"SỐNG"

Bài thơ "If" sau đây của Rudyard Kipling (1865–1936), văn thi sĩ người Anh sinh tại Ấn Độ cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ thứ 20. Rudyard Kipling nổi tiếng với khả năng quan sát, trí tưởng tượng rực rỡ, độ chín muồi tư tưởng và tài năng thuật truyện xuất sắc. Ngoài ra ông là một nhà thơ xuất chúng. If (Nếu) là bài thơ nổi tiếng nhất của ông. Cuối thế kỷ 20, đài BBC đã đề nghị thính giả chọn những bài thơ hay nhất của các nhà thơ Anh. Có hàng nghìn người tham gia và kết quả là bài thơ If được chọn nhiều nhất, mở đầu cho tập Những bài thơ hay nhất của nước Anh. Năm 1907, ông được trao giải Nobel khi mới 42 tuổi – là người trẻ tuổi nhất trong lịch sử giải Nobel Văn học.

Số phận oái oăm người con trai duy nhất của Kipling, chẳng may chết yểu, chưa đủ thờ gian để trở thành Con Người mẫu mực, lý tưởng được mô tả trong bài thơ này. Tuy nhiên, theo thiển ý, bài thơ này là bài thơ hay nhất mà chúng tôi biết nói về nghệ thuật sống, có lẽ đúng cho cả nam lẫn nữ và đã giúp cho nhiều người thanh niên tìm ra một lý tưởng sống đẹp. Một số tư tưởng phù hợp với đạo trung dung, với quan niệm về nhân, lễ, nghĩa, trí, tín của Khổng giáo và ngay cả Phật giáo của Phương Đông.

Thoái dịch

Nếu...

Nếu anh có thể nhìn sự nghiệp cả đời mình sụp đổ
Và không một tiếng than, lo tái lập cơ đồ.
Nếu anh dám buông tay trong mọi ván,
Cả lãi lời của trăm ván đã hơn,
Và lỡ thua không tái mặt, dỉ hơi,
Gây dựng lại với hai bàn tay trắng...

Nếu anh có thể là khách đa tình nhưng chẳng lụy vì tình,
Biết mơ mộng nhưng không thả hồn theo mộng.
Nếu anh biết suy tưởng nhưng chẳng sống trong không tưởng
Ở hiền lương nhưng không quá ươn hèn
Hoặc khôn ngoan mà không giở giọng...

Nếu anh có thể dằn lòng thấy kẻ manh tâm,
Toan tráo trở những lời anh nói phải,
Để phỉnh phờ dối gạt kẻ khờ ngu,
Nếu anh biết lấy ân trả oán,
Bị máu trây nhưng không bẩn miệng phun lại người
Biết chờ thời nhưng không nản chí vì đợi chờ...

Nếu anh có thể gần bình dân nhưng vẫn giữ tròn tư cách,
Ngồi gần vua mà vẫn giữ được lòng dân.
Nếu anh biết thương người nhưng không vị một người,
Không luồn cúi trước người trên mà kinh miệt kẻ dưới.
Nếu mọi người có thể cậy nhờ nơi anh,
Mà anh chẳng ỷ lại vào ai cả...

Nếu biết anh chiến đấu khi sức mòn, hơi mỏi,
Không quy hàng khi tim, óc sắp rã rời,
Duy còn Ý Chí thét lên: "Hãy kiên tâm, đừng lui bước!"
Nếu anh biết dùng trọn sáu mươi giây trong một phút,
Của thời gian khắc nghiệt chẳng chờ ai...

Nếu anh vẫn tự tin khi ai nấy đều ngờ mình
Nếu anh biết điềm tĩnh khi người người đều bấn loạn
Và chỉ toan trút lỗi lên đầu anh
Nếu anh gặp Thành Công hay Thất Bại,
Vẫn bình tâm tiếp đôi "bợm" ấy như nhau...

Thì cả và vũ trụ là anh,
Và, còn quý hơn Công hầu Khanh tướng,
Anh sẽ là MỘT NGƯỜI.

If...

IF you can keep your head when all about you
Are losing theirs and blaming it on you,
If you can trust yourself when all men doubt you,
But make allowance for their doubting too;
If you can wait and not be tired by waiting,
Or being lied about, don't deal in lies,
Or being hated, don't give way to hating,
And yet don't look too good, nor talk too wise:

If you can dream - and not make dreams your master;
If you can think - and not make thoughts your aim;
If you can meet with Triumph and Disaster
And treat those two impostors just the same;
If you can bear to hear the truth you've spoken
Twisted by knaves to make a trap for fools,
Or watch the things you gave your life to, broken,
And stoop and build 'em up with worn-out tools:

If you can make one heap of all your winnings
And risk it on one turn of pitch-and-toss,
And lose, and start again at your beginnings
And never breathe a word about your loss;
If you can force your heart and nerve and sinew
To serve your turn long after they are gone,
And so hold on when there is nothing in you
Except the Will which says to them: 'Hold on!'

If you can talk with crowds and keep your virtue,
' Or walk with Kings - nor lose the common touch,
if neither foes nor loving friends can hurt you,
If all men count with you, but none too much;
If you can fill the unforgiving minute
With sixty seconds' worth of distance run,
Yours is the Earth and everything that's in it,
And - which is more - you'll be a Man, my son!

theo; chungta.com

Đây là các bức ảnh ghi lại dấu ấn cả một thời đại hoặc tố cáo tội ác kinh hoàng của chiến tranh, được tờ Telegraph đánh giá là đã có tác động làm thay đổi thế giới của chúng ta.
1. Cảnh nhìn từ cửa sổ ở Le Gras - 1826 của Joseph Niépce



Một tấm ảnh không có gì nhiều: Một bức tường, một mái nhà, một ống khói. Nhưng ý nghĩa nó tạo ra lại vô cùng lớn. Bức ảnh đánh dấu lần đầu tiên, con người ghi lại được hình ảnh thực của thế giới.

Để chụp được hình ảnh này, Joseph Niépce - một sĩ quan, thị trưởng của Nice, Pháp - đã sử dụng quy trình gọi là heliography (thuật khắc bằng ánh sáng mặt trời) với 8 giờ phơi sáng. Đây là cơ sở để năm 1839, Louis Daguerre - nhà hóa học người Pháp - phát minh ra quy trình chụp hình thực tiễn.
2. Thung lũng chết chóc - 1855 của Roger Fenton




Fenton được coi là nhiếp ảnh gia chiến tranh đầu tiên của thế giới. Năm 1855, do yêu cầu thời gian phơi sáng quá nhiều của máy móc thời bấy giờ, Fenton không chụp được các bức ảnh về những trận chiến. Ông đành ghi lại hình ảnh một dải đất vắng bóng người nhưng đầy rẫy những quả đạn đại bác.

Bức hình gần như trống không một cách kỳ lạ và đầy tính ẩn dụ này là minh chứng rằng nhiếp ảnh cũng có thể đầy triết lý và có ảnh hưởng như những bài thơ, ngay cả khi chủ đề của nó là về chiến địa.
3. Nagasaki - 1945 do Không quân Mỹ chụp




Một minh chứng cho thấy sức hủy diệt kinh khủng của con người. Đám mây hình nấm trên bầu trời Nagasaki, Nhật năm 1945 này đã giết chết 80.000 người và đến nay vẫn là nỗi ám ảnh cho hòa bình nhân loại.

4. Hans Conrad Schumann nhảy sang Tây Berlin - 1961, của Peter Leibing


Bức ảnh chớp được khoảnh khắc một người lính liều mình nhảy qua hàng rào dây thép gai chia cắt Đông và Tây Berlin. Ảnh lột tả mức độ căng thẳng của Chiến tranh Lạnh vào đầu thập niên 60 của thế kỷ trước

5. Kim Phúc trong trận bom napalm của Mỹ ở Việt Nam - 1972, của Nick Ut


Hình ảnh 5 đứa trẻ Việt Nam vẻ mặt khiếp đảm chạy trốn một cuộc bỏ bom napalm. Đáng thương nhất là cô bé giữa khuôn hình - Kim Phúc - trần truồng, gào khóc với cánh tay gầy gò xương xẩu. Bức ảnh chạm đến trái tim của những người yêu hòa bình trên khắp thế giới. Tấm ảnh này đã góp phần thay đổi nhận thức của nhiều người về cuộc chiến tranh mà Mỹ tiến hành ở Việt Nam, khiến phong trào phản chiến thêm mạnh mẽ.
6. Kền kền chờ đợi - 1994 của Kevin Carter



Được trao giải Pulitzer 1994, bức ảnh ghi lại khoảnh khắc một em bé ở Sudan sắp chết đói đang cố lết về phía trại phân phát lương thực của Liên Hợp Quốc cách đó khoảng một km. Cách đó không xa, một con kền kền đang chờ em bé chết để ăn thịt. Bức ảnh khiến cả thế giới bàng hoàng.

Không ai biết điều gì xảy ra với em bé sau đó. Cả nhiếp ảnh gia cũng không biết bởi anh rời đi sau khi chụp ảnh. Nhiều người lên án sự lạnh lùng sau ống kính của tác giả. Ba tháng sau khi chụp bức ảnh này, nhà nhiếp ảnh Kevin Carter đã tự tử vì trầm cảm.
7. Tra tấn tù nhân ở nhà tù Abu Ghraib


Một trong một loạt hình ảnh về các biện pháp tra tấn và nhục hình đối với tù nhân Iraq mà quân đội Mỹ thực hiện tại nhà tù Abu Ghraib. Việc công bố các hình ảnh như thế này là kết quả của cuộc điều tra do cơ quan điều tra tội phạm thuộc quân đội Mỹ tiến hành năm 2004.