5 Dòng Kẻ - Cánh Mặt Trời
Wednesday, 22. October 2008, 06:35:47
Nói lan man một tí trước khi vào chủ đề chánh.
5 Dòng Kẻ có thể nói là nhóm hát nữ xuất sắc nhất Việt Nam hiện nay, chỉn chu mọi mặt từ ca hát, phối âm, khả năng chơi nhạc cụ đa dạng cho tới ngoại hình, phong cách biểu diễn lẫn lối sống và cá tính thực ngoài đời. Dù tuổi đời của các chị í không còn là trẻ so với nhiều nhóm hát nữ khác trong sự cạnh tranh khốc liệt cả về nghe lẫn nhìn trên thị trường âm nhạc (nhất là phía Nam) sôi động và có tính đào thải cao này, nhưng với tài năng, phong cách biểu diễn ấn tượng cùng những trải nghiệm và sáng tạo không ngừng trong âm nhạc của họ thì 5 Dòng Kẻ hoàn toàn xứng đáng với vị thế đã đạt được như ngày nay.
Ít người biết được là trước khi 5 Dòng Kẻ nổi tiếng thì họ đã có những tháng ngày bươn chải và mưu sinh rất vất vả, ở nhà thuê, ăn cơm hàng cháo chợ, đi hát trong các quán bar, sàn nhảy để có kinh phí duy trì hoạt động của nhóm và chăm lo cho niềm đam mê nghệ thuật. Dù với gốc gác là "con nhà nòi" trong gia đình có truyền thống về nghệ thuật (cả năm người đều xuất thân là dân học nhạc được đào tạo bài bản và chuyên nghiệp: Giáng Son học khoa piano và sáng tác - lý luận; Bảo Lan tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội khoa đàn bầu với tấm bằng xuất sắc, được mệnh danh là một trong những độc huyền cầm thủ có ngón đàn mê hoặc và điêu luyện nhất hiện nay; Lan Hương với giọng hát liêu trai quyến rũ và đầy ám ảnh ^^; Hồng Ngọc tốt nghiệp CĐ Sư phạm Nhạc họa TW nhưng vì mê ca hát nên tạm gác lại việc làm cô giáo dạy thanh nhạc; Thùy Linh có bảy năm học piano tại Nhạc viện Hà Nội) và có nền tảng tài chính vững chắc, họ đã có thể sống thoải mái hơn bằng những công việc khác, nhưng họ lại chọn con đường nghệ thuật lắm hoa hồng mà cũng đầy chông gai và tự đi lên bằng chính đôi chân của mình.
Trong số năm thành viên đa tài đó - nay chỉ còn bốn vì Giáng Son đã rời nhóm để chuyên tâm vào con đường sáng tác và dạy nhạc - tớ thích nhất là chị Lan Hương í (cái tên này hình như đã được nhắc đến lần thứ ba trong blog tớ thì phải...?
), không chỉ vì giọng hát liêu trai quá đỗi gợi cảm và ám ảnh mà còn vì cái cách mà chị ấy sống, yêu và lao động nghệ thuật. Tình cờ đọc được một bài phỏng vấn chị Lan Hương trên báo điện tử VNExpress, tớ đã học được rất nhiều điều từ chị ấy về cách sống ở đời, cách đối nhân xử thế lẫn cách cư xử trong tình yêu. Cho đến trước khi đọc được bài viết đó, tớ vẫn thường tự vấn bản thân rằng, mình đã làm điều gì sai, tại sao với cách cư xử mà mình luôn cho là đúng đắn đó, lại khiến cho nhiều người - trong đó có cả những người thân yêu nhất của tớ - không hài lòng và đau buồn vì tớ. Là khôn ngoan chăng khi luôn phải gồng mình lên để chứng tỏ bản lĩnh và cái tôi của mình với thiên hạ hay là sự xuẩn ngốc khi qua đó lại càng để lộ bản chất nhu nhược được che giấu đằng sau sự mạnh mẽ đó?Hãy kiềm lòng mình lại.
Lặng lẽ quan sát và tiếp nhận.
Người khôn ngoan nhất luôn là người ít nói nhất.
...
Người phụ nữ dù mạnh mẽ đến mấy cũng nên tỏ ra khiêm nhường trước mặt đàn ông để khi mình đi cũng còn đọng lại kỷ niệm đẹp, người ta có bẽ bàng cũng bẽ bàng một cách kín đáo. Rất nhiều phụ nữ không quá thông minh nhưng cố làm người đàn ông bẽ mặt. Nói chung tôi thấy cứ mềm mại là hơn. Không nên quá mạnh mẽ như tôi. Đây là bài học xương máu. Nhiều lúc nghĩ nhiều quá, quên mất mình là đàn bà hay đàn ông. Điều đó rất dở. Cái gì cũng có ngưỡng của nó. Khi mà người yêu mình điên lên bỏ đi sẽ là quá muộn.
Tôi từng có mối tình bất hạnh kéo dài hơn mười năm nên đã có lúc tưởng như lòng nguội lạnh. Nhưng may mắn thay, bây giờ con tim đã vui trở lại rồi.
...
Tôi tin vào duyên phận. Cái gì đã là của mình thì nhất định là của mình. Cái gì không phải của mình nó sẽ tự ra đi. Khi chia tay mối tình mười năm, tôi rất đau khổ nhưng bây giờ nhìn lại, tôi thấy mình may mắn. Thà như thế còn hơn chịu đau khổ cả đời.
...
Từ trái qua phải: Hồng Ngọc, Thùy Linh, Bảo Lan, Lan Hương
***
Giờ vô chủ đề chánh nà!
(phần review dưới đây được trích từ blog của 5 Dòng Kẻ)
Với mô hình album ý tưởng (concept album), Cánh Mặt Trời gồm tám tác phẩm - tám khúc thức biến chuyển của cuộc sống, mỗi bài hát là một câu chuyện nhỏ mà khi ghép lại, chúng hóa thành một thiên truyện đời rộng mở và mang nhiều ý nghĩa. Xuyên suốt như một sợi nắng mỏng manh lấp lánh, câu chuyện của Cánh Mặt Trời được chuyển tải qua ca từ, với giọng hát và âm nhạc làm người dẫn chuyện. Các bản phối acoustic và new age được sắp xếp xen kẽ nhau, tưởng chừng như bất hợp lý về mặt âm nhạc, thực chất lại là sự lựa chọn cố ý nhằm tăng kịch tính và màu sắc tưởng tượng cho tổng thể album.
Vẫn là cách hát bè ban nhóm, nhưng ở Cánh Mặt Trời, phần vocal được sử dụng như một giai điệu độc lập (đặc biệt trong những bài được phối theo thể loại new age). Hầu hết các ca khúc đều có cấu trúc đơn giản nhưng tạo được không gian âm nhạc thoáng đãng, mênh mông và có chiều sâu, dành đất sáng tạo cho người phối khí và ca sĩ thể hiện. Những giai điệu ngũ cung kết hợp với nhạc cụ dân tộc trên nền bản phối hiện đại cùng phong cách phối - hát bè đặc trưng của nhóm thực sự là một thử nghiệm sáng tạo khá thú vị của 5 Dòng Kẻ.
Mãnh liệt hơn, sâu kín hơn và cũng dịu dàng hơn bao giờ hết, 5 Dòng Kẻ đang dần đạt đến độ chín trong cảm xúc, như cô gái bước vào ngưỡng đàn bà, đằm đượm đấy mà ẩn lửa trong mắt, trong tâm. Những chiêm nghiệm về cuộc sống được cất lên nhẹ nhàng nhưng thấm thía, và chất chứa thật nhiều nỗi niềm của người viết, người hát. Dấn thân vào âm nhạc, trải qua nhiều gian khó để chạm đến thành công, họ đã có thể kiêu hãnh đi tiếp, với những bàn tay bé đan vào nhau thành đôi cánh rộng, và với một "mặt trời" luôn rực cháy trong tim. Câu chuyện bắt đầu như thế...
Về thiết kế bìa.
Từ chủ đề Cánh Mặt Trời gợi mở, nhà thiết kế Dũng Yoko đã hoàn thiện phần bìa album tuyệt đẹp, vừa trung thành với chủ đề, thể hiện được tư tưởng album, vừa phù hợp với xu hướng âm nhạc của đĩa. Trên nền tông màu nóng với ánh mặt trời bình minh làm chủ đạo, nổi bật lên đường nét mái tóc, ánh mắt bí ẩn, gương mặt góc cạnh, vòng tay khát khao, những góc chụp tinh tế, những họa tiết cách điệu ..., tất cả hòa quyện, tạo nên một Cánh Mặt Trời ấn tượng và nổi bật về hình thức.
Điểm qua các ca khúc.
- Mặt Trời Ngày Mới: giai điệu thay đổi quãng rộng trên nền phối khí mang chất new age đậm đặc. Phần bè dàn trải theo xu hướng nhạc kịch Broadway, tạo không gian rộng lớn, sinh động.
- Cánh Diều Chiều Mưa: bản phối acoustic được chơi ngẫu hứng ngay tại phòng thu âm. Cả tiếng đàn, pecussion và phần ca đều được căn rất mộc, giản dị như nội dung của bài hát.
- Độc Huyền Cầm: đàn bầu chơi theo phong cách hiện đại, nhưng vẫn dựa trên điệu thức ngũ cung thuần Việt, làm cho âm nhạc trở nên liêu trai. Vocal khi dày khi mỏng, lúc như lời thầm thì đơn độc, lúc như tiếng cả loài người oán trách. Bản phối world music nâng đỡ, làm nổi rõ từng lời hát.
- Xin Ru Lòng Yên: thể hiện theo phong cách thiên về cổ điển cả về giai điệu lẫn bản phối new age, nhưng được làm mới ở phần vocal và những hiệu ứng âm thanh. Cũng như Độc Huyền Cầm, Xin Ru Lòng Yên là điểm nhấn nặng kịch tính trong Cánh Mặt Trời.
- Người Ở Đừng Về: đây là một bài quan họ Bắc Ninh đẹp hoàn hảo cả về âm nhạc và lời ca, nhưng để làm mới cho nhóm nhạc hát được thì vô cùng khó. Bản phối acoustic tuyệt vời của nhạc sỹ Thanh Phương đã rất hợp lý khi vẫn giữ được làn điệu dân gian Bắc Bộ, đồng thời tạo nên mảng hòa âm hiện đại giúp phần bè phát triển mới lạ.
- Đôi Cánh: new age pha chút màu của alternative rock, với ý tưởng viết cho symphony orchestra. Chính tốc độ nhanh cùng với vai trò chủ đạo của dàn dây đã làm nổi rõ điểm nhấn của phần tiết tấu.
- Ban Mai: nét nhạc "miền núi" đơn giản đối thoại với tiếng đàn piano. Âm vực rộng và có cao trào, đòi hỏi nội lực và cảm xúc mãnh liệt của ca sĩ.
- Tự Tình Khúc: ca từ và âm nhạc được "giải thoát" cả về nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Những câu hát tự sự trên nền nhạc new age diễn tả một cuộc ra đi (mà cũng là trở về tái sinh) nhẹ nhàng, thanh thản và hư không.
Bốn giọng hát ổn định với âm sắc riêng: Lan Hương - rắn lạnh, Bảo Lan - sắc ngọt, Thuỳ Linh - bay mềm, Hồng Ngọc - trầm đục.
Bốn giọng hát luân chuyển nhau, dựa trên một giọng hát chính đắc dụng của Lan Hương, một ca sĩ truân chuyên nhưng đầy năng lượng hát và váng vất một nỗi buồn đay nghiến.
Bảo Lan sáng tác một nửa album nhấn cho từng giọng, dựng bè đầy hấp dẫn và biến báo. Trong những tác phẩm ấy, có bài từng đoạt giải Bài Hát Việt như Độc Huyền Cầm, nhưng cũng có bài viết vội và ca từ non tay như Mặt Trời Ngày Mới chẳng hạn. Tuy vậy, với Xin Ru Lòng Yên và Độc Huyền Cầm, sự trắc trở nhưng đầy ưu tư thể hiện một bản lĩnh sáng tác chín muồi.
World music được dụng đất trong album này, bởi nó tải được sự lúng liếng trong âm hưởng dân ca mà các tác giả sử dụng. Nó là nền tảng đơn giản để người hát tung hứng sự lắt léo và phiêu lãng của giọng hát.
Với người nghe số đông, sẽ cảm nhận album dễ nghe nhưng khó nắm bắt. Vì world music là thế, họ không chỉ cố ý túm lấy người nghe bằng giai điệu, ca từ của sự đồng cảm, yêu thương và day dứt, mà ở đây, người nghệ sĩ còn truyền đạt âm nhạc, nốt nhạc đến người nghe bằng sự tưởng tượng và mơ mộng.
. Hẳn nhiên rồi, sẽ không còn đỉnh Kilimandjaro phủ đầy tuyết trắng hùng vĩ và thơ mộng nữa khi mà con người ta chỉ ngồi đó hô hào những khẩu hiệu bảo vệ môi trường suông trong những chiếc SUV xa hoa đang xả đầy khí thải độc hại vào người Mẹ thiên nhiên.
. Nói đến đây mới phát hiện ra giọng nữ bè trong Kilimanjaro nghe sao giống giọng Sade quá. 
WIDGETIZE