My OperaĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN THỊ XÃ CAM RANH ĐƯỢC CÔNG NHẬN LÀ ĐÔ THỊ LOẠI III
Sunday, January 31, 2010 9:29:49 AM
(Theo tài liệu của Ban Tuyên giáo Thị ủy Cam Ranh ngày 14/9/2009)
---
Ngày 30/6/2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 717/2009/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa là đô thị loại III. Đây là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ và nhân dân thị xã, đánh dấu bước trưởng thành và phát triển mạnh mẽ của thị xã trong thời gian qua. Với vị thế mới, thị xã Cam Ranh quyết tâm phấn đấu thực hiện theo các tiêu chí để thị xã sớm được Chính phủ công nhận là thành phố trực thuộc tỉnh, góp phần xây dựng và phát triển hệ thống đô thị trên toàn tỉnh, tiến tới xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
I. VÀI NÉT VỀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ CON NGƯỜI CAM RANH.
Thị xã Cam Ranh là vùng đất nằm phía Nam tỉnh Khánh Hòa, phía Bắc giáp huyện Cam Lâm, phía Nam giáp huyện Thuận Bắc tỉnh Ninh Thuận, phía Đông giáp biển Đông (cách huyện đảo Trường Sa 250 hải lý), phía Tây giáp huyện Cam Lâm và huyện Bác Ái tỉnh Ninh Thuận. Sau khi chia tách địa giới hành chính thành lập huyện Cam Lâm, thị xã Cam Ranh hiện có diện tích tự nhiên 32.501,08 ha; dân số 127.547 người, với 15 đơn vị hành chính, gồm 09 phường và 06 xã.
Với địa hình được thiên nhiên ưu đãi, có vùng biển rộng lớn, bờ biển dài 25km, những bán đảo và đảo tạo nên Vịnh Cam Ranh - một trong những vịnh tự nhiên tốt nhất thế giới, có vị trí chiến lược rất quan trọng cả về kinh tế và quân sự, do nằm ở trung tâm biển Đông, trên tuyến đường hàng hải quốc tế và là cửa ngõ lưu thông của khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ ra biển. Địa bàn thị xã trải dài theo trục giao thông quan trọng Quốc lộ IA, có tuyến đường sắt Bắc - Nam, Đại lộ Nguyễn Tất Thành nối liền Nha Trang với Cảng hàng không quốc tế, Cảng Cam Ranh đang từng bước đầu tư xây dựng thành Cảng Containner đủ điều kiện tiếp đón tàu trọng tải trên 30.000 tấn ra vào... tạo nên một đô thị tương đối hoàn chỉnh về lĩnh vực giao thông.
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khảo cổ học, từ thiên niên kỷ thứ 2 trước công nguyên, trên vùng đất Cam Ranh đã có cư dân cổ sinh sống. Khi thực dân Pháp, rồi đế quốc Mỹ đến xâm lược nước ta, tình hình dân cư ở Cam Ranh có nhiều biến đổi mạnh mẽ, dân số tăng lên nhanh chóng do sự di cư của nhiều người dân ở miền Trung vào lập nghiệp. Sau ngày giải phóng, dân số Cam Ranh tiếp tục phát triển với đặc điểm là sự đa dạng, đan xen bởi nhiều tộc người như Kinh, Raglai, Hoa, Êđê... với những nét văn hóa đặc thù khác nhau. Trải qua các thời kỳ lịch sử, nhân dân Cam Ranh luôn vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, đoàn kết đấu tranh với thiên nhiên, với kẻ thù xâm lược để tồn tại và phát triển. Bằng sự lao động cần cù, sáng tạo và tinh thần bất khuất, người dân Cam Ranh đã từng bước khai phá đất đai, xây dựng, phát triển đời sống kinh tế, văn hoá - xã hội và tích cực đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước.
Đảng bộ, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể thị xã qua các thời kỳ luôn đoàn kết, thống nhất, năng động, sáng tạo, biết kế thừa và phát huy những kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị qua các thời kỳ để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Hiện nay, bộ máy chính quyền của thị xã đã được kiện toàn, sắp xếp lại; đội ngũ cán bộ, công chức hầu hết đều đạt chuẩn về lý luận chính trị và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có kinh nghiệm trong công tác quản lý và phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, chính trị và nguồn lực con người là động lực quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thị xã. Sự phát triển của Cam Ranh đã và đang đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Khánh Hòa và vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, đảm bảo an ninh quốc phòng, bảo vệ vững chắc chủ quyền huyện đảo Trường Sa, bảo vệ môi trường sinh thái trong khu vực, góp phần phát triển đồng bộ hệ thống đô thị trên toàn tỉnh. ơư
II. KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ ĐÔ THỊ THỊ XÃ CAM RANH
Đầu thế kỷ XIX, Cam Ranh hầu như vẫn là một vùng đất hoang vu, hẻo lánh, nơi triều đình lưu đày các tù phạm bị tội đến khai khẩn, làm ruộng. Cho đến cả trăm năm sau đó, dân cư vùng này vẫn còn khá thưa thớt, rãi rác vài thôn làng người Việt ở Hòa Tân, Lập Định, Thủy Triều, Ba Ngòi, Cam Linh, Bình Ba…
Mãi đến đầu thế kỷ XX, năm 1901 một người Pháp là hầu tước De Barthelemy đến lập nghiệp ở Cam Ranh. Nhìn thấy triển vọng rực rỡ của vùng này, ông ta xin cấp nhượng mấy ngàn ha đất để khai khẩn, lập nhà cửa, mở ruộng muối, khuếch trương nghề cá, lại in hình ảnh, bản đồ cửa biển Cam Ranh để quảng cáo ra nước ngoài. Tuy nhiên ý định mở mang Cam Ranh của ông đã thất bại vì không được chính quyền thuộc địa và giới tư bản mẫu quốc ủng hộ.
Tuy vậy, vùng đất Cam Ranh cũng đã có những bước phát triển nhất định để trở thành một đơn vị hành chính độc lập. Dưới thời Duy Tân (1907 -1916), chính quyền thực dân cắt một phần đất huyện Vĩnh Xương lập thành tổng Cam Ranh.
Ngày 08/6/1939, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định lập Nha Đại lý hành chính Ba Ngòi trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Dưới thời chính quyền Ngô Đình Diệm, vùng đất này trải qua nhiều lần tách, nhập, đổi tên. Tháng 7/1951 huyện Cam Lâm gọi là Nha Kiêm ký Bang tá Cam Lâm, trực thuộc Tòa Tỉnh trưởng Khánh Hòa. Đến tháng 12/1954, Nha Bang tá Cam Lâm đổi là Nha Đại diện hành chánh Cam Lâm.
Ngày 17/5/1958, theo Nghị định số 216-BNV/NĐ giải thể Nha Đại diện hành chánh Suối Dầu, xác nhập vào địa hạt Cam Lâm lập thành một quận mới gọi là quận Cam Lâm, gồm cả vùng bán đảo Cam Ranh và Vịnh Cam Ranh.
Ngày 06/4/1960, Sắc lệnh số 84-BNV tách các xã Cam Thọ, Cam Ly, hai thôn Ma Dú và Sông Cạn (xã Cam Lục), thôn Trại Láng (xã Cam Lương) và một phần đất thôn Hòa Diêm (xã Cam Lộc) thuộc quận Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa sáp nhập vào quận Du Long thuộc tỉnh Ninh Thuận.
Tháng 10/1965, Sắc lệnh số 209-NV, lấy 08 xã của quận Cam Lâm là Suối Vĩnh, Suối Hòa, Suối Hải, Cam Phúc, Cam Ranh, Cam Bình, Cam Linh, Cam Lộc, thêm núi Hòn Rồng thuộc ấp Văn Thủy Hạ (xã Cam Phú) giáp đường xe lửa xuyên việt, cùng các phần đất đã sáp nhập vào quận Du Long (tỉnh Ninh Thuận) trước đó là các thôn Hòa Diêm, Trại Láng, Ma Dú, Sông Cạn, Mỹ Thanh thành lập thị xã Cam Ranh. Quận lỵ Cam Lâm dời tới Suối Dầu.
Ngày 06/7/1966, theo Nghị định số 620 BNV/NC/NĐ đổi các xã thuộc thị xã Cam Ranh thành khu phố.
Ngày 20/02/1968 Sắc lệnh số 17-SL/NV lấy thêm xã Cam Sơn và một phần Cam Phú, Cam Thượng của quận Cam Lâm sáp nhập thành thị xã Cam Ranh.
Ngày 07/11/1970 theo Nghị định số 1048-NĐ/NV, thị xã Cam Ranh được chia tách thành 2 quận là quận Bắc (gồm các khu phố Suối Hòa, Suối Vĩnh, Suối Hải, Suối Cam) và quận Nam (gồm các khu phố Cam Phúc, Cam Bình, Cam Ranh, Cam Phú, Cam Lộc, Cam Sơn, Cam Thịnh).
Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Cam Ranh là một trong những vị trí bị quân đội Hoa Kỳ xâm chiếm đầu tiên. Từ năm 1965 - 1972, Mỹ đã xây dựng Cam Ranh thành một căn cứ quân sự được bảo vệ “bất khả xâm phạm” để làm căn cứ tiếp liệu và khí tài quân sự cho chiến tranh, đồng thời khống chế hành lang phía Tây Thái Bình Dương. Tháng 3/1967, ngụy quyền sài Gòn đã ký hiệp định bán đứt cho Mỹ vùng bán đảo và vịnh Cam Ranh trong 99 năm và Mỹ đã biến Cam Ranh thành căn cứ hải quân lớn nhất Đông Nam Á.
Trong chiến dịch Mùa Xuân 1975, ngày 02/4/1975, thành phố Nha Trang được giải phóng; ngày 03/4/1975, Sư đoàn 10 tiến vào giải phóng Cam Ranh và tổ chức tiếp quản toàn bộ khu vực Cảng. Cam Ranh trở thành một bàn đạp chiến lược, căn cứ hậu cần của ta phục vụ cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Ngày 29/10/1975, theo Quyết định của Chính phủ nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa hợp nhất thành tỉnh Phú Khánh, Cam Ranh là đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh Phú Khánh.
Ngày 10/3/1977, theo Quyết định số 49-CP của Chính phủ, nhập 2 đơn vị hành chính Cam Ranh và Khánh Sơn thành huyện Cam Ranh.
Ngày 27/6/1985, theo Quyết định số 189-HĐBT, huyện Cam Ranh lại chia tách thành 2 huyện: huyện Cam Ranh (gồm thị trấn Ba Ngòi và 16 xã có tên bắt đầu bằng chữ Cam) và huyện miền núi Khánh Sơn.
Ngày 01/7/1989, Nghị quyết kỳ họp thứ 5 Quốc hội khoá 8 nước CHXHCN Việt Nam đã quyết định chia tỉnh Phú Khánh thành 2 tỉnh mới là Phú Yên và Khánh Hòa, huyện Cam Ranh thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 07/7/2000, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 21/2000/NĐ-CP thành lập thị xã Cam Ranh và các phường thuộc thị xã.
Ngày 11/4/2007, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 65/2007/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Cam Ranh và huyện Diên Khánh để thành lập huyện Cam Lâm; điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập xã, thị trấn thuộc huyện: Cam Lâm, Trường Sa và mở rộng phường Cam Nghĩa thuộc thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa. Từ đó đến nay, thị xã Cam Ranh có 15 đơn vị hành chính (9 phường, 6 xã).
Ngày 30/6/2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 717/2009/QĐ-BXD công nhận thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa là đô thị loại III.
III. NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU CỦA CAM RANH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN LÊN ĐÔ THỊ LOẠI III.
1. Đổi mới và phát triển kinh tế:
1.1. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng, nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt và vượt kế hoạch, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực:
Với quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã, đặc biệt là trong hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Cam Ranh đã khắc phục mọi khó khăn, huy động nội lực để phát triển kinh tế - xã hội, tạo sự bứt phá mạnh mẽ, tăng trưởng vững chắc. Trong những năm qua, thị xã Cam Ranh đã thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, tăng cường nguồn vốn đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, đưa nền kinh tế đi vào phát triển ổn định cả chiều rộng lẫn chiều sâu; GDP bình quân đầu người tăng dần qua các năm. Từ năm 2001 đến nay, tăng trưởng kinh tế của thị xã bình quân hàng năm đạt trên 10%; riêng trong giai đoạn 2005 - 2008 tăng bình quân hàng năm 13,9% (Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ IX đề ra 11%).
Đến cuối năm 2008, GDP bình quân đầu người đạt 836USD, tăng gấp đôi so với năm 2005.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo đúng định hướng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông, lâm, ngư nghiệp. Tập trung chuyển đổi nhanh theo hướng tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế chung. Năm 2005 tỷ trọng ngành công nghiệp chiếm 39,9%, thương mại - dịch vụ chiếm 22,5%, nông nghiệp chiếm 37,6%, đến năm 2008 tỷ trọng tương ứng là: 57,2%; 21,4%; 21,4%.
1.2. Tình hình phát triển một số ngành chủ yếu:
- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp: Ngành công nghiệp bước đầu khai thác được tiềm năng, thế mạnh của thị xã và trở thành ngành kinh tế đóng vai trò chủ lực thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng, thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư sản xuất công nghiệp có quy mô lớn, nhất là ngành đóng mới sửa chữa tàu thuyền, sản xuất vật liệu xây dựng, mộc dân dụng…Các ngành nghề chế biến nông sản, thực phẩm, mộc, dăm gỗ, thủ công mỹ nghệ... nhất là chế biến thủy sản xuất khẩu phát triển đa dạng. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 22%; hiện chiếm 6,53% tổng giá trị sản lượng công nghiệp toàn tỉnh. Tính đến 31/12/2008, thị xã có 1.093 cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, với 9.950 lao động; trong đó doanh nghiệp Nhà nước là 02 cơ sở với 1.069 lao động, 52 doanh nghiệp với 5.764 lao động, 1.039 cá thể với 3.117 lao động. Đặc biệt, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có 01 cơ sở với 403 lao động và có khả năng phát triển mở rộng trong những năm đến.
- Thương mại, dịch vụ: Là ngành kinh tế đóng vai trò quan trọng tạo động lực phát triển đô thị, thị xã đã tập trung phát triển và mở rộng các ngành dịch vụ như bưu chính viễn thông, tài chính ngân hàng, cảng biển, hàng không, du lịch, dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Mạng lưới thương mại dịch vụ được xây dựng phát triển, giá trị sản xuất thương mại, dịch vụ tăng bình quân hàng năm 12,5%. Đến nay, thị xã đã có 7.409 cơ sở kinh doanh, trong đó có 263 doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH ngoài Nhà nước; 15 chợ, trong đó có 01 chợ chính với khoảng 500 hộ kinh doanh, với tổng mức bán lẻ hàng hóa xã hội năm 2008 đạt 1.110 tỷ đồng tăng 1,36 lần so với năm 2005, chiếm 4,5% tổng giá trị thương mại, dịch vụ trên toàn tỉnh Khánh Hòa. Hiện nay thị xã có 10 cơ sở kinh doanh lưu trú với 100 phòng - 150 giường, thu hút được 60 lao động trực tiếp. Số lượt khách đến Cam Ranh ngày càng tăng; năm 2008 có 1.400 lượt khách, tăng 120% so với năm 2007 và bằng 140 lần số lượng khách năm 2005.
- Sản xuất nông, lâm, thủy sản: tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hàng hóa, đa dạng hóa ngành nghề, từng bước nâng cao giá trị ngành dịch vụ, kinh tế nông thôn. Khuyến khích đầu tư các phương tiện khai thác đánh bắt xa bờ, tăng giá trị sản lượng đánh bắt hải sản. Nuôi trồng thủy sản được quy hoạch và đa dạng hóa các đối tượng nuôi, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tạo được hàng hóa phục vụ cho nhu cầu phát triển đô thị, đồng thời cải thiện môi trường và làm phong phú cảnh quan đô thị.
- Thu ngân sách: hàng năm đều vượt kế hoạch, tổng thu ngân sách năm 2008 trên địa bàn 68,762 tỷ đồng, tăng 1,8 lần so với năm 2005. Kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn đạt 30 triệu USD, tăng 17,2% so với năm 2007, trong đó 80% là hàng thủy sản.
1.3. Xây dựng - phát triển kết cấu hạ tầng:
- Trong những năm qua, qui mô thị xã không ngừng mở rộng, tốc độ phát triển đều qua các năm; vốn đầu tư phát triển xã hội trong hai năm 2006 và 2007 đạt 1.662,5 tỷ đồng; cơ cấu vốn đa dạng, huy động được nhiều thành phần kinh tế tham gia, đáp ứng yêu cầu mở rộng và nâng cao năng lực sản xuất của các ngành kinh tế, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế xã hội. Cải tạo nâng cấp đô thị được chủ động, đã làm thay đổi rất tích cực bộ mặt kiến trúc cảnh quan đô thị.
- Quy mô đất xây dựng đô thị năm 2008 là 1.122,62 ha, dân số thường trú nội thị là 93.880 người; đạt bình quân 120,1m2/người. Tốc độ cải tạo phát triển nhà ở trong khu nội thị được đẩy nhanh, ước tính mỗi năm tăng trên 8,6 vạn m2, tính đến năm 2008 diện tích sàn nhà ở 1.184.040m2, bình quân diện tích sàn nhà ở là 12,6m2/người, chất lượng và điều kiện nơi ở của nhân dân được cải thiện đáng kể trong các khu dân cư đã hình thành trước đây cũng như các khu dân cư xây dựng mới.
Hạ tầng xã hội được quan tâm đầu tư xây dựng từng bước, đáp ứng yêu cầu nâng cao đời sống nhân dân và góp phần thúc đẩy văn hóa, dịch vụ, du lịch phát triển. Hạ tầng kỹ thuật được đặc biệt chú trọng và tập trung đầu tư xây dựng nhằm nâng cấp phát triển hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước và rác thải, hệ thống cấp điện, bưu chính viễn thông và công viên cây xanh.
- Về giao thông, xây dựng được hệ thống giao thông phát triển khá toàn diện gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển có tác động tích cực cho việc giao lưu phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội.
+ Đường hàng không: Sân bay Cam Ranh được từng bước nâng cấp để trở thành Cảng hàng không quốc tế vào cuối năm 2009, rất thuận tiện cho việc đi lại của nhân dân và du khách quốc tế.
+ Đường thủy: Cảng Cam Ranh được đầu tư xây dựng, sản lượng hàng hóa thông qua cảng cuối năm 2008 là 1.350.000 tấn, mức tăng trưởng hàng hóa bình quân là 12%/năm. Ngoài ra, có 03 tuyến vận tải hành khách đường thủy gồm: tuyến Đá Bạc - Bình Ba, Đá Bạc - Bình Hưng, Đá Bạc - Bình Lập, có chiều dài tổng cộng là 61km.
+ Đường bộ: Đến nay, thị xã có trên 82 tuyến đường, trong đó: 78 tuyến đường do thị xã quản lý với tổng chiều dài là 131,5km (đường chính nội thị là 57 km). Hiện nay, đang triển khai các dự án như: đường Hoàng Văn Thụ, đường Lê Duẩn, đường Nguyễn Lương Bằng, đường Nguyễn Văn Cừ, đường Lê Lợi.
+ Đường sắt: thị xã có 25km đường sắt Bắc - Nam đi qua. Hiện nay, đang chuẩn bị đầu tư phục hồi tuyến đường sắt nối Cảng Cam Ranh, khôi phục nâng cấp ga Đồng Lát phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa.
- Về cấp nước, đã nâng cấp được công suất Nhà máy nước Cam Ranh, cung cấp cho thị xã là 8.000m3/ngày - đêm; dự kiến đến 2010 đạt 12.000m3/ngày - đêm. Hiện nay, với 91,7km đường ống thì lượng nước sử dụng bình quân đạt 80 lít/người/ngày - đêm, với 72% dân số được cấp nước. Dự kiến đến năm 2010 sẽ nâng lên 100lít/người/ngày - đêm và 90% dân số được cấp nước.
- Về thoát nước, thị xã có 42,8km đường phố chính có hệ thống thoát nước với tổng chiều dài các tuyến cống và kênh thoát nước là 51,3km. Hiện tại thị xã đang triển khai thực hiện xây dựng dự án thoát nước từ nguồn vốn hỗ trợ ADB và vốn đối ứng của tỉnh với tổng vốn đầu tư 8,3 triệu USD. Dự kiến sau khi hoàn thành, sẽ đảm bảo thu gom và xử lý 90% lượng nước thải.
- Về cấp điện và chiếu sáng đô thị, đã cải tạo, nâng cấp mở rộng các tuyến điện cao thế và hạ thế, để nâng sản lượng điện tiêu thụ cho khu vực nội thị. Sản lượng điện thương phẩm bình quân của khu vực nội thị năm 2008 là 68.060.097KWh đạt bình quân đầu người 680,6KWh/người/năm. Tuy nhiên, hầu hết vẫn là mạng đường dây nổi, chưa được ngầm hóa để đảm bảo an toàn, mỹ quan đô thị.
Lưới điện chiếu sáng đô thị hiện mới được xây dựng trên hầu hết các trục chính của đô thị. Tổng chiều dài các tuyến đã được chiếu sáng là 52km, chiếm 91,3% tổng chiều dài các tuyến đường.
- Về hệ thống công viên cây xanh, đất cây xanh trong đô thị có tổng diện tích là 111,65ha - bình quân đạt 11,9m2/người - đạt tiêu chuẩn quy định (10m2/người). Ngoài ra, Cam Ranh còn có 35,8 ha đất cây xanh sinh thái núi và mặt nước tự nhiên trong đô thị; 2.446,19 ha đất nông nghiệp kề cận nội thị, góp phần quan trọng cải thiện môi trường sinh thái.
- Về thông tin bưu điện viễn thông, đã phát triển mở rộng mạng điện thoại di động và cố định, nâng số máy điện thoại cố định lên 18.725 máy và 2.887 số máy điện thoại di động (trả trước và trả sau) đảm bảo phục vụ đầy đủ nhu cầu thông tin của thị xã.
Việc xây dựng cơ sở hạ tầng của thị xã đã góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, kinh doanh; góp phần ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy đô thị phát triển theo đúng qui hoạch được duyệt, làm cho bộ mặt đô thị được cải thiện khang trang, sạch đẹp hơn và trật tự đô thị có nhiều chuyển biến tích cực.
2. Văn hóa - xã hội có tiến bộ, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện.
2.1. Về giáo dục đào tạo:
Toàn thị xã hiện có: 186 lớp mẫu giáo, mầm non và nhà trẻ với 4.967 học sinh, trung bình có 38 học sinh/1.000 dân; có 34 trường phổ thông (20 trường tiểu học, 11 trường trung học cơ sở, 03 trường trung học phổ thông) gồm 782 lớp học với tổng số 26.015 học sinh (trong đó: tiểu học 10.790 học sinh - trung bình có 83 học sinh/1.000 dân, trung học cơ sở 9.676 học sinh - trung bình có 74 học sinh/1.000 dân, trung học phổ thông 5.549 học sinh - trung bình có 42,5 học sinh/1.000 dân). Trung tâm giáo dục thường xuyên có 1 trường với 17 lớp học, 605 học sinh và 9 giáo viên.
Tập trung đầu tư nâng cấp hệ thống trường học theo hướng chuẩn hóa, có 05 trường tiểu học, 02 trường THCS và 02 trường mẫu giáo đạt chuẩn quốc gia; thành lập và đưa vào hoạt động 13 trung tâm học tập cộng đồng; duy trì 15/15 xã, phường đạt chuẩn quốc gia về chống mù chữ, PCTH; 14/15 xã, phường đạt chuẩn quốc gia về phồ cập THCS.
2.2. Về y tế:
Trung tâm Y tế Cam Ranh có quy mô 220 giường bệnh, đội ngũ y, bác sĩ 65 người, điều dưỡng trung cấp 51 người. Hiện tại, đang đầu tư xây dựng nâng cấp phát triển thành Bệnh viện Đa khoa khu vực. Mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục được đầu tư, đến nay có 11/15 Trạm Y tế xã, phường đã được xây dựng kiên cố theo mô hình chuẩn quốc gia và có bác sĩ; các chương trình y tế quốc gia được triển khai thực hiện có hiệu quả, góp phần tích cực trong việc phòng, chống các dịch bệnh nguy hiểm.
2.3. Về thể dục thể thao:
Phong trào TDTT quần chúng và công tác xã hội hóa TDTT có nhiều tiến bộ. Cơ sở vật chất phục vụ được quan tâm đầu tư, gồm: Nhà luyện tập, thi đấu có diện tích 800m2 với sức chứa 200 chỗ ngồi, 01 sân vận động với diện tích 10.000m2 sức chứa 6.000 chỗ ngồi. Ngoài ra trên địa bàn thị xã còn có 38 cơ sở tập luyện TDTT do xã, phường quản lý và 17 cơ sở do các cơ quan đơn vị đóng trên địa bàn thị xã quản lý. Tổng diện tích đất các công trình TDTT khu vực nội thị là 12,34 ha.
2.4 . Công tác chính sách xã hội, xóa đói giảm nghèo:
Quan tâm thực hiện tốt Pháp lệnh ưu đãi người có công, đến nay 100% gia đình chính sách có mức sống trung bình trở lên. Hơn hai năm qua, đã đào tạo nghề cho 6.335 lao động, nâng tỷ lệ đào tạo nghề từ 26% năm 2005 lên 31% năm 2007. Thực hiện lồng ghép các chương trình kinh tế - xã hội, huy động nhiều nguồn lực để thực hiện giảm nghèo, năm 2007 có 875 hộ nghèo đến năm 2008 chỉ còn 389 hộ nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2008 giảm chỉ còn 1,41% so với chuẩn quốc gia (năm 2007 có 3.166 hộ nghèo, năm 2008 còn 1.722 hộ, còn 6,24% so với chuẩn của tỉnh).
2.5. Công tác văn hóa, thông tin tuyên truyền:
Mạng lưới truyền thanh - tiếp hình được tăng cường thêm cơ sở vật chất kỹ thuật, 90% khu dân cư được phủ sóng phát thanh và truyền hình các cấp, đáp ứng đời sống tinh thần cho nhân dân; đồng thời tập trung tuyên truyền đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, động viên, phản ảnh kịp thời những nhân tố tích cực và đấu tranh chống tiêu cực; tuyên truyền vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh, lịch sự. Hệ thống Bưu điện văn hóa xã phát triển đến địa bàn dân cư đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin liên lạc của nhân dân. Các thiết chế văn hóa như: thư viện, bảo tàng, các nhà văn hóa thiếu nhi đã và đang được đầu tư xây dựng nâng cấp. Các lễ hội văn hóa truyền thống được thường xuyên bảo tồn, phát triển và không ngừng mở rộng giao lưu trong tỉnh.
2.6. Về quốc phòng an ninh:
Quốc phòng - an ninh trên địa bàn thị xã được tăng cường và củng cố, thường xuyên duy trì các hoạt động giáo dục quốc phòng toàn dân, nâng cao nhận thức, đề cao cảnh giác, làm thất bại mọi âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Tích cực xây dựng nền quốc phòng và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc; thực hiện tốt các chính sách hậu phương quân đội, huấn luyện dân quân tự vệ, công tác tuyển quân hàng năm luôn đạt 100% chỉ tiêu trên giao. Thực hiện tốt các nghị quyết của Ban Thường vụ Thị ủy về lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng và bảo đảm an ninh trật tự địa phương hàng năm. Tổ chức diễn tập vận hành theo cơ chế 02 và 28 của Bộ Chính trị đạt yêu cầu đề ra.
Hoạt động của các ngành Công an, Tư pháp, Thanh tra, Kiểm sát, Tòa án có nhiều tiến bộ, phối kết hợp chặt chẽ, đồng bộ và thống nhất trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý tội phạm. Trật tự trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội được đảm bảo, góp phần giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.
IV. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ TẦM QUAN TRỌNG, Ý NGHĨA CỦA VIỆC CAM RANH ĐƯỢC CÔNG NHẬN ĐÔ THỊ LOẠI III.
1. Tầm quan trọng của việc phát triển thị xã Cam Ranh lên đô thị loại III.
Với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên phong phú, có cảnh quan thiên nhiên đẹp, thị xã Cam Ranh có nhiều thuận lợi để phát triển trở thành trung tâm kinh tế - thương mại, nơi phòng thủ chiến lược của tỉnh Khánh Hòa và của cả nước, góp phần trực tiếp bảo vệ chủ quyền quốc gia huyện đảo Trường Sa. Vịnh Cam Ranh nằm gần đường hàng hải quốc tế, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong chiến lược biển quốc gia, cả về kinh tế và quân sự. Với lợi thế địa bàn trải dài trên trục giao thông quan trọng của cả nước theo hướng Bắc - Nam bao gồm: Quốc lộ IA, tuyến đường sắt Bắc - Nam, đường hàng không, đường biển; trong tương lai, khi Cảng Cam Ranh được nâng cấp thành Cảng thương mại tổng hợp, là cửa ngõ lưu thông của khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ ra biển và Sân bay Cam Ranh được nâng cấp và mở rộng thành Sân bay quốc tế, thị xã Cam Ranh sẽ thực sự trở thành một đầu mối giao thông quan trọng của quốc gia và quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho thị xã khai thác tiềm lực, phát triển quan hệ giao lưu kinh tế - văn hóa với các địa phương trên cả nước, các nước trong khu vực và quốc tế. Vì vậy, vai trò và phạm vi ảnh hưởng diện rộng của thị xã sẽ tiếp tục được nâng lên so với hiện nay.
Nghị quyết số 25-NQ/TU, ngày 31/10/2008 của Tỉnh ủy về đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội khu vực vịnh Cam Ranh đến năm 2010 và định hướng 2015 xác định: thị xã Cam Ranh là đô thị động lực phát triển kinh tế, văn hóa phía Nam tỉnh Khánh Hòa, có ảnh hưởng đến vùng duyên hải Nam Trung Bộ, mà trực tiếp là Bắc Ninh Thuận và Đông Lâm Đồng; là một trong những trung tâm công nghiệp, du lịch có ý nghĩa đối với tỉnh và khu vực lân cận của các tỉnh khác; có vị trí quan trọng về quốc phòng - an ninh của quốc gia.
Thị xã Cam Ranh là địa bàn hội tụ đậm nét các yếu tố nền tảng cho một trung tâm du lịch biển, bao gồm: có đô thị phát triển; có môi trường khá trong sạch; mật độ dân số không quá cao, con người hiền hòa, mến khách, đủ để tạo cảm giác thanh tịnh; kết hợp với các giá trị về cảnh quan thiên nhiên phong phú của biển - bãi biển - vịnh - đảo và những mũi núi nhô ra biển… Vịnh Cam Ranh được đánh giá là một trong những vịnh tự nhiên nổi tiếng của thế giới có đủ 3 yếu tố cơ bản: chiều rộng, độ sâu và được che chắn tốt, lại nằm trong vùng ít chịu ảnh hưởng của bão. Các khu du lịch sinh thái Trà Long - Ba Ngòi, quần thể du lịch biển ở Cam Lập, cùng với cơ sở hạ tầng như sân bay, cảng biển và giao thông đường bộ thuận lợi, tạo ra sức hút mạnh mẽ với khách du lịch trong nước và quốc tế.
Từ vị trí, phạm vi ảnh hưởng trên, thị xã Cam Ranh có tác động mạnh đến phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và huyện đảo Trường Sa của Tổ quốc. Đây là những yếu tố quan trọng để thị xã Cam Ranh có điều kiện phát triển xứng tầm là đô thị loại III.
2. Ý nghĩa của việc Cam Ranh lên đô thị loại III đối với phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân địa phương:
2.1 Thị xã Cam Ranh được công nhận đô thị loại III là kết quả của quá trình phát triển.
Thực hiện Quyết định số 101/2003/QĐ-TTg, ngày 20/5/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án quy hoạch tổng thể phát triển khu vực vịnh Cam Ranh thời kỳ đến năm 2010; Quyết định số 251/2006/QĐ-TTg, ngày 31/10/2006 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh đến năm 2020; Quyết định số 1086/2008/QĐ-TTg, ngày 12/7/2008 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng duyên hải Nam Trung bộ đến năm 2025. Để khu vực vịnh Cam Ranh (gồm thị xã Cam Ranh và huyện Cam Lâm) sớm phát huy vai trò là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Nam Trung bộ, ngày 31/10/2008, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TU về đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội khu vực vịnh Cam Ranh đến năm 2010 và định hướng 2015, trong đó xác định rõ mục tiêu: “Nâng cấp một số cơ sở hạ tầng thiết yếu của thị xã Cam Ranh để từ năm 2010 đến 2013, thị xã đủ điều kiện trở thành đô thị loại III”. Vì vậy, thị xã Cam Ranh được công nhận đô thị loại III là kết quả của quá trình phấn đấu thực hiện các nghị quyết, quyết định của cấp trên. Với vị thế mới, thị xã Cam Ranh sẽ góp phần xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống đô thị của tỉnh và vùng theo quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam, tiến tới xây dựng tỉnh Khánh Hòa thành thành phố trực thuộc Trung ương; đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Nam Trung bộ.
2.2 Tầm vóc và diện mạo đô thị của thị xã được mở rộng và đầu tư nâng cấp về mọi mặt theo tiêu chí cao hơn:
Với mục tiêu sớm trở thành thành phố trực thuộc tỉnh, tranh thủ nguồn vốn của tỉnh và Trung ương, việc đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của thị xã sẽ tăng cao và đồng bộ theo hướng xây dựng một đô thị trẻ, văn minh, hiện đại. Cơ sở hạ tầng càng cải thiện sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư, tạo điều kiện thu hút các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước để phát triển các dự án sản xuất công nghiệp, du lịch, dịch vụ…thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo đúng định hướng.
2.3 Ý nghĩa to lớn về mặt xã hội:
Người dân sẽ được thụ hưởng những kết quả từ bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại, đầy đủ tiện nghi hơn với nhiều cơ sở giáo dục - đào tạo, trường dạy nghề, trung tâm y tế, thể dục - thể thao, văn hoá - văn nghệ… người dân sẽ được học tập, nâng cao dân trí, được chăm sóc sức khoẻ, vui chơi giải trí tốt hơn ngay tại địa phương. Nhiều dự án công trình, nhà máy được đầu tư trên địa bàn sẽ tạo thêm nhiều việc làm mới, tạo thêm thu nhập, góp phần giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Về phân cấp quản lý, là đô thị loại III trực thuộc tỉnh, nên ngoài chế độ, chính sách đầu tư phát triển của tỉnh, Cam Ranh còn được sự quan tâm đầu tư cao hơn của Trung ương để tương xứng với vị thế mới. Với việc phân cấp quản lý đô thị loại III, mức độ tự quản và giải quyết các vấn đề về quản lý đô thị sẽ cao hơn, tạo điều kiện phát huy mạnh mẽ tính năng động, sáng tạo trong công tác quản lý, điều hành của bộ máy chính quyền đô thị.
2.4 Những thách thức đặt ra khi Cam Ranh được công nhân đô thị loại III:
- Vấn đề năng lực chuyên sâu về quản lý đô thị, quản lý tài nguyên - môi trường, tác phong thực thi công việc của một bộ phận cán bộ, công chức từ thị xã đến xã, phường chưa tương xứng.
- Do nhu cầu xây dựng phát triển đô thị, cảnh quan môi trường có nguy cơ bị phá vỡ, tình trạng ô nhiễm môi trường có chiều hướng gia tăng, nếu không chú trọng thực hiện nghiêm công tác quản lý quy hoạch đô thị.
- Công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách liên quan đến công tác giải tỏa, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để thi công các dự án, công trình trên địa bàn, giải quyết các khiếu kiện của nhân dân liên quan đến các vấn đề trên… nếu không tạo được sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và sự đồng thuận cao trong xã hội sẽ gây nhiều khó khăn trong quá trình đô thị hóa.
- Đầu tư kết cấu hạ tầng cần thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trãi, lãng phí mới tạo được sự phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển của đô thị trẻ, văn minh, hiện đại.
V. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ CAM RANH TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ ĐẾN NĂM 2020.
1. Phương hướng và mục tiêu phát triển Cam Ranh đến năm 2010:
“Tập trung khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của thị xã, huy động tối đa các nguồn lực cho đầu tư phát triển, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững. Tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông nghiệp. Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; giải quyết tốt các vấn đề xã hội bức xúc; tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường sinh thái; giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị từ thị xã đến cơ sở vững mạnh toàn diện”, hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế - xã hội Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ IX nhiệm kỳ 2005 - 2010 đề ra, cụ thể:
- Phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm: 12,5 - 13%; GDP bình quân đầu người đến năm 2010 đạt 850 USD.
- Tổng thu ngân sách đến năm 2010 bằng 2,5 lần so năm 2005.
- Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 21%.
- Giá trị ngành thương mại, dịch vụ tăng bình quân hàng năm trên 14%.
- Đến 2010 có 50% số trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia; 100% giáo viên tiểu học đạt chuẩn đào tạo; 100% trẻ em 5 tuổi được đi học mẫu giáo trước khi vào lớp 1; 100% xã, phường có trung tâm học tập cộng đồng; thị xã đạt chuẩn phổ cập bậc trung học.
- 100% Trạm Y tế xã, phường được xây dựng kiên cố theo mô hình chuẩn quốc gia và có bác sỹ.
- Giảm tỷ suất sinh hàng năm 0,4%o; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em còn 14,5%; tỷ lệ sinh con thứ 3 còn 11% (giảm 1,0 - 1,5%/năm).
- Tỷ lệ dân số đô thị đạt 60%.
- Tỷ lệ lao động được đào tạo nghề đến 2010 đạt trên 35%.
- Tỷ lệ hộ nghèo đến 2010 còn dưới 3% (theo chuẩn cũ).
- Đến 2010 có 80% hộ dân được sử dụng nước sạch.
2. Một số biện pháp tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và phát triển Cam Ranh đến năm 2020:
2.1 Quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển đô thị đến năm 2020.
- Hoàn thành Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thị xã Cam Ranh đến năm 2020; điều chỉnh bổ sung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến năm 2010; quy hoạch chung xây dựng đô thị; quy hoạch chi tiết xây dựng các khu dân cư; quy hoạch phát triển điện lực thị xã; quy hoạch chi tiết xây dựng các khu du lịch.
- Xác định chiến lược phát triển không gian đô thị là một đô thị năng động, sầm uất bên vịnh Cam Ranh với trọng tâm là công nghiệp, dịch vụ cảng biển quốc tế, dịch vụ cảng hàng không quốc tế, dịch vụ thương mại và dịch vụ du lịch:
+ Khai thác không gian cảnh quan ven đầm, tổ chức các khu trung tâm đô thị mới ven vịnh nhằm thực sự tạo được hình ảnh của một đô thị ven vịnh với các không gian quảng trường, đường dạo, các công trình thương mại, dịch vụ, khách sạn, khu ở mật độ cao. Khai thác tối đa hướng mở ra vịnh thông qua các tuyến đường và trục đô thị theo hướng Đông - Tây.
+ Chú trọng cải tạo, nâng cấp các khu đô thị hiện hữu, tạo không gian quảng trường công cộng, tăng thêm sân chơi cây xanh trong các khu dân cư, đồng thời tạo không gian giao lưu công cộng.
+ Tổ chức các khu công nghiệp sản xuất tập trung (khu công nghiệp Nam và Bắc Cam Ranh), đồng thời khuyến khích phát triển các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp sạch, có quy mô vừa và nhỏ xen lẫn trong khu dân cư, tạo nội lực phát triển đô thị.
- Kêu gọi đầu tư và thực hiện các dự án chiến lược phát triển đô thị, đặc biệt là các dự án gắn với hoạt động dịch vụ, du lịch và công nghiệp như đã nêu trên.
- Đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị thiết yếu để phấn đấu đến năm 2010 đủ điều kiện trở thành thành phố trực thuộc tỉnh:
+ Đầu tư nâng cấp và xây dựng mới 15 tuyến đường theo quy hoạch đã được phê duyệt với tổng kinh phí 460,7 tỷ (chủ yếu là vốn từ ngân sách và huy động các thành kinh tế), từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị, tạo vẽ mỹ quan, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Bắc, Nam nội thị. Đầu tư phát triển Cảng Cam Ranh thành Cảng Tổng hợp - Container phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa trong khu vực Nam Trung bộ.
+ Triển khai xây dựng 06 khu dân cư mới với tổng kinh phí 540 tỷ đồng đã được phê duyệt: khu dân cư đường Nguyễn Văn Cừ; khu dân cư chất lượng cao, kiến trúc hiện đại Cam Phú; khu dân cư ven biển Cam Linh, Cam Thuận, Cam Phú; khu dân cư cho Vùng 4 Hải quân Cam Nghĩa; khu dân cư Dốc Sạn, Trà Long phường Ba Ngòi và khu dân cư cho người có thu nhập thấp.
+ Tiếp tục triển khai giai đoạn I dự án vệ sinh môi trường thị xã bằng vốn vay của Ngân hàng Châu Á và vốn đối ứng của tỉnh là 8,3 triệu USD, lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và lập dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng các khu vực tập trung đông dân cư nhưng không nằm trong phạm vi phục vụ của dự án này, phấn đấu đến năm 2015 nâng tỷ lệ nước thải được thu gom xử lý đạt 90%.
- Nâng cao năng lực quản lý xây dựng và phát triển đô thị, tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn, cập nhật các thông tin liên quan đến vấn đề quản lý quy hoạch, thực hiện phát triển đô thị theo quy hoạch cho các cán bộ có liên quan công tác quản lý quy hoạch xây dựng thuộc UBND thị xã và các xã, phường.
- Tổ chức các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về quy hoạch và thực hiện quy hoạch, cung cấp đầy đủ các thông tin quy hoạch để người dân có thể tận dụng các cơ hội phát triển mới mà quy hoạch có thể đem lại. Bước đầu xã hội hóa thực hiện quy hoạch thông qua các dự án đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi công cộng, các dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng trong khu dân cư.
2.2 Phát triển kinh tế - tạo động lực phát triển đô thị:
* Về công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp:
Xác định công nghiệp là ngành kinh tế chủ lực và động lực cho sự phát triển của nền kinh tế thị xã, đảm bảo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông, lâm ngư nghiệp. Trước mắt, tập trung mở rộng và đầu tư sâu công nghiệp đóng tàu và sản xuất thiết bị phụ trợ cho ngành đóng tàu; chế biến nông lâm thủy sản xuất khẩu, khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, đưa nhà máy xi măng vào sản xuất; triển khai xây dựng kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Nam và Bắc Cam Ranh để thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Đẩy mạnh tốc độ phát triển công nghiệp theo hướng công nghiệp sạch, có hàm lượng giá trị gia tăng cao, phân bố hợp lý ở các khu vực ven đô và các khu vực phát triển mới về phía Tây Nam thị xã, tận dụng lợi thế về nguồn nhân lực có tay nghề, góp phần tạo động lực và sức hút phát triển đô thị.
* Về thương mại - dịch vụ, du lịch:
Đẩy mạnh phát triển kinh tế thương mại - dịch vụ và du lịch. Đặc biệt, chú trọng phát triển các tuyến phố thương mại với không gian thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, thực sự tạo sức sống đô thị thông qua hoạt động kinh doanh thương mại - dịch vụ. Đầu tư một số cơ sở thương mại lớn như: siêu thị, trung tâm thương mại, nâng cấp chợ trung tâm thị xã, cải tạo mạng lưới chợ khu vực. Phát triển các ngành dịch vụ còn nhiều tiềm năng như tài chính, ngân hàng, cảng biển, hàng không, bưu chính viễn thông, dịch vụ vận tải, dịch vụ du lịch, dịch vụ pháp lý, dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và nông thôn.
Ưu tiên và tập trung phát triển các loại hình dịch vụ và du lịch phù hợp với chiến lược phát triển của Cam Ranh, khai thác lợi thế về vị trí địa lý và cảnh quan của thị xã. Kêu gọi đầu tư xây dựng bãi tắm Cam Phúc Nam, khu vui chơi giải trí, du lịch nghỉ dưỡng ở khu vực Trà Long - Ba Ngòi, du lịch sinh thái Hòn Rồng… Xây dựng Dự án khu du lịch cao cấp sân gold Cam Lập; phát triển các khu đô thị - dịch vụ du lịch gắn với cảnh quan vịnh Cam Ranh.
* Về nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản:
Phát triển nông, lâm, thủy sản gắn với phát triển du lịch và bảo vệ môi trường. Tập trung phát triển nông nghiệp sinh thái có giá trị kinh tế cao, phục vụ đời sống đô thị đồng thời góp phần làm tăng giá trị cảnh quan, giá trị du lịch của đô thị.
Từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ sinh học, nâng cao và mở rộng các vùng chuyên canh rau sạch, cây cảnh; hình thành khu chăn nuôi công nghiệp tập trung.
Tập trung phát triển khai thác đánh bắt xa bờ và thâm canh nuôi trồng thủy sản theo hướng quy hoạch tập trung, tận dụng thế mạnh về khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm của thị xã.
Đẩy mạnh trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng, phấn đấu đạt độ che phủ rừng 11%; kết hợp khoanh nuôi với bảo vệ tái sinh rừng để giảm tác động thiên tai, cải thiện môi trường và cảnh quan đô thị.
2.3 Tập trung giải quyết tốt các vấn đề văn hoá - xã hội, quốc phòng - an ninh:
Xúc tiến đầu tư xây dựng trường công nhân kỹ thuật, phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo nghề, kêu gọi đầu tư xây dựng trường đại học tư thục nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các nhà máy, khu công nghiệp, dịch vụ du lịch… Đầu tư nâng cấp Trung tâm Y tế, củng cố hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, đầu tư hoàn thiện thiết chế văn hoá ở cơ sở, từng bước lành mạnh hóa môi trường văn hóa, đẩy mạnh xã hội hóa công tác xóa đói giảm nghèo, xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, các vấn đề an sinh xã hội. Đẩy mạnh các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa vùng miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng an ninh. Tiếp tục xây dựng Cam Ranh thành khu vực phòng thủ cơ bản, liên hoàn, vững chắc; giữ vững tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường lành mạnh, an toàn thu hút các nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn.
2.4 Nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành của chính quyền đô thị:
Quán triệt và vận dụng sáng tạo các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch của Tỉnh ủy và UBND tỉnh sát với tình hình thực tiễn của địa phương; tập trung giải quyết kịp thời các vấn đề trọng tâm, trọng điểm mang tính đột phá trong một số lĩnh vực, tạo thế và lực cho bước phát triển mới của đô thị Cam Ranh.
Nâng cao hiệu lực quản lý của các cấp chính quyền; đẩy nhanh việc thực hiện cải cách hành chính, gắn với chế độ trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong thi hành nhiệm vụ phục vụ nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Huy động sức mạnh tổng hợp của các nguồn lực, trong đó coi trọng nội lực để đầu tư phát triển; tranh thủ nguồn vốn của tỉnh và Trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các chương trình đầu tư hạ tầng trên địa bàn thị xã; thực hiện cơ chế tài chính, cơ chế chính sách phù hợp để thu hút nguồn vốn, con người và chất xám phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đạt hiệu quả.
* * *
Sự kiện Cam Ranh được công nhận là đô thị loại III đánh dấu quá trình phát triển và trưởng thành nhanh chóng của thị xã, góp phần nâng vị thế của Cam Ranh lên tầm cao mới, cả trong nước và ngoài nước. Với tiềm năng và lợi thế vốn có, cùng với sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân toàn thị xã, tiếp tục phát huy những thành tựu kinh tế - xã hội đạt được trong những năm qua - nhất là trong gần 10 năm xây dựng và phát triển thị xã, phát huy mạnh mẽ tính năng động, sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn thử thách, đoàn kết một lòng, cùng nhau nỗ lực phấn đấu xây dựng đô thị Cam Ranh phát triển toàn diện, bền vững với tốc độ cao hơn, nhanh hơn, xứng đáng là trung tâm kinh tế, văn hoá - xã hội, là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa và khu vực Nam Trung bộ.
*
* *
---
Ngày 30/6/2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 717/2009/QĐ-BXD về việc công nhận thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa là đô thị loại III. Đây là niềm vinh dự, tự hào của Đảng bộ và nhân dân thị xã, đánh dấu bước trưởng thành và phát triển mạnh mẽ của thị xã trong thời gian qua. Với vị thế mới, thị xã Cam Ranh quyết tâm phấn đấu thực hiện theo các tiêu chí để thị xã sớm được Chính phủ công nhận là thành phố trực thuộc tỉnh, góp phần xây dựng và phát triển hệ thống đô thị trên toàn tỉnh, tiến tới xây dựng tỉnh Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.I. VÀI NÉT VỀ ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ CON NGƯỜI CAM RANH.
Thị xã Cam Ranh là vùng đất nằm phía Nam tỉnh Khánh Hòa, phía Bắc giáp huyện Cam Lâm, phía Nam giáp huyện Thuận Bắc tỉnh Ninh Thuận, phía Đông giáp biển Đông (cách huyện đảo Trường Sa 250 hải lý), phía Tây giáp huyện Cam Lâm và huyện Bác Ái tỉnh Ninh Thuận. Sau khi chia tách địa giới hành chính thành lập huyện Cam Lâm, thị xã Cam Ranh hiện có diện tích tự nhiên 32.501,08 ha; dân số 127.547 người, với 15 đơn vị hành chính, gồm 09 phường và 06 xã.
Với địa hình được thiên nhiên ưu đãi, có vùng biển rộng lớn, bờ biển dài 25km, những bán đảo và đảo tạo nên Vịnh Cam Ranh - một trong những vịnh tự nhiên tốt nhất thế giới, có vị trí chiến lược rất quan trọng cả về kinh tế và quân sự, do nằm ở trung tâm biển Đông, trên tuyến đường hàng hải quốc tế và là cửa ngõ lưu thông của khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ ra biển. Địa bàn thị xã trải dài theo trục giao thông quan trọng Quốc lộ IA, có tuyến đường sắt Bắc - Nam, Đại lộ Nguyễn Tất Thành nối liền Nha Trang với Cảng hàng không quốc tế, Cảng Cam Ranh đang từng bước đầu tư xây dựng thành Cảng Containner đủ điều kiện tiếp đón tàu trọng tải trên 30.000 tấn ra vào... tạo nên một đô thị tương đối hoàn chỉnh về lĩnh vực giao thông.
Theo kết quả nghiên cứu của các nhà khảo cổ học, từ thiên niên kỷ thứ 2 trước công nguyên, trên vùng đất Cam Ranh đã có cư dân cổ sinh sống. Khi thực dân Pháp, rồi đế quốc Mỹ đến xâm lược nước ta, tình hình dân cư ở Cam Ranh có nhiều biến đổi mạnh mẽ, dân số tăng lên nhanh chóng do sự di cư của nhiều người dân ở miền Trung vào lập nghiệp. Sau ngày giải phóng, dân số Cam Ranh tiếp tục phát triển với đặc điểm là sự đa dạng, đan xen bởi nhiều tộc người như Kinh, Raglai, Hoa, Êđê... với những nét văn hóa đặc thù khác nhau. Trải qua các thời kỳ lịch sử, nhân dân Cam Ranh luôn vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, đoàn kết đấu tranh với thiên nhiên, với kẻ thù xâm lược để tồn tại và phát triển. Bằng sự lao động cần cù, sáng tạo và tinh thần bất khuất, người dân Cam Ranh đã từng bước khai phá đất đai, xây dựng, phát triển đời sống kinh tế, văn hoá - xã hội và tích cực đấu tranh bảo vệ quê hương, đất nước.
Đảng bộ, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể thị xã qua các thời kỳ luôn đoàn kết, thống nhất, năng động, sáng tạo, biết kế thừa và phát huy những kinh nghiệm lãnh đạo, chỉ đạo điều hành phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng hệ thống chính trị qua các thời kỳ để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Hiện nay, bộ máy chính quyền của thị xã đã được kiện toàn, sắp xếp lại; đội ngũ cán bộ, công chức hầu hết đều đạt chuẩn về lý luận chính trị và trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có kinh nghiệm trong công tác quản lý và phát triển đô thị trong giai đoạn mới.
Những lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, chính trị và nguồn lực con người là động lực quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thị xã. Sự phát triển của Cam Ranh đã và đang đóng góp tích cực vào thành tựu phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh Khánh Hòa và vùng duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, đảm bảo an ninh quốc phòng, bảo vệ vững chắc chủ quyền huyện đảo Trường Sa, bảo vệ môi trường sinh thái trong khu vực, góp phần phát triển đồng bộ hệ thống đô thị trên toàn tỉnh. ơư
II. KHÁI QUÁT VỀ LỊCH SỬ ĐÔ THỊ THỊ XÃ CAM RANH
Đầu thế kỷ XIX, Cam Ranh hầu như vẫn là một vùng đất hoang vu, hẻo lánh, nơi triều đình lưu đày các tù phạm bị tội đến khai khẩn, làm ruộng. Cho đến cả trăm năm sau đó, dân cư vùng này vẫn còn khá thưa thớt, rãi rác vài thôn làng người Việt ở Hòa Tân, Lập Định, Thủy Triều, Ba Ngòi, Cam Linh, Bình Ba…
Mãi đến đầu thế kỷ XX, năm 1901 một người Pháp là hầu tước De Barthelemy đến lập nghiệp ở Cam Ranh. Nhìn thấy triển vọng rực rỡ của vùng này, ông ta xin cấp nhượng mấy ngàn ha đất để khai khẩn, lập nhà cửa, mở ruộng muối, khuếch trương nghề cá, lại in hình ảnh, bản đồ cửa biển Cam Ranh để quảng cáo ra nước ngoài. Tuy nhiên ý định mở mang Cam Ranh của ông đã thất bại vì không được chính quyền thuộc địa và giới tư bản mẫu quốc ủng hộ.
Tuy vậy, vùng đất Cam Ranh cũng đã có những bước phát triển nhất định để trở thành một đơn vị hành chính độc lập. Dưới thời Duy Tân (1907 -1916), chính quyền thực dân cắt một phần đất huyện Vĩnh Xương lập thành tổng Cam Ranh.
Ngày 08/6/1939, toàn quyền Đông Dương ra Nghị định lập Nha Đại lý hành chính Ba Ngòi trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Dưới thời chính quyền Ngô Đình Diệm, vùng đất này trải qua nhiều lần tách, nhập, đổi tên. Tháng 7/1951 huyện Cam Lâm gọi là Nha Kiêm ký Bang tá Cam Lâm, trực thuộc Tòa Tỉnh trưởng Khánh Hòa. Đến tháng 12/1954, Nha Bang tá Cam Lâm đổi là Nha Đại diện hành chánh Cam Lâm.
Ngày 17/5/1958, theo Nghị định số 216-BNV/NĐ giải thể Nha Đại diện hành chánh Suối Dầu, xác nhập vào địa hạt Cam Lâm lập thành một quận mới gọi là quận Cam Lâm, gồm cả vùng bán đảo Cam Ranh và Vịnh Cam Ranh.
Ngày 06/4/1960, Sắc lệnh số 84-BNV tách các xã Cam Thọ, Cam Ly, hai thôn Ma Dú và Sông Cạn (xã Cam Lục), thôn Trại Láng (xã Cam Lương) và một phần đất thôn Hòa Diêm (xã Cam Lộc) thuộc quận Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa sáp nhập vào quận Du Long thuộc tỉnh Ninh Thuận.
Tháng 10/1965, Sắc lệnh số 209-NV, lấy 08 xã của quận Cam Lâm là Suối Vĩnh, Suối Hòa, Suối Hải, Cam Phúc, Cam Ranh, Cam Bình, Cam Linh, Cam Lộc, thêm núi Hòn Rồng thuộc ấp Văn Thủy Hạ (xã Cam Phú) giáp đường xe lửa xuyên việt, cùng các phần đất đã sáp nhập vào quận Du Long (tỉnh Ninh Thuận) trước đó là các thôn Hòa Diêm, Trại Láng, Ma Dú, Sông Cạn, Mỹ Thanh thành lập thị xã Cam Ranh. Quận lỵ Cam Lâm dời tới Suối Dầu.
Ngày 06/7/1966, theo Nghị định số 620 BNV/NC/NĐ đổi các xã thuộc thị xã Cam Ranh thành khu phố.
Ngày 20/02/1968 Sắc lệnh số 17-SL/NV lấy thêm xã Cam Sơn và một phần Cam Phú, Cam Thượng của quận Cam Lâm sáp nhập thành thị xã Cam Ranh.
Ngày 07/11/1970 theo Nghị định số 1048-NĐ/NV, thị xã Cam Ranh được chia tách thành 2 quận là quận Bắc (gồm các khu phố Suối Hòa, Suối Vĩnh, Suối Hải, Suối Cam) và quận Nam (gồm các khu phố Cam Phúc, Cam Bình, Cam Ranh, Cam Phú, Cam Lộc, Cam Sơn, Cam Thịnh).
Trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Cam Ranh là một trong những vị trí bị quân đội Hoa Kỳ xâm chiếm đầu tiên. Từ năm 1965 - 1972, Mỹ đã xây dựng Cam Ranh thành một căn cứ quân sự được bảo vệ “bất khả xâm phạm” để làm căn cứ tiếp liệu và khí tài quân sự cho chiến tranh, đồng thời khống chế hành lang phía Tây Thái Bình Dương. Tháng 3/1967, ngụy quyền sài Gòn đã ký hiệp định bán đứt cho Mỹ vùng bán đảo và vịnh Cam Ranh trong 99 năm và Mỹ đã biến Cam Ranh thành căn cứ hải quân lớn nhất Đông Nam Á.
Trong chiến dịch Mùa Xuân 1975, ngày 02/4/1975, thành phố Nha Trang được giải phóng; ngày 03/4/1975, Sư đoàn 10 tiến vào giải phóng Cam Ranh và tổ chức tiếp quản toàn bộ khu vực Cảng. Cam Ranh trở thành một bàn đạp chiến lược, căn cứ hậu cần của ta phục vụ cho chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Ngày 29/10/1975, theo Quyết định của Chính phủ nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa, hai tỉnh Phú Yên và Khánh Hòa hợp nhất thành tỉnh Phú Khánh, Cam Ranh là đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh Phú Khánh.
Ngày 10/3/1977, theo Quyết định số 49-CP của Chính phủ, nhập 2 đơn vị hành chính Cam Ranh và Khánh Sơn thành huyện Cam Ranh.
Ngày 27/6/1985, theo Quyết định số 189-HĐBT, huyện Cam Ranh lại chia tách thành 2 huyện: huyện Cam Ranh (gồm thị trấn Ba Ngòi và 16 xã có tên bắt đầu bằng chữ Cam) và huyện miền núi Khánh Sơn.
Ngày 01/7/1989, Nghị quyết kỳ họp thứ 5 Quốc hội khoá 8 nước CHXHCN Việt Nam đã quyết định chia tỉnh Phú Khánh thành 2 tỉnh mới là Phú Yên và Khánh Hòa, huyện Cam Ranh thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Ngày 07/7/2000, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 21/2000/NĐ-CP thành lập thị xã Cam Ranh và các phường thuộc thị xã.
Ngày 11/4/2007, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 65/2007/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính thị xã Cam Ranh và huyện Diên Khánh để thành lập huyện Cam Lâm; điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập xã, thị trấn thuộc huyện: Cam Lâm, Trường Sa và mở rộng phường Cam Nghĩa thuộc thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa. Từ đó đến nay, thị xã Cam Ranh có 15 đơn vị hành chính (9 phường, 6 xã).
Ngày 30/6/2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 717/2009/QĐ-BXD công nhận thị xã Cam Ranh tỉnh Khánh Hòa là đô thị loại III.
III. NHỮNG THÀNH TỰU CHỦ YẾU CỦA CAM RANH TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN LÊN ĐÔ THỊ LOẠI III.
1. Đổi mới và phát triển kinh tế:
1.1. Kinh tế tiếp tục tăng trưởng, nhiều chỉ tiêu kinh tế - xã hội đạt và vượt kế hoạch, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực:
Với quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã, đặc biệt là trong hơn 20 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Cam Ranh đã khắc phục mọi khó khăn, huy động nội lực để phát triển kinh tế - xã hội, tạo sự bứt phá mạnh mẽ, tăng trưởng vững chắc. Trong những năm qua, thị xã Cam Ranh đã thực hiện thắng lợi các mục tiêu kinh tế - xã hội, tăng cường nguồn vốn đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, đưa nền kinh tế đi vào phát triển ổn định cả chiều rộng lẫn chiều sâu; GDP bình quân đầu người tăng dần qua các năm. Từ năm 2001 đến nay, tăng trưởng kinh tế của thị xã bình quân hàng năm đạt trên 10%; riêng trong giai đoạn 2005 - 2008 tăng bình quân hàng năm 13,9% (Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ IX đề ra 11%).
Đến cuối năm 2008, GDP bình quân đầu người đạt 836USD, tăng gấp đôi so với năm 2005.
Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực theo đúng định hướng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông, lâm, ngư nghiệp. Tập trung chuyển đổi nhanh theo hướng tăng tỷ trọng các ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế chung. Năm 2005 tỷ trọng ngành công nghiệp chiếm 39,9%, thương mại - dịch vụ chiếm 22,5%, nông nghiệp chiếm 37,6%, đến năm 2008 tỷ trọng tương ứng là: 57,2%; 21,4%; 21,4%.
1.2. Tình hình phát triển một số ngành chủ yếu:
- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp: Ngành công nghiệp bước đầu khai thác được tiềm năng, thế mạnh của thị xã và trở thành ngành kinh tế đóng vai trò chủ lực thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng, thu hút nhiều doanh nghiệp đầu tư sản xuất công nghiệp có quy mô lớn, nhất là ngành đóng mới sửa chữa tàu thuyền, sản xuất vật liệu xây dựng, mộc dân dụng…Các ngành nghề chế biến nông sản, thực phẩm, mộc, dăm gỗ, thủ công mỹ nghệ... nhất là chế biến thủy sản xuất khẩu phát triển đa dạng. Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 22%; hiện chiếm 6,53% tổng giá trị sản lượng công nghiệp toàn tỉnh. Tính đến 31/12/2008, thị xã có 1.093 cơ sở công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, với 9.950 lao động; trong đó doanh nghiệp Nhà nước là 02 cơ sở với 1.069 lao động, 52 doanh nghiệp với 5.764 lao động, 1.039 cá thể với 3.117 lao động. Đặc biệt, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã có 01 cơ sở với 403 lao động và có khả năng phát triển mở rộng trong những năm đến.
- Thương mại, dịch vụ: Là ngành kinh tế đóng vai trò quan trọng tạo động lực phát triển đô thị, thị xã đã tập trung phát triển và mở rộng các ngành dịch vụ như bưu chính viễn thông, tài chính ngân hàng, cảng biển, hàng không, du lịch, dịch vụ phục vụ sản xuất nông nghiệp và công nghiệp. Mạng lưới thương mại dịch vụ được xây dựng phát triển, giá trị sản xuất thương mại, dịch vụ tăng bình quân hàng năm 12,5%. Đến nay, thị xã đã có 7.409 cơ sở kinh doanh, trong đó có 263 doanh nghiệp tư nhân và công ty TNHH ngoài Nhà nước; 15 chợ, trong đó có 01 chợ chính với khoảng 500 hộ kinh doanh, với tổng mức bán lẻ hàng hóa xã hội năm 2008 đạt 1.110 tỷ đồng tăng 1,36 lần so với năm 2005, chiếm 4,5% tổng giá trị thương mại, dịch vụ trên toàn tỉnh Khánh Hòa. Hiện nay thị xã có 10 cơ sở kinh doanh lưu trú với 100 phòng - 150 giường, thu hút được 60 lao động trực tiếp. Số lượt khách đến Cam Ranh ngày càng tăng; năm 2008 có 1.400 lượt khách, tăng 120% so với năm 2007 và bằng 140 lần số lượng khách năm 2005.
- Sản xuất nông, lâm, thủy sản: tập trung chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm hàng hóa, đa dạng hóa ngành nghề, từng bước nâng cao giá trị ngành dịch vụ, kinh tế nông thôn. Khuyến khích đầu tư các phương tiện khai thác đánh bắt xa bờ, tăng giá trị sản lượng đánh bắt hải sản. Nuôi trồng thủy sản được quy hoạch và đa dạng hóa các đối tượng nuôi, giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Tạo được hàng hóa phục vụ cho nhu cầu phát triển đô thị, đồng thời cải thiện môi trường và làm phong phú cảnh quan đô thị.
- Thu ngân sách: hàng năm đều vượt kế hoạch, tổng thu ngân sách năm 2008 trên địa bàn 68,762 tỷ đồng, tăng 1,8 lần so với năm 2005. Kim ngạch xuất khẩu trên địa bàn đạt 30 triệu USD, tăng 17,2% so với năm 2007, trong đó 80% là hàng thủy sản.
1.3. Xây dựng - phát triển kết cấu hạ tầng:
- Trong những năm qua, qui mô thị xã không ngừng mở rộng, tốc độ phát triển đều qua các năm; vốn đầu tư phát triển xã hội trong hai năm 2006 và 2007 đạt 1.662,5 tỷ đồng; cơ cấu vốn đa dạng, huy động được nhiều thành phần kinh tế tham gia, đáp ứng yêu cầu mở rộng và nâng cao năng lực sản xuất của các ngành kinh tế, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển kinh tế xã hội. Cải tạo nâng cấp đô thị được chủ động, đã làm thay đổi rất tích cực bộ mặt kiến trúc cảnh quan đô thị.
- Quy mô đất xây dựng đô thị năm 2008 là 1.122,62 ha, dân số thường trú nội thị là 93.880 người; đạt bình quân 120,1m2/người. Tốc độ cải tạo phát triển nhà ở trong khu nội thị được đẩy nhanh, ước tính mỗi năm tăng trên 8,6 vạn m2, tính đến năm 2008 diện tích sàn nhà ở 1.184.040m2, bình quân diện tích sàn nhà ở là 12,6m2/người, chất lượng và điều kiện nơi ở của nhân dân được cải thiện đáng kể trong các khu dân cư đã hình thành trước đây cũng như các khu dân cư xây dựng mới.
Hạ tầng xã hội được quan tâm đầu tư xây dựng từng bước, đáp ứng yêu cầu nâng cao đời sống nhân dân và góp phần thúc đẩy văn hóa, dịch vụ, du lịch phát triển. Hạ tầng kỹ thuật được đặc biệt chú trọng và tập trung đầu tư xây dựng nhằm nâng cấp phát triển hệ thống giao thông, cấp thoát nước, xử lý nước và rác thải, hệ thống cấp điện, bưu chính viễn thông và công viên cây xanh.
- Về giao thông, xây dựng được hệ thống giao thông phát triển khá toàn diện gồm: đường bộ, đường sắt, đường hàng không, đường biển có tác động tích cực cho việc giao lưu phát triển kinh tế, văn hoá - xã hội.
+ Đường hàng không: Sân bay Cam Ranh được từng bước nâng cấp để trở thành Cảng hàng không quốc tế vào cuối năm 2009, rất thuận tiện cho việc đi lại của nhân dân và du khách quốc tế.
+ Đường thủy: Cảng Cam Ranh được đầu tư xây dựng, sản lượng hàng hóa thông qua cảng cuối năm 2008 là 1.350.000 tấn, mức tăng trưởng hàng hóa bình quân là 12%/năm. Ngoài ra, có 03 tuyến vận tải hành khách đường thủy gồm: tuyến Đá Bạc - Bình Ba, Đá Bạc - Bình Hưng, Đá Bạc - Bình Lập, có chiều dài tổng cộng là 61km.
+ Đường bộ: Đến nay, thị xã có trên 82 tuyến đường, trong đó: 78 tuyến đường do thị xã quản lý với tổng chiều dài là 131,5km (đường chính nội thị là 57 km). Hiện nay, đang triển khai các dự án như: đường Hoàng Văn Thụ, đường Lê Duẩn, đường Nguyễn Lương Bằng, đường Nguyễn Văn Cừ, đường Lê Lợi.
+ Đường sắt: thị xã có 25km đường sắt Bắc - Nam đi qua. Hiện nay, đang chuẩn bị đầu tư phục hồi tuyến đường sắt nối Cảng Cam Ranh, khôi phục nâng cấp ga Đồng Lát phục vụ vận chuyển hành khách và hàng hóa.
- Về cấp nước, đã nâng cấp được công suất Nhà máy nước Cam Ranh, cung cấp cho thị xã là 8.000m3/ngày - đêm; dự kiến đến 2010 đạt 12.000m3/ngày - đêm. Hiện nay, với 91,7km đường ống thì lượng nước sử dụng bình quân đạt 80 lít/người/ngày - đêm, với 72% dân số được cấp nước. Dự kiến đến năm 2010 sẽ nâng lên 100lít/người/ngày - đêm và 90% dân số được cấp nước.
- Về thoát nước, thị xã có 42,8km đường phố chính có hệ thống thoát nước với tổng chiều dài các tuyến cống và kênh thoát nước là 51,3km. Hiện tại thị xã đang triển khai thực hiện xây dựng dự án thoát nước từ nguồn vốn hỗ trợ ADB và vốn đối ứng của tỉnh với tổng vốn đầu tư 8,3 triệu USD. Dự kiến sau khi hoàn thành, sẽ đảm bảo thu gom và xử lý 90% lượng nước thải.
- Về cấp điện và chiếu sáng đô thị, đã cải tạo, nâng cấp mở rộng các tuyến điện cao thế và hạ thế, để nâng sản lượng điện tiêu thụ cho khu vực nội thị. Sản lượng điện thương phẩm bình quân của khu vực nội thị năm 2008 là 68.060.097KWh đạt bình quân đầu người 680,6KWh/người/năm. Tuy nhiên, hầu hết vẫn là mạng đường dây nổi, chưa được ngầm hóa để đảm bảo an toàn, mỹ quan đô thị.
Lưới điện chiếu sáng đô thị hiện mới được xây dựng trên hầu hết các trục chính của đô thị. Tổng chiều dài các tuyến đã được chiếu sáng là 52km, chiếm 91,3% tổng chiều dài các tuyến đường.
- Về hệ thống công viên cây xanh, đất cây xanh trong đô thị có tổng diện tích là 111,65ha - bình quân đạt 11,9m2/người - đạt tiêu chuẩn quy định (10m2/người). Ngoài ra, Cam Ranh còn có 35,8 ha đất cây xanh sinh thái núi và mặt nước tự nhiên trong đô thị; 2.446,19 ha đất nông nghiệp kề cận nội thị, góp phần quan trọng cải thiện môi trường sinh thái.
- Về thông tin bưu điện viễn thông, đã phát triển mở rộng mạng điện thoại di động và cố định, nâng số máy điện thoại cố định lên 18.725 máy và 2.887 số máy điện thoại di động (trả trước và trả sau) đảm bảo phục vụ đầy đủ nhu cầu thông tin của thị xã.
Việc xây dựng cơ sở hạ tầng của thị xã đã góp phần quan trọng cải thiện và nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư, kinh doanh; góp phần ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy đô thị phát triển theo đúng qui hoạch được duyệt, làm cho bộ mặt đô thị được cải thiện khang trang, sạch đẹp hơn và trật tự đô thị có nhiều chuyển biến tích cực.
2. Văn hóa - xã hội có tiến bộ, đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện.
2.1. Về giáo dục đào tạo:
Toàn thị xã hiện có: 186 lớp mẫu giáo, mầm non và nhà trẻ với 4.967 học sinh, trung bình có 38 học sinh/1.000 dân; có 34 trường phổ thông (20 trường tiểu học, 11 trường trung học cơ sở, 03 trường trung học phổ thông) gồm 782 lớp học với tổng số 26.015 học sinh (trong đó: tiểu học 10.790 học sinh - trung bình có 83 học sinh/1.000 dân, trung học cơ sở 9.676 học sinh - trung bình có 74 học sinh/1.000 dân, trung học phổ thông 5.549 học sinh - trung bình có 42,5 học sinh/1.000 dân). Trung tâm giáo dục thường xuyên có 1 trường với 17 lớp học, 605 học sinh và 9 giáo viên.
Tập trung đầu tư nâng cấp hệ thống trường học theo hướng chuẩn hóa, có 05 trường tiểu học, 02 trường THCS và 02 trường mẫu giáo đạt chuẩn quốc gia; thành lập và đưa vào hoạt động 13 trung tâm học tập cộng đồng; duy trì 15/15 xã, phường đạt chuẩn quốc gia về chống mù chữ, PCTH; 14/15 xã, phường đạt chuẩn quốc gia về phồ cập THCS.
2.2. Về y tế:
Trung tâm Y tế Cam Ranh có quy mô 220 giường bệnh, đội ngũ y, bác sĩ 65 người, điều dưỡng trung cấp 51 người. Hiện tại, đang đầu tư xây dựng nâng cấp phát triển thành Bệnh viện Đa khoa khu vực. Mạng lưới y tế cơ sở tiếp tục được đầu tư, đến nay có 11/15 Trạm Y tế xã, phường đã được xây dựng kiên cố theo mô hình chuẩn quốc gia và có bác sĩ; các chương trình y tế quốc gia được triển khai thực hiện có hiệu quả, góp phần tích cực trong việc phòng, chống các dịch bệnh nguy hiểm.
2.3. Về thể dục thể thao:
Phong trào TDTT quần chúng và công tác xã hội hóa TDTT có nhiều tiến bộ. Cơ sở vật chất phục vụ được quan tâm đầu tư, gồm: Nhà luyện tập, thi đấu có diện tích 800m2 với sức chứa 200 chỗ ngồi, 01 sân vận động với diện tích 10.000m2 sức chứa 6.000 chỗ ngồi. Ngoài ra trên địa bàn thị xã còn có 38 cơ sở tập luyện TDTT do xã, phường quản lý và 17 cơ sở do các cơ quan đơn vị đóng trên địa bàn thị xã quản lý. Tổng diện tích đất các công trình TDTT khu vực nội thị là 12,34 ha.
2.4 . Công tác chính sách xã hội, xóa đói giảm nghèo:
Quan tâm thực hiện tốt Pháp lệnh ưu đãi người có công, đến nay 100% gia đình chính sách có mức sống trung bình trở lên. Hơn hai năm qua, đã đào tạo nghề cho 6.335 lao động, nâng tỷ lệ đào tạo nghề từ 26% năm 2005 lên 31% năm 2007. Thực hiện lồng ghép các chương trình kinh tế - xã hội, huy động nhiều nguồn lực để thực hiện giảm nghèo, năm 2007 có 875 hộ nghèo đến năm 2008 chỉ còn 389 hộ nghèo. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2008 giảm chỉ còn 1,41% so với chuẩn quốc gia (năm 2007 có 3.166 hộ nghèo, năm 2008 còn 1.722 hộ, còn 6,24% so với chuẩn của tỉnh).
2.5. Công tác văn hóa, thông tin tuyên truyền:
Mạng lưới truyền thanh - tiếp hình được tăng cường thêm cơ sở vật chất kỹ thuật, 90% khu dân cư được phủ sóng phát thanh và truyền hình các cấp, đáp ứng đời sống tinh thần cho nhân dân; đồng thời tập trung tuyên truyền đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống, động viên, phản ảnh kịp thời những nhân tố tích cực và đấu tranh chống tiêu cực; tuyên truyền vận động người dân thực hiện nếp sống văn minh, lịch sự. Hệ thống Bưu điện văn hóa xã phát triển đến địa bàn dân cư đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu thông tin liên lạc của nhân dân. Các thiết chế văn hóa như: thư viện, bảo tàng, các nhà văn hóa thiếu nhi đã và đang được đầu tư xây dựng nâng cấp. Các lễ hội văn hóa truyền thống được thường xuyên bảo tồn, phát triển và không ngừng mở rộng giao lưu trong tỉnh.
2.6. Về quốc phòng an ninh:
Quốc phòng - an ninh trên địa bàn thị xã được tăng cường và củng cố, thường xuyên duy trì các hoạt động giáo dục quốc phòng toàn dân, nâng cao nhận thức, đề cao cảnh giác, làm thất bại mọi âm mưu và thủ đoạn “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch. Tích cực xây dựng nền quốc phòng và thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc; thực hiện tốt các chính sách hậu phương quân đội, huấn luyện dân quân tự vệ, công tác tuyển quân hàng năm luôn đạt 100% chỉ tiêu trên giao. Thực hiện tốt các nghị quyết của Ban Thường vụ Thị ủy về lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng và bảo đảm an ninh trật tự địa phương hàng năm. Tổ chức diễn tập vận hành theo cơ chế 02 và 28 của Bộ Chính trị đạt yêu cầu đề ra.
Hoạt động của các ngành Công an, Tư pháp, Thanh tra, Kiểm sát, Tòa án có nhiều tiến bộ, phối kết hợp chặt chẽ, đồng bộ và thống nhất trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý tội phạm. Trật tự trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội được đảm bảo, góp phần giữ vững ổn định chính trị, tạo môi trường và điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội.
IV. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ TẦM QUAN TRỌNG, Ý NGHĨA CỦA VIỆC CAM RANH ĐƯỢC CÔNG NHẬN ĐÔ THỊ LOẠI III.
1. Tầm quan trọng của việc phát triển thị xã Cam Ranh lên đô thị loại III.
Với vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên phong phú, có cảnh quan thiên nhiên đẹp, thị xã Cam Ranh có nhiều thuận lợi để phát triển trở thành trung tâm kinh tế - thương mại, nơi phòng thủ chiến lược của tỉnh Khánh Hòa và của cả nước, góp phần trực tiếp bảo vệ chủ quyền quốc gia huyện đảo Trường Sa. Vịnh Cam Ranh nằm gần đường hàng hải quốc tế, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong chiến lược biển quốc gia, cả về kinh tế và quân sự. Với lợi thế địa bàn trải dài trên trục giao thông quan trọng của cả nước theo hướng Bắc - Nam bao gồm: Quốc lộ IA, tuyến đường sắt Bắc - Nam, đường hàng không, đường biển; trong tương lai, khi Cảng Cam Ranh được nâng cấp thành Cảng thương mại tổng hợp, là cửa ngõ lưu thông của khu vực Tây Nguyên - Nam Trung Bộ ra biển và Sân bay Cam Ranh được nâng cấp và mở rộng thành Sân bay quốc tế, thị xã Cam Ranh sẽ thực sự trở thành một đầu mối giao thông quan trọng của quốc gia và quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho thị xã khai thác tiềm lực, phát triển quan hệ giao lưu kinh tế - văn hóa với các địa phương trên cả nước, các nước trong khu vực và quốc tế. Vì vậy, vai trò và phạm vi ảnh hưởng diện rộng của thị xã sẽ tiếp tục được nâng lên so với hiện nay.
Nghị quyết số 25-NQ/TU, ngày 31/10/2008 của Tỉnh ủy về đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội khu vực vịnh Cam Ranh đến năm 2010 và định hướng 2015 xác định: thị xã Cam Ranh là đô thị động lực phát triển kinh tế, văn hóa phía Nam tỉnh Khánh Hòa, có ảnh hưởng đến vùng duyên hải Nam Trung Bộ, mà trực tiếp là Bắc Ninh Thuận và Đông Lâm Đồng; là một trong những trung tâm công nghiệp, du lịch có ý nghĩa đối với tỉnh và khu vực lân cận của các tỉnh khác; có vị trí quan trọng về quốc phòng - an ninh của quốc gia.
Thị xã Cam Ranh là địa bàn hội tụ đậm nét các yếu tố nền tảng cho một trung tâm du lịch biển, bao gồm: có đô thị phát triển; có môi trường khá trong sạch; mật độ dân số không quá cao, con người hiền hòa, mến khách, đủ để tạo cảm giác thanh tịnh; kết hợp với các giá trị về cảnh quan thiên nhiên phong phú của biển - bãi biển - vịnh - đảo và những mũi núi nhô ra biển… Vịnh Cam Ranh được đánh giá là một trong những vịnh tự nhiên nổi tiếng của thế giới có đủ 3 yếu tố cơ bản: chiều rộng, độ sâu và được che chắn tốt, lại nằm trong vùng ít chịu ảnh hưởng của bão. Các khu du lịch sinh thái Trà Long - Ba Ngòi, quần thể du lịch biển ở Cam Lập, cùng với cơ sở hạ tầng như sân bay, cảng biển và giao thông đường bộ thuận lợi, tạo ra sức hút mạnh mẽ với khách du lịch trong nước và quốc tế.
Từ vị trí, phạm vi ảnh hưởng trên, thị xã Cam Ranh có tác động mạnh đến phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng của vùng duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và huyện đảo Trường Sa của Tổ quốc. Đây là những yếu tố quan trọng để thị xã Cam Ranh có điều kiện phát triển xứng tầm là đô thị loại III.
2. Ý nghĩa của việc Cam Ranh lên đô thị loại III đối với phát triển kinh tế - xã hội và đời sống của nhân dân địa phương:
2.1 Thị xã Cam Ranh được công nhận đô thị loại III là kết quả của quá trình phát triển.
Thực hiện Quyết định số 101/2003/QĐ-TTg, ngày 20/5/2003 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án quy hoạch tổng thể phát triển khu vực vịnh Cam Ranh thời kỳ đến năm 2010; Quyết định số 251/2006/QĐ-TTg, ngày 31/10/2006 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh đến năm 2020; Quyết định số 1086/2008/QĐ-TTg, ngày 12/7/2008 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch xây dựng vùng duyên hải Nam Trung bộ đến năm 2025. Để khu vực vịnh Cam Ranh (gồm thị xã Cam Ranh và huyện Cam Lâm) sớm phát huy vai trò là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Nam Trung bộ, ngày 31/10/2008, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa ban hành Nghị quyết số 25-NQ/TU về đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội khu vực vịnh Cam Ranh đến năm 2010 và định hướng 2015, trong đó xác định rõ mục tiêu: “Nâng cấp một số cơ sở hạ tầng thiết yếu của thị xã Cam Ranh để từ năm 2010 đến 2013, thị xã đủ điều kiện trở thành đô thị loại III”. Vì vậy, thị xã Cam Ranh được công nhận đô thị loại III là kết quả của quá trình phấn đấu thực hiện các nghị quyết, quyết định của cấp trên. Với vị thế mới, thị xã Cam Ranh sẽ góp phần xây dựng và hoàn chỉnh hệ thống đô thị của tỉnh và vùng theo quy hoạch tổng thể phát triển đô thị Việt Nam, tiến tới xây dựng tỉnh Khánh Hòa thành thành phố trực thuộc Trung ương; đáp ứng được mục tiêu, nhiệm vụ là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội khu vực Nam Trung bộ.
2.2 Tầm vóc và diện mạo đô thị của thị xã được mở rộng và đầu tư nâng cấp về mọi mặt theo tiêu chí cao hơn:
Với mục tiêu sớm trở thành thành phố trực thuộc tỉnh, tranh thủ nguồn vốn của tỉnh và Trung ương, việc đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội của thị xã sẽ tăng cao và đồng bộ theo hướng xây dựng một đô thị trẻ, văn minh, hiện đại. Cơ sở hạ tầng càng cải thiện sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư, tạo điều kiện thu hút các nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước để phát triển các dự án sản xuất công nghiệp, du lịch, dịch vụ…thu hút đông đảo khách du lịch trong và ngoài nước, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo đúng định hướng.
2.3 Ý nghĩa to lớn về mặt xã hội:
Người dân sẽ được thụ hưởng những kết quả từ bộ mặt đô thị văn minh, hiện đại, đầy đủ tiện nghi hơn với nhiều cơ sở giáo dục - đào tạo, trường dạy nghề, trung tâm y tế, thể dục - thể thao, văn hoá - văn nghệ… người dân sẽ được học tập, nâng cao dân trí, được chăm sóc sức khoẻ, vui chơi giải trí tốt hơn ngay tại địa phương. Nhiều dự án công trình, nhà máy được đầu tư trên địa bàn sẽ tạo thêm nhiều việc làm mới, tạo thêm thu nhập, góp phần giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống.
Về phân cấp quản lý, là đô thị loại III trực thuộc tỉnh, nên ngoài chế độ, chính sách đầu tư phát triển của tỉnh, Cam Ranh còn được sự quan tâm đầu tư cao hơn của Trung ương để tương xứng với vị thế mới. Với việc phân cấp quản lý đô thị loại III, mức độ tự quản và giải quyết các vấn đề về quản lý đô thị sẽ cao hơn, tạo điều kiện phát huy mạnh mẽ tính năng động, sáng tạo trong công tác quản lý, điều hành của bộ máy chính quyền đô thị.
2.4 Những thách thức đặt ra khi Cam Ranh được công nhân đô thị loại III:
- Vấn đề năng lực chuyên sâu về quản lý đô thị, quản lý tài nguyên - môi trường, tác phong thực thi công việc của một bộ phận cán bộ, công chức từ thị xã đến xã, phường chưa tương xứng.
- Do nhu cầu xây dựng phát triển đô thị, cảnh quan môi trường có nguy cơ bị phá vỡ, tình trạng ô nhiễm môi trường có chiều hướng gia tăng, nếu không chú trọng thực hiện nghiêm công tác quản lý quy hoạch đô thị.
- Công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách liên quan đến công tác giải tỏa, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để thi công các dự án, công trình trên địa bàn, giải quyết các khiếu kiện của nhân dân liên quan đến các vấn đề trên… nếu không tạo được sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp, các ngành và sự đồng thuận cao trong xã hội sẽ gây nhiều khó khăn trong quá trình đô thị hóa.
- Đầu tư kết cấu hạ tầng cần thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trãi, lãng phí mới tạo được sự phát triển nhanh, bền vững, đáp ứng nhu cầu phát triển của đô thị trẻ, văn minh, hiện đại.
V. ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ CAM RANH TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ ĐẾN NĂM 2020.
1. Phương hướng và mục tiêu phát triển Cam Ranh đến năm 2010:
“Tập trung khai thác tốt tiềm năng, lợi thế của thị xã, huy động tối đa các nguồn lực cho đầu tư phát triển, duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và bền vững. Tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông nghiệp. Không ngừng nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; giải quyết tốt các vấn đề xã hội bức xúc; tạo chuyển biến cơ bản về chất lượng nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường sinh thái; giữ vững ổn định chính trị và trật tự an toàn xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh. Xây dựng Đảng và hệ thống chính trị từ thị xã đến cơ sở vững mạnh toàn diện”, hoàn thành vượt mức các chỉ tiêu kinh tế - xã hội Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ IX nhiệm kỳ 2005 - 2010 đề ra, cụ thể:
- Phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân hàng năm: 12,5 - 13%; GDP bình quân đầu người đến năm 2010 đạt 850 USD.
- Tổng thu ngân sách đến năm 2010 bằng 2,5 lần so năm 2005.
- Giá trị sản xuất công nghiệp tăng bình quân hàng năm 21%.
- Giá trị ngành thương mại, dịch vụ tăng bình quân hàng năm trên 14%.
- Đến 2010 có 50% số trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia; 100% giáo viên tiểu học đạt chuẩn đào tạo; 100% trẻ em 5 tuổi được đi học mẫu giáo trước khi vào lớp 1; 100% xã, phường có trung tâm học tập cộng đồng; thị xã đạt chuẩn phổ cập bậc trung học.
- 100% Trạm Y tế xã, phường được xây dựng kiên cố theo mô hình chuẩn quốc gia và có bác sỹ.
- Giảm tỷ suất sinh hàng năm 0,4%o; giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em còn 14,5%; tỷ lệ sinh con thứ 3 còn 11% (giảm 1,0 - 1,5%/năm).
- Tỷ lệ dân số đô thị đạt 60%.
- Tỷ lệ lao động được đào tạo nghề đến 2010 đạt trên 35%.
- Tỷ lệ hộ nghèo đến 2010 còn dưới 3% (theo chuẩn cũ).
- Đến 2010 có 80% hộ dân được sử dụng nước sạch.
2. Một số biện pháp tiếp tục đẩy mạnh xây dựng và phát triển Cam Ranh đến năm 2020:
2.1 Quy hoạch và thực hiện quy hoạch phát triển đô thị đến năm 2020.
- Hoàn thành Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội thị xã Cam Ranh đến năm 2020; điều chỉnh bổ sung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đến năm 2010; quy hoạch chung xây dựng đô thị; quy hoạch chi tiết xây dựng các khu dân cư; quy hoạch phát triển điện lực thị xã; quy hoạch chi tiết xây dựng các khu du lịch.
- Xác định chiến lược phát triển không gian đô thị là một đô thị năng động, sầm uất bên vịnh Cam Ranh với trọng tâm là công nghiệp, dịch vụ cảng biển quốc tế, dịch vụ cảng hàng không quốc tế, dịch vụ thương mại và dịch vụ du lịch:
+ Khai thác không gian cảnh quan ven đầm, tổ chức các khu trung tâm đô thị mới ven vịnh nhằm thực sự tạo được hình ảnh của một đô thị ven vịnh với các không gian quảng trường, đường dạo, các công trình thương mại, dịch vụ, khách sạn, khu ở mật độ cao. Khai thác tối đa hướng mở ra vịnh thông qua các tuyến đường và trục đô thị theo hướng Đông - Tây.
+ Chú trọng cải tạo, nâng cấp các khu đô thị hiện hữu, tạo không gian quảng trường công cộng, tăng thêm sân chơi cây xanh trong các khu dân cư, đồng thời tạo không gian giao lưu công cộng.
+ Tổ chức các khu công nghiệp sản xuất tập trung (khu công nghiệp Nam và Bắc Cam Ranh), đồng thời khuyến khích phát triển các cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp sạch, có quy mô vừa và nhỏ xen lẫn trong khu dân cư, tạo nội lực phát triển đô thị.
- Kêu gọi đầu tư và thực hiện các dự án chiến lược phát triển đô thị, đặc biệt là các dự án gắn với hoạt động dịch vụ, du lịch và công nghiệp như đã nêu trên.
- Đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị thiết yếu để phấn đấu đến năm 2010 đủ điều kiện trở thành thành phố trực thuộc tỉnh:
+ Đầu tư nâng cấp và xây dựng mới 15 tuyến đường theo quy hoạch đã được phê duyệt với tổng kinh phí 460,7 tỷ (chủ yếu là vốn từ ngân sách và huy động các thành kinh tế), từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị, tạo vẽ mỹ quan, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội khu vực phía Bắc, Nam nội thị. Đầu tư phát triển Cảng Cam Ranh thành Cảng Tổng hợp - Container phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa trong khu vực Nam Trung bộ.
+ Triển khai xây dựng 06 khu dân cư mới với tổng kinh phí 540 tỷ đồng đã được phê duyệt: khu dân cư đường Nguyễn Văn Cừ; khu dân cư chất lượng cao, kiến trúc hiện đại Cam Phú; khu dân cư ven biển Cam Linh, Cam Thuận, Cam Phú; khu dân cư cho Vùng 4 Hải quân Cam Nghĩa; khu dân cư Dốc Sạn, Trà Long phường Ba Ngòi và khu dân cư cho người có thu nhập thấp.
+ Tiếp tục triển khai giai đoạn I dự án vệ sinh môi trường thị xã bằng vốn vay của Ngân hàng Châu Á và vốn đối ứng của tỉnh là 8,3 triệu USD, lập quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 và lập dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng các khu vực tập trung đông dân cư nhưng không nằm trong phạm vi phục vụ của dự án này, phấn đấu đến năm 2015 nâng tỷ lệ nước thải được thu gom xử lý đạt 90%.
- Nâng cao năng lực quản lý xây dựng và phát triển đô thị, tổ chức các lớp đào tạo ngắn hạn, cập nhật các thông tin liên quan đến vấn đề quản lý quy hoạch, thực hiện phát triển đô thị theo quy hoạch cho các cán bộ có liên quan công tác quản lý quy hoạch xây dựng thuộc UBND thị xã và các xã, phường.
- Tổ chức các hoạt động tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân về quy hoạch và thực hiện quy hoạch, cung cấp đầy đủ các thông tin quy hoạch để người dân có thể tận dụng các cơ hội phát triển mới mà quy hoạch có thể đem lại. Bước đầu xã hội hóa thực hiện quy hoạch thông qua các dự án đầu tư xây dựng các công trình phúc lợi công cộng, các dự án nâng cấp cơ sở hạ tầng trong khu dân cư.
2.2 Phát triển kinh tế - tạo động lực phát triển đô thị:
* Về công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp:
Xác định công nghiệp là ngành kinh tế chủ lực và động lực cho sự phát triển của nền kinh tế thị xã, đảm bảo chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp - thương mại, dịch vụ - nông, lâm ngư nghiệp. Trước mắt, tập trung mở rộng và đầu tư sâu công nghiệp đóng tàu và sản xuất thiết bị phụ trợ cho ngành đóng tàu; chế biến nông lâm thủy sản xuất khẩu, khai thác khoáng sản, sản xuất vật liệu xây dựng, đưa nhà máy xi măng vào sản xuất; triển khai xây dựng kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Nam và Bắc Cam Ranh để thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
Đẩy mạnh tốc độ phát triển công nghiệp theo hướng công nghiệp sạch, có hàm lượng giá trị gia tăng cao, phân bố hợp lý ở các khu vực ven đô và các khu vực phát triển mới về phía Tây Nam thị xã, tận dụng lợi thế về nguồn nhân lực có tay nghề, góp phần tạo động lực và sức hút phát triển đô thị.
* Về thương mại - dịch vụ, du lịch:
Đẩy mạnh phát triển kinh tế thương mại - dịch vụ và du lịch. Đặc biệt, chú trọng phát triển các tuyến phố thương mại với không gian thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, thực sự tạo sức sống đô thị thông qua hoạt động kinh doanh thương mại - dịch vụ. Đầu tư một số cơ sở thương mại lớn như: siêu thị, trung tâm thương mại, nâng cấp chợ trung tâm thị xã, cải tạo mạng lưới chợ khu vực. Phát triển các ngành dịch vụ còn nhiều tiềm năng như tài chính, ngân hàng, cảng biển, hàng không, bưu chính viễn thông, dịch vụ vận tải, dịch vụ du lịch, dịch vụ pháp lý, dịch vụ phục vụ sản xuất công nghiệp, nông nghiệp và nông thôn.
Ưu tiên và tập trung phát triển các loại hình dịch vụ và du lịch phù hợp với chiến lược phát triển của Cam Ranh, khai thác lợi thế về vị trí địa lý và cảnh quan của thị xã. Kêu gọi đầu tư xây dựng bãi tắm Cam Phúc Nam, khu vui chơi giải trí, du lịch nghỉ dưỡng ở khu vực Trà Long - Ba Ngòi, du lịch sinh thái Hòn Rồng… Xây dựng Dự án khu du lịch cao cấp sân gold Cam Lập; phát triển các khu đô thị - dịch vụ du lịch gắn với cảnh quan vịnh Cam Ranh.
* Về nông nghiệp - lâm nghiệp - thủy sản:
Phát triển nông, lâm, thủy sản gắn với phát triển du lịch và bảo vệ môi trường. Tập trung phát triển nông nghiệp sinh thái có giá trị kinh tế cao, phục vụ đời sống đô thị đồng thời góp phần làm tăng giá trị cảnh quan, giá trị du lịch của đô thị.
Từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ sinh học, nâng cao và mở rộng các vùng chuyên canh rau sạch, cây cảnh; hình thành khu chăn nuôi công nghiệp tập trung.
Tập trung phát triển khai thác đánh bắt xa bờ và thâm canh nuôi trồng thủy sản theo hướng quy hoạch tập trung, tận dụng thế mạnh về khoa học kỹ thuật và kinh nghiệm của thị xã.
Đẩy mạnh trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng, phấn đấu đạt độ che phủ rừng 11%; kết hợp khoanh nuôi với bảo vệ tái sinh rừng để giảm tác động thiên tai, cải thiện môi trường và cảnh quan đô thị.
2.3 Tập trung giải quyết tốt các vấn đề văn hoá - xã hội, quốc phòng - an ninh:
Xúc tiến đầu tư xây dựng trường công nhân kỹ thuật, phát triển mạng lưới cơ sở đào tạo nghề, kêu gọi đầu tư xây dựng trường đại học tư thục nhằm tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho các nhà máy, khu công nghiệp, dịch vụ du lịch… Đầu tư nâng cấp Trung tâm Y tế, củng cố hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở, đầu tư hoàn thiện thiết chế văn hoá ở cơ sở, từng bước lành mạnh hóa môi trường văn hóa, đẩy mạnh xã hội hóa công tác xóa đói giảm nghèo, xây dựng các công trình phúc lợi xã hội, làm tốt công tác đền ơn đáp nghĩa, các vấn đề an sinh xã hội. Đẩy mạnh các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa vùng miền núi, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với tăng cường quốc phòng an ninh. Tiếp tục xây dựng Cam Ranh thành khu vực phòng thủ cơ bản, liên hoàn, vững chắc; giữ vững tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường lành mạnh, an toàn thu hút các nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn.
2.4 Nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý điều hành của chính quyền đô thị:
Quán triệt và vận dụng sáng tạo các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chương trình, kế hoạch của Tỉnh ủy và UBND tỉnh sát với tình hình thực tiễn của địa phương; tập trung giải quyết kịp thời các vấn đề trọng tâm, trọng điểm mang tính đột phá trong một số lĩnh vực, tạo thế và lực cho bước phát triển mới của đô thị Cam Ranh.
Nâng cao hiệu lực quản lý của các cấp chính quyền; đẩy nhanh việc thực hiện cải cách hành chính, gắn với chế độ trách nhiệm của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức trong thi hành nhiệm vụ phục vụ nhân dân; xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức có đủ phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu quản lý Nhà nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Huy động sức mạnh tổng hợp của các nguồn lực, trong đó coi trọng nội lực để đầu tư phát triển; tranh thủ nguồn vốn của tỉnh và Trung ương hỗ trợ có mục tiêu cho các chương trình đầu tư hạ tầng trên địa bàn thị xã; thực hiện cơ chế tài chính, cơ chế chính sách phù hợp để thu hút nguồn vốn, con người và chất xám phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đạt hiệu quả.
* * *
Sự kiện Cam Ranh được công nhận là đô thị loại III đánh dấu quá trình phát triển và trưởng thành nhanh chóng của thị xã, góp phần nâng vị thế của Cam Ranh lên tầm cao mới, cả trong nước và ngoài nước. Với tiềm năng và lợi thế vốn có, cùng với sự quyết tâm của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân toàn thị xã, tiếp tục phát huy những thành tựu kinh tế - xã hội đạt được trong những năm qua - nhất là trong gần 10 năm xây dựng và phát triển thị xã, phát huy mạnh mẽ tính năng động, sáng tạo, vượt qua mọi khó khăn thử thách, đoàn kết một lòng, cùng nhau nỗ lực phấn đấu xây dựng đô thị Cam Ranh phát triển toàn diện, bền vững với tốc độ cao hơn, nhanh hơn, xứng đáng là trung tâm kinh tế, văn hoá - xã hội, là vùng động lực phát triển phía Nam của tỉnh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Khánh Hòa và khu vực Nam Trung bộ.
*
* *
