HOANG THI THU THUY

STICKY POST

ISO 9000 cho nền công vụ và công chức Việt Nam

Monday, 16. June 2008, 09:09:48

Tính chuyên nghiệp và trách nhiệm của công chức VN được xem là trọng tâm đối thoại chống tham nhũng trước CG giữa kỳ 2008. Theo TS. Diệp Văn Sơn, để đạt điều này, điều cần nhất là VN có một nền công nghệ hành chính tiên tiến.

Đã đến lúc không thể hô hào kêu gọi sự mẫn cán, tinh thần trách nhiệm của công chức khi thi hành công vụ một cách chung chung. Ngoài phương thức tuyển dụng, chế độ đãi ngộ, tạo môi trường làm việc dân chủ về cơ hội thăng tiến đối với mỗi công chức, hoạt động công vụ của công chức phải đặt trong một hệ thống vận hành của công nghệ hành chính tiên tiến.

Hoạt động trong hệ thống như vậy công chức không thể, không được, dù không muốn cũng phải có trách nhiệm, hoạt động một cách chuyên nghiệp nếu không muốn bị đào thải, loại bỏ ra khỏi hệ thống.

Công nghệ hành chính là gì?

Cho đến nay, trong hầu hết các lĩnh vực khoa học xã hội đều chưa xuất hiện hay sử dụng khái niệm công nghệ. Tuy nhiên, theo bản chất của khái niệm công nghệ, sẽ không loại trừ một số lĩnh vực khoa học xã hội vẫn có thể xuất hiện những công nghệ phù hợp. Đó là những lĩnh vực khoa học xã hội có tính ứng dụng mà việc giải quyết vấn đề phải được tiến hành theo một quy trình nhất định.

Công nghệ hành chính được ghép từ khái niệm công nghệ và khái niệm hành chính. Hiểu một cách đơn giản, hành chính là một lĩnh vực hoạt động gắn với việc tổ chức, quản lý và điều hành các công việc trên cơ sở những quy tắc có tính bắt buộc do Nhà nước hoặc các chủ thể khác quy định hoặc thừa nhận.

Các hoạt động này có thể và thậm chí cần phải được thực hiện theo một quy trình tối ưu bằng cách áp dụng các phương pháp nhất định và sử dụng các phương tiện hỗ trợ hiện đại. Như vậy, về nguyên tắc, đây là lĩnh vực có thể ứng dụng các công nghệ nhất định để nâng cao hiệu quả hoạt động.

Trên thực tế, chúng ta đang tiến đến xây dựng các mô hình quản lý có hiệu quả, các mẫu hình hành chính, tối ưu hoá các quá trình ra quyết định; thiết kế tổ chức bộ máy nhà nước một cách gọn nhẹ, có hiệu lực và hiệu quả; có thể thấy, tất cả những công việc đó đều hướng đến xây dựng những quy trình hoạt động hữu hiệu của bộ máy hành chính nhằm đạt hiệu quả cao nhất.

Về nguyên tắc, công nghệ hành chính bao gồm trong nó các loại công nghệ khác nhau trong lĩnh vực hành chính, đó có thể là: công nghệ ra quyết định, công nghệ thiết kế tổ chức bộ máy, công nghệ định biên một tổ chức... Trong công nghệ hành chính, cần rất coi trọng đào tạo, nâng cao năng lực của những người vận hành công nghệ đó, nếu không, một công nghệ được đưa ra một cách hoàn hảo cũng có thể bị thất bại thông qua người áp dụng nó.

Như vậy, có thể hiểu về Công nghệ hành chính như sau:

Công nghệ hành chính là thuật ngữ chỉ “Quy trình hoạt động hợp lý khoa học để thực hiện một chức năng, nhiệm vụ hành chính trên cơ sở áp dụng các giải pháp có tính tối ưu và sử dụng các phương tiện kỹ thuật hiện đại nhằm tạo ra tiến bộ trong quá trình quản lý hành chính”.

Áp dụng ISO 9000:

Đối chiếu với đòi hỏi của Công nghệ hành chính, theo chúng tôi hiện nay, Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO-9000 áp dụng cho cơ quan hành chính là thích hợp nhất để tạo ra Công nghệ hành chính cho hệ thống cơ quan công quyền. Vậy Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO-9000 là gì? thích ứng cho hoạt động hành chính đến đâu? ưu việt ở chỗ nào, rất cần được làm rõ.

Hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO-9000 thích hợp cho mọi loại hình tổ chức, kể cả tổ chức hành chính. Nó đảm bảo cho sản phẩm hay dịch vụ của một tổ chức luôn có khả năng thoả mãn nhu cầu của khách hàng và các yêu cầu chính đáng của tổ chức; đồng thời cũng là cơ sở để đánh giá khả năng của tổ chức nhằm duy trì và không ngừng cải tiến, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của mình.

Với phương châm “phòng ngừa” và “luôn cải tiến” dựa trên hệ thống các quy định được viết thành văn bản, công bố rõ ràng sự cam kết của lãnh đạo về các chính sách và mục tiêu chất lượng; trách nhiệm và quyền hạn; các quá trình và các thủ tục tiến hành công việc… ISO-9000 chắc chắn sẽ đem lại cho Dịch vụ hành chính nhiều lợi ích, đặc biệt là nó tạo nên một phương pháp làm việc khoa học (thực chất là một công nghệ quản lý mới).

Mô hình Hệ thống Quản lý chất lượng theo ISO-9000 trong dịch vụ hành chính là một thể thống nhất vận động theo chu trình kế tiếp, gắn bó với nhau của bốn nội dung cơ bản:

* Trách nhiệm quản lý (bao gồm nắm chắc nhu cầu của khách hàng; chính sách - mục tiêu - kế hoạch chất lượng; trách nhiệm và quyền hạn; xem xét của Lãnh đạo…).

* Quản lý các nguồn lực (bao gồm nguồn nhân lực và các nguồn lực khác như thông tin, cơ sở hạ tầng, tài chính…).

* Quản lý các quá trình tạo ra công việc dịch vụ (bao gồm các quá trình liên quan tới khách hàng; thiết kế - triển khai công việc dịch vụ; các hoạt động của dịch vụ hành chính…).

* Đánh giá, phân tích và cải tiến dịch vụ hành chính (bao gồm đánh giá sự thực hiện của hệ thống quản lý chất lượng; đánh giá sự thoả mãn khách hàng; đánh giá nội bộ; đánh giá các quá trình; hành động khắc phục sai lỗi phòng ngừa - cải tiến).

Điều kiện đầu tiên để có thể áp dụng tiêu chuẩn ISO-9000 cho dịch vụ hành chính công là phải thay đổi quan niệm từ một nền hành chính “cai trị” sang một nền hành chính lấy việc “phục vụ” là chính. Điều này sẽ làm thay đổi thái độ của công chức, đúng nghĩa là công bộc trong nhà nước của dân do dân vì dân.

Khi xem xét một số điểm cần lưu ý trong quá trình triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO-9000 chúng ta càng thấy rõ tính khoa học của mô hình.

- Đảm bảo có sự cam kết toàn diện từ lãnh đạo cao nhất đến nhân viên;

- Lãnh đạo và các cấp quản lý nên chủ động bố trí đủ thời gian và nguồn lực thích hợp, thường xuyên đôn đốc tiến độ thực hiện theo kế hoạch xây dựng và áp dụng ISO-9000 đặc biệt nên đưa vào thành một chủ đề trong các cuộc họp “giao ban” thường kỳ để kiểm tra và đôn đốc việc thực hiện theo kế hoạch đã định một mặt nhằm động viên và tạo sự cam kết trong các cấp quản lý và thừa hành, mặt khác để lãnh đạo có các quyết định cần thiết.

- Có chính sách động viên thoả đáng công chức, nhân viên trực tiếp tham gia triển khai.

- Có sự tham gia tích cực của các công chức quản lý phòng ban trong quá trình xây dựng và thực hiện hệ thống văn bản của hệ thống quản lý chất lượng.

- Xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo nguyên lý “Lập kế hoạch -Thực hiện - Kiểm tra - Điều chỉnh (P-C-D-A)” cho các quá trình quản lý, tác nghiệp và hỗ trợ dựa trên cách tiếp cận theo quá trình (từ đầu vào đến đầu ra) và hệ thống (xử lý các mối quan hệ giữa các quá trình) với phương châm ngắn gọn, đơn giản và hiệu quả theo từng quá trình hoạt động được xác định.

- Tránh tách rời hệ thống quản lý chất lượng với hệ thống quản lý đang hoạt động của tổ chức mà phải xem hệ thống quản lý chất lượng là một bộ phận cấu thành phục vụ mục tiêu quản lý chung của tổ chức.

- Không nên xem ISO-9000 là gánh nặng giấy tờ (quy trình, hồ sơ, tiêu chuẩn, chuẩn mực của đầu vào, quá trình, đầu ra…), những gì cần giấy tờ để phòng ngừa sai lỗi, cải tiến thường xuyên hiệu quả công việc, nâng cao sự hài lòng của khách hàng hoặc chứng minh sự phù hợp của sản phẩm/dịch vụ hay tính hiệu lực của hệ thống quản lý là nên có giấy tờ thích hợp.

- Đảm bảo công chức chủ chốt hiểu đúng, hiểu sâu bản chất của các yêu cầu của tiêu chuẩn, tránh làm những điều mà tiêu chuẩn không yêu cầu và không làm những điều mà tiêu chuẩn không yêu cầu.

Thực hiện mô hình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO-9000 trong cơ quan hành chính là đã thiết lập một công nghệ hành chính tiên tiến. Trên nền công nghệ hành chính mới bảo đảm tin học hoá quản lý hành chính nhà nước.

Chính vì vậy, nhiều nước đã và đang xây dựng Hệ thống quản lý chất lượng trong dịch vụ hành chính theo ISO-9000. Chính phủ Malaysia quyết định tất cả các cơ quan Nhà nước phải xây dựng Hệ thống này và tới cuối năm 2000 sẽ có 871 cơ quan với hơn 800.000 công chức được đánh giá, chứng nhận. Malaysia coi áp dụng ISO-9000 trong Dịch vụ hành chính kết hợp với phát huy hệ thống công nghệ thông tin đa chiều cao cấp là yếu tố quyết định cho thắng lợi trong cải cách hành chính.

Singapore cũng vậy, hàng trăm cơ quan Nhà nước đã xây dựng, được đánh giá, chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng. Singapore coi nâng cao năng suất - chất lượng trong Dịch vụ hành chính là định hướng chiến lược bước sang thế kỷ 21; tất cả công chức bắt buộc phải đào tạo 100 giờ/năm từ năm 2000 trở đi.

Còn Ấn Độ, Chính phủ coi nâng cao chất lượng Dịch vụ hành chính là biện pháp hữu hiệu chống quan liêu, tham nhũng, mất uy tín của bộ máy Nhà nước…

- Hoạt động công vụ phải đặt trên một nền tảng công nghệ hành chính tiên tiến để công chức hoạt động chuyên nghiệp có trách nhiệm. Hoạt động công vụ trên một nền tảng công nghệ hành chính tiên tiến, công chức dù muốn hay không muốn phải chấp hành các quy trình tiêu chuẩn đặt ra nếu không muốn bị loại ra khỏi bộ máy. Tóm lại, ưu điểm của công nghệ hành chính dựa trên hệ thống quản lý chất lượng ISO 9000 ở chổ:

- Tạo được phương pháp làm việc khoa học để đạt hiệu quả công việc

- Rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm và quyền hạn của cá nhân và của mỗi bộ phận.

- Loại bỏ thủ tục không cần thiết, giảm phiền hà, rút ngắn thời gian và giảm chi phí công việc.

- Nâng cao năng lực, trách nhiệm và ý thức phục vụ của công chức.

- Cải thiện quan hệ giữa Nhà nước và công dân.

- Không ngừng cải tiến lề lối làm việc.

- Ngăn chặn phòng ngừa những hành vi gây phiền hà của công chức.

Hoạt động công vụ dựa trên những nguyên tắc cơ bản như vậy của công nghệ hành chính tiên tiến với chế độ tuyển dụng công khai, dân chủ, cạnh tranh và chế độ đãi ngộ thích đáng sẽ tạo điều kiện cho công chức thực thi công vụ một cách thanh cao, hiệu quả, chuyên nghiệp và có trách nhiệm, “chốt chặn tham nhũng” như mọi người mong muốn.

Diệp Văn Sơn

Doanh nghiệp và đòn bẩy kinh doanh, đòn bẩy tài chính

Friday, 16. May 2008, 03:45:41

Trong lĩnh vực tài chính, thuật ngữ “ đòn bẩy” được sử dụng thường xuyên. Cả nhà đầu tư lẫn doanh nghiệp đều sử dụng đòn bẩy nợ để tạo ra tỷ suất sinh lợi trên tài sản hoạt động lớn hơn. Tuy nhiên, sử dụng đòn bẩy tài chính không hề là một sự đảm bảo chắc chắn thành công và khả năng xuất hiện các khoản lỗ cũng tăng lên nếu nhà đầu tư hay doanh nghiệp ở vào một vị thế có tỷ lệ đòn bẩy nợ cao. Doanh nghiệp thường hay sử dụng 2 loại đòn bẩy: đòn bẩy hoạt động và đòn bẩy tài chính.

Đòn bẩy hoạt động liên quan đến kết quả của các cách kết hợp khác nhau giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi. Nói rõ ràng hơn thì, tỷ số giữa chi phí cố định và chi phí biến đổi mà công ty sử dụng đã quyết định đòn cân nợ hoạt động bao nhiêu. Một công ty có tỷ số chi phí cố định so với chi phí biến đổi lớn hơn thì được cho là sử dụng đòn bẩy hoạt động nhiều hơn. Và ngược lại nếu chi phí biến đổi của một công ty lớn hơn chi phí cố định thì công ty được cho là có đòn bẩy hoạt động hơn. Đặc điểm ngành mà công ty đang hoạt động cũng là một nhân tố ảnh hưởng đến việc công ty quyết định nên sử dụng bao nhiêu đòn bẩy nợ. Một công ty với doanh số ít mà có lợi nhuận biên tế cao được xem là có sử dụng đòn bẩy hoạt động cao. Mặt khác, một công ty có doanh số lớn với mức lợi nhuân biên tế thấp được xem là sử dụng đòn bẩy thấp.

Đòn bẩy tài chính xuất hiện khi công ty quyết định tài trợ cho phần lớn tài sản của mình bằng nợ vay. Các công ty chỉ làm điều này khi nhu cầu vốn cho đầu tư của doanh nghiệp khá cao mà vốn chủ sở hữu không đủ để tài trợ. Khoản nợ vay của công ty sẽ trở thành khoản nợ phải trả, lãi vay được tính dựa trên số nợ gốc này. Một doanh nghiệp chỉ sử dụng nợ khi nó có thể tin chắc rằng tỷ suất sinh lợi trên tài sản cao hơn lãi suất vay nợ.

Một công ty đồng thời có tỷ lệ đòn bẩy hoạt động và đòn bẩy tài chính cao thì sẽ rất rủi ro trong đầu tư khá lớn. Một tỷ lệ đòn bẩy hoạt động cao có nghĩa là doanh nghiệp đang tạo ra ít doanh thu nhưng có lợi nhuân biên tế trên mỗi đơn vị sản phẩm cao. Điều này tiềm ẩn rủi ro cho việc dự báo chính xác doanh thu trong tương lai. Chỉ cần một sự sai lệch nhỏ trong dự báo doanh thu so với thực tế diễn ra thì nó đã có thể tạo ra một khoảng cách sai lệch đáng kể giữa dòng tiền thực tế và dòng tiền theo dự toán. Điều này rất quan trọng, nó có thể sẽ ảnh hưởng lớn đến khả năng hoạt động của công ty trong tương lai. Rủi ro doanh nghiệp gặp phải sẽ tăng lên cực đại khi tỷ lệ đòn bẩy hoạt động cao kết hợp thêm với tỷ lệ đòn bẩy tài chính cao trong khi tỷ suất sinh lợi trên tài sản không cao hơn mức lãi suất vay nợ. Từ đó có thể làm giảm tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) và lợi nhuận của doanh nghiệp.

No comments

TRIẾT LÝ QUẢ CÀ CHUA

Friday, 11. January 2008, 06:11:22

Tôi thích cái "triết lý cà chua" của nhân vật nữ chính trong phim "Tình cờ" của Hàn Quốc: "Tomato viết ngược lại vẫn là Tomato. Có đảo ngược thế nào thì cà chua cũng vẫn là cà chua".

Cà chua xanh thì bên trong cũng xanh, ngoài đỏ thì bên trong cũng đỏ. Không giống như quả dưa hấu, ngoài xanh mà trong lại đỏ...

Con người ta không phải lúc nào cũng sống được như quả cà chua, sống thật đúng với cái "tôi" bên trong của mình. Có khi muốn sống như thế nhưng lại không thể được. Và cái câu "đi với Bụt mặc áo cà sa, đi với ma mặc áo giấy" lại được áp dụng triệt để như một lời biện minh hữu ích. Người ta bảo đấy là sự kết hợp cà chua với dưa hấu để cho ra thế hệ F1 hoàn hảo, biết biến hoá linh hoạt trong từng hoàn cảnh...

Nhưng, như một người bạn đã nói: "Nếu như trong cuộc đời, cái gì cũng là chính nó, người tốt kẻ xấu đều có thể phân định ngay từ lần gặp đầu tiên, cuộc sống còn thú vị nữa hay không? Cũng như trong cuộc sống, những "người xấu" thật ra cũng không đáng ghét lắm. Sự có mặt của họ tạo nên sự phong phú cho cuộc đời và ở một chừng mực nào đó, họ tạo nên thế đối lập khiến những người tốt được nhận diện và ngợi khen.

Có một "người bạn cà chua" cũng tốt, nhưng đối diện với một cây dưa hấu vẫn thú vị hơn nhiều. Không phải giả dối, mà là biết giấu mình một chút, người đối diện sẽ cảm thấy được khám phá và phát hiện ra sự thú vị ẩn chứa bên trong cái vẻ ngoài lạnh lùng ấy.

Có người nói rằng sống trong đời là tìm cách chiếm lĩnh một lập trường sống, một lập trường nhân cách giữa cuộc đời. Ngoại trừ số ít người có can đảm không quan tâm đến xung quanh, thì đa số những người còn lại đều có đôi lúc hoang mang về cách sống của mình.

Tôi không phải là một người "can đảm không quan tâm đến xung quanh". Tôi đôi khi cũng vẫn hoài nghi về lối sống của mình. Nhưng tôi thích phân biệt rõ ràng tốt - xấu, kể cả ngay từ lần gặp đầu tiên. Tôi vẫn thích trắng đen rõ ràng hơn là mờ mờ ảo ảo. Và hơn hết, tôi vẫn thích có một "người bạn cà chua" hơn là một "người bạn dưa hấu". Không phải ai cũng biết giới hạn của việc "giấu mình đi một chút" cho người khác khám phá. Người ta hay tham lam, hay đi quá đà mà chẳng nhận ra được đâu là điểm dừng.

Thích thì bảo là thích. Không thích thì bảo là không thích.
Yêu thì bảo là yêu mà không yêu thì nói không yêu.
Đừng có miệng nói yêu mà trong bụng thì ghét, sau lưng lại nói xấu hết lời. "Dù ai cách núi ngăn sông ta cũng không nói ghét là yêu. Dù ai ngăn sông cấm chợ ta cũng không nói yêu là ghét".

Xấu thì hãy sống đúng như xấu, đừng cố tỏ ra mình tốt đẹp. Mà tốt đẹp rồi thì hãy giữ và làm cho mình tốt đẹp hơn.
Nghèo thì không thể sống cuộc sống của giàu, mà giàu cũng chẳng thể cố vờ như mình nghèo khó.
Sống đúng với bản thân mình, đấy mới là ý nghĩa sâu xa của "triết lý cà chua"!

Tôi từng được giáo huấn thế này: "Em không thể giữ mãi một lối sống, một nếp suy nghĩ được. Em làm ở công ty A, tất cả mọi người đều cùng đi ăn cơm trưa với nhau. Nhưng khi em chuyển sang công ty B, mọi người chỉ thích gọi cơm hộp về văn phòng ăn thì em cũng không thể bắt tất cả bỏ thói quen ấy để đi ra ngoài ăn cùng nhau. Hoặc em cũng sẽ phải làm như họ hoặc em sẽ phải ra ngoài ăn một mình. Vậy thì khi đó, em có còn là em với thói quen cũ không? Em có còn là... cà chua nữa không?"

Tôi đã cười rất nhiều mỗi khi nhớ lại câu nói đó. Người nói rất thật lòng, đưa ra ví dụ rất cụ thể nhưng lại nhầm lẫn giữa việc thay đổi thói quen cho phù hợp với hoàn cảnh sống và việc sống đúng với con người mình. Tôi có thể chuyển sang ăn cơm hộp nhưng đó chỉ đơn thuần là chuyển thói quen chứ không có nghĩa là tôi sẽ biến thành một người xấu, cũng không có nghĩa là tính cách, phẩm chất của tôi thay đổi theo. Tôi vẫn cứ là tôi, đơn giản vậy thôi...

Còn bạn, bạn sẽ sống như thế nào? Như cà chua hay dưa hấu?