Mở Theo Lời Điệu

Khái niệm cơ bản
Giấy phép BSD (BSD License) là một lớp giấy phép vô cùng đơn giản được sử dụng rất rộng rãi cho phần mềm máy tính được phát triển ban đầu bởi University of California at Berkeley (UCB). Nó được sử dụng lần đầu vào năm 1980 cho Berkeley Source Distribution (BSD), được biết đến với cái tên BSD Unix, một phiên bản mở rộng của hệ điều hành Unix nguyên mẫu được viết vào năm 1969 bởi Ken Thompson tại Bell Labs.
Chỉ có một số yêu cầu về phía người dùng sử dụng các phần mềm được phân phối theo giấy phép sử dụng BSD đó là nếu họ phân phối lại các phần mềm này dưới bất kỳ hình thức nào, bất kể có sự sửa đổi hay không, đều phải thỏa mãn các điều kiện sau:
-Phải giữ nguyên thông báo về bản quyền của phần mềm họ sử dụng.
-Phải đưa vào phần thông báo về bản quyền hai thông báo đơn giản khác.
-Phải chứa một phần thông báo về việc không đảm bảo trách nhiệm pháp lý.
Có thể giải thích đơn giản các nội dung giới hạn như sau. Yêu cầu thứ nhất để đảm bảo việc một người dùng bất kỳ không thể tuyên bố rằng anh ta đã viết một phần mềm nếu thực sự anh ta không viết ra nó. Yêu cầu thứ hai là người dùng không nên tin cậy hoàn toàn nhà phát triển việc phần mềm có các tính năng mà họ mong muốn hay không. Một số giấy phép BSD còn có thêm một điều khoản thông báo về việc không được sử dụng tên của dự án (hoặc tên của nhà phân phối) cho mục đích chứng thực hoặc thúc đẩy các công việc khác phái sinh sau đó. Đơn giản để hiểu việc này như sau, chẳng hạn một người dùng sử dụng một bản phân phối A theo giấy phép BSD, nếu có điều khoản hạn chế sử dụng tên A trong giấy phép thì anh ta không thể sử dụng tên A này theo các nội dung mà điều khoản này hạn chế.
Điểm cơ bản nhất liên quan đến một công việc phái sinh là một sản phẩm dựa trên, hoặc được tích hợp thành, từ một hoặc một số thành phần đã có trước đó. Sản phẩm này có thể sẽ trở nên rất phức tạp so với các thành phần ban đầu, tuy nhiên thông tin liên quan đến các thành phần khác cần phải được thể hiện một cách rõ ràng, thông tin này có thể nằm trong mã nguồn dù cho mã nguồn đó có được sửa đổi, nâng cấp, mở rộng, sắp xếp lại hoặc chuyển đổi sang ngôn ngữ khác hay không. Mã nguồn là một phiên bản của phần mềm (có thể là một chương trình ứng dụng hoặc thậm chí là một hệ điều hành) xuất phát từ nơi nó được viết ra (được đưa vào máy tính) bởi một người nào đó dưới dạng các dòng văn bản rõ (plain text) mà người dùng có thể đọc được theo các ký tự của bảng chữ cái. Mã nguồn có thể được viết bởi rất nhiều ngôn ngữ khác nhau mà thông dụng nhất trong số đó là C/C++ và Java.
Nhờ các yêu cầu vô cùng đơn giản mà các phần mềm phân phối theo giấy phép BSD có thể được tự do sửa đổi và sử dụng cho nhiều mục đích (trong đó có mục đích thương mại), kể cả những trường hợp mà mã nguồn của sản phẩm được giữ kín.
Một sản phẩm có thể được phân phối theo giấy phép BSD cùng với một số giấy phép khác. Trong thực tế là các phiên bản đầu tiên của BSD Unix bao gồm cả mã nguồn mới được viết bởi UCB và mã nguồn của phiên bản Unix được viết tại Bell Labs.
Giấy phép BSD là một dạng giấy phép rất thành công và ngày nay nó được sử dụng rộng rãi cho rất nhiều phần mềm. Rất nhiều sản phẩm được phân phối theo giấy phép này là tất cả các sản phẩm xoay quanh các hệ điều hành xây dựng từ BSD Unix bao gồm FreeBSD, OpenBSD, NetBSD và Darwin (phiên bản đầu tiên của Mac OSX). Giấy phép BSD cũng thường được sử dụng trong các bản phân phối Linux và cũng đã được kết hợp vào một số thành phần của hệ điều hành Microsoft Windows.
So sánh giữa giấy phép BSD và GPL
Giấy phép GPL (GNU General Public License) là một loại giấy phép được sử dụng rộng rãi nhất trong các phần mềm miễn phí (các phần mềm luôn sẵn có mã nguồn và mã nguồn đó không được thu phí với bất kỳ ai, cho bất kỳ mục đích nào). Nhân Linux (lõi của một hệ điều hành) cùng với một số phần mềm thông dụng kèm theo các bản phân phối Linux được ban hành theo giấy phép GPL.
Mặc dù có ít chương trình được ban hành theo giấy phép BSD hơn nhưng không thể nói chúng ít tầm quan trọng hơn bởi việc sử dụng rộng rãi các mã ban hành theo giấy phép BSD trong các hệ điều điều hành miễn phí và hệ điều hành độc quyền.
Có lẽ sự khác nhau cơ bản nhất giữa giấy phép GPL và BSD đó là GPL là một dạng giấy phép copyleft (cách chơi chữ đối nghịch với copyright) trong khi BSD thì không. Copyleft là việc áp dụng luật copyright nhưng có sự cho phép tự do tạo các ứng dụng phái sinh chỉ có điều các ứng dụng này phải có khả năng được phân phối lại theo cùng cách mà phần nguyên mẫu của nó thực hiện (nghĩa là cùng dạng giấy phép).
Điểm khác biệt mang tính tương phản giữa hai dạng giấy phép là BSD không yêu cầu các ứng dụng phái sinh dựa trên các phần mềm phân phối theo giấy phép BSD phải công bố công khai và miễn phí mã nguồn. Điều này cho phép việc sử dụng kết hợp các dự án mã nguồn mở (hoạt động theo giấy phép BSD) trong một dự án mã nguồn đóng. Ngược lại, GPL không cho phép thực hiện điều này, nội dung của nó có đoạn rằng “…Giấy phép này không cho phép đưa các chương trình của bạn vào trong các chương trình độc quyền…”.
Điểm khác nhau thứ ba là nội dung của GPL được đưa ra bởi Free Software Foundation, Inc. và không được phép sửa đổi bất kỳ thông tin gì trong đó, nếu sử dụng GPL thì phải đưa nguyên mẫu vào trong ứng dụng. Ngược lại, giấy phép BSD có một khuôn mẫu để tác giả ứng dụng có thể sửa đổi các thông tin cho phù hợp với hoàn cảnh sử dụng.
Trong nhiều trường hợp, việc sử dụng mã nguồn mở cho phép các công ty phát triển các sản phẩm nhanh hơn và ít chi phí hơn so với việc phải viết từ đầu. Trong thực tế, giấy phép BSD không yêu cầu phải công bố mã nguồn là một điều kiện vô cùng thuận lợi đối với các công ty muốn phát triển các sản phẩm thương mại nhưng lại muốn giữ bí mật mã nguồn của họ. Thú vị nhất là các công ty ban đâu phát triển các sản phẩm mã nguồn đóng dựa trên các mã được ban hành theo giấy phép BSD rốt cục lại thích công bố mã nguồn của họ một cách công khai hơn là việc giữ lại mã nguồn của họ mà không góp phần phát triển các mã ban đầu.
Việc ban hành giấy phép BSD cung cấp tính tự do cao và nó có góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy và phát triển, cải tiến phần mềm hay không đang là vấn đề được tranh luận. Mặc dù có vẻ đây là một vấn đề đơn giản về giấy phép sử dụng nhưng cho đến nay vẫn chưa có câu trả lời.
Một vấn đề đang được tranh cãi hiện nay của GPL là nó có tính chất như một con virus ngoài tự nhiên. Dù nó cho phép sửa đổi và sử dụng nhưng cuối cùng mã nguồn của các chương trình ban hành theo GPL luôn phải miễn phí để ai cũng có thể truy cập được. Điều này lấy đi một quyền quan trọng của người phát triển là được phép tự do giữ bí mật mã nguồn của anh ta trong một thời gian nào đó, nhất trong khoảng thời gian mà mã nguồn đó đang nằm trong các sản phẩm thuơng mại. Điểm hạn chế của GPL chính là việc làm thu nhỏ hoặc triệt tiêu các giá trị thương mại của phần mềm trong khi các dạng giấy phép khác vẫn cho phép tạo ra các sản phẩm thương mại bằng cách kết hợp các mã nguồn mở khác nhau. Người ta cho rằng GPL giúp cho việc phổ biến tốt mã nguồn về mặt lý thuyết nhưng thực tế lại không cần điều này.
Một điều mà giấy phép GPL và BSD đều được công nhận rộng rãi là cả hai đều có vấn đề. Không có ai trong số chúng là hoàn thiện và dường như chẳng có loại giấy phép nào là hoàn thiện. Nhưng phải công nhận là đã có nhiều ích lợi to lớn thu được từ các nhà phát triển phần mềm cho tới cộng đồng sử dụng khi họ lựa chọn sử dụng các ứng dụng cung cấp theo hai loại giấy phép này.

Điều khoản mang tính quảng bá
Phiên bản đầu tiên của giấy phép BSD có chứa một điều khoản gọi là điều khoản quảng bá. Nó phát biết rằng tất cả vật liệu liên quan đến việc sử dụng phần mềm phải bao gồm một thông báo rằng “Sản phẩm này có chứa phần mềm được phát triển bởi University of California, Berkeley và các thành viên khác”.
Một trong những vấn đề phát sinh khi sử dụng điều khoản này là thông thường một người thay đổi mã nguồn sẽ muốn đưa tên của họ vào phần thông báo này. Điều này dẫn đến một danh sách dài các tên tuổi trong các sản phẩm được phát triển bởi nhiều người, nhiều dự án và nhiều thành tố.
Vấn đề thứ hai là việc này không tương thích với chủ trương của GPL. Bởi GPL không cho phép thêm đưa thêm các điều hạn chế mà nó đã bao gồm. Từ đó nẫy sinh việc cần phải tách biệt giữa phần mềm tuân theo GPL và phần mềm tuân theo BSD trong một dự án.
Ban đầu, “phát biểu quảng bá đáng sợ” này cũng như việc tham chiếu chúng trong GPL được sử dụng chỉ cho các ứng dụng tuân theo BSD Unix. Khi đó không có vấn đề gì nghiêm trọng bởi chỉ cần đưa vào một câu đơn giản trong tất cả các thông báo bản quyền.

Tuy nhiên, trong thực tế thì các nhà phát triển phần mềm không đưa vào một câu nguyên bản như vậy mà họ thay thế cụm từ "University of California" bằng tên của họ, kết quả là qua quá trình phát triển đã đưa câu thông báo này thành một danh sách dài. Lấy ví dụ, nếu một hệ điều hành hoặc một số chương trình có khoảng 50 người tham gia phát triển mà đưa hết danh sách những người này cùng cơ quan làm việc của họ vào thì điều khoản này có khi lên đến vài trang, điều này không những gây nhàm chán cho người đọc mà còn tạo ra sự lãng phí.
Vào tháng 6 năm 1999, sau hai năm thảo luận, Văn phòng chịu trách nhiệm về Giấy phép công nghệ của UCB cuối cùng đã công bố “Kể từ bây giờ, các giấy phép và nhà phân phối không cần phải đưa tuyên bố mang tính quảng bá vào trong sản phẩm. Theo đó, đoạn văn bản này nằm trong các file của BSD Unix đã được loại bỏ.”
Điều này đã thực sự hữu ích. Tuy nhiên, không phải tất cả các mã nguồn đều đã loại bỏ phát biểu này, một số mã được phát triển trước đây vẫn còn chứa phát biểu này và chỉ những người phát triển ra chúng mới có thể thay đổi được.
Các ví dụ về giấy phéo BSD
Dưới đây đưa ra một số ví dụ về giấy phép BSD. VD1 là giấy phép BSD sử dụng cho hệ điều hành FreeBSD, VD2 là giấy phép BSD sử dụng cho tiện ích Sudo (một chương trình sử dụng trong các hệ điều hành Unix để chuyển tạm thời sang quyền root), VD3 là mẫu giấy phép BSD có thể áp dụng cho bất kỳ dự án nào.
VD1: Giấy phép BSD sử dụng bở hệ điều hành FreeBSD:
Copyright 1994-2004 The FreeBSD Project. All rights reserved.
Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met:
1. Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer.
2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution.
THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE FREEBSD PROJECT "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE FREEBSD PROJECT OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
The views and conclusions contained in the software and documentation are those of the authors and should not be interpreted as representing official policies, either expressed or implied, of the FreeBSD Project.

VD2: Giấy phép BSD sử dụng bởi Sudo, nó khác với giấy phép ở VD1 là có thêm điều khoản thứ ba, không được phép sử dụng tên tác giả cho các mục đích đảm bảo hay thúc đẩy sản phẩm phái sinh từ phần mềm này. Ngoài ra có thêm một điều khoản thứ tư là không được sử dụng tên phần mềm trong những sản phẩm phái sinh từ phần mềm này.
Sudo License
Sudo is distributed under the following BSD-style license:
Copyright (c) 1994-1996,1998-2003 Todd C. Miller All rights reserved.
Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met:
1. Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer.
2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution.
3. The name of the author may not be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission from the author.
4. Products derived from this software may not be called "Sudo" nor may "Sudo" appear in their names without specific prior written permission from the author.
THIS SOFTWARE IS PROVIDED ``AS IS'' AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE AUTHOR BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
Sponsored in part by the Defense Advanced Research Projects Agency (DARPA) and Air Force Research Laboratory, Air Force Materiel Command, USAF, under agreement number F39502-99-1-0512.
Additionally, lsearch.c, fnmatch.c, getcwd.c, snprintf.c strcasecmp.c and fnmatch.3 bear the following UCB license:
Copyright (c) 1987, 1989, 1990, 1991, 1993, 1994 The Regents of the University of California. All rights reserved.
Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met:
1. Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer.
2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution.
3. Neither the name of the University nor the names of its contributors may be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission.
THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE REGENTS AND CONTRIBUTORS ``AS IS'' AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE REGENTS OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.
VD3: Mẫu giấy phép BSD dùng cho bất kỳ một sản phẩm nào tuân theo loại hình này. Trong đó [YEAR], [COPYRIGHT OWNER] và [LICENSOR] sẽ được thay bằng thông tin thích hợp với nhà phát triển.
Copyright © [YEAR] [COPYRIGHT OWNER]. All Rights Reserved.
Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met:
1. Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer.
2. Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution.
3. The name of the author may not be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission.
THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY [LICENSOR] "AS IS" AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. IN NO EVENT SHALL THE AUTHOR BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.


Chú ý: Các thông tin ở trên chỉ mang tính tham khảo chứ không sử dụng cho mục đích tranh tụng mang tính pháp lý. Tác giả bài viết này thu thập từ nhiều nguồn khác nhau và tổng hợp nên do đó không có sự đảm bảo nào về tính chính xác.

Thân ngựa chạy một đêm trường gió núi.
Hí vọng đèo, đánh thức cả thâm sơn.
Đất nào đó, phải vó chồn chân mỏi?
Không phải vì mưa, vì tim bệnh đó em...