trơn tru cũng có thể cà giựt và ngưng hoạt động vì máy chủ và software cho platform quá dỏm.

Có thể liệt kê một số những ổ gà như sau:

- Máy chủ không đủ công suất khi gia tăng hoạt động.
- Máy chủ không đáp ứng khi dữ liệu ngày càng tăng.
- Máy chủ lắp ráp không đồng bộ.
- Máy chủ dùng phần mềm bẻ khóa.
- Máy chủ 64 bit nhưng dùng phần mềm 32 bit.
- Cài đặt phần mềm sai quy cách.
- Cài đặt phần mềm dư thừa làm tốn tài nguyên.
- Đặt IP nội bộ trùng lắp với IP internet.
- Lắp mạng sai quy cách, không đúng phương pháp.
- Dây mạng không đủ chuẩn.
- Thiết bị mạng như Switch, Hub không đủ chuẩn.

Vậy, để cho hệ thống phần mềm hoạt động tốt thì hệ thống mạng, máy chủ, thiết bị phải được thiết lập đúng chuẩn, đủ quy cách. Tốt nhất nên thuê ngay nhà cung cấp máy chủ thiết lập hệ thống và bảo hành dài hạn. Bệnh viện không nên "tự tay làm lấy" hệ thống mạng. Tính không chuyên nghiệp có thể dẫn đến tình trạng sụp ổ gà, rất khó chịu.

BS PHAN XUÂN TRUNG


Điện toán đám mây - khuynh hướng chính trong truyền tin y tế tại hội nghị HIMSS 2011

Health data exchange, cloud computing among key HIMSS trends noticed by observers

Read more: Health data exchange, cloud computing among key HIMSS trends noticed by observers - FierceHealthIT http://www.fiercehealthit.com/story/health-data-exchange-cloud-computing-among-key-himss-trends-noticed-observe/2011-02-28#ixzz1GQtnSj4s
Subscribe: http://www.fiercehealthit.com/signup?sourceform=Viral-Tynt-FierceHealthIT-FierceHealthIT

HIMSS11 in Orlando, Fla., was notable as much for its timing as for its 31,000-plus participants--a new record--and the positive energy they radiated. The show occurred just as registration for the government "meaningful use" incentives was getting off the ground, and it arrived in the midst of a veritable explosion of health IT vendors drawn by the prospect of $27 billion in federal funds. That said, here are a few of the viewpoints that the HIMSS convention stimulated among industry observers.

Read more: Health data exchange, cloud computing among key HIMSS trends noticed by observers - FierceHealthIT http://www.fiercehealthit.com/story/health-data-exchange-cloud-computing-among-key-himss-trends-noticed-observe/2011-02-28#ixzz1GQtqpaoZ
Subscribe: http://www.fiercehealthit.com/signup?sourceform=Viral-Tynt-FierceHealthIT-FierceHealthIT

http://www.fiercehealthit.com/story/health-data-exchange-cloud-computing-among-key-himss-trends-noticed-observe/2011-02-28

HL7, một tiêu chuẩn y tế đang bị tẩy chay

"To try and capture the complete medical domain (present and future) into one core model is not only foolish but also unachievable."
Tạm dịch: Việc cố gắng để gom toàn bộ lãnh vực y khoa (hiện tại và tương lai) vào trong một mô hình cốt lõi không chỉ là ngu ngốc mà còn không thể đạt được.

http://aushealthit.blogspot.com/2011/03/different-view-on-hl7-version-30-there.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+AustralianHealthInformationTechnology+%28Australian+Health+Information+Technology%29

Chính quyền Mỹ khẩn cầu IT trong cải cách y tế

Vịnh con mèo

Vịnh con mèo

(Tặng anh em lập trình viên công ty Hoàng Trung)


Tân Mão năm nay chính thị Mèo

Mèo không bắt chuột sẽ thành… heo.

Tai tinh, mắt sáng, ưa chỉ chuột (Mouse).

Sức dẻo, trí thông, thích mỗi “meo” (Mail).

Lý tưởng giúp đời hình rõ nét (Net).

Vai trò diệt hại bóng in theo (Intel).

Thân mềm (soft) uyển chuyển do bộ cốt (code).

Vuốt sắc, cành cao, thỏa sức trèo.

Phan Xuân Trung - mừng xuân Tân Mão

Ý như vạn sự

Ngày Tết người ta chúc nhau "Vạn sự như ý".

Một vị Thiền sư nói, chúc như vậy thì chẳng thể đạt được nội dung lời chúc. Bởi lẽ vạn sự vận động theo luật khách quan, làm sao có thể như ý ta muốn hết được? Mà nếu "sự" không như ý thì ắt có bất mãn, sinh buồn phiền, tiêu cực. "Sự" vận động tự nhiên, đâu hiểu được rằng đang bất như ý ta.

Vạn sự chỉ có thể như ý khi ta chấp nhận, hòa đồng, hòa nhập cùng vạn sự.

Xét về thời tiết thì xuân, hạ, thu, đông, bốn mùa thay đổi, ta thuận theo bốn mùa mà sống. Nóng thì quạt, thì tắm. Lạnh thì mặc áo ấm, sưởi bếp lò. Có nóng thì mới thấy cái khoái của mát mẻ, có lạnh thì mới thấy cái khoái của ấm cúng.

Xét về nhân sinh thì sinh, lão, bệnh, tử, bốn cái khổ tự nhiên của con người, ta thuận theo khổ mà sống. Cố gắng suy trì trong từng giai đoạn cuộc đời ở mức tối ưu là đạt.

Xét về tư duy của con người thì có câu "chín người, mười ý". Mười ý là còn ít. Chín người mà chín mươi ý mới là chuyện thường bởi lẽ kiến thức, nhận thức của con người luôn luôn thay đổi, nhất là thời đại internet ngày nay. Càng biết nhiều thì người ta càng nhiều ý, thậm chí ý nọ chống ý kia. Ngay cả ta cũng vậy. Tư duy theo luật "phủ định của phủ định" của nhà Các Mác.

Làm CNTT cũng vậy, công nghệ thay đổi từng giờ phút. Nếu bảo thủ, giữ lấy mới kiến thức cũ thì chẳng thể phát triển được. Nhà cung cấp phải nắm bắt được ý thích của khách hàng mà phục vụ chứ chẳng thể bắt khách hàng mua sản phẩm theo ý của mình (tức của nhà cung cấp).

Vị Thiền sư khuyên nên đổi câu chúc thành "Ý như vạn sự" nghĩa là hài lòng, thuận theo vạn vật. Dù vạn vật có xoay vần thế nào đi nữa ta cũng đầy hoan hỉ mà chấp nhận.

Triết lý này ứng dụng trong kinh doanh thì rất phù hợp. Từ bấy lâu nay người ta nói "khách hàng là thượng đế" hay 2 điều ghi nhớ "Điều một: khách hàng luôn luôn đúng. Điều hai: Nếu khách hàng sai thì hãy đọc lại điều một".

Thực tiễn ứng dụng CNTT y tế cũng cho thấy rõ ràng điều đó, chẳng có bệnh viện nào yêu cầu giống bệnh viện nào. Không hề có chuyện dùng phần mềm đang chạy tốt ở bệnh viện này áp cho bệnh viện khác. Nhiều khi yêu cầu phát sinh nhiều đến chóng mặt, nhưng nếu không làm theo thì kinh doanh thất bại, còn làm theo thì nội công phải thâm hậu vô cùng.

Vậy, muốn cho ý như vạn sự thì một là tự thân có sức mạnh thâm sâu, phục tùng theo vạn sự; hai là đóng vai trò của người dạo chơi, ngắm cảnh, "thử xem con tạo xoay vần đến đâu". Dù con tạo đến đâu thì cũng cứ mỉm cười hiểu rằng vạn sự xoay vần như vậy.

Xuân Tân Mão
PHAN XUÂN TRUNG

eHealth Standard

Báo cáo của Liên Minh Viễn Thông Quốc Tế về các chuẩn trong eHealth tháng 1/2011
http://www.itu.int/dms_pub/itu-t/oth/23/01/T23010000120001PDFE.pdf
Dành cho các chuyên gia nghiên cứu về CNTT y tế để thấy tình hình thế giới mới nhất về eHealth.
Mong các quan chức phụ trách CNTT của Bộ Y Tế chịu khó đọc.

Ericsson đưa giải pháp y tế điện tử vào Việt Nam


Ông Jan Wassenius, Tổng Giám Đốc Ericsson Việt Nam.

Tại triển lãm Vietnam Telecomp vừa diễn ra ở TP.HCM, Ericsson lần đầu tiên giới thiệu hệ thống kết nối thông tin trong y tế (HNIS) của hãng này tại Việt Nam.

Phóng viên ICTnews đã phỏng vấn ông Jan Wassenius, Tổng giám đốc Ericsson Việt Nam về HNIS cũng như kế hoạch triển khai hệ thống này tại Việt Nam trong thời gian tới.

Xin ông giới thiệu đôi nét về hệ thống HNIS của Ericsson?

HNIS là giải pháp tích hợp các chu trình trong chăm sóc y tế và sức khỏe, tối ưu hóa phương thức truy cập trực tuyến để đảm bảo tính cơ động, quản lý thông tin và các chu trình vận hành của các tổ chức y tế, doanh nghiệp và hệ thống cung cấp dịch vụ. Nó được xây dựng theo hướng dạng mô-đul, nền mở nhằm tích hợp dịch vụ doanh nghiệp với các thành tố ứng dụng cụ thể trong lĩnh vực y tế. Hệ thống này giúp cho các tổ chức cung cấp dịch vụ y tế và sức khỏe tối ưu hiệu quả quản lý tài chính, lập kế hoạch và chất lượng dịch vụ cung cấp.

Hệ thống này gồm các thành phần có thể hoạt động độc lập và phối hợp lại thành từng gói giải pháp tùy theo các cấp độ đầu tư và quy mô: cơ sở dữ liệu về bệnh án y tế; cơ sở dữ liệu về bệnh nhân; cơ sở dữ liệu các cơ sở y tế; các dịch vụ tích hợp cơ bản; cung cấp đơn thuốc điện tử; chỉ định tư vấn bác sỹ điện tử, đặt chỗ khám điện tử, và hệ thống báo cáo và phân tích.

Hệ thống HNIS đã được Ericsson triển khai tại Croatia phục vụ cho 10.000 đối tượng tham gia cung cấp và xử lý thông tin, chăm sóc cho 4.500 bệnh nhân và cung cấp các dịch vụ như quản lý các thông tin về bệnh nhân, quản lý các thông tin liên quan đến việc chữa bệnh (đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, hóa đơn) và hồ sơ bệnh án.

Dự án này đã được bình chọn là một trong 25 dự án tiêu biểu trong lĩnh vực CNTT đóng góp lớn vào sự phát triển bền vững hiện thực hóa vấn đề giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Chỉ tính riêng việc áp dụng việc cấp đơn thuốc và chỉ định của bác sỹ bằng phương pháp điện tử giúp giảm 15.000 tấn CO2/năm và tiết kiệm được 77 tấn giấy một năm nếu thay thế 50% đơn thuốc bằng giấy hiện tại bằng hình thức điện tử.

Ericsson sẽ đóng vai trò gì khi đưa hệ thống này triển khai tại Việt Nam?

Ericsson sẽ đóng vai trò thiết lập nên một mô hình tổng hợp gồm các đối tác với các thế mạnh của mình nhưng được gắn kết để phát huy thế mạnh đó. Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức mình có được từ các dự án đã triển khai ở các quốc gia khác trong số 175 quốc gia mà chúng tôi đang có mặt để Việt Nam có sự tham khảo và lựa chọn phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Ericsson sẽ tích cực trong việc thiết lập quan hệ và trong quá trình triển khai sẽ áp dụng cách xác định các tiêu chí đánh giá nhằm giám sát được hiệu quả của sự hợp tác giữa các bên liên quan.

Ericson cũng mong muốn được sự giúp đỡ quảng bá cho mô hình này để các đối tác cùng biết đến và thành lập những sự phối hợp hiệu quả nhất. Ericsson đã triển khai Dự án dịch vụ sức khỏe 24 (Health Service 24) với sự tham gia của 8 đối tác triển khai tại Tây Ban Nha, Hà Lan và Cộng Hòa Síp về hiệu quả của điều trị từ xa đã cho kết quả định tính: giảm số lượng ca nhập việc 50 - 60%, giảm chi phí chăm sóc sức khỏe 40%. Tiết kiệm tới 38% chi phí trực tiếp so với phương pháp chữa bệnh truyền thống.

Theo ông, việc triển khai y tế điện tử tại Việt Nam đang có những thuận lợi và khó khăn gì?

Thuận lợi chính là việc nhu cầu về y tế và chăm sóc sức khỏe là rất lớn, nhất là dân số đông như Việt Nam. Bản thân ngành y tế tới thời điểm này cũng hết sức quan tâm đến việc áp dụng CNTT, cụ thể là sự tham gia của đại diện Bộ Y tế tại Vietnam Telecomp lần này. Chúng tôi đánh giá đó là sự chung quan điểm, chung về tầm nhìn và đấy là cơ sở rất tốt để hợp tác.

Thuận lợi nữa chính là sự sẵn sàng về cơ sở hạ tầng và công nghệ để các bên tham gia có thể bắt tay vào xây dựng và triển khai mô hình hợp tác và phát triển ứng dụng trong thời gian nhanh chóng. Đây cũng là giai đoạn tốt vì nhu cầu và nhận thức về vai trò của CNTT đã tương đối phổ cập tại Việt Nam.

Là người khởi động mô hình hợp tác giữa các bên khác biệt về chuyên môn sẽ đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ để đánh giá tiến độ và hiệu quả. Và chúng tôi tin tưởng 134 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thông tin truyền thông sẽ tạo nên nền tảng cho điều này.

Dự án HNIS đã được Vietnam Telecomp triển khai bước nào ở Việt Nam?

Đây là động thái đầu tiên của chúng tôi trong việc giới thiệu hình thức dịch vụ này trong đó Ericsson vừa đóng vai trò là người tạo nên những sự biến đổi hiệu quả và đồng thời đứng ở vai trò tư vấn, gắn kết để tạo nên một tổng thể vận hành hiệu quả. Tham gia Vietnam Telecomp lần này, chúng tôi mong muốn được chia sẻ hướng đi này với các cơ quan bộ ban ngành, các nhà mạng, với giới báo chí truyền thông để có thể phổ biến hướng đi này nhằm góp phần thúc đẩy việc hình thành những sự phối hợp hiệu quả.

Cám ơn ông!

Mai Lan (Thực hiện)