prometheus'un seyir defteri

aşkname

bütün iyi dilekler ve selamlardan sonra...

dilenciden sultana, köleden efendiye

hânım hey!..

sen ki mahabbet gülistanıma revnak bağışlayanım, ejendimsin,

sen ki arzum, emelim, hicranım ve elemimsin,

ayrılığından dolayı yardım dilenmeye takatim yok senden, kapında kendini kaybedenlere gıptayla geçen ömrümde bir takate de ihtiyacım kalmadı artık. sevgili eşiğinde ölene değil sağ kalana şaşmak gerekir, der bir bilge ama ben senden uzakta, aşkınla hasta, ama aşk sayesinde sıhhatteyim. araya bunca yılın hasreti girmişken bir gün seni görmeye dayanabilir miyim bilmem, ama her sabah seni görüyor ve yüzünden aldığı güzellik ile insan içine çıkıyor diye güneşe, eşiğini döne dolaşa senden nur çalıyor diye her akşam mehtaba bakıyorum, bilesin. "bugün nasılsın ey kâinatın başı dönmüş yıldızı?" diyorum ona, hasbıhal ediyorum; "ne haldedir sevgilim, hoş mudur, sofaca mıdır istanbullar sultanı bugün?" diye tekrar soruyorum. "hiç benim bulunduğum yerden daha kederli bir âleme doğdun mu sen; hiç aşkta altüst olmuş bencileyin bir firkatzede üzerine parladın mı?" diye sitem ediyorum bazen... velhasıl günlerce ve gecelerce güneşlere ve aylara durmadan ve dinlenmeden seni soruyorum, hâlâ bir haberini alamayışımı şikâyetle söylüyor, anlatıyorum. senin beni unutma ihtimalini hatırlayıp çıldırıyorum bazı günler ve bazı geceler yüzünü eskisi gibi hayal edemeyeceğimden korkup kahroluyorum. sonra tevbeler ediyorum. seni unutma ihtimalini düşündüğüm için.

İskender Pala’nın Aşkname’sinden Bir Hikaye

Uzun boylu, ay yüzlü bir kız vardı kasabanın birinde. Onun sevgisiyle herkes yolunu yitirmişti. İşi gücü dilberlikti, bez yıkarken saçlarını çözer, eteğini beline toplar âşıklarının gönüllerine ateş çalardı.

Kemale ermiş, yaşını başını almış bir adam da Âşık oldu ona ve tez vakitte kemalini yitirdi, tecrübeli aklı deliliğe yaklaştı, yüzünün aşkıyla beli iki kat olup gönlü bela zinciriyle bir girdapta kaldı. Sonunda dayanamadı, kendini ona vakfetti, her işi onun için, her şeyi onun adına yapmaya başladı. Ücretle iş yapsa kazancını ona sunar, eline altın geçse gider o gümüş bedenliye verirdi. Bir gün genç kız kendisine dedi ki:

-Yanışın her an biraz daha artmada, ama aşkta masraf ziyade gerek, sendeki sermaye yalnızca aşk olursa mutfak boş kalır, daha fazlaya gücün yetmezse geç bu sevdadan, davul dengi dengine demişler…

-Sevgili, dedi âşık, bedeninde bir avuç ilikten, bir parça deriden başka bir şey kalmadı yolunda harcayacak. Bari beni sat da elde ettiğinle bir müddet daha hoş ol.

Genç kız âşığını derhal Mısır’a götürdü, orada bir kürsü kurmuşlar, âdet etmişler, satıcı kürsüye oturur, kölesi ayakta durup müşteri beklerdi. Bir müddet beklediler. Adam hiç üzüntü göstermiyor, hiç boynunu bükmüyor, hatta müşteri çıktığı vakit baş gösterecek ayrılığı da aklına getirmiyordu. Bir adam gelip genç kıza sordu:

- Şu ayakta bekleyen ihtiyar senin kulun mu?

- Evet , benim kulumdur!..

O sırada ihtiyar düşüp bayıldı. Adam pazarlık ile onu satın aldı ve kendine geldiğinde şehrin dışında bir mezarlığa götürdü. Meğer o adamın babası ölmüş, o da babasının ruhu için bir köle azat etmeyi ahdetmiş, ihtiyarı satın alması bundanmış. Mezarın başında zavallı ihtiyarı azat edip cebini de altınla doldurduktan sonra gönlünü şad etmek için dedi ki:

-Diliyorsan ey ihtiyar, Mısır’da kal, malın eksilmez, seni gözetirim.

-Dilersen de var git, çünkü artık hürsün, kendi kendinin sultanısın.

İhtiyar teşekkür ederek genç kızın ardınca koşup yetişti ve altınları avucuna sayıp gönlünü alana yine gönlünü teslim etti. Dünyayı onun yüzünde apaydın görüyordu ve dedi ki,

-A sevgili! Şu gönül, senin için satılmaktan aldığı lezzeti bugüne dek hiçbir şeyden almadı. Hele’ benim kulumdur!’ dediğin andaki saadetim,sanmam ki başka bir kimsede olsun!.. Haydi yine beni pazara götürüp mezada ko!.

"vaktiyle köyün birinde cahilliğiyle dillere destan bir adam yaşıyordu. günlerden bir gün bu adamın kafasına bir soru takıldı ve yemeden içmeden kesildi. çünkü gözlerini açtığında dünyayı, kapadığında ise karanlığı görüyor ve bu durum da kafasını adamakıllı karıştırıyordu. günler geceler boyu cahil kafasıyla düşündü taşındı ve sonunda karanlığın da görülebilen bir şey olduğuna karar verdi. hele hele, ölülerin, karanlık, sessizlik ve hiçliği algıladıklarını söyleyen kadim bir bilgenin kitabına rastlayınca fikrinin doğruluğuna artık kesinlikle kanaat getirdi. buna göre, ölüler nasıl ki ışığı göremezlerse, yaşayanlar da karanlığı ölüler kadar iyi göremezlerdi. ne var ki uyku, ölümün kardeşi olduğu için uyuyan birisi karanlığı, sözgelimi gözlerini kapatmakla yetinen birinden belki daha mükemmel görebilirdi. cahil adam da böylece, dünyayı göremediği zaman görmekte olduğu şeyi araştırdı ve gözlerini yumduğu zaman gördüğü karanlığın içinde sayısız düş olduğunu bu sayede buldu." (sf: 199)

puslu kıtalar atlası'na göre böyle bir şey ve bu masalın devamında bilge adam, cahil adama dünyanın bir hiçlikten yaratıldığını ve karanlığın da bu hiçlikten arta kalan boş bir levha olduğunu söyler. bu boş levha iki parçaya bölünmüştür;

birinci parçası, bizim düşler yarattığımız parçadır.

ikinci parçası ise, sabahın oğlu'na verilen parçadır. sabahın oğlu, bu parçadan düşler yaratmak yerine, bir para yapmış ve üzerine kendi suretini darbetmiştir.

böylece yaratılmamış boşluğun ta kendisi olan bu paranın dünyada ne var ne yok hepsini satın almasını beklemeye başlamıştır. insanlar da bunu garipsememiş, kendi suretlerini darbettikleri paralarla farkında olmadan sabahın oğlu'nun suretini çoğaltmışlardır..

unutmadan, bir de söz vardı; "sanatçılar gerçekleri anlatmak için yalanları kullanır."

zaten masal da gerçeğin tasviri zannedilen bir çeşit yalandır.

John F. Kennedy: Bizim, sizi otuz kere yok edecek kadar füzemiz var.

Nikita Khrushchev: Bizim, sizi yalnızca bir kez yok edecek kadar füzemiz var, fakat bu bize gerekenin tümü.

(555K Eylemi aslında DP yanlılarının hükümeti desteklemek için hazırladığı bir mitingdir. 555K: 5'inci ayın 5'inde saat 5'te Kızılay'da buluşulacak manasında bir paroladır. Fakat gizli yürütülen bu miting hazırlığı duyulunca DP karşıtı bir eyleme dönüşür. Durumdan habersiz olan Başbakan Menderes ve Cumhurbaşkanı Bayar Kızılay'a gelince DP karşıtı kalabalık bir grubun içinde kalır.)

Menderes: (Baykal'a hitaben) Ne istiyorsunuz?

Baykal: (Menderes'in yakasından tutarak) Özgürlük istiyoruz!

Menderes: Başvekilin yakasına yapışıyorsun. Bundan âlâ özgürlük mü olur?

zorba soundtrackinden bir başka güzel şarkı. bakınız, alexis zorbas bu "the one unforgivable sin" i nasıl tarif ediyor:

" god has a very big heart but there is one sin he will not forgive. (masaya vuruyor)
if a woman calls a man to her bed and he will not go. i know because a very wise old turk told me"

ve buzukiler başlar çalmaya. soundtrackteki nadir hüzünsüz şarkılardan.