Thành phố Long Xuyên là một thành phố thuộc tỉnh An Giang, đồng thời cũng trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và khoa học kỹ thuật của vùng đồng bằng sông Cửu Long, Việt Nam.
Vị trí, dân sốThành phố Long Xuyên là đô thị loại 2 trực thuộc tỉnh, nằm bên hữu ngạn sông Hậu. Long Xuyên cách thủ đô Hà Nội 1950 km về phía Nam, cách Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn cũ) 189 km về phía Tây Nam, cách biên giới Campuchia 45 km đường chim bay. Long Xuyên có dân số khoảng 245.149 người (số liệu năm 2009) và diện tích tự nhiên là 106, 87 km2, gồm 11 phường và 2 xã. Tây Bắc giáp huyện Châu Thành Đông Bắc giáp huyện Chợ Mới Nam giáp quận Thốt Nốt (Thành phố Cần Thơ), Tây giáp huyện Thoại Sơn.
Lịch sửNăm Kỷ Dậu 1789, một đồn nhỏ được thành lập tại vàm rạch Tam Khê[1] được gọi là thủ Đông Xuyên.
Năm Minh Mạng thứ 13 (1832) lấy đất Tầm Phong Long (được vua Chân Lạp là Nặc Tôn giao cho Việt Nam vào năm 1757 để đền ơn chúa Nguyễn đã trợ giúp lấy lại ngôi vua) cùng với huyện Vĩnh An, tỉnh Vĩnh Long đặt làm phủ Tuy Biên và phủ Tân Thành. Lỵ sở của tỉnh đặt tại Châu Đốc. Lại cử chức An Hà Tổng đốc, thống lãnh hai tỉnh An Giang và Hà Tiên, lại thành lập hai ty Bố chánh, Án sát...[2]thì Long Xuyên thuộc phủ Tuy Biên. Cho nên sau này (1909), Nam kỳ phong tục nhơn vật diễn ca của Nguyễn Liên Phong có câu:
Long Xuyên thuộc phủ Tuy Biên,
Cựu trào có đặt Tây Xuyên huyện đường.
Năm 1876, hạt Long Xuyên được thành lập, bắt đầu hình thành khu vực chợ Đông Xuyên tại thôn Mỹ Phước, tung tâm hành chính thuộc thôn Bình Đức.
Năm 1917, địa bàn Long Xuyên hiện nay chỉ có hai xã là Bình Đức và Mỹ Phước, thuộc tổng Định Phước, quận Châu Thành, tỉnh Long Xuyên.
Năm 1957, hai xã trên được chia ra thành 5 xã là Bình Đức, Mỹ Hòa Hưng, Phước Đức (thuộc tổng Định Thành) và Mỹ Phước và Mỹ Thới (thuộc tổng Định Phước).
Năm 1959, xã Phước Đức nhập vào xã Bình Đức và Mỹ Phước. Và Long Xuyên luôn là tỉnh lỵ của tỉnh An Giang cho đến năm 1975.
Theo sự phân định địa giới hành chính của chính quyền Cách mạng thì:
Năm 1945, địa bàn Long Xuyên thuộc huyện Châu Thành, tỉnh Long Xuyên.
Năm 1947, Long Xuyên thuộc tỉnh Long Châu Hậu và đến cuối năm 1950 thuộc tỉnh Long Châu Hà.
Năm 1956, Long Xuyên thuộc huyện Châu Thành tỉnh An Giang.
Năm 1957, tách khỏi huyện Châu Thành, thành lập thị xã Long Xuyên.
Năm 1971, sau khi tách tỉnh Long Châu Hà, Long Xuyên thuộc tỉnh An Giang.
Tháng 5 năm 1974, Long Xuyên lại thuộc tỉnh Long Châu Hà theo Hội nghị thường trực của Trung ương Cục Miền Nam.
Sau ngày 30 tháng 4 năm 1975, thị xã Long Xuyên thuộc tỉnh An Giang.
Tháng 2 năm 1976, thị xã Long Xuyên gồm các xã Bình Đức, Mỹ Bình, Phước Mỹ và Mỹ Phước.
Ngày 27 tháng 01 năm 1977 nhập xã Mỹ Thới của huyện Châu Thành vào thị xã Long Xuyên. Ngày 1 tháng 3 năm 1977, theo Quyết định số 239/TCUB của UBND tỉnh, thị xã Long Xuyên gồm 4 phường là Bình Đức, Mỹ Bình, Mỹ Long, Mỹ Phước và 2 xã là Mỹ Hòa, Mỹ Thới.
Ngày 23 tháng 8 năm 1979, tiếp nhận xã Mỹ Hòa Hưng [3] từ huyện Châu Thành (An Giang).
Ngày 12 tháng 01 năm 1984, thành lập thêm phường Mỹ xuyên và hai xã là Mỹ Khánh, Mỹ Thạnh theo quyết định 08/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng.
Ngày 01 tháng 3 năm 1999, thành lập Thành phố Long Xuyên theo Nghị định 9/1999/NĐ-CP của Chính phủ.
Ngày 02 tháng 8 năm 1999, thành lập thêm 2 phường là Bình Khánh, Mỹ Quý và chuyển 2 xã Mỹ Thới, Mỹ Thạnh thành phường theo Nghị định 64/CP của Chính phủ.
Trải bao đổi dời, cũng chỉ ngần ấy diện tích (106,87 km), hiện nay Thành phố Long Xuyên có 11 phường là Mỹ Long, Mỹ Bình, Mỹ Xuyên, Bình Đức, Bình Khánh, Mỹ Phước, Mỹ Quý, Mỹ Thới, Mỹ Hòa, Mỹ Thạnh, Đông Xuyên và 2 xã là Mỹ Hòa Hưng, Mỹ Khánh.[4]
Nếp sốngNhà văn Sơn Nam nhận xét:
Long Xuyên là một thị xã (nay đã là thành phố) mãi còn trẻ, theo kịp đà tiến triển của cả nước, tuy ở xa thủ đô. Được như thế, nhờ truyền thống yêu nước, nhờ nếp sống cởi mở, hiếu khách. Quanh thị xã, với sông sâu nước chảy, với cây xanh, ta gặp vài kiểu nhà sàn đẹp mắt, định hình để thích nghi với cơn lụt hàng năm. Kỹ thuật nấu ăn, bánh trái có thể bảo là không kém hoặc hơn hẳn nhiều vùng trong đồng bằng. Đáng kể nhứt là đội ngũ nhà văn, nhà thơ, nhà soạn nhạc khá hùng mạnh, tài hoa, nhiều người thuộc tầm cở lớn...[5]
Ông Lê Minh Tùng, Hiệu trưởng Trường Đại học An Giang đã cho biết:
An giang trong đó có Long Xuyên là một vùng đất mới, những cư dân lớp đầu phần lớn ở vùng Ngũ Quảng vào với hai bàn tay trắng. Trong tình cảnh đó, hành trang tinh thần, đó là đạo lý "trung-hiếu-tiết-nghĩa"; là ‘lá lành đùm lá rách”, “một cây làm chẳng nên non”; là “ơn đền nghĩa trả”, “ân oán phân minh”, căm ghét kẻ bội phản. Về sau, khi công cuộc khai khẩn đi dần vào ổn định, người dân trở nên rộng rãi, phóng khoáng, trọng nhân nghĩa và có tính bao dung hơn. Ngày nay, ngoài những tính cách trên, tính năng động, ít bảo thủ, thích tiếp thu cái mới ngày càng thể hiện rõ nét trong quá trình làm ăn kinh tế và sản xuất nông nghiệp... Tính cách và lối sống của người dân An giang trong đó có Long Xuyên khá tiêu biểu cho một nền văn minh sông nước (như tập quán làm nhà sàn, nhóm chợ trên sông, nuôi cá trong lồng bè, dùng ghe xuồng để đi lại và mua bán…) mà nhà văn Sơn Nam đã gọi một cách nôm na là văn minh miệt vườn.[6]
Sơ lược một vài mặtKinh tếLàng bè nuôi cá tại TP. Long Xuyên.
Năm 1818, Thoại Ngọc Hầu cho đào kênh nối rạch Đông Xuyên với rạch Giá, chợ Đông Xuyên (tức chợ Long Xuyên) đã sớm trở thành đầu mối giao lưu hàng hóa quan trọng của tỉnh. Hiện nay, cả 9 phường và 3 xã đều có chợ, riêng chợ Long xuyên (thuộc phường Mỹ Long) là chợ chính và sầm uất nhất tỉnh. [7]
Nhìn chung, Long Xuyên là một thành phố khá phát triển về thương mại (chủ yếu là mua bán lúa gạo) và công nghiệp chế biến thủy sản (như cá basa), với hơn sáu nhà máy và hơn chục ngàn công nhân.
Lược kê một vài thông tin:Năm 2008, tổng diện tích gieo trồng toàn TP. Long Xuyên gần 11.600 ha, đạt sản lượng lương thực 72.314 tấn; thủy sản có 527 bè cá và 229 ha mặt nước nuôi trồng thu hoạch 33.385 tấn; chăn nuôi gia súc, gia cầm cũng đạt sản lượng thịt 3.700 tấn...[8]
Ngành Công nghiệp chế biến lương thực - thực phẩm, thì:Ở TP. Long Xuyên có khoảng 90 nhà máy xay xát-lau bóng gạo, 8 nhà máy chế biến thủy sản, 1 nhà máy chế biến nông sản và rau quả xuất khẩu Bình Khánh và 1 Nhà máy thức ăn gia súc Afiex. Các cơ sở chế biến nước mắm và nước chấm có tiếng như: Vị Hương, Cửu Long, Miền Tây Mitaco, Hương Sen...[9]
Ngoài ra, nơi đây hiện có 14 ngành nghề truyền thống đang tồn tại, gồm: se nhang, làm bánh tráng, làm lưỡi câu, làm len, đồ sắt, làm dầm chèo, đan đát, chằm nón, dệt, đóng xuồng ghe, làm cẩm thạch v.v...đã hình thành từ hàng chục năm nay.[10]
Giáo dụcTrường Đại Học An Giang.
Trước năm 1886, ở Long Xuyên chỉ có những trường làng dạy chữ Nho và trường tổng dạy chữ quốc ngữ. Năm 1886, mới có Trường tiểu học Pháp Việt. Năm 1917, hình thành “Long Xuyên khuyến học hội” với vai trò tích cực của Hồ Biểu Chánh. Năm 1929, Ở Long Xuyên có 1 trường Nam, 1 trường nữ với 1.144 học sinh. Ngoài ra, còn có trường nội trú Trần Minh (vị trí ở Trường THCS Nguyễn Trãi và Trường Tiểu học Châu Văn Liêm hiện nay) với 105 học sinh và một trường người Hoa (Bang Quảng Đông) với 30 học sinh. Sau 1930, trường nội trú Trần Minh có mở các lớp nội trú đầu lớp Cao đẳng Tiểu học.
Ngày 12 tháng 11 năm 1948, với sự cho phép của tỉnh trưởng Nguyễn Ngọc Thơ, trường trung học mang tên Collège de Long Xuyên khai giảng khóa đầu tiên, gồm 76 học sinh. Tháng 2 năm 1952, trường được đổi tên thành Trường Trung học Thoại Ngọc Hầu. Khoảng cuối thập niên 50, đầu thập niên 60 Long Xuyên có Trường Trung Học Tư Thục Khuyến Học
Từ năm 1962 cho đến 1975, ngoài hai trường công lập là Trường Trung học Tổng hợp Thoại Ngọc Hầu (nay là Trường PTTH chuyên Thoại Ngọc Hầu), Trường Trung học Tổng hợp Chưởng Binh Lễ (nay là một phần của Trường Đại học An Giang), các trường trung học tư dạy đến các lớp đệ nhị cấp (nay được gọi là cấp trung học phổ thông) cũng lần lượt ra đời, như: Trường Hoa Liên, Trường Bồ Đề, Trường Phụng Sự (nay là Trường PTTH Long Xuyên)...
Về trung học chuyên nghiệp, có "Trường Trung Học Kỹ Thuật An Giang" (thành lập năm 1962), Trường Trung học Nông Lâm Súc (thành lập năm 1963), Trường Sư phạm Long Xuyên (thành lập năm 1969), Trường nữ hộ sinh quốc gia (thành lập năm 1970)...
Năm 1970, Giáo hội Phật Giáo Hòa Hảo mở Viện Đại học Hòa Hảo tại Long Xuyên, có khoảng 2.000 sinh viên theo học 5 phân khoa: Văn chương, Thương mại - Ngân hàng, Bang giao quốc tế, Khoa học quản trị và Sư phạm. Năm 1974, Giáo hội Thiên Chúa giáo nâng cấp Chủng viện Tê rê xa thành Đại chủng viện thánh Thomas để đào tạo cấp linh mục.
Sau 30 tháng 4 năm 1975, chính quyền mới đã nhanh chóng tiếp quản, cho sửa chữa và thành lập thêm nhiều trường lớp ở khắp các phường xã trong thành phố.
Tháng 12 năm 1999, Trường Đại Học An Giang được thành lập tại địa chỉ 25 Võ Thị Sáu, Long Xuyên, An Giang. Đây là trường đại học công lập thứ hai ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Năm 2008, trường có các khoa: Khoa Kinh Tế - Quản Trị Kinh Doanh, Khoa Nông Nghiệp &Tài Nguyên Thiên Nhiên, Khoa Sư Phạm, Khoa Kỹ Thuật - Công Nghệ - Môi Trường. Bên cạnh việc đào tạo sinh viên bậc đại học, trường còn đào tạo các ngành cao đẳng và trung học mẫu giáo nhằm góp phần cung cấp nguồn nhân lực cho tỉnh An Giang và các tỉnh lân cận.. Hiện Trường Đại Học An Giang đang xây dựng thêm phòng lớp và ký túc xá...
Y tếXưa, như mọi vùng miền khác, ở Long Xuyên mỗi khi người dân bị bệnh thường được chữ trị bằng thuốc nam, thuốc bắc. Mãi đến năm 1910, bệnh viện Long Xuyên mới được xây dựng, nhưng vào năm 1929 cũng chỉ có 4 trại bệnh, 2 nhà bảo sanh với 1 bác sĩ, 5 y tá và vài ba dì phước. Trước năm 1975, cơ sở y tế của Long Xuyên có cả thảy khoảng 500 giường bệnh.
Hiện nay ngoài các phòng khám tư Đông y lẫn Tây y, Long Xuyên còn có hai bệnh viện tư là Hạnh Phúc và Bình Dân, cùng một bệnh viện công mang tên Bệnh viện đa khoa TP Long Xuyên nhằm phục vụ việc phòng và khám chữa bệnh cho người dân.[11]
Giao thông
Cầu Hoàng Diệu ngày nay.
Một góc TP.Long Xuyên.
Năm 1878, chỉnh trang lộ Long Xuyên đi Chắc Cà Đao (nay là thị trấn An Châu của Huyện Châu Thành).
Năm 1912, tuyến đường Long Xuyên - Cần Thơ được nối liền.
Năm 1924, tuyến đường Long Xuyên – Châu Đốc được thông thương.
Năm 1955, Sân bay Mỹ Thới hoàn thành, phục vụ phi cơ loại nhỏ, sau 1975, do hư hỏng nặng, nên không còn được sử dụng.
Năm 1897, để thay chiếc cầu gỗ, cầu Levis (còn gọi là cầu Máy, cầu Quay. Cầu được khởi công xây dựng, đến năm 1899 thì hoàn thành. Mỗi ngày ba lần, vào giờ giấc qui định, hai nhịp thép được nhấc lên để tàu bè xuôi ngược. Vị trí chiếc cầu quay này nằm ở gần bờ sông Hậu, nối thẳng đường Long Xuyên Châu đốc tại cua Lò Siêu hiện nay. Năm 1985, cầu được khởi công xây dựng lại bằng bê tông cốt thép, đến năm 1987 thì được đưa vào sử dụng. Cầu mới đặt tên là cầu Nguyễn Trung Trực được thiết kế có hai nhịp bằng thép, đặt trên hai trụ móng bằng xi măng.
Năm 1892, cầu gỗ bắc qua rạch Long Xuyên được thay bằng cầu sắt và mang tên là cầu Henry[12] dài non 187m kiểu Eiffel. Năm 1938, cầu Henry được đúc bê tông, đến năm 1950 đổi tên là cầu Hoàng Diệu. Tháng 9 năm 2000, một cây cầu mới được xây cặp với cầu Hoàng Diệu biến cầu này trở thành cầu đôi... Cầu Hoàng Diệu
Thành phố Long Xuyên có Cảng Mỹ Thới với 01 cầu cảng dạng liền bờ dài 106m, rộng 21m, có khả năng tiếp nhận tàu trọng tải đến năm ngàn DWT và 2 bến phà là Phà Vàm Cống, Phà An Hòa. Cả hai bến phà đều được xây dựng trước năm 1975 và đã được đầu tư nâng cấp...Ngoài ra, còn có hai bến phà nhỏ hơn: Phà Ô Môi và Phà Trà Ôn, phục vụ việc đi lại giữa các bờ Mỹ Long - Mỹ Hòa Hưng và Bình Đức - Mỹ Hòa Hưng. Hiện nay việc di chuyển từ thành phố Long Xuyên lên thành phố Hồ Chí Minh vẫn phải đi qua phà Vàm Cống hoặc phà An Hòa.
Di tích & thắng cảnhCông viên Nguyễn Du.
Ở Long Xuyên có ba di tích được xếp hạng cấp quốc gia, đó là: Ngôi nhà lưu niệm thời niên thiếu của Chủ tịch Tôn Đức Thắng, Đình Mỹ Phước và Bắc Đế miếu (tức chùa Ông Bắc).
Ngoài ra, Long Xuyên còn có công viên Nguyễn Du, quảng trường Hai Bà Trưng, chợ nổi Long Xuyên...được nhiều du khách tìm đến tham quan.
Công viên Nguyễn Du rộng khoảng 0,3 km² cận kề bên sông Hậu. Nơi trung tâm khuôn viên là một hồ nước nhân tạo, khiến phong cảnh nơi đây thêm đẹp và thoáng mát.
Chợ nổi Long Xuyên là nơi tập trung hàng trăm xuồng, ghe từ khắp nơi đến để mua bán hàng hóa (chủ yếu là hàng nông sản). Ai bán loại nào sẽ treo hàng ("bẹo" hàng) trên cây sào cao để người mua dễ nhận biết. Chợ nổi chỉ hoạt động từ khoảng 5 giờ sáng đến 10 giờ mỗi ngày...
Thông tin thêm
* Năm 1876, Châu Đốc và Long Xuyên mở nhà “dây thép” do người Pháp chỉ huy, người Việt vào tập sự, gọi là “điển sinh” (học sinh Bưu điện)[13]
Trung tâm thương mại Long Xuyên.
* Năm 1904, ông Phan Bội Châu vào Sài Gòn, ghé Mỹ Tho, Cao Lãnh, Sa Đéc rồi đến Bảy Núi, hy vọng tìm vài nhân vật của phong trào “trung quân ái quốc” còn sót lại...Tương truyền ông Phan cũng đã ghé chùa Minh Sư, ở chợ Long Xuyên.[13]
* Năm 1927 nhà máy đầu tiên của tỉnh đặt tại Vàm Cống.[13]
* Cuối năm 1930, chợ Long Xuyên bắt đầu có điện, do công ty Điện từ Cần Thơ tải sang.[13]
* Tháng 7 năm 1917, kịch nghệ mới (hát cải lương) xuất hiện, thử nghiệm ở chợ Long Xuyên, do sáng kiến của Hồ Biểu Chánh, bấy giờ đang tích cực hoạt động trong “Hội Khuyến Học Long Xuyên”[14]. Buổi hát này cùng thời điểm với Gò Công và sớm hơn buổi ra mắt “Cải lương kịch xã” thử nghiệm tại rạp Eden Sài Gòn đến 2 tháng. Trong tình hình bấy giờ, quả là đi tiên phong. Năm 1919, tuồng Ô Thước do Tổng đốc An-Hà là Cao Hữu Dực sáng tác, được đem ra diễn tại Long Xuyên nhân dịp Phạm Quỳnh ghé thăm. Trong quyển “Nghệ thuật sân khấu Việt Nam”, Trần Văn Khải ghi đoàn hát Sĩ Đồng Ban thành lập ở Long Xuyên, trong buổi đầu.[13]
* Đồng thời với An Hà báo của Cần Thơ, vào tháng 1 năm 1918, Đại Việt tạp chí ra hàng tháng. Đây là tờ báo chính thức của Long Xuyên Hội Khuyến học Long Xuyên do Hồ Biểu Chánh, Đặng Thúc Liêng, Lê Thường Tiên phụ trách.
* Ngày đua xe đạp phát triển sớm ở Long Xuyên, tháng 7 năm 1925, bày cuộc đua xe Long Xuyên -Châu Đốc và ngược lại. Phụ nữ Long Xuyên theo nhịp sinh hoạt mới, đã mạnh dạn đi xe đạp như nam giới (năm 1927, ở chợ Long Xuyên có tổ chức cuộc đua xe đạp dành cho phụ nữ). Nên biết, năm 1916 vài cô gái ở Sài Gòn chạy đua xe đạp với nhau, bị dư luận cho là quá tân thời, có bài vè “Cô Ba, cô Sáu đua xe máy”. [13]
* Năm 1925, thi sĩ Tản Đà vào Nam. Trong khoảng thời gian này ông có ghé thăm Long Xuyên, và nhà thơ...đã "thương nhớ" mắm.
Hà tươi cửa biển Tu Ran,
Long Xuyên chén mắm, Nghệ An chén cà. (Thú ăn chơi)
* Xưa có câu: Trai Nhân Ái, gái Long Xuyên.
Nhà văn Sơn Nam giải thích: Trai Nhân Ái (Phong Điền, thuộc Cần Thơ) giỏi nghề đóng tam bản, ghe hầu. Gái Long Xuyên giỏi khắp miền với
bánh trái, thêu thùa, may vá.[13]
Câu hò
Hò ơ...Long Xuyên nước ngọt gió hiền
Tàu xuôi Nam Hải ngược miền Nam Vang.
Thương hồ chiếc dọc chiếc ngang,
Tiếng rao lãnh lót nhịp nhàng chèo khua...
Chèo vô núi Sập lựa con khô sặc cho thiệt ngon, lựa trái xoài cho thiệt dòn,
đem ra Long Xuyên lựa gạo cho thiệt trắng, thiệt thơm.
Em về em dọn một bữa cơm, để người quân tử, hò ơ...
Để người quân tử ăn còn nhớ quê...[15]
Chú thích 1. ^ Sau đổi thành rạch Đông Xuyên và nay là sông (hay rạch) Long Xuyên.
2. ^ Địa chí An Giang tập I, tr. 29, 47.
3. ^ Mỹ Hòa Hưng, tức Cù lao Ông Hổ, xưa thuộc làng Bình Đức, sử gọi là trấn Ba Châu, theo nghĩa cù lao che chở cho vàm rạch, ngăn cản sóng gió. (Lịch sử An Giang, Nxb TH An Giang, 1988 tr. 37)
4. ^ Phần lịch sử lược theo Địa chí An Giang tập I, tr 61, 62.
5. ^ Lịch sử An Giang, Nxb TH An Giang, 1988, tr. 207.
6. ^ Lược theo Tổng luận địa chí An Giang, Địa chí An Giang tập 2, tr. 392-393.
7. ^ Năm 1876, viên giám đốc nội chính Nam kỳ là Paulin Vial trong chuyến thanh tra đầu tiên ngay sau chiếm miền Tây đã khen ngợi vị trí chợ Đông Xuyên (Long Xuyên): “Chợ này là cửa khẩu lưu thông dễ dàng qua vịnh Xiêm La với kinh núi Sập (kênh Thoại Hà), tuy hạn hẹp. Do phát triển nhanh, khu vực thương mãi của chợ trở nên tù túng . Từ năm 1923, khi đang đào kênh Cái Sắn, người Pháp đưa nhân công là tù nhân để lấp ao vũng, đắp cao vùng chợ, khoảng 40 ngàn mét khối đất, xong vào tháng 7 năm 1924. Rồi bổ sung thêm 10 ngàn mét khối, riêng ở mặt bằng dành làm công sở làng Mỹ Phước. Trên bản đồ chợ Long Xuyên năm 1930, phố xá chỉ cất dọc theo rạch Long Xuyên mà thôi, mặt bằng còn quá rộng. Quanh chợ và theo đường đi Núi Sập hoặc ra Ngã ba lộ tẻ vẫn là ruộng. (Lịch sử An Giang, tr. 63 và 114)
8. ^ Theo web báo An Giang [1] truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2008.
9. ^ Theo web Sở Công nghiệp An Giang [2]
10. ^ Theo web Sở Công nghiệp An Giang [3]
11. ^ Xem thêm [4]
12. ^ Thiếu tá Henry làm chủ tỉnh An Giang từ tháng 9 năm 1890 đến tháng 1 năm 1894.
13. ^ a b c d e f g Lịch sử An Giang, Nxb TH An Giang, 1988, tr. 37, 65, 100, 111, 183, 184, 185, 187, 188, 195.
14. ^ Nhà cầm quyền Pháp cho phép thành lập Hội Khuyến Học Long Xuyên, nhằm mở lối thoát cho người Việt muốn canh tân xã hội, mở mang dân trí, hướng về văn minh Pháp! Cấm không cho theo phong trào Duy Tân kiểu Nhật Bản. (Theo Lịch sử An Giang, tr. 185)
15. ^ Trích trong Hồi ký Nguyễn Hiến Lê, Nxb Văn học, 1993, tr. 559-560.
TRANSLATE
Long Xuyen City is a city of An Giang province, also the political, economic, cultural and science and technology of the Mekong delta, Vietnam.
location, population
The city of Long Xuyen is the second urban area directly under the province, located on the right bank of Hau River. Long Xuyen Ha Noi capital, 1950 km to the south, the Ho Chi Minh City (former Saigon), 189 km to the southwest, 45 km from the border of Cambodia flight of birds. Long County has a population of about 245,149 people (2009 figures) and a natural area of 106, 87 km2, including two wards and 11 communes. North-west North-east districts of Chau Thanh Cho Moi district south of Palm (Can Tho), Thoai Son district west.
history
Ky Dau In 1789, a small fort was established in arroyos Vam Khe Tam [1] is called the East County player.
In the 13th Minh Mang (1832) from Feng Long Range Land (King Sun Chan Lap was anonymously delivered to Vietnam in 1757 thanks to Nguyen Lord Temple had help regain the throne) with Vinh An, Vinh Long Province set as the Government Tan Thanh Tuy and Bien. Offices of the provincial capital located in Chau Doc. An official re-election Ha-General, two territorial systems and Ha Tien Giang province, the company re-established Bo district, close ... Project [2] Long Xuyen, the Minister of customization. So after this (1909), the Southern shift customary place of animal Nhon Phong Nguyen Lien questions:
The Minutes of the Long Xuyen,
Movement has put former county of West County Road.
In 1876, Long Xuyen particles formed, began to form the East County market area in the hamlet of My Phuoc, launching administrative Binh Duc village.
In 1917, the Long Xuyen area now is only two communes of Binh Phuoc and Germany, the total Dinh Phuoc, Chau Thanh district, Long Xuyen Province.
In 1957, two communes are divided into five Binh Duc commune, My Hoa Hung Duc Phuoc (Dinh Thanh in total) and the United States and the United States Thoi Phuoc (Dinh Phuoc of the total).
In 1959, Germany entered Phuoc Binh Phuoc and Germany. And always the provincial capital of Long Xuyen in An Giang province until 1975.
According to the delimitation of administrative boundaries of the revolutionary government:
In 1945, the province of Long Xuyen, Chau Thanh district, Long Xuyen Province.
In 1947, Long Xuyen Chau Hau Long province and end in 1950 Ha Long Chau province.
In 1956, the Long Xuyen An Giang province Chau Thanh district.
In 1957, separated from Chau Thanh district, established the town of Long Xuyen.
In 1971, after splitting Chau Ha Long, Long Xuyen, An Giang province.
May 1974, Long Xuyen Ha Long Chau province back under the standing conference of the South Central Bureau.
After April 30, 1975, Long Xuyen town, An Giang province.
February 1976, including the towns of Long Xuyen, Binh Duc Commune, My Binh Phuoc My and Phuoc.
Date Added 27 May 01 1977 My Thoi commune of Chau Thanh district in the town of Long Xuyen. March 1, 1977, Decision No. 239/TCUB the provincial towns of Long Xuyen is the fourth ward, Binh Duc, Binh My, My Long, My Phuoc Hoa My commune and 2, My Thoi.
August 23, 1979, My Hoa Hung commune reception [3] from Chau Thanh (An Giang).
On 12 August 01, 1984, set up two more wards and communes across America is My Khanh, My Thanh 08/HDBT by decision of the Council of Ministers.
March 1, 1999, Long Xuyen city founded by Decree of the Government 9/1999/ND-CP.
August 2, 1999, set up two more as Binh Khanh Ward, USA and you move 2 My Thoi commune, U.S. District into wards under Decree 64/CP of the Government.
Experience how life changed, quite the only area (106.87 km), Long Xuyen City now has 11 wards is My Long, My Binh Xuyen, Binh Duc, Binh Khanh, Phuoc, American Quarterly, American Thoi Hoa My, My Thanh, Dong Xuyen and My Hoa Hung commune 2, My Khanh. [4]
life
Writer Son Nam said:
Long Xuyen is a town (now city) forever young, catching up with development of the country, though far from the capital. Like that, thanks to the patriotic tradition, thanks to an open lifestyle, hospitality. Around town, with deep flowing river, with trees, we met some nice floor model, shaped to accommodate the flood every year. Cooking techniques, the left wheel can be sure that no less or more than in the plain areas. Nhut is considerable staff writer, poet, composer and quite powerful, talented, many of great stature ... [5]
Mr. Le Minh Tung, Director of An Giang University, said:
An Giang, Long Xuyen where there is a new land, the first class citizens in most areas in Quang Ngu with empty hands. In that situation, mental baggage, which is moral, "mid-tastes-more-sense"; as' leaves protect tattered ones "," a young tree should not do "; as" noise means to pay, " "grace plain evil," who hate multiplies. Later, when the clearing away gradually into a stable, people become more widespread, generosity, respect for human meaning and is more tolerant computer. Today, in addition to the above calculation, dynamics, less conservative, more interested in new things more clearly shown in the process of doing economic and agricultural production ... Character and lifestyle of the people of An Giang, Long Xuyen which is quite typical for a river civilizations (such as floor practices, market group on the river, fish in cages, used boats to canoe travel buy and sell ...) but writer Son Nam is called a civilized na orchards. [6]
a couple of brief face
Economics
Village at City aquarium. Long Xuyen.
In 1818, Thoai Ngoc Hau canal linking the canal with Rach Gia Xuyen Dong, Dong Xuyen (Long Xuyen Market News) has soon become the focal goods exchange of important provinces. Currently, nine wards and 3 communes have markets, private markets across Long (My Long Ward) is the most crowded markets and the provincial government. [7]
Overall, Long Xuyen City is a pretty commercial development (primarily rice trade) and seafood processing industries (like catfish), with six factories and more than ten thousand workers.
A brief list a few details:
In 2008, total planted area of the whole city. Long Xuyen nearly 11,600 hectares, 72,314 tons of food production, fisheries have 527 friends and 229 ha of fish farming water harvesting 33,385 tons, raising livestock and poultry meat production reached 3700 tons ... [ 8]
Industry food processing - food, then:
In the City. Long Xuyen is about 90 milling factory-polished rice, eight seafood processing plants, an agricultural processing plant and vegetable exports Binh Khanh and a cattle feed factory Afiex. The processing facilities and fish sauce sauce is like: The Flavor, Kowloon, Western Mitaco, Huong Sen ... [9]
Also, here is a traditional 14 lines exist, including: will incense, make cake, make the hook, as wool, iron beams as rowing, leads, delayed hats, textiles, building boats , etc. .. as marble formed from dozens of years. [10]
Education
An Giang University.
Before 1886, in Long Xuyen village school teaches only the text of the Confucian school and teaching script. In 1886, the new French school Vietnamese. In 1917, established "Long Xuyen Vietnam Study Promotion" with the positive role of democracy and the chief. In 1929, Long Xuyen is a Southern school, a school with 1144 female students. In addition, there are boarding schools, Show (located at Nguyen Trai High School and Elementary School Chau Van Liem now) with 105 students and a field of flowers (State of Guangdong) with 30 students. After 1930, boarding schools, Show has opened the first class boarding primary school diploma courses.
November 12, 1948, with the permission of the chief Nguyen Ngoc Tho province, high school named Collège de Long Xuyen opened the first course, consisting of 76 students. February 1952, the school was renamed School Thoai Ngoc Hau. By the late '50s, early '60s, Long Xuyen is Private School Promotion Studies
From 1962 until 1975, apart from two public schools is the Secondary School General Thoai Ngoc Hau (now the High School Professional Thoai Ngoc Hau), Middle School ceremony Binh Attorney General (now part of University Security Jiang), the private schools to teach secondary classes (now called middle school) also turn out to life, such as: School Hualien, Bo School, University of Phoenix The (now the High School Long Xuyen) ...
Regarding vocational training, is "Technical High School in An Giang" (founded 1962), Animal Agriculture and Forestry School (founded 1963), Long Xuyen Pedagogical University (founded 1969), Women's University National Maternity (founded 1970) ...
In 1970, Hoa Hao Buddhist Church Open University Institute of assimilation in Long Xuyen, approximately 2,000 students attending five departments: Literature, Commerce - Banking, International Relations, Management and Master of Science violation. In 1974, the Catholic Church Seminary upgrade Tee drag away the Great St. Thomas seminary to train for the priesthood.
After April 30, 1975, the new government quickly took over, to repair and more established schools in every commune in the city.
December 1999, An Giang University was established at 25 Vo Thi Sau, Long Xuyen, An Giang. This is a public university Monday in the Mekong Delta. In 2008, schools have faculties: Faculty of Economics - Business Administration, Faculty of Agriculture & Natural Resources, Faculty of Pedagogy, Faculty of Engineering - Technology - Environment. Besides training students in university, school also training colleges and secondary sectors kindergarten to contribute to provide resources for An Giang province and neighboring provinces .. We An Giang University is building a dormitory room and class ...
Health
Old, like all other regions, in Long Xuyen people get sick every time the word is often treated with medicine men and medicine. Until 1910, the Long Xuyen hospital will be built, but in 1929 the camp has only four patients, two maternity homes, with one doctor, five nurses and a few dame. Before 1975, health facilities of the Long Xuyen has approximately 500 beds altogether.
Currently in addition to private clinics and Western medicine, Oriental medicine, Long Xuyen there are two private hospitals and Binh's Happiness, with a public hospital called Hospital of Long Xuyen in the interests of prevention and medical sick people. [11]
Transportation
Hoang Dieu Street Bridge today.
One corner of Long Xuyen.
In 1878, reorganizing the highway to Make Ca Dao, Long Xuyen (now the town of An Chau, Chau Thanh District).
In 1912, the road Long Xuyen - Can Tho was connected.
In 1924, the road Long Xuyen - Chau Doc was normal.
In 1955, completed My Thoi Airports serving small aircraft, after 1975, due to damaged, should not be used.
In 1897, to replace the wooden bridge, bridge Levis (also called Digital Bridge, Bridge Back. Bridge was constructed, to the completion in 1899. Each day three times, at specified times, the rhythm of steel to lift up sweep against ships. This position is located in the bridge back near Hau River, linking straight dictatorship of Long Xuyen Chau Lo Supermarket today. In 1985, the bridge was constructed with reinforced concrete re- , to 1987, shall be put to use. new bridge named Nguyen Trung Truc bridge is designed with two spans of steel, placed on the head with cement nails.
In 1892, wooden bridge crosses the Long Xuyen canal was replaced by iron bridge called the Bridge and Henry [12] Young 187m long Eiffel style. In 1938, Henry was cast concrete bridge, the bridge was renamed in 1950 Hoang Dieu. September 2000, a new bridge was built with a pair of variables for Hoang Dieu became double bridge ... Cau Hoang Dieu
Long Xuyen City is My Thoi port types associated with 01 shore wharf 106m long, 21m wide and capable of receiving ships up to five thousand DWT and is the second ferry Ferries Vam Cong, An Hoa ferry. Both ferries were built before 1975 and has been invested to upgrade ... In addition, there are two smaller ferry: Ferries Car Ferries Tra Lips and service for travel between the U.S. shore of Long - My Hoa Binh Hung and Germany - My Hoa Hung. Currently moving from Long Xuyen city to Ho Chi Minh City still have to go by ferry or ferry Vam Cong An Hoa.
Monuments & Attractions
Nguyen Du Park.
In Long Xuyen three relics are national ratings, which are: The house of a childhood souvenir President Ton Duc Thang, Phuoc Dinh and Bac De Temple (the temple Mr. North).
In addition, there are parks, Long Xuyen Nguyen Du, Hai Ba Trung Square, Long Xuyen floating market ... a lot of tourists come to visit.
Nguyen Du Park about 0.3 km wide adjacent the River Hau. Where the campus is a central artificial lake, making this place more beautiful scenery and cool.
Long Xuyen floating market where hundreds of boats concentrated, boats from all over come to purchase goods (mainly agricultural products). Who would hang any type of goods sold ("fat" found) on a high pole to be easy to identify the buyer. Floating market only works from about 5 am to 10 hours a day ...
More information
* In 1876, Long Xuyen, Chau Doc and open the "wire" by the French commander, the Vietnamese on probation, called a "typical student" (student post office) [13]
Commercial center of Long Xuyen.
* In 1904, he moved to Saigon Phan Boi Chau, visit My Tho, Cao Lanh Sa Dec and then to the Seven Mountains, hoping to find some characters of the movement "middle patriotic forces" remains his legendary ... Phan Minh Su Pagoda also has dropped, in Long Xuyen market. [13]
* In 1927 the first factory in the province at Vam Cong. [13]
* In late 1930, markets have electric start, Long Xuyen, the Electric Company from Tho to download. [13]
* July 1917, a new drama (reformed theater) appears, fair trial in Long Xuyen, the chief initiative of democracy, are now active in "The Long County Extension Studies" [14] . The same time with this song, Go Cong and the release earlier "Cai Luong commune drama" experimental theater in Saigon Eden to 2 months. In the situation of that time, fruit is a pioneer. In 1919 Ruler walls by the general manager of An-Ha is the author Cao Huu Duc, were usually held in Long Xuyen Pham Quynh occasion to visit. In his book "The Art of Stage Vietnam", Tran Van Khai Dong Si record troupes established in the Long Xuyen, in the beginning. [13]
* Simultaneously with the report of the An Ha Can Tho, in January 1918, Vietnam The monthly magazine. This is the official newspaper of Long Xuyen Long Xuyen Study Promotion Association by the Chief of democracy, spiritual progress, Le Tien Thuong charge.
* On early development of cycling in Long Xuyen, July 1925, the race car display, Long Xuyen, Chau Doc and vice versa. Women's Long Xuyen new rhythm of living, cyclists bravely as men (in 1927, in Long Xuyen market organized bicycle race for women). Be aware, in 1916 in Saigon a few girls racing bikes together, were deemed too modern opinion, there are articles on "Three, six motorcycle racing." [13]
* In 1925, Tan Da poets to the South. During this period he visited Long Xuyen, and poet ... has "brand memory" sauce.
Ha Tu Ran fresh Estuary,
Long Xuyen cup sauce, cup of coffee in Nghe An. (Animal feed plays)
* Once there sentences: Ai Nhan Trai, daughter of Long Xuyen.
Writer Son Nam explained Trai Nhan Ai (Phong Dien, Can Tho of) good job closing soul, most boats. Good girls around Long Xuyen domain
fruit cake, embroidery, sewing. [13]
Lullabies
... Long Xuyen Lakes freshwater gentle wind
South Sea ships swept backward Southern Wines.
Trade along the lake were horizontal,
Language barriers rhythmic rowing departed coo ...
Sap Mountain Rowing selected very difficult to choke loss of appetite, loss crunchy choice for mango,
Long Xuyen brought white rice for loss, damage fragrant.
I thought about you a feast, to the military death, households in ...
To the troops home ... remember eating death [15]
NOTE
1. ^ After the canal was changed to East County and now the river (or canal) Long Xuyen.
2. ^ An Giang Chorography set I, pp. 29, 47.
3. ^ My Hoa Hung, news of Ong Ho, ancient village of Binh Duc, history called Ba Chau town, in the sense Vam sheltered islands and canals, to prevent wind and waves. (History of An Giang, An Giang TH Publishers, 1988 pp. 37)
4. ^ The History of An Giang brief address set I, p. 61, 62.
5. ^ History of An Giang, An Giang TH Publishing, 1988, pp. 207.
6. ^ A brief address by General Comment Journal of An Giang, An Giang Chorography volume 2, pp. 392-393.
7. ^ In 1876, staff director of the Southern Interior is Paulin vial during the first inspection after accounting for the Western position has praised Dong Xuyen (Long Xuyen): "This market is easy border traffic through the Gulf Mount for Economic Collapse Siam (Voice channels Ha), although limited. Due to rapid growth, the region's commercial market becomes cramped. From 1923, when Cai San canal, the French put a prisoner labor pool to fill the pond, high up the market, approximately 40 thousand cubic meters of soil, finished in July 1924. Then add 10 thousand cubic meters, at its own premises as offices for the village of Phuoc. On the map of Long Xuyen in 1930, only store along the streets of Long Xuyen canal only, space is too wide. Fair and follow the road around Nui Sap or the highway junction is isolated fields. (History of An Giang, pp. 63 and 114)
8. ^ As reported in An Giang Web [1] Access November 15, 2008.
9. ^ According to An Giang Department of Industry website [2]
10. ^ According to An Giang Department of Industry website [3]
11. ^ See [4]
12. ^ Maj. Henry mastery of An Giang province from September 1890 to January 1894.
13. ABCDEFG ^ History of An Giang, An Giang TH Publishing, 1988, pp. 37, 65, 100, 111, 183, 184, 185, 187, 188, 195.
14. ^ French authorities allowed the establishment of Special Education Society of Long Xuyen, to open the Vietnamese people want to escape from social reform, expand people's knowledge, the direction of French civilization! Not prohibit the movement for Japanese-style DTU. (The History of An Giang, pp. 185)
15. ^ Quote in Memoirs Nguyen Hien Le, Literature Publishing House, 1993, pp. 559-560.
April 2013June 2013
My Opera
