MP3 Tag
Thursday, 1. May 2008, 12:00:04
Món quà của anh Dũng đẹp chai tặng tớ cách đây... gần một năm.
***
Bài này viết cho quạ con, vì không muốn em nó phải tốn công thêm mấy năm nữa chỉ vì edit mấy cái tag 
. Ai không có ý định down mấy ngàn album, sau đó hì hục phân loại, điền info cho file mp3, ... (để dễ quản lý, tạo playlist, ...) thì không cần xem nha!
Tag là gì?
Tag chỉ là một thuật ngữ để chỉ những thông tin của tập tin media hoặc hình ảnh. Thông qua tag chúng ta có thể hiểu rõ hơn về tập tin đang có, ví dụ: album này phát hành năm nào, do hãng đĩa nào phát hành, tác giả là ai, ai hoà âm phối khí ...
Tại sao nên quan tâm đến tag?
Hãy tưởng tượng là bạn có khoảng 1000 album trong máy tính, trong đó có hàng trăm ban nhạc/ca sĩ, hàng chục thể loại, ... Một ngày đẹp trời, bạn trúng số độc đắc, và muốn diễn tả cảm xúc bằng cách mở nhạc ầm trời cho hàng xóm biết (nói thì nói vậy, chứ lỡ có trúng số thì cứ âm thầm đi lấy tiền, đừng cho đứa nào biết hết). Điều quan trọng là hôm nay bạn chỉ muốn nghe nhạc của ca sĩ Xổ Số Kiến Thiết, và chỉ muốn nghe những album do hãng Bình Dương phát hành thì sao?
Trong 1000 album bạn có, có khoảng 200 album của ca sĩ Xổ Số Kiến Thiết, trong đó có gần 50 album do hãng Bình Dương phát hành, và nằm rải rác khắp nơi trong máy tính của bạn. Thế là bạn cặm cụi mở một chương trình nghe nhạc lên, sau đó lần lượt add 50 cái folder (thư mục) chứa bài hát mà bạn muốn nghe. Cứ cho là "có công mài sắt", bạn cũng sẽ làm được. Rồi ngày mai trời xấu, bạn muốn nghe khoảng 1000 bài hát của ca sĩ Thất Tình, chỉ nghe những bài theo thể loại Tự Tử thì sao, chẳng lẽ lại hì hục tiếp tục công việc như ngày hôm qua?
Cách đơn giản nhất là mở một chương trình chơi nhạc có khả năng quản lý thư viện, sau đó chọn thể loại, ca sĩ mình thích, chương trình sẽ tự dò tìm trong máy và chơi nhạc theo đúng yêu cầu của bạn. Công việc chỉ thực hiện bằng vài cái click chuột, thời gian rảnh rỗi có thể làm nhiều việc có ích hơn như đi nhậu, viết blog, .... Lỡ may lúc đó có em gái (ngu ngu) nào tới chơi, thấy mình thao tác như vậy sẽ trố mắt lên: chời, anh pờ-rồ quá, em kết anh rồi đó nha; thế thì còn gì bằng, hehe (mình cũng đang chờ mấy em như zị).
. Ai không có ý định down mấy ngàn album, sau đó hì hục phân loại, điền info cho file mp3, ... (để dễ quản lý, tạo playlist, ...) thì không cần xem nha!Tag là gì?
Tag chỉ là một thuật ngữ để chỉ những thông tin của tập tin media hoặc hình ảnh. Thông qua tag chúng ta có thể hiểu rõ hơn về tập tin đang có, ví dụ: album này phát hành năm nào, do hãng đĩa nào phát hành, tác giả là ai, ai hoà âm phối khí ...
Tại sao nên quan tâm đến tag?
Hãy tưởng tượng là bạn có khoảng 1000 album trong máy tính, trong đó có hàng trăm ban nhạc/ca sĩ, hàng chục thể loại, ... Một ngày đẹp trời, bạn trúng số độc đắc, và muốn diễn tả cảm xúc bằng cách mở nhạc ầm trời cho hàng xóm biết (nói thì nói vậy, chứ lỡ có trúng số thì cứ âm thầm đi lấy tiền, đừng cho đứa nào biết hết). Điều quan trọng là hôm nay bạn chỉ muốn nghe nhạc của ca sĩ Xổ Số Kiến Thiết, và chỉ muốn nghe những album do hãng Bình Dương phát hành thì sao?
Trong 1000 album bạn có, có khoảng 200 album của ca sĩ Xổ Số Kiến Thiết, trong đó có gần 50 album do hãng Bình Dương phát hành, và nằm rải rác khắp nơi trong máy tính của bạn. Thế là bạn cặm cụi mở một chương trình nghe nhạc lên, sau đó lần lượt add 50 cái folder (thư mục) chứa bài hát mà bạn muốn nghe. Cứ cho là "có công mài sắt", bạn cũng sẽ làm được. Rồi ngày mai trời xấu, bạn muốn nghe khoảng 1000 bài hát của ca sĩ Thất Tình, chỉ nghe những bài theo thể loại Tự Tử thì sao, chẳng lẽ lại hì hục tiếp tục công việc như ngày hôm qua?
Cách đơn giản nhất là mở một chương trình chơi nhạc có khả năng quản lý thư viện, sau đó chọn thể loại, ca sĩ mình thích, chương trình sẽ tự dò tìm trong máy và chơi nhạc theo đúng yêu cầu của bạn. Công việc chỉ thực hiện bằng vài cái click chuột, thời gian rảnh rỗi có thể làm nhiều việc có ích hơn như đi nhậu, viết blog, ...
. Lỡ may lúc đó có em gái (ngu ngu) nào tới chơi, thấy mình thao tác như vậy sẽ trố mắt lên: chời, anh pờ-rồ quá, em kết anh rồi đó nha; thế thì còn gì bằng, hehe (mình cũng đang chờ mấy em như zị).
Vấn đề ở đây là tại sao máy tính có thể tìm được những bài hát theo đúng yêu cầu của bạn đặt ra? Tất cả đều nhờ vào tag của những file mp3, wma, ogg, ... Nhiều người vẫn nghĩ đơn giản là đặt tên cho tập tin theo dạng "tên ca sĩ - tên album - tên bài hát... .mp3" là thể hiện được thông tin. Thực ra đặt tên như vậy chỉ có người mới hiểu, máy nó *éo hiểu đâu các bác ạ.Như vậy, để quản lý thư viện media một cách dễ dàng, chúng ta phải nên điền thông tin cho các tập tin media. Cách đơn giản nhất là chọn file, click chuột phải chọn Properties. Ở bảng Properties hiện lên chọn thẻ Summary, bấm vào nút Advanced phía dưới, sau đó điền thông tin vào (xem hình bên).
Nếu chỉ có vài chục file và đủ kiên nhẫn thì chúng ta có thể làm thủ công như cách vừa nói. Nhưng nếu có vài trăm, vài nghìn file mà đi làm như vậy thì chỉ có 2 khả năng xảy ra: 1) gãy tay, 2) bị điên.
Chính vì vậy chúng ta phải dùng một chương trình có khả năng làm tự động và thao tác cùng lúc với một số lượng lớn tập tin. Và đó cũng là lý do để tui viết bài này (vỗ tay).
Nãy giờ không phải là nhiều chuyện, phải dài dòng như vậy để thấy được những ưu điểm trong việc sử dụng tag để quản lý thư viện media một cách hiệu quả nhất. Bây giờ vào mục đích chính.
Đầu tiên: download cái này về (chương trình miễn phí, nhỏ gọn, đúng theo tinh thần dungdepchai, hehe).
Cài đặt: tự làm đi nha!
Chạy chương trình giao diện chính như sau:
Phía bên trái là bảng điều khiển (tag panel), bên phải là phần thể hiện chi tiết thông tin của tập tin, thông qua các trường (field) như: tên tập tin (filename), thư mục (path), tên ca sĩ/ban nhạc (artist), thể loại (genre), ...
Chương trình quản lý dựa trên thư mục, do đó muốn mở tập tin nào đó để chỉnh sửa thì cũng phải ráng nhét vô một thư mục nghen. Bấm vào nút hình folder có dầu cộng ở phía trên (bên trái) hoặc vào menu File> Add directory... và chọn thư mục chứa tập tin cần mở. Lưu ý là mặc định chương trình sẽ mở tất cả các tập tin có trong thư mục, kể các các tập tin nằm trong thư mục con. Muốn thay đổi phải vào thiết lập trong phần Option.
(đi làm phát rượu đã)
Sau khi mở các file cần chỉnh sửa lên, muốn sửa file nào thì click chọn, chọn hết thì Ctrl + A, chọn liên tục thì giữ Shift, chọn rời rạc thì giữ Crtl.
Muốn sửa một cách thủ công thì double click vào từng field của file, gõ vào cái gì đó mình muốn, lưu lại bằng cách bấm nút Save ở ngoài cùng, bên trái, phía trên, hoặc vào menu File> Save tag, cách đơn giản nhất là Ctrl + S. Tuy nhiên, không ai viết chương trình chỉ để mục đích làm thủ công như vậy cả. Do đó, tui sẽ hướng dẫn dựa trên thao tác với một số lượng lớn tập tin.
Thông thường trong một album nào đó, của một ca sĩ nào đó, sẽ có những phần chung như tên album, tên ca sĩ, năm phát hành, ... Phần chắc chắn không chung là tên tập tin, tên bài hát. Phần có thể chung, có thể riêng là tác giả, hoà âm phối khí, bình luận (comment), ... Thao tác đơn giản như sau: chọn một đống file, vào phần tag panel phía bên trái, điền vào thông tin cần thiết (những phần chung), lưu lại như trên.
Tuy nhiên, cách làm như vậy vẫn còn mang nặng tính thủ công, và chưa phát huy được thế mạnh của chương trình. Đơn giản, vì đời nó đưa ra những tình huống éo le lắm.
Trường hợp 1:
Bạn download về, file mp3 không có thông tin gì hết, chỉ được mỗi cái filename dạng:
tên track-tên ca sĩ-tên album-... mp3ví dụ:
01-dungdepchai-2007-tuichơi-bài1-gì đó nữa ...-quá hay.mp3 02-dungdepchai-2007-tuichơi-bài2-gì đó nữa ...-quá hay.mp3 ...
Việc chúng ta cần làm là dựa vào cấu trúc filename để điền thông tin vào các field một cách tự động. Làm sao?
Chọn file, vào menu Convert> Filename - Tag, sẽ hiện ra bảng để điền cấu trúc filename như hình bên. Đến đây, tui xin nói sơ sơ về cách điền thông tin dựa theo cấu trúc filename.Theo quy định (không phải mặc định), chương trình sẽ hiểu thông tin của mỗi filed bằng chính tên của filed đó, và trước sau mỗi field phải có kí tự '%'. Giả sử tui có một tập tin có tên:
01 - dungdepchai - 2007 - tui chơi - anh iu em - hay kinh khủng.mp3
Nếu điền theo cấu trúc:
%track% - %artist% - %year% - %album% - %title% - %comment%
chương trình sẽ hiểu:
- Track (số thứ tự bài hát trong album): 01
- Artist (tên ca sĩ/ban nhạc): dungdepchai
- Year (năm phát hành): 2007
- Album (tên đĩa nhạc): tui chơi
- Title (tên bài hát): anh iu em
- Comment (bình luận/thông tin bên lề , ...): hay kinh khủng
%artist% - %year% - %comment% - %track% - %album% -%title%
chương trình sẽ hiểu là:
- Track (số thứ tự bài hát trong album): tui chơi
- Artist (tên ca sĩ/ban nhạc): 01
- Year (năm phát hành): dungdepchai
- Album (tên đĩa nhạc): anh iu em
- Title (tên bài hát): hay kinh khủng
- Comment (bình luận/thông tin bên lề , ...): 2007
Trường hợp 2:
Ngược lại, lúc file mp3 đã có tag, muốn thể hiện nó trên filename thì vào menu Convert> Tag - Filename, cách làm cũng tương tự, không có gì khác. Những filed nào không muốn thể hiện ra filename thì không cần điền vào (chịu khó động não tí đi nha các bác, em hướng dẫn như zị là siêng lắm rồi đó).
Trường hợp 3:
Hic, xui xẻo làm sao, lúc down về, thông tin thì *éo có một chữ, filename thì dạng: track01, track02, ... Làm sao bi giờ?
Nhờ chương trình làm giùm:
Vào phần Tag Sources, chọn thư viện cần tra. Chương trình sẽ tự động dò trên database của thư viện đã chọn và điền giùm mình (máy tính phải kết nối Internet nha). Cách này chỉ phù hợp với những đĩa nhạc phổ thông, và tùy thuộc vào thư viện mình chọn nữa.
Tự làm:
Dùng một công cụ tìm kiếm để tìm thông tin về đĩa nhạc, sau đó copy paste vào 1 file text, thông tin mỗi file để trên 1 dòng. Menu Convert> Text file - Tag, phần Filename chọn file text đã lưu, phần Format string điền vào cấu trúc như đã hướng dẫn.
Rất nhiều tính năng khác, các bạn phải tự nghiên cứu, tui không thể nào hướng dẫn hết. Các bạn nhớ để ý phần Actions, đây là tính năng lợi lại nhất. Để kết thúc, tui xin đưa ra một ví dụ tổng quát. Giả sử tui có một file được đặt tên:
dungdepchai-2007-tui chơi-anh iu em.mp3
Tui muốn đổi lại để nhìn cho đẹp hơn, theo dạng:
Dungdepchai - 2007 - Tui_Chơi - AnhIuEm.mp3
Phân tích và thực hiện theo các bước:
- Thay đổi cấu trúc:
%artist%-%year%-%album%-%title%
thành
%artist% - %year% - %album% - %title%
Làm như đã hướng dẫn
Sau bước này, filename sẽ là:
dungdepchai - 2007 - tui chơi - anh iu em.mp3
- Đổi các kí tự đầu mỗi filed từ kí tự thường thành kí tự hoa: bấm vào nút Actions (Quick), nút có hình 2 chữ A (hoa và thường) nằm trên cái mũi tên í. Ở box hiện ra chọn Case conversion và chọn các thông số:
- Filed: chọn _ALL
- Case conversion: chọn Mix Case
Dungdepchai - 2007 - Tui Chơi - Anh Iu Em.mp3
- Thay khoảng trắng ở field album bằng kí tự '_': Actions (Quick), chọn replace và điền vào các thông tin:
- Field: chọn ALBUM
- Original: gõ spacebar để nhập khoảng trắng
- Replace with: gõ kí tự cần thay thế, ở ví dụ này là kí tự '_'
Dungdepchai - 2007 - Tui_Chơi - Anh Iu Em.mp3
- Cuối cùng, cắt khoảng trắng ở field title: làm tương tự với chức năng replace, ở mục Replace with không gõ gì cả.
Phù, mệt quá, rã cả tay! Chúc quạ con và mọi người quản lý bộ sưu tập của mình một cách hợp lý nhất!
dungdepchai
***
Khuyến mãi thim mí hình ảnh về thư viện âm nhạc của tớ sau nhìu... năm tag cật lực - khoảng hơn 3000 album
. Nhờ có Mp3Tag của anh chai mà cũng chừng đó khối lượng album tớ chỉ mất có vài... tháng để hoàn thành 
(những hình ảnh dưới đây được hiển thị rõ nét nhất trên trình duyệt Opera).
Thư viện nhạc Soundtrack
Thư viện nhạc Rock
Thư viện nhạc Jazz, Blues
Thư viện nhạc Pop, Folk, Country
Thư viện nhạc Ambient, Downtempo, Electronica, House
WIDGETIZE
How to use Quote function: