Skip navigation.

گفتگو درباره نوزادان

بچه دوم ، ميهمان ناخوانده بچه اول

بچه دوم ، ميهمان ناخوانده بچه اول

زهرا سادات نريمان وند



تولد فرزند دوم اگر چه اغلب اوقات با خوشي ورضايت خاطر والدين همراه است ؛ اما با خود مشكلات گوناگوني را نيز به همراه مي آورد . شايد به اين علت كه فرزند اول ، تنها براي پدرومادر متولد مي شود ، حال آنكه فرزند دوم به جمع يك خانواده مي پيوندد ؛ بنابراين قبل از تولد اين كودك بايد تغييرات قابل ملاحظه اي در محيط خانواده ايجاد شود .

بيشترين تاثير ناشي ازورود فرزند دوم ، برروي فرزند اول خانواده است . براي كودك كم سن وسال درك تقسيم شدن توجه ومحبت پدرومادر دشوار است .آنها عشق ومحبت را موضوعي هميشگي مي دانند كه با ورود فرزند بعدي بخشي از آن را با ورود فرزندبعدي بخشي از آن را از دست مي دهند . محبت درنظرآنها به ظرف بستني يا ليوان آب پرتقالي مي ماند كه اگر مقداري از آن را به كسي بدهند ، مقداركمتري براي خودشان باقي مي ماند ؛ بنابراين طبيعي است كه ورود كودك جديد را تهديدي است نسبت به موقعيت خود تلقي كنند .

حق مسلم هركودك است كه قبل از تولد فرزند جديد ، از ورود او آگاه شود . كودك بايد با اين حادثه كنار بيايد ، با آن آشنا شود وخود را با شرايط جديد تطبيق دهد ؛ اما چه زماني بايد موضوع را با اودرميان گذاشت ؟ پاسخ به اين سؤال بستگي به سن كودك وميزان فهم ودرك او دارد . كودكان خردسال اطلاع دقيقي ازگذشت زمان ندارند . براي آنها آينده مبهم است ويك ماه ممكن است زماني براي هميشه به حساب آيد . بنابراين اگر موضوع را خيلي زود به كودك اطلاع دهيد ، ممكن است با گذشت هفته ها وماهها آن را فراموش كند ، ممكن است از موضوع خسته شود وآن را ناديده بگيرد ، بنابراين بهتر است موضوع را تايك ما مانده به زايمان مسكوت نگه داريد .

كودكان بزرگتر سريعتر از ساير كودكان متوجه تغييرات جسماني مادرشان مي شوند وممكن است سؤالاتي را دراين زمينه مطرح كنند . پاسخي كه به اينگونه سؤالات داده مي شود ، بهترين راه براي افشاي اين خبر است . لازم نيست خبر با شرح وتفصيل زياد مطرح شود ، كافيست بگوئيد : ‹‹ قرار است فرزند ديگري به خانواده ما اضافه شود ››.

بعد ازگفتن اين جمله بايد گوش به زنگ باشيد كه آيا كودك تمايلي براي دانستن چيزي بيشتر دراين مورد از خود نشان مي دهد يا خير . اگر كودك علاقه اي از خود نشان نداد ، بهتراست روي آن بحث نكنيد ؛ اما اگر كودك كنجكاوي كرد وخواست چيزهايي بيشتر درمورد آن حرف بزنيد . بسياري از كودكان از لمس كردن شكم مادر ودريافت اطلاعات بيشتر ي دراين مورد بداند ، مي توانيد كمي بيشتر درمورد آن حرف بزنيد . بسياري از كودكان از لمس كردن شكم مادر ودريافت اطلاعات بيشتر لذت مي برند . بايد سعي كنيد پاسخهايي كه به كودك مي دهيد ساده وبدون ابهام ودرعين حال صادقانه باشد ، توجه داشته باشيد كه به يكباره نبايد براي كودك زياد حرف بزنيد، چرا كه اين مسئله براي كودك خبر مهمي است واوبراي هضم اين مسئله ، به زمان نياز دارد .

بانزديكترشدن موعد تولد ، بايد مقداري دررابطه با نوزاد به كودكتان آگاهي بدهيد . بايد به او توضيح دهيد كه فرزند جديد به مراقبت زيادي نياز دارد وبه اين زوديها نمي تواند همبازي خوبي براي اومحسوب شود . درمورد كوچك بودن ودرمانده بودن نوزاد حرف بزنيد وبه كودك خاطرنشان كنيد كه به احتمال زياد نوزاد گريه خواهدكرد واندكي آرامش خانه را به هم خواهد ريخت . درعين حال لزومي ندارد كه با منفي بافي درمورد نوزاد ، محبت خود را به كودك اولتان نشان دهيد .گفتن جملاتي مانند ‹‹ توبهتر هستي ، نوزاد چيزي بيشتر از يك دردسر نيست ›› مي تواند باعث بروز مشكلات جدي شود .به عنوان مثال ممكن است كودك فكر كند يا از بين بردن نوزاد ، دردسر بزرگي را از خانواده رفع كرده است واين به نوبه خود منجر به بروز رفتارهايي مي شود كه امنيت نوزاد را تهديد مي كند .

آماده شدن براي ورود نوزاد داراي جنبه هاي عملي واحساسي است . مسلما بايد براي نوزاد رخت ولباس تهيه كرد واتاقي را براي استراحت اودرنظرگرفت . اگر قرار باشد نوزاد وكودك بزرگترتان دريك اطاق استراحت كنند ،حتما بايد كودك بزرگترتان را دركار دكوراسيون اطاق دخالت دهيد . درحقيقت نكته مهم اين است كه فرزند شما احساس نكند كنار گذاشته شده است . بايد با رفتارهاي خود به اوتفهيم كنيد كه نوزاد تنها به پدرومادر تعلق ندارد ؛ بلكه اوبه خانواده اي تعلق داردكه كودك بزرگتر نيز عضوي از آن است .

جدايي از مادرهنگام زايمان
اگر چه اين روزها ، مدت اقامت دربيمارستان بسيار كوتاه است ، امام همين مدت كوتاه نيز مي تواند براي مادر وكودك سخت وطاقت فرسا باشد . براي اينكه كودك به يكباره با اين جدايي مواجه نشود ، بايد مدتي قبل از رسيدن موعد زايمان به كودك اطلاع دهيد كه قراراست چند روزي دربيمارستان اقامت كنيد . اورامطمئن سازيد كه مدت اقامت شما دربيمارستان كوتاه است وخطري شما را تهديد نمي كند . بهتر است دراواخر دوران بارداري به كودك گوشزد كنيد كه ممكن است شب هنگام به بيمارستان برويد . براي كودك بسيار دردناك است كه شب هنگام چشم بازكند ومادرخود رادرمنزل نبيند .به همين دليل بهتر است موضوع را از قبل با اودرميان بگذاريد مي توانيد از فرزند خود بخواهيد كه شما را دربستن چمداني كه با خود به بيمارستان مي بريد ، ياري كند وبه اوقول بدهيد كه به زودي به همراه يك خواهر يا برادر كوچك نزد اوبازخواهيد گشت .

نوزادي به جمع خانواده افزوده مي شود .

برخي عقيده دارند بهتر است هنگام ورود نوزاد ، فرزند بزرگتر حضورنداشته باشد . اما اكثر كارشناسان نظرديگري دارند . به عقيده كارشناسان ، كودك به عنوان يكي از افراد خانواده ، داراي اين حق است كه درمنزل بماند وازاين اتفاق بزرگ استقبال كند . به علاوه ممكن است كودك به علت حضور يك تازه وارد دچار تشويش واضطراب شده باشد .به همين دليل بهتر است درمنزل حضورداشته باشد تاكم كم از ميزان اضطرابش كاسته شود . البته والدين نيز بايد سعي كنند شرايط سخت كودك را درك كنند وباملايم تر كردن هيجانات ، كودك را دربرخورد با موقعيت جديد ياري دهند .

واكنش كودكان نسبت به ورود نوزاد هميشه به يك صورت نيست . برخي از كودكان با خوشحالي از نوزاد استقبال مي كنند . برخي ديگر رفتار خصمانه پيش مي گيرند وآشكار مخالفت برمي خيزند وسرانجام برخي ديگر بي تفاوتي نشان مي دهند . درهرحال بهتر است كودك نوزاد را از همان ابتداي ورود بشناسد . بهتر است بگذاريد اورا لمس كند ،به بيرون آوردن لباسهايش كمك كند وبا نظارت شما او را درآغوش بگيرد .

آنهايي كه براي ديدن نوزاد به منزل شما مي آيند

باورود نوزاد مسلما كساني به ديدار شما مي آيند . پدربزرگ ، مادربزرگ ، عموها ودايي ها وبالاخره دوستان نزديك كه جملگي براي ديدن نوزاد مي آيند وهدايايي به همراه خود مي آورند .چنين موقعيتي براي كودك ، موقعيت بسيار دشواري است ؛ زيرا نوزاد بارديگر كانون توجه قرارمي گيرد .

بهتر است هنگامي كه احساس مي كنيد صحبتها حول وحوش نوزاد دورمي زند ، سياست به خرج دهيد واز كودك بزرگتر نيز صحبتي به ميان آوريد .مثلا از فرزندتان بخواهيد آخرين نقاشيهايش را به ميهمانان نشان دهد ، از اودرحضور ميهمانان تعريف كنيد وبگوئيد كه به شما بسيا ركمك مي كند وخواهر يا برادرش ر ابسياردوست دارد .

واكنش هاي احتمالي كودك به حضورنوزاد

به طوركلي بيشتركودك نسبت به خواهر يا برادر خود حسادت نشان مي دهند .ممكن است غبطه وحسادت درست از لحظه ورود نوزادبه خانه شروع نشود وهيجان بازگشت مجدد مادر، حواس كودك را به خود جلب كند . اما كمي ديرترمشكلات اصلي بروز مي كنند . بخشي از خشم كودك متوجه پدرومادر است كه باخود نوزاد پردردسر وخرابكاري را به همراه آورده اند ؛ اما به لحاظ اينكه ابرازخشم به پدرومادر چندان آسان نيست ، كودك خشم خود را متوجه نوزاد مي كند . اگر چه اين براي همه كودكان صادق نيست ؛ اما با اين حال بايد قانون مشخصي وضع كنيد وبراساس اين قانون به كود ك تفهيم كنيد ‹‹ آزاردادن وكتك زدن نوزاد درهيچ زماني وتحت هيچ شرايطي مجاز نيست ››. اين قانون بايد تاحدامكان محكم وبا تاكيد بيان شود . جدا از وضع قانون مي توانيد اقدامات ديگري نيز انجام دهيد . به عنوان مثال مي توانيد به كودك بزرگترتان عروسك بزرگ وپارچه اي بدهيد تا كودك خشم وتهاجم خود را روي اوتخليه كند . علاوه برآن ، روش تخليه كلامي نيز اغلب او قات موثر واقع مي شود .دراين روش كلمات جاي رفتارهاي مضر رامي گيرند . كودك مي تواند افكار هراس برانگيز وخصمانه خود را نسبت به نوزاد بدون احساس گناه برزبان جاري كند واز اين طريق به آرامش برسد .

واكنش ديگر كودك نسبت به حضورنوزاد ، بازگشت به دوران كودكي است .مثلا ممكن است كودك آداب توالت رفتن را فراموش كند ، دچارشب ادراري شود ، چهار دست وپا راه برود ، دررختخواب نوزاد بخوابد وانگشت خود رابمكد . اين واپس گرائيها هدف دوگانه اي را جستجو مي كنند : از يك سو كودك مي خواهد توجه پدرومادر را ازنوزاد دوركند وازسوي ديگر مي خواهد باظاهر شدن درنقش نوزاد، توجه ومحبت والدين را به سوي خود جلب كند .

درچنين مواقعي به هيچ وجه كودك خود را سرزنش نكنيد .جملاتي از قبيل ‹‹ مثل يك بچه رفتارنكن ، توحالابزرگ شدي ›› بدترين عباراتي است كه دراين موارد مي توانيد به فرزند خود بگوئيد . به جاي اين عبارات مخرب ، مي توانيد تنها با به كارگيري چند روش مشكل را برطرف سازيد . مثلا مي توانيد كودك خود را بانوزادي كه رفتار انفعالي دارد ، مقايسه كنيد وبخاطر توانائيهاي كودكتان ازاوتعريف كنيد ويا امتيازاتي را براي كودك بزرگترتان قائل شويد وبراي او توضيح دهيد بخاطراينكه بزرگ شده است ، اين امتيازات به اوتعلق مي گيرد . چنين عواملي تقويت كننده اي به كودك مي آموزد كه بزرگ شدن ورشدكردن امتيازات خاص خود را دارا است ؛ بنابراين كودك دليلي نمي بيند كه رفتارهاي كودكانه درپيش گيرد.

فرزند دوم

Write a comment

You must be logged in to write a comment. If you're not a registered member, please sign up.

November 2009
S M T W T F S
October 2009December 2009
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30