Thủ đô Phnom Penh mang đến cho du khách sự kết hợp giữa các nét đặc trưng Châu Á, vẻ dịu dàng của Đông Dương và lòng mến khách của người dân Campuchia. Nằm ngay trên vùng đất hợp lưu của ba dòng sông lớn: sông Mê Kông, sông Bassac và sông Tonle Sap, Phnom Penh được biết đến như một thành phố ngã ba sông mà người Khmer gọi bằng cái tên rất lạ là thành phố “sông bốn mặt” (Chaktomuk). Ngoài chức năng là thủ đô của Vương quốc Campuchia, Phnom Penh còn là trung tâm chính trị, kinh tế, thương mại của cả nước.
Thành phố cũng là cửa ngõ đển đến các vùng đất kỳ diệu của Vương quốc như: quần thể đền đài Angkor ở phía Tây, các bãi biển cát trắng tại Sihanouk Ville và Kep phía Nam, vùng cao nguyên nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số với rừng nguyên sinh tại Rattanakiri và Mondolkiri phía Đông Bắc, từ đây cũng dễ dàng tới các cánh đồng lúa, các vùng đất hoang sơ chưa khai phá, các ngôi làng heo hút biệt lập và vô số đền đài bỏ hoang khắp đất nước. Tất cả như đang chờ đợi sự khám phá của du khách bốn phương.
Phnom Penh có khá nhiều điểm du lịch văn hóa và lịch sử cuốn hút du khách như: Hoàng Cung, Chùa Bạc, Bảo tàng quốc gia, Wat Phnom, Bảo tàng tội ác diệt chủng Toul Sleng và Cánh đồng chết. Bên cạnh đó còn có các điểm du lịch ít nổi tiếng hơn như: cố đô Oudong, các phế tích thời kỳ Angkor ở Phnom Chisor, Phnom Da, khu du lịch sinh thái Tonle Bati và một sân gôn khá đẹp nằm trên tỉnh láng giềng Kandal.
Thành phố này sằng sàng chào đón du khách với rất nhiều dịch vụ phong phú, từ khách sạn 5 sao cho tới nhà nghỉ bình dân, một vài nhà hàng ngon vào loại bậc nhất Đông Nam Á, các quán bar, câu lạc bộ và hộp đêm đầy màu sắc rực rỡ mở cửa thâu đêm, và còn có cả các trung tâm mua sắm phong phú hàng hóa và độc nhất vô nhị như các chợ truyền thống, các của hàng bán tơ lụa, các gallery nghệ thuật mang nhiều phong cách khác nhau.
Thành phố Phnom Penh được hình thành từ thế kỷ 14 gắn liền với truyền thuyết về ngôi chùa Wat Phnom nổi tiếng. Truyền thuyết rằng vào năm 1372, khi vùng đất này còn là một đầm lầy với một ngôi làng nhỏ sống bằng nghề chài lưới. Sau một trận lũ khủng khiếp, một người đàn bà tên Penh (Đôn Pênh) phát hiện một cây bồ đề dạt ngoài bãi sông, bên trong ruột cây rỗng là 4 bức tượng phật bằng gỗ. Bà Penh kêu gọi dân chúng đắp một qủa đồi nhỏ (Phnom có nghĩa là đồi) và xây dựng ngôi chùa nhỏ (Wat) để thờ 4 pho tượng phật. Vì vậy nơi đó ngày nay được gọi là Wat Phnom.
Sự linh thiêng của 4 pho tượng phật trong Wat Phnom đã khiến cư dân ngày càng đông di chuyển tới sinh sống xung quanh ngôi chùa và dần hình thành một cộng đồng, tiền thân của thủ đô Phnom Penh ngày nay.
Phnom Penh chính thức trở thành thủ đô của người Khmer cách đây khoảng gần 600 năm. Sau khi vua Ponhea Yat từ bỏ Angkor vào năm 1422, ông tìm thấy một vùng đất mới với 5 ngọn tháp. Để tưởng nhớ tới bà Penh, nhà vua đặt tên cho thành phố là Phnom Penh (núi bà Penh). Phnom Penh được lựa chọn làm kinh đô không chỉ đơn giản vì thành phố có 5 ngọn tháp thiêng đó mà còn mang ý nghĩa kinh tế, chính trị và quân sự quan trọng. Thành phố có vị trí trung tâm đất nước, là nơi hợp lưu của các dòng sông lớn, là đầu mối giao thông, nơi thích hợp nhất cho giao thương, buôn bán, vận chuyển lương thực, chuyển quân giữa các vùng miền một cách thuận tiện nhất. Khi mới được chọn làm kinh đô, Phnom Penh nhỏ bé hơn ngày nay rất nhiều với mội vài ngôi làng tập trung ở khu vực bờ sông và Wat Phnom. Các đời vua sau đã vài lần di chuyển thủ đô tới nơi khác, tuy nhiên, với vị trí địa lý thuận lợi của mình, Phnom Penh cuối cùng vẫn là thành phố được chọn là kinh dô của vương quốc cho đến ngày hôm nay.
Mãi cho tới những năm 1880, các kiến trúc sư người Pháp mới quy hoạch thành phố với những con kênh để kiểm soát lũ lụt mùa nước nổi, xây dựng đường xá, cao ốc và bến cảng. Cho đến đầu nhưng năm 20 của thế kỷ 20, Phnom Penh đã được xem là thành phố đẹp nhất Đông Dương.
Phnom Penh tiếp tục phát triển cho đến những năm 60 của thế kỷ 20. Cuộc xung đột vũ trang tại Việt Nam lan rộng ảnh hưởng đến Campuchia. Các thế lực đối nghịch nhau tại Campuchia liên tục tranh giành quyền lực và đẩy đất nước vào xung đột trong suốt những năm đầu thập kỷ 70. Ngày 17 tháng 4 năm 1975, Phnom Penh rơi vào tay lực lượng diệt chủng Khmer Đỏ. Chỉ 3 giờ sau khi kiểm soát thành phố, Khmer Đỏ ép buộc toàn bộ cư dân Phnom Penh phải di tản ra khỏi thành phố, bắt đầu một thời kỳ đen tối trong lịch sử của cả đất nước.
Với sự trợ giúp của Việt Nam, Phnom Penh được giải phóng vào ngày 7 tháng Giêng năm 1979. Người dân quay trở lại thành phố bắt tay vào xây dựng lại thủ đô với một sức sống mới hồi sinh.
Ngày nay, diện mạo của Phnom Penh đã có rất nhiều thay đổi. Từ một thành phố chết, Phnom Penh ngày nay náo nhiệt với rất nhiều phương tiện hiện đại trên các đường phố, các loại xe hơi đắt tiền chen lẫn với xe máy và xích lô giữa những phố phường sầm uất. Người dân Phnom Penh luôn sẵn có những nụ cười nồng nhiệt chào đón du khách tới thăm thành phố lịch sử của mình.
Để đến thủ đô Phnom Penh có ba cách: đường bộ, đường thủy hoặc đường không.
1. Đường hàng không: Sân bay quốc tế Po Chen Tong tại Phnom Penh đón du khách bay trực tiếp từ các thành phố lớn trong khu vực như: Sài Gòn, Hà Nội, Bangkok, Viên Chăn, Thượng Hải, Quảng Châu, Hong Kong, Đài Bắc, Singapore, Kuala Lumpur và ngược lại cũng có đường bay thẳng tới các thành phố trên.
Khi tới sân bay, có thể tìm thấy taxi và xe ôm (motobike taxi) ngay phía ngoài sảnh của nhà ga đến. Tại Phnom Penh không có taxi metter (taxi có đồng hồ tính tiền) do đó luôn thỏa thuận giá trước khi đi. Giá taxi từ sân bay về khu trung tâm Phnom Penh khoảng 5 - 7 USD. Tài xế có thể chờ để tìm thêm khách đi chung, lúc đó giá cho mỗi người sẽ rẻ hơn. Xe ôm ít tiện nghi và cũng ít an toàn hơn nhưng giá khá rẻ, khoảng 2 USD.
2. Đường bộ: xin xem thêm tại trang Thông tin về các cửa khẩu để biết chi tiết về qua lại các cửa khẩu đường bộ với Việt Nam, Thái Lan và Lào. Các cửa khẩu gần Phnom Penh nhất là Mộc Bài (Tây Ninh)/Bavet và Tịnh Biên (Châu Đốc)/Phnom Den.
3. Đường sông: để tới Phnom Penh bằng đường sông từ Việt Nam, duy nhất chỉ có tuyến xuất phát từ Châu Đốc đi qua sông Tiền tại cửa khẩu Vĩnh Xương/Kaam Samnor. Liên hệ Công ty Hàng Châu 2 tại Châu Đốc để mua vé, giá 17 USD một lượt.
Đi lại tại Phnom Penh khá dễ dàng. Vào ban ngày, giao thông cũng tương đối đông nhưng cũng chỉ mất khoảng 30 phút để đi dọc thành phố. Do giá xăng dầu tại Campuchia khá cao, giá các phương tiện vận tải cũng cao theo, nhưng nếu so với Việt Nam thì vẫn có thể chấp nhận được.
Xe ôm (motobike taxi) là loại phương tiện công cộng phổ biến và di chuyển nhanh nhất, mặc dù không an toàn cho lắm (dễ xảy ra tại nạn và nguy cơ bị cướp giật trên đường). Tuy nhiên, đây là loại phượng tiện có giá rẻ nhất. Dễ dàng tìm thấy xe ôm tại khắp nơi trong thành phố, tài xế xe ôm thường chờ khách tại các khu vực đông người, các ngã ba, ngã tư đường. Giá xe ôm khoảng 1000 Riel cho 1 km, hoặc thuê 8 tiếng khoảng 8-10 USD. Nếu đi xe ôm vào buổi tối giá thường cao hơn một chút, tránh đi vào các đoạn đường vắng người và tối.
Xe lôi (Tuk tuk) cũng là phương tiện khá phổ biến tại Phnom Penh, bao gồm một xe máy kéo theo re-moóc có mái che và chỗ ngồi thoải mái cho 4 người. Không giống như loại tuktuk ồn ào ở Bangkok, tuk tuk tại Phnom Penh khá tiện nghi, ít tiếng ồn và sạch sẽ. Tuk tuk thường chờ khách tại các điểm du lịch, các nhà hàng, khách sạn hoặc các trung tâm mua sắm, chợ. Giá thuê tuk tuk phụ thuộc vào số lượng khách và từng địa điểm khác nhau (khu vực nhiều du khách thì giá thuê luôn cao hơn các khu vực khác). Thông thường giá từ 1-2 USD cho lộ trình ngắn dưới 3km hoặc thuê đi 8 tiếng khoảng 10-15 USD.
Taxi công cộng và thuê xe. Tại Phnom Penh có một vài công ty cung cấp dịch vụ taxi qua điện thoại như Taxi Vantha 012-855000,
http://www.taxivantha.com) rất tiện lợi và phục vụ 24h. Ngoài ra còn có loại taxi không có đồng hồ do các lái xe tự kinh doanh đơn lẻ, thường chờ khách tại các nhà hàng, khách sạn, chợ và các bến xe. Giá thuê xe 1 ngày khoảng 30-35 USD. Các chặng ngắn giá trung bình khoảng 2 USD cho 1 km.
Xích lô là phương tiện khá hiếm tại Phnom Penh, di chuyển chậm và cũng không an toàn nhưng lãng mạn, thích hợp đi vào mùa mưa vì có mái che và không bị bắn nước. Tuy nhiên giá cao gấp đôi giá thuê xe ôm.
Xe bus không có tại Phnom Penh nhưng có các tuyến đi tỉnh khác. Các công ty như Sorya, Neak Krohorm cung cấp dịch vụ xe bus đi các tỉnh, Công ty Mekong Express cung cấp xe bus chất lượng tốt hơn, nhưng chỉ có các tuyến tới các điểm du lịch nổi tiếng.
Thuê xe máy (100cc-250cc) rất dễ tại khu vực dành cho khách balô phía bờ sông trước Hoàng Cung, giá thuê 1 ngày từ 5-10 USD phụ thuộc vào chất lượng xe, chỉ cần giao hộ chiếu và đạt cọc tiền. Giao thông tại Phnom Penh cũng khá hỗn loạn, do đó cần cẩn thận khi lái xe. Liên hệ: Angkor Motorcycles, 92Eo, Street 51, Tel 012-722098 hoặc Phnom Penh Bike, 31, Street 302, Tel 012-851776.
Hoàng Cung ở Phnom Penh được xây dựng từ hơn một thế kỷ trước để phục vụ việc ăn ở, sinh hoạt của quốc vương, gia đình quốc vương và các quan khách nước ngoài, nơi đây còn là nơi diễn ra các cuộc thiết triều, các nghi thức ngoại giao và lễ nghi hoàng gia. Hoàng cung còn là biểu tượng của cả vương quốc. Khu Hoàng cung gắn liền với Chùa Bạc là sự đa hợp bao gồm những cung điện, công trình kiến trúc và những khu vườn. Tất cả nằm trên diện tích 500*800 met có tường bao quanh và hướng ra con sông phía trước.
Đến gần Hoàng Cung, bức tường cao với các họa tiết điêu khắc và những công trình kiến trúc màu vàng hình tháp đứng sừng sững chắn con sông phía trước in lên nền trời. Bên trong khu Hoàng Cung, các bức tường cao đã giữ lại sự ồn ào của những con đường bên ngoài. Các cung điện trong Hoàng cung được trang trí công phu, lộng lẫy giữa các khu vườn nhiệt đới được chăm sóc kỹ lưỡng như được mọc lên trên một hòn đảo thanh bình. Trừ khu vực sinh sống của Hoàng gia (Cung điện Khemarin), các nơi khác trong Hoàng Cung và Chùa Bạc được mở cửa cho du khách tham quan. Lối vào Hoàng Cung ở cổng trên đường Sothearos cách khoảng 100m về hướng Bắc đường 240. Hướng dẫn viên du lịch có sẵn tại quầy bán vé, phí hướng dẫn một lần tham quan cả Hoàng Cung và Chùa Bạc là 5 USD. Vé vào cửa: 3USD/ người, 2USD/ camera, 5USD/ video camera. Mở cửa hàng ngày từ 7:30-11:30/ 14:00-17:00. Toàn bộ khu hoàng cung sẽ đóng cửa khi tổ chức các nghi thức ngoại giao hoặc ngày lễ truyền thống.
Lịch sử Hoàng cung.
Hoàng Cung tại Phnom Penh được xây dựng mới vào năm 1866. Vào thời kỳ Angkor, từ năm 802 cho đến đầu thế kỷ 15, kinh đô của ngườI Khmer nằm tại phía bắc của Biển Hồ, ngày nay là tỉnh Siem Riep. Sau đó vua Ponhea Yat từ bỏ Angkor để dời đô về Phnom Penh. Lần đầu tiên Phnom Penh được chọn làm kinh đô vào năm 1434 (hoặc 1446) và giữ vai trò kinh đô trong một vài thập kỷ. Năm 1494 kinh đô lại chuyển tới Basan, sau đó chuyển tới Lovek rồi tới Oudong.
Kinh đô không được dời lại Phnom Penh cho tới thế kỷ 19 và không có bằng chứng hay ghi nhận nào về một hoàng cung ở Phnom Penh trước thế kỷ 19. Năm 1813 quốc vương Ang Chang (1796-1834) đã xây dựng Banteay Kev (Cung điện Pha Lê) trên vùng đất của hoàng cung ngay nay và ở đó trong thời gian rất ngắn trước khi chuyển tới Oudong. Cung điện Pha Lê bị đốt cháy trong cuộc phá hủy thành phố năm 1834 khi quân Xiêm rút lui khỏi Phnom Penh sau thời gian chiếm đóng.
Mãi cho tới khi thực dân Pháp xâm lược Campuchia và ép vua Norodom (1834-1904) ký Hiệp ước bảo hộ năm 1863, thủ đô vẫn được đặt tại Oudong, khoảng 45km về hướng đông nam Phnom Penh. Đầu năm 1863, một cung điện tạm thời đã được xây dựng tại vị trí cách hoàng cung hiện tại khoảng vài trăm met về hướng bắc. Hoàng Cung ngày nay được thiết kế bởi kiến trúc sư Neak OkhnaTepnimith Mak và được xây dựng bởi sự bảo trợ của nước Pháp năm 1866.
Cũng trong năm đó, nhà vua rời Oudong (khoảng 45km về hướng đông nam Phnom Penh) và Phnom Penh lại trở thành kinh đô của đất nước. Mấy thập kỷ sau đó, vài công trình kiến trúc được xây dựng thêm, một vài trong số chúng đã bị phá huỷ và xây mới, bao gồm Điện Chanchaya và Phòng khánh tiết (nơi đặt ngai vàng và là nơi thiết triều của nhà vua). Cung điện hoàng gia hoàn thành việc xây dựng vào năm 1871 và những bức tường bao quanh được xây năm 1873. Một số công trình đặc biệt của khu hoàng cung sử dụng phong cách kiến trúc và nghệ thuật truyền thống người Khmer nhưng luôn pha trộn với phong cách nghệ thuật phương Tây một cách độc đáo. Một trong những công trình tiên biểu của thời kỳ này là Điện Napoleon, một món quà từ nước Pháp năm 1876.
Quốc vương Sisowath (1904-1927) cũng đã có vài đóng góp cơ bản cho quần thể kiến trúc hoàng cung như việc xây thêm Đại sảnh Phochani năm 1907, khánh thành năm 1912. Từ năm 1913 - 1919 phá bỏ một số ngôi nhà cũ, thay thế và mở rộng Điện Chanchaya và Phòng khánh tiết với kiến trúc như ngày nay còn lưu lại. Những công triìh này mang phong cách nghệ thuật truyền thống người Khmer và kiểu thiết kế đầy cảm hứng của người Angkor, được thể hiện rất rõ trong Phòng khánh tiết mặc dù những nét ảnh hưởng của châu Âu vẫn còn tồn tại. Các công trình xây dựng quan trọng tiếp theo được làm vào những năm 1930 dưới đời quốc vương Monivong như xây thêm Điện thờ hoàng cung, Vihear Suor (1930), và phá bỏ và thay thế khu hoàng cung cũ bằng khu cấm thành Khemarin (1931). Sau đó, năm 1953 xây dựng công trình độc đáo Damnak Chan dùng làm nơi làm việc của Hội đồng cao cấp của nhà vua, năm 1956 xây dựng thêm khu biệt thự Kantha Bopha sử dụng cho các vị khách nước ngoài viếng thăm hoàng gia.
Từ khi diễn ra đảo chính năm 1970, khi Campuchia trở thành nước cộng hoà, trong suốt thời kỳ chế độ Khmer đỏ (Campuchia Dân chủ 1975-1979) và chế độ cộng sản của những năm 1980 đến tận năm 1993 khi nền quân chủ được lập lại, khu hoàng cung có khi được sử dụng như bảo tàng hoặc bị đóng cửa. Trong thời kỳ cai trị của chế độ Khmer Đỏ, quốc vương Sihanouk và gia đình bị giam lỏng như tù nhân trong khu hoàng cung. Vào giữa những năm 1990 một số toà nhà trong khu hoàng cung được phục chế và tu sửa với sự trợ giúp của quốc tế.
Những công trình kiến trúc tại hoàng cung.
Phòng khánh tiết: là nơi quan trọng nhất trong hoàng cung, nơi tổ chức lễ lên ngôi, các nghi thức ngoại giao và một số nghi lễ truyền thống. Phòng khánh tiết đã được xây dựng hai lần, lần đầu tiên được xây dựng bằng gỗ vào năm 1869-1870 dưới thời vua Norodom, công trình này bị phá bỏ năm 1915. Phòng khánh tiết ngày nay được xây dựng năm 1917 và được khánh thành năm 1919 bởi nhà vua Sisowath. Toà nhà có diện tích 30*60m, với đỉnh tháp cao 59m. Như tất cả các ngôi nhà và công trình xây dựng trong hoàng cung, Phòng khánh tiết có hướng đông và rực rỡ nhất vào buổi sáng. Ngai vàng (Reach Balaing) được đặt trang trọng chính giữa phòng và trần có cấu trúc mái vòm trang trí họa tiết rực rỡ mô tả truyền thuyết Reamker (Sử thi Ramayana đã Khmer hóa).
Sân khấu Chanchhaya: Khu sân khấu ngày nay là công trình đã được xây dựng lần hai, trước đó dưới thời vua Norodom đây là một công trình bằng gỗ. Năm 1913-1914, dưới thời vua Sisowath, công trình được tái xây dựng với cùng kiểu dáng thiết kế với công trình trước đó. Sân khấu Chanchhaya còn được gọi là sân khấu Ánh trăng. Mặt trước sân khấu hướng ra đường Sothearos. Sân khấu là nơi tổ chức các điệu múa cung đình, là khán đài để nhà vua diễn thuyết trước nhân dân và cũng là nơi tổ chức các sự kiện và những bữa tiệc lớn của hoàng gia. Năm 2004, nhân ngày quốc vương Norodom Sihamoni lên ngôi khu sân khấu đã được sử dụng để tổ chức bữa tiệc lớn mừng tân quốc vương đăng quang.
Hor Samran Phirun (Điện nghỉ yên tĩnh): là nơi nghỉ ngơi và thư giãn của hoàng cung, nơi mà nhà vua đợi để lên lưng voi trong các dịp rước lễ của hoàng gia, được xây dựng năm 1917, đây còn là nơi cất giữ nhạc cụ và các đạo cụ biểu diễn. Ngày nay, điện dùng để trưng bày vật kỷ niệm của những nhà lãnh đạo nước ngoài.
Hor Samrith Phimean (Cung điện đồng): được xây dựng năm 1917 và là nơi cất giữ những trang phục và vật tượng trưng của hoàng gia. Ngày nay tầng 1 của ngôi nhà dùng là nơi trưng bày những trang phục và biểu trưng hoàng gia.
Điện Napoleon III: thoạt nhìn, điện Napoleon III với vẻ bề ngoài mang phong cách nghệ thuật Châu Âu thuần khiết có vẻ qúa khác biệt với những cung điện mang phong cách nghệ thuật Khmer ấn tượng và rực rỡ bao quanh. Ngôi điện trên thực tế là công trình xây dựng vĩnh cửu đầu tiên trong khu vực hoàng cung, được xây dựng hoàn toàn bằng sắt. Nó là một công trình độc đáo dành cho nữ hoàng Eugenie nước Pháp, vợ vua Napoleon III, năm 1869 từng được sử dụng trong lễ khánh thành kênh đào Suez. Năm 1876, hoàng đế Napoleon III gửi tặng nhà vua Campuchia Norodom.
Thật ngẫu nhiên, các biểu tượng hoàng gia với chữ “N” trên các cửa và các mặt của ngôi nhà vinh danh Napoleon đã không cần phải đổi lại khi ngôi nhà được tặng cho nhà vua Norodom (tên của nhà vua cũng bắt đầu bằng chữ N). Ngôi nhà được trùng tu vào năm 1991 với sự trợ giúp tài chính từ chính phủ Pháp. Ngôi điện này ngày nay được sử dụng làm một bảo tàng nhỏ, trưng bày các bức ảnh và những sự kiện đáng nhớ của hoàng gia. Chụp ảnh toàn cảnh ngôi điện đẹp nhất là vào buổi sáng sớm.
Điện Phochani: là một sân khấu rộng dùng vào mục đích biểu diễn nghệ thuật, công trình được xây dựng năm 1912 và ngày nay được sử dụng làm nơi đón tiếp và hội nghị của hoàng gia.
Damnak Chan: ngày nay được sử dụng làm nơi làm việc của hoàng cung. Được xây dựng năm 1953 dành riêng cho Hội đồng cao cấp của nhà vua. Ngôi điện được sử dụng làm trụ sở của Bộ văn hoá trong những năm 1980 và Ủy ban cấp cao quốc gia Campuchia từ năm 1991- 1993. Damnak Chan thể hiện một số mặt không hợp lý của sự pha trộn phong cách nghệ thuật phương Tây và nghệ thuật truyền thống ngưòi Khmer. Sự pha trộn kiến trúc bất hợp lý thể hiện rõ ràng nhất là mái nhà mang phong cách kiến trúc Khmer nhưng tường bao quanh lại mang phong cách kiến trúc phương Tây. Điện không mở cửa cho du khách.
Chùa bạc nằm ngay cạnh hoàng cung có tên chính thức là Wat Preah Keo Morokat, có nghĩa là "Chùa Phật ngọc lục bảo" nhưng thường được gọi là Chùa Bạc sau khi nền ngôi đền được lát lại hoàn toàn bằng bạc trắng. Tổng thể ngôi chùa bao gồm chánh điện và một số công trình khác như thư viện, tháp, lăng mộ, đài tưởng niệm, những ngôi nhà nhỏ và sảnh đường trang trí rất nhiều tranh vẽ về truyền thuyết Reamker.
Wat Preah Keo Morokat độc nhất vô nhị ở một vài điểm. Nó là ngôi chùa của hoàng gia, nơi nhà vua thường gặp các hoà thượng và nghe họ giảng đạo và cũng là nơi nhà vua thường tổ chức những nghi lễ trang nghiêm. Nó là nơi lưu giữ những bảo vật vô giá của đạo phật và lịch sử bao gồm bức tượng phật ngọc lục bảo và những vật dụng khác nhau. Khác với các ngôi chùa thông thường, Chùa Bạc không có hoà thượng cư ngụ và tu hành. Chánh điện, thư viện và sảnh đường tranh Reamker là những công trình xây dựng đầu tiên vào giữa những năm 1892-1902 dưới thời vua Norodom. Bức tượng cưỡi ngựa của vua Norodom được dựng năm 1892. Một số công trình xây dựng khác như tháp chứa hài cốt vua Ang Duong và vua Norodom (xây năm 1908) và một số được xây dựng sau này như tháp tưởng niệm công chúa Kantha Bopha (xây năm 1960). Ngôi chùa được trùng tu sửa vào năm 1962 và tổng trùng tu vào năm 1985- 1987, đặc biệt là những bức tranh tường Reamker. Trong thời kỳ chế độ khmer 1975-1979 một số đồ vật quý trong ngôi đền đã bị lấy cắp. Nhưng cũng thật may mắn lực lượng Khmer vẫn giữ lại nguyên vẹn một số đồ vật với mục đích lưu truyền.
Chùa Bạc.
Wat Preah Morakat: còn gọi là Chùa Bạc hay Chùa Phật ngọc lục bảo. Sở dĩ được gọi là Chùa Bạc vì ngôi chùa có đến 5329 miếng bạc lát trên nền nhà, mỗi miếng bạc đều làm thủ công và có trọng lượng 1.125g. Ngôi chùa có chức năng văn hoá và lưu giữ bảo vật tôn giáo hơn là chức năng thờ cúng, chứa đựng hơn 1650 đồ vật có giá trị. Bức tượng phật ngồi trên ngọn tháp trung tâm ngôi đền là bức tượng ngọc lục bảo, có những thông tin khác nhau bức tượng được làm bằng ngọc lục bảo hay pha lê. Đứng trước tượng lục bảo là tượng phật Maitreya (đức phật tương lai) đúc bằng 90 kg vàng ròng và được gắn 2086 viên kim cương, trong đó có viên kim cương 25 carat trên vương miện và viên kim cương 20 caret gắn ở ngực. Ngoài ra còn có bức tượng Phật xá lị ngồi trong một tháp nhỏ bằng vàng và bạc, các bảo vật của hoàng hậu Kossomak Nearirith, bảo vật đóng góp của các dòng họ quý tộc và hoàng gia.
Tranh tường sử thi Ramayana (Reamker): bên trong ngôi chùa có một sảnh đường rộng trang trí bằng những bức tranh tường nói về sử thi Reamker (phiên bản Khmer hóa từ sử thi kinh điển Ramayana của Ấn Độ). Một số phần của bộ tranh tường đã bị hư hỏng do thời tiết. Những bức tranh tường được vẽ vào năm 1903-1904 bởi một nhóm sinh viên dưới sự chỉ đạo trực tiếp của hoạ sỹ Vichitre Chea và kiến trức sư Oknha Tep Nimit Thneak. Trong thập kỷ 30 thế kỷ 20, sảnh đường này được sử dụng như là nơi học đạo của những nhà sư.
Dhammasala: một phòng lớn thông thoáng thường là nơi các hoà thượng giảng đạo và là nơi tiếp đón khách của hoàng gia. Trong ảnh là ngôi nhà phía sau ngọn tháp.
Keong Preah Bat: Ngọn tháp chứa đựng dấu chân của đức phật.
Thư viện: có một thư viện nhỏ ngay cạnh chánh điện là nơi lưu giữ những cuốn kinh tôn nghiêm và bức tranh voi đực Nandin và một vài bức tượng phật. Bức tượng Nandin làm bằng bạc nguyên chất và được coi là có nguồn gốc từ rất lâu, bức tượng được tìm thấy ở tỉnh Kandal năm 1983. Trong thư viện có nhiều thày bói làm việc, nếu có phiên dịch đừng quên hỏi thày bói về vận mệnh của mình chỉ với một chút đóng góp tùy hỉ.
Đồi Mondop: là một quả đồi nhân tạo nhỏ tượng trưng cho núi Kailassa, trên đỉnh là ngọn tháp là gian thờ có chứa đựng một dấu chân lớn của đức phật. Ngọn tháp được trang trí 108 bức ảnh đức phật tượng trưng cho 108 linh hồn của đức phật. Cũng có các thày bói làm việc tại đây.
Bức tượng vua Norodom: Bức tượng cưỡi ngựa của nhà vua Noradom (1834- 1904), được làm bởi những nghệ nhân Pháp năm 1875 tại Paris và đặt trên phần đất ngôi chùa năm 1892. Phần mái che được vua Sihanouk cho làm thêm năm 1953 nhằm tôn vinh vua Noradom như là vầng ánh sáng của đất nước Campuchia độc lập. Ngọn tháp ở phía Bắc bức tượng có chứa hài cốt vua Norodom.
Lăng mộ vua Ang Duong (1845- 1860): được xây dựng năm 1908, nhà vua này được coi là người đặt nền móng cho triều đại hiện nay và là ông nội 4 đời của nhà vua Sihamoni.
Lăng mộ vua Norodom (1834- 1904): được xây dựng năm 1908 và là nơi chứa đựng hài cốt nhà vua Norodom.
Lăng mộ vua Suramarit và hoàng hậu Kossomak: được xây dựng năm (1955- 1960), là cha, mẹ của vua Sihanouk và là ông, bà của quốc vương Sihamoni.
Lăng mộ công chúa Kantha Bopha: là con gái yêu quý của nhà vua Sihanouk, công chúa Kantha Bopha mất năm 1952 khi được 4 tuổi do bệnh bạch cầu. Lăng mộ được xây năm 1960.
Tháp chuông: chuông đánh lên khi đóng hoặc mở cửa chùa hoặc trong các buổi lễ.
Bảo tàng quốc gia
Tọa lạc tại góc đường 178 và đường 13, gần Hoàng Cung. Mở cửa từ 8h đến 17h hàng ngày, giá vé 3USD/ người.
Nét đặc trưng dễ phân biệt của bảo tàng quốc gia là tòa nhà mầu nâu đỏ nằm ngay cạnh khu hoàng cung được khởi công xây dựng vào năm 1920 dưới thời vua Sisowath. Hơn 5000 hiện vật đang được trưng bày bao gồm những bức tượng, phù điêu, linga và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ thời kỳ Angkor. Đáng chú ý nhất bức tượng vua Cùi (phong hủi) huyền bí. Mặc dù, bảo tàng có chủ đề tập trung vào nghệ thuật thủ công thời kỳ Angkor, nhưng cũng có những hiện vật đặc trưng cho các thời kỳ sau đó, bao gồm một bộ sưu tập các bức tượng Phật đặc sắc. Đi thăm khu quần thể Angkor trước khi thăm bảo tàng sẽ tốt hơn cho bạn trong việc tìm hiểu chung về nghệ thuật thủ công của người Khmer.
Tại bảo tàng có sẵn các hướng dẫn viên nói nhiều thứ tiếng, cửa hàng bán đồ lưu niệm và sách. Chụp ảnh trong bảo tàng bị hạn chế tại một số khu vực. Bảo tàng quốc gia còn nổi tiếng vì trước đây có rất nhiều dơi bám trên các xà nhà, hiếm khi nhìn thấy chúng xuất hiện vào ban ngày, nhưng thỉnh thoảng vào lúc hoàng hôn, dơi bay lượn từng đàn tạo nên một khung cảnh ngoạn mục. Vào tháng 3 năm 2002, trần của bảo tàng được sửa chữa và từ đó đàn dơi không còn trở lại nữa. Gần bảo tàng, trên đường 178, có nhiều cửa hàng tranh và đồ lưu niệm. Cửa hàng nghệ thuật Reyum là cửa hàng đặc thù, trưng bày những sản phẩm nghệ thuật đương đại của người Campuchia.
Bảo tàng tội ác diệt chủng Toul Sleng.
Bảo tàng tội ác diệt chủng Toul Sleng (S-21). Nằm ở góc đường 113 và đường 350, mở cửa hàng ngày từ 8h-11h và 13h-17h, kể cả ngày nghỉ, giá vé 2USD/ người.
Trước năm 1975, Toul Sleng là một trường trung học. Khi quân Khmer Đỏ của Pol Pot lên nắm quyền, nơi đây biến thành nhà tù và nơi thẩm vấn có tên S-21. Những người tù bị tra tấn một cách có hệ thống với nhiều cách vô cùng tàn bạo, có khi kéo dài hàng tháng trời cho tới lúc chịu họ thú tội hoặc chết vì kiệt sức và bệnh tật. Sau khi thú tội, họ bị đưa đi hành quyết một các man rợ tại "Cánh đồng chết" ở Choeung Ek.
S-21 đã từng giam hơn 17000 người, chỉ có 7 người sống sót. Toà nhà ngày nay trở thành bảo tàng, nơi tưởng nhớ và là bằng chứng hiển hiện của những tội ác điên cuồng của chế độ Khmer đỏ. Các hiện vật được tìm thấy sau khi quân Khmer đỏ bị khống chế vào tháng 01 năm 1979, nhà tù đã lưu giữ rất nhiều tài liệu, hàng ngàn bức ảnh các nạn nhân, rất nhiều trong số đó vẫn đang được trưng bày. Các bức tranh vẽ cảnh tra tấn trong tù đang được trưng bày do Vann Nath thực hiện, ông là một trong những người tù sống sót tại Toul Sleng. Bản đồ đất nước Campuchia ghép bằng sọ của các nạn nhân hiện không còn được trưng bày trong bảo tàng nữa vì một số ý kiến cho rằng việc đó qúa tàn nhẫn. Trước đây việc không tiếp tục trưng bày tấm bản đồ ghê rợn đó đã từng gây một cuộc tranh cãi phạm vi quốc tế. Để hiểu được toàn bộ bối cảnh lịch sử, nên kết hợp chuyến thăm tới bảo tàng tội diệt chủng Toul Sleng với chuyến thăm tới Cánh đồng chết Choeung Ek.
Đài tưởng niệm Choeung Ek -Cánh đồng chết.
Đài cách 15km về hướng tây nam thủ đô Phnom Penh, đi đường 271 qua cầu khoảng 8.5km. Khoảng 20-40 phút ô tô đi từ trung tâm Phnom Penh để tới Choeung Ek. Có hướng dẫn viện tại chỗ và một cửa hàng nhỏ bán đồ lưu niệm. Mở cửa từ 8h00 đến 17h00 mỗi ngày. Vé vào cửa 2$.
Trong thời kỳ Khmer Đỏ cầm quyền tại Campuchia từ ngày 17 tháng 4 năm 1975 đến ngày 07 tháng 01 năm 1979, với sự lãnh đạo của Pol Pot và chính sách diệt chủng điên rồ của ông ta có đến 1.7 triệu người Campuchia đã chết.
Đa số bị giết ngay tại các trại tập trung lao động, số còn lại thì chết do bệnh dịch, thiếu ăn và thiếu biện pháp điều trị y tế. Rất nhiều người bị giết chết và chôn trong các hố chôn tập thể, sau này được gọi là các "cánh đồng chết" trên khắp các vùng nông thôn Campuchia.
Các cánh đồng chết chính là nơi hành hình và gom những xác chết trong các hố chôn tập thể. Đài tưởng niệm ở Choeung Ek trước năm 1975 là một vườn cây ăn quả và nghĩa trang của người gốc Trung Quốc. Dưới thời Khmer đỏ nó trở thành một trong những cánh đồng chết tàn bạo nhất, là nơi hành hình đối với hơn 17.000 đàn ông, phụ nữ và trẻ em, phần lớn họ đã phải trải qua sự hỏi cung, tra tấn trong nhà tù S-21(Toul Sleng) ở Phnom Penh trước khi bị đưa tới Choeung Ek để hành quyết. Choeung Ek ngày nay vẫn còn dấu tích của rất nhiều ngôi mộ, 129 hố chôn người tập thể (hố nhiều nhất chứa tới 450 nạn nhân) và một ngọn tháp mới được xây dựng để tưởng niệm các linh hồn xấu số. Tháp chứa tới 8.000 đầu lâu của các nạn nhân.
Wat Phnom - Chùa Núi.
Nằm tại giao lộ của đường 96 và đường Norodom, giá vé vào cửa 1 USD/người, mở cửa cả ngày.
Chùa Núi nằm trên một quả đồi nhỏ đánh dấu sự huyền bí của một truyền thuyết kể về nguồn gốc của sự hình thành thủ đô Phnom Penh. Quả đồi biểu hiện cho tính kiên định, với những bậc thang dẫn lên ngôi chùa trên đỉnh đồi như thể hiện sự thành tâm để đến với sức mạnh linh thiêng. Truyền thuyết rằng vào năm 1372, khi vùng đất này còn là một đầm lầy với một ngôi làng nhỏ sống bằng nghề chài lưới.
Sau một trận lũ khủng khiếp, một người đàn bà tên Penh (Đôn Pênh) phát hiện một cây bồ đề dạt ngoài bãi sông, bên trong ruột cây rỗng là 4 bức tượng phật bằng gỗ. Bà Penh kêu gọi dân chúng đắp một qủa đồi nhỏ (Phnom có nghĩa là đồi) và xây dựng ngôi chùa nhỏ (Wat) để thờ 4 pho tượng phật. Tên gọi Wat Phnom bắt nguồn từ đó. Sự linh thiêng của 4 pho tượng phật trong Wat Phnom đã khiến cư dân ngày càng đông di chuyển tới sinh sống xung quanh ngôi chùa và dần hình thành một cộng đồng, tiền thân của thủ đô Phnom Penh ngày nay.
Ngôi chùa hiện nay được tu sửa lần cuối vào năm 1926. Trên đỉnh có tháp lớn chứa hài cốt vị vua Ponhea Yat (1405- 1467), người di chuyển thủ đô từ Ankor về Pnom Penh năm 1422. Ban thờ bà Penh đặt giữa ngọn tháp lớn và chánh điện. Bà Penh được dân chúng coi là đấng cứu thế riêng của phụ nữ. Vào những ngày tết của người Trung Hoa và người Việt Nam, Wat Phnom là ngôi chùa có số người tập trung về dâng hương đông nhất tại Pnom Penh.
Đài độc lập.
Nằm tại quảng trường lớn, giao lộ giữa đường Norodom và đường Sihanouk. Miễn phí tham quan, tuy nhiên một số ngày lễ Đài độc lập không cho phép khách du lịch vào thăm.
Đài độc lập được khởi công xây dựng năm 1985 và khánh thành ngày 9 tháng 11 năm 1962 nhằm đánh dấu 09 năm độc lập của người Campuchia khỏi áp bức nước ngoài. Công trình là tác phẩm của kiến trúc sư Campuchia Vann Molyvann, sử dụng hầu như tất cả các mô típ truyền thống của kiến trúc Khmer cổ truyền.
Đài độc lập còn được sử dụng như đài tưởng niệm những người Campuchia đã chết vì chiến tranh. Nó còn là nơi diễn ra những ngày lễ kỷ niệm và tế lễ trong nhưng ngày như: ngày độc lập, ngày hiến pháp đất nước. Đây là một công trình kiến trúc đẹp của thành phố Phnom Penh. Có thể đứng từ mọi phía để ngắm quang cảnh của quảng trường Đài độc lập.
Du thuyền trên sông.
Ngày càng có nhiều du khách chọn một chuyến du thuyền ngắn cùng với thưởng thức bữa tối trên con sông phía trước Hoàng Cung. Dành 1h đến 2h cho chuyến du thuyền này dọc theo con sông Tonle Sap từ trung tâm thành phố, thưởng thức toàn cảnh Hoàng cung, Bảo tàng quốc gia, các công viên và toàn cảnh thủ đô Phnom Penh in lên nền trời, ngang qua con sông Tonle Sap và tới sông Mekong để thưởng thức quang cảnh những làng chài trên sông. Chụp ảnh đẹp nhất toàn cảnh Hoàng Cung vào buổi sáng sớm khi ánh sáng mặt trời từ hướng Đông rọi chiếu.
Các loại thuyền du lịch với kích cỡ và chất lượng khác nhau đậu dọc theo con sông phía trước nằm giữa đoạn đường 178 và đường 130, hoặc ở bến hành khách gần đường 104. Giá vé từ 10USD/giờ. Để có chuyến du lịch trên, gọi ngay Phương Nam Star 023-222360 hoặc có thể liên lạc một trong những thuyền du lịch sau: Capitol Guesthouse đưa ra giá khá rẻ là 10USD/ người cho chuyến du thuyền trên sông nửa ngày, tuy nhiên chất lượng thuyền không tốt. Thuyền Chenla sang trọng hơn với dịch vụ bao gồm: du lịch trên sông với bữa trưa hoặc bữa tối tại nhà hàng và quầy bar.
Xem các địa điểm du lịch khác tại Phnom Penh:
Cánh đồng chết | Wat Phnom | Đài độc lập | Du thuyền trên sông
Khu vực phụ cận Phnom Penh có khá nhiều địa danh lịch sử, những ngôi đền đổ nát thời tiền Angkor và những ngôi đền thuộc kỷ nguyên Angkor mặc dù không ấn tượng bằng các ngôi đền tại Siem Rep nhưng cũng mang những giá trị lịch sử và khảo cổ vào hàng bậc nhất tại Campuchia. Quang cảnh của các ngôi đền đổ nát tại Oudong (kinh đô cũ của người Khmer, phía tây Phnom Penh) sẽ mang đến cho du khách sự khám phá về một thời kỳ lịch sử bị lãng quên của Campuchia, trên đường đi du khách còn có cái nhìn khái quát về cuộc sống thôn dã của người dân Khmer với các cánh đồng lúa xanh ngắt, những ngôi làng nhỏ với các ngôi chùa nhỏ chốn thôn quê.
Các địa danh lịch sử phụ cận Phnom Penh không được các nhà tổ chức du lịch địa phương khai thác một cách thường xuyên. Tuy nhiên, cũng có một vài công ty chuyên về các tour tham quan các địa danh này như: nhà nghỉ California 2, Mango Cambodia (Tel: 023-998657, www.mangocambodia.com).
Hầu hết các địa danh này nằm sát các quốc lộ từ Phnom Penh dẫn về các tỉnh, có thể sử dụng xe bus của Sorya Transport (Tel: 023-210359) hoặc các loại xe bus tại bến xe bus góc Đông Nam chợ Mới (chợ trung tâm) để tự đi đến các địa danh này. Đối với các địa danh nằm cách xa đường quốc lộ thì có thể chọn xe ôm hoặc thuê taxi để tham quan.
Cố đô Oudong
Phía tây Phnom Penh, đi theo quốc lộ 5 khoảng 1 giờ, nằm trên một qủa đồi từng là khu cấm thành của kinh đô xưa. Oudong là kinh đô của Campuchia từ đầu thế kỷ 17 cho đến năm 1866, khi kinh đô được dời về Phnom Penh. Có nhiều ngôi đền, tháp và các công trình kiến trúc khác tại đây. Con đường dẫn lên đồi rất đẹp với khung cảnh thôn dã thanh bình. Ngay đỉnh đồi là các ngọn tháp chứa hài cốt của rất nhiều vị vua Campuchia, bao gồm cả vua Monivong (1927-1941) và vua Ang Duong (1845-1859). Các công trình sớm nhất ở đây được xây dựng từ thế kỷ 13. Trong thời gian quân đội Việt Nam truy quét Khmer Đỏ năm 1979, ngọn đồi này trở thành một vị trí chiến lược của Khmer Đỏ trong nỗ lực cầm cự trước sức truy quét mạnh mẽ của quân đội Việt Nam. Ngày nay, có thêm một số đền và điện thờ được xây dựng tại đây. Kết hợp thăm cố đô Oudong với chuyến thăm mô hình Angkor Wat bằng xi măng được trang trí hơi qúa mức xây năm 1998.
Để tới cố đô Oudong, đón xe bus tuyến Kom Pong Chnang/Oudong, xuống xe tại thị trấn Oudong và đón xe ôm để đi tiếp.
Phnom Chisor
Đồi Phnom Chisor sở hữu một phế tích thời Angkor vào khoảng thế kỷ thứ 10 và 11. Ngôi đền được xây dựng dưới thời vua Suryavarman I trong giai đoạn Đế chế Angkor phát triển hùng mạnh nhất. Hầu hết các ngôi đền thời kỳ này là những đền Hindu giáo, tôn thờ Shiva và Vishnu. Các phù điêu chạm hình Brahma, Shiva và Vishnu vẫn còn tồi tại trên các thanh rầm đỡ và trên các bức tường tại đây. Để lên tới ngôi đền có một cầu thang bằng đá cao tới 503 bậc, làm nản lòng nhiều du khách, nhưng vẻ đẹp của phế tích và quang cảnh xung quanh khi quan sát từ ngôi đền rất đáng để bỏ sức chinh phục.
Để tới đây, đón xe bus tuyến Takeo khởi hành mỗi giờ tại bến của Sorya Transport, xuống xe tại cây số 52 nơi có bảng hướng dẫn "Phnom Chisor" rồi đón xe ôm tới chân đồi.
Phnom Đa/Angkor Borei
Angkor Borei là một thị trấn của tỉnh Takeo có rất nhiều phế tích và di chỉ khảo cổ. Các nghiên cứu cho thấy khu vực này đã có sự cư trú của con người ít nhất 2500 năm, rất nhiều vật dụng do loài người tạo tác được tìm thấy thuộc thời kỳ đồ đá mới, vường quốc Phù Nam (thế kỷ thứ 4 và 5) và Chân Lạp (thế kỷ thứ 8) cũng như thuộc các thời kỳ Angkor (thế kỷ thứ 9 đến thế kỷ 15) sau này. Không có các phế tích tại đây, nhưng có một bảo tàng các hiện vật được tìm thấy cũng như các thông tin về các di chỉ khảo cổ hiện đang được khai quật. Cách Angkor Borei khoảng 20 km là Núi Phnom Đa với một ngọn tháp được xây từ thời kỳ Angkor thế kỷ 11, còn rất nhiều các phù điêu chạm khắc đá rõ nét. Ngôi đền được xây dựng dưới thời vua Rudravarman và tốn thờ Shiva. Phía xa dưới chân đồi là phế tích nhỏ Ashram Maha Rosei có kiến trúc và trang trí rất khác các ngôi đền Khmer thông thường. Ngôi đền được xây dựng thời tiền Angkor vào đầu thế kỷ thứ 8 khi vương quốc Chân lạp đang cai trị bởi vua Bahavavarman, thể hiện rõ văn hóa Khmer chưa ảnh hưởng tới kiến trúc và trang trí thời kỳ này, nhất là cổng đền được thiết kế quay về hướng Bắc trong khi tất cả các ngôi đền Khmer đều quay về hướng Đông.
Trong mùa khô có thể tới Phnom Đa bằng xe hoặc thuyền, nhưng vào mùa mưa chỉ có thể tới bằng thuyền. Đi bằng xe: đón xe bus tuyến Takeo, xuống xe tại lối rẽ vào Phnom Chisor (cách Phnom Penh 52km), đón xe ôm hoặc taxi đến Phnom Chisor rồi Phnom Đa. Đi bằng thuyền: cũng đón xe nhưng tới thẳng thị xã Takeo, đón thuyền đi Angkor Borei và Phnom Đa (thuê nguyên thuyền cả đi và về giá 25$)
Tháp Bà Đen - Prasat Neang Khmau
Nằm sát một ngôi chùa mới, Prasat Neang Khmau bao gồm 2 ngọn tháp gạch đã hư hại khá nhiều, được xây từ thời kỳ Angkor thế kỷ thứ 10 dưới thời vua Jayavarman IV. Các dấu tích cho thấy đã từng có một tháp cổ ngay tại vị trí của ngôi chùa ngày nay. Prasat Neang Khmau ban đầu là một ngôi đền Hindu tôn thờ Shiva, ngày nay nó được gọi là Neang Khmau, ‘Bà Đen’, tên một bức tượng mới được xây phía trước ngôi đền.
Để tới đây: đón xe bus tuyến Takeo, xuống xe cách Phnom Penh 51km, ngôi đền nằm trên một qủa đồi nhỏ ngay ven đường.
Tonle Bati/Ta Prohm
Tonle Bati là một hồ nước nhỏ rất nổi tiếng đối với dân địa phương, họ thường tổ chức picnic tại đây dưới các gốc tre dày sát bên bờ nước. Trên đường tới Tonle Bati, có hai ngôi đền thời Angkor là Ta Prohm và Yeay Peau. Cả hai đều được xây dưới thời vua Jayavarman VII cuối thế kỷ 12, cùng thời với Angkor Wat và Bayon ở Siem Reap. Ta Prohm đẹp hơn Yeay Peau (chỉ là một tháp nhỏ bằng sa thạch năm sát một ngôi chùa) với các phù điêu và trang trí đá sắc xảo.
Để tới đây: đón xe bus tuyến Takeo, xuống xe tại cây số 35 tại Tonle Bati và đón xe ôm đi tiếp.
Núi Ta Mao và Vườn thú Ta Khmau
Núi Tamao là một địa danh khá nổi tiếng để tổ chức picnic cho dân Phnom Penh. Tại đây có một vười thú và vài phế tích nhỏ thời kỳ Angkor. Vườn thú Ta Khmau là vườn thú mới và phong phú nhất Campuchia với nhiều loài thú như: sư tử, hổ, gấu, các loại chim và bò sát. Có một ngọn tháp thời Angkor nhưng đã bị hư hại gần hết trên đỉnh núi, tháp được xây từ thời vua Suryavarman I, thế kỷ 11.
Núi năm tại cây số 39 quốc lộ 2, rẽ phải. Vé vào cửa 1000 riel.
'Đảo Mekong'
Đối với các du khách quan tâm tới nghề dệt lụa và khung cảnh ngoại ô, có một địa chỉ đáng ghé thăm nằm ngay sát Phnom Penh trên dòng sông Mekong. "Đảo Mekong" - Koh Okhna Tey - là làng thủ công mỹ nghệ, trưng bày các công đoạn dệt lụa và cả một số loại hàng thủ công khác. Đảo kế bên còn mang đậm nét ngoại ô hơn là đảo Dệt lụa - Koh Dach - nơi mỗi ngôi nhà là một xưởng dệt nhỏ.
Có thể tự đi bằng cách thuê thuyền tại bến sông gần đường 136, giá thuê tùy thuộc loại thuyền, khoảng 10$ cho chuyến đi 8 giờ.
Trang thiết bị cũng như dịch vụ y tế tại Campuchia khá giới hạn và không đạt tiêu chuẩn quốc tế, tuy nhiên môt vài năm gần đây đã được cải thiện đáng kể, đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe của du khách. Tại Phnom Penh có một số bác sĩ và trung tâm y tế nước ngoài, được liệt kê dưới đây. Các trung tâm y tế nước ngoài còn cung cấp dịch vụ phiên dịch và chuyển viện tới các bệnh viện lớn và uy tín trong khu vực Đông Nam Á. Trong trường hợp khẩn cấp về y tế, đến ngay bệnh viện lớn nhất tại Phnom Penh là Bệnh viện Calmette hoặc các trung tâm y tế nước ngoài liệt kê dưới đây. Du khách nên biết trước dịch vụ xe cứu thương tại Campuchia rất hạn chế nên đôi khi sẽ phải tự xoay sở để tới bệnh viện, các số điện thoại được cung cấp đôi khi cũng bị qúa tải, do đó luôn chuẩn bị phương án tự tìm cách tới bệnh viện trong trường hợp khẩn cấp. Bảo hiểm y tế quốc tế hầu như không được chấp nhận tại Campuchia, viện phí phải trả ngay khi bắt đầu điều trị.
Bệnh viện và các trung tâm y tế nước ngoài tại Phnom Penh cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tổng quát, phẫu thuật chấn thương, các bệnh thường gặp, phụ khoa và nhi khoa. Tuy nhiên, không có hoặc rất yếu trong việc điều trị các bệnh nội khoa phức tạp.
Dược phẩm cũng rất sẵn tại Campuchia, hầu hết các loại thuốc điều trị thông dụng đều có thể tím thấy tại bất cứ nhà thuốc nào, tập trung chủ yếu gần chợ Olympic. Tuy nhiên, nên mua dược phẩm tại các nhà thuốc lớn hoặc tại các trung tâm y tế quốc tế.
Các số điện thoại trong trường hợp khẩn cấp:
Xe cứu thương:
119 (gọi từ máy cố định tại Phnom Penh)
023-724891
Cảnh sát cơ động:
117 (gọi từ máy cố định tại Phnom Penh)
Cảnh sát du lịch:
012-942484
Cảnh sát chống xâm hại và lạm dụng tình dục trẻ em:
023-720555
Cứu hỏa:
118 (gọi từ máy cố định tại Phnom Penh)
012-786693
Các bệnh viện và trung tâm y tế:
Trung tâm y tế American (nằm trong khách sạn Cambodiana)
Tel: 023-991863 , 012-891613
www.AMC-Cambodia.com
Bệnh viện Calmette (Bệnh viện chính)
#3, Monivong
Tel: 023-426948
International SOS Medical & Dental Clinic
#161, Street 51
Tel: 023-216911 ,012-816911
Naga Clinic
#11, Street 254
Tel: 011-811175
Tropical & Travellers Medical Clinic: Dr. Gavin Scott
#88, Street 108
Tel: 023-366802 , 012-898981
www.travellersmedicalclinic.com
Nha khoa:
IMI
#193, Street 208
Tel: 023-212909 , 016-553366
International SOS Medical & Dental Clinic
#161, Street 51
Tel: 023-216911
Nhãn khoa:
E-Optics
#399, Monivong
Tel: 023-216987
I Care Optical Centre
#166, Norodom
Tel: 023-215778
Nhà thuốc:
Naga Pharmacy
#413E0, Sisowath Quay
Tel: 023-212324
Pharmacie De La Gare
#81Eo, Monivong
Tel: 023-430205
U-Care
#26-28, Sothearos
Tel: 023-222399
Phnom Penh là một thành phố khá phong phú các dịch vụ giải trí về đêm cho du khách lựa chọn, từ các sàn nhảy cho tới quán bar, các tiệm billards và sòng bạc cho tới các câu lạc bộ sang trọng. Các quán bar và câu lạc bộ có khắp nơi trong thành phố với khoảng cách chỉ khoảng 10 phút đi xe, rất dễ cho du khách chiêm nghiệm sự khác biệt của mỗi nơi.
Khu vực bờ sông tập trung nhiều nhất các quán bar và nhà hàng dọc bến Sisowath. Phía bắc khu vực này là đường 104 tập trung khá nhiều quán billards và các nhà hàng đẹp. góc đường 108 và đại lộ Norodom cũng có rất nhiều quán bar nổi tiếng. Khi đêm càng về khuya là lúc cho các quán bar trên đường 51 (đoạn nằm giữa đường 154 và đường 174) đón khách, có hàng tá quán bar tâp trung tại khu này mở cửa tới sáng như: Walkabout, Shanghai và Heart of Darkness. Các quán này đông khách nhất vào khoảng 1-2 giờ sáng và thường chỉ đóng cửa sau 4 giờ sáng. Khu phố này cũng là nơi lý tưởng để tìm các quán ăn đêm.
Có nhiều qúan trình điễn nhạc sống trong thaàh phố, như quầy bar tại sảnh của khách sạn InterContinental (nhạc pop), Riverside Bistro (rock, ballads), Bopha Phnom Penh Titanic và quán Riverhouse Lounge nổi tiếng với nhạc jazz, trình diễn vào tối Chủ nhật.
Bar Four Seasons
Bar sân vườn kiểu Nhật, ngay tại nhà hàng Yakiniku Garden Shiki. Phục vụ các loại bia, rượu, cocktail, đặc biệt là bia Nhật và rượu sakê.
Chấp nhận thanh toán Visa/Master Card
#24, đường 294 (Đối diện Đại sứ quán Philippines)
5:30PM - 11:30PM
Tel: 023-223018
Barbados
Quán bar rất phong cách, chỉ cách bờ sông 30 met, nằm trên đường 108 nên có quang cảnh rất đẹp. Nhân viên rất hiếu khách. Phục vụ đủ loại đồ uống, âm thanh tốt, chỗ ngồi trong phòng hoặc hành lang, bàn tròn, TV. Khuyến mãi bia, uống 5 tặng 1, uống 10 tặng 3. Đông khách nhất lúc 5-8giờ.
Đường 108 (gần bờ sông)
8:00AM - Khuya
Tel: 012-210295
Bistro Lorenzo
Nhà hàng và quán bar máy lạnh. Rất thoải mái và giá hợp lý, phục vụ cả các món Âu và Á, đặc biệt là các món Philippines. Các loại đồ uống, bia tươi.
#154, Street 63
9:00AM - Nửa đêm
Tel: 023-997300
Bopha Phnom Penh Titanic
Nhà hàng phục vụ các món Campuchia và quốc tế. Trang trí thời thượng với máy lạnh, DJ trình diễn hàng đêm từ 9 giờ. Nhạc sống cuối tuần. Có một khoảng sân nhỏ phía bờ sông, cách xa sàn nhảy dành cho nhưng người thích sự riêng tư. Phục vụ đủ loại đồ uống.
Bến Sisowath (Gần bến tàu cao tốc)
6:00AM - Khuya
Tel: 012-524584
Bar Bopha
Quán bar đỉnh nhất nằm ngay góc đường 104. Không khí thân thiện với âm thanh tốt và chỗ ngồi máy lạnh thoải mái và cả ngoài hành lang. Người dẫn chương trình rất thân thiện và tiếng Anh tốt. Giờ đông khách nhất là từ 5 - 7 giờ tối.
#115, Bến Sisowath Quay (ngay bờ sông gần đường 104)
3:30PM - 2:00AM
Tel: 011-516027
California 2
Nhà hàng, quầy rượu đặc biệt với món cá Baja, các lạoi burger và đồ ăn Campuchia. Cung cấp nhiều thông tin du lịch, báo miễn phí hàng ngày.
#317, Sisowath Quay
7:00AM - 10:00PM
Tel: 023-982182
Web Site: www.CafeCaliforniaPhnomPenh.com
Cantina
Quán bar phong cách Mexico. Phục vụ đủ loại đồ uống, bia lạnh và cả tequila. Đồ ăn Mexico tuyệt. Phục vụ vũ điệu salsa và tortilla hàng ngày
#347, Bến Sisowath.
Cathouse
Nhà hàng và bar nổi tiếng giành cho khách sang trọng. Thân thiện và thoải mái với nhiều nữ phục vụ. Thực đơn món Tây phong phú.
Góc đường 51 và đường 118
4:00PM - Khuya
D.R. Bar
Quán bar với sàn nhảy sôi động, đặc biệt sau nửa đêm. DJ trình diễn hip-hop, rap, funk, trance, house và R&B. Lôi cuốn thanh niên địa phương và cả du khách. Phục vụ đủ loại đồ uống.
#40, đường 214
7:00AM - 4:00AM
DV8
Quán bar với nữ nhân viên thân thiện nằm ngay bờ sông. Âm thanh tốt nhưng có khá ít đồ ăn. Phục vụ đủ loại đồ uống. Ban công rất đẹp hướng ra bờ sông. Có phòng riêng.
#7, đường 148
Từ trưa - 2:00AM
Tel: 012-776885
Web Site: www.DV8-Cambodia.com
Flora
Quán bar khá nổi tại đường 136, ngay trung tâm ăn uống và mua sắm khu bờ sông. Máy lạnh với các nữ nhân viên thân thiện. Phục vụ đủ loại đồ uống. Các trò chơi giải trí.
#5, Street 136
4:00PM - Khuya
Tel: 012-366610
Foreign Correspondents Club of Cambodia
Quán Bar và nhàn hàng phong cách quốc tế.
Năm tại tầng 2 của một tòa nhà kiến trúc Pháp thời thuộc địa, ban công nhìn ra sông rất đẹp để quan sát sông Mekong và sông Tonle Sap. Rất nhiều món ăn Tây ngon, đặc biệt là món piza tại đây được xem là ngon nhất thành phố. Triễn lãm ảnh và hiện vật, nhà sách. Tầng trệt là Fresco Delicatessen.
Cấhp nhận thanh toán bằng Visa/Master Card
#363, Sisowath Quay
7:00AM - 12:00mid
Tel: 023-724014
E-mail: fcc_pp@online.com.kh
Web Site: www.fcccambodia.com
Freebird
Nhà hàng và quầy rượu. Quầy rượu bằng gỗ với các dụng cụ quầy bar tốt nhất thành phố. rất nhiều loại đồ uống, thực đơn kiểu Âu - Mỹ phong phú. Âm thanh tốt, internet miễn phí. Giao đồ ăn tận nhà.
#69, Street 240
7:00AM - 11:00PM
Tel: 023-224712
Green Vespa
Quán bar phong cách Ireland rất thân thiện.
Nằm ngay trên đường bờ sông. Phục vụ đủ loại đồ uống. Các món ăn Âu. Đố vui về ăm nhạc và điển ảnh vào cuối tuần. Chương trình độc đáo ‘pour your own shots’ vào tối thứ Sáu hàng tuần.
#95, Sisowath Quay
Open till late
Tel: 012-887228
Website: www.greenvespa.com
Heart of Darkness
Quán bar/Câu lạc bộ
Là một trong những quán bar nổi tiếng nhất thành phố, cuốn hút du khách và cả thanh niên địa phương. Trang trí rất phong cách và thể thao với các mô típ trang trí Khmer rực sáng. Nơi đây trở thành một câu lạc bộ hơn là một qúan bar với ăm thanh, sàn nhảy, đủ loại đồ uống phục vụ tới sáng. Quán đông nhất vào lúc nửa đêm, chật cứng người vào Thứ Sáu và Thứ Bảy. Cảnh báo: Vài năm gần đây đã có một số vụ xô xát xảy ra tại đây, một vài đại sứ quán nước ngoài khuyến cáo không nên tới Heart of Darkness.
#26, đường 51
7:00PM - Sáng
Hope & Anchor
Quán bar/Nhà hàng/Nhà nghỉ
Khá nổi tiếng tại khu bờ sông với các món ăn Âu - Mỹ. Nhiều loại đồ uống, gồm có cả bia tươi. Thích hợp để ngắm cảnh bờ sông. Có bàn billards và rất nhiều trò chơi khác.
#213, Sisowath Quay
8:00AM - 2:00AM
Web Site: www.hopeandanchor-cambodia.com
InterContinental Hotel Lobby Bar
Quầy bar /Nhạc sống
Đây là một bar nổi tiếng nhất năm ngay sảnh của khách sạn 5 sao lớn. dịch vụ hoàn hảo. Các dãy ghế sofa sang trọng và bar lịch sự, rất nhiều loại đồ uống, rượu nhập khẩu và các loại xì gà nổi tiếng như xì gà Cuba. Trên hết là dàn nhạc sống với ban nhạc Blue Avenue Band trình diễn nhạc pop và nhạc trẻ.
Chấp nhận thanh toán Visa/Master Card
#296, Mao Tse Toung (Khách sạn InterContinental Phnom Penh)
8:00AM - Nửa đêm
Tel: 023-424885
L’Imprevu
Nhà hàng/Quán bar kiểu Pháp
Nhà hàng và quầy bar bên hồ bơi tại khách sạn L’Imprevu Bungalows ngoại ô Phnom Penh. Đủ loại đồ uống, các món ăn Pháp và quốc tế do đầu bếp Pháp thực hiện.
Quốc lộ #1, qua cầu Monivong (cầu Sài Gòn) 6km.
Trưa - Nửa đêm
Tel: 024-390405
Website: www.hotel-imprevu-resort.com
Martini Pub
Quầy rượu/Nhà hàng
Nổi tiếng với cầu quảng cáo "Chán nản, cô đơn, đói? Chúng tôi giải quyết tất cả". Có rất nhiều nữ nhân viên tại sàn nhảy và nhà hàng với màn hình TV lớn.
#45, đường 95
7:00PM - 3:00AM
Web Site: www.martini-cambodia.com
Monsoon
Quầy bar/Nhà hàng
Quỳây bar nhỏ ấm cúng và nhà hàng với chỗ ngồi lót nệm thoải mái. Rất nhiều các loại rượu nhập khẩu. Thực đơn Pakistan được chuẩn bị kỹ lưỡng và thường xuyên thay đổi. Âm thanh rất tuyệt, thực khách có thể trổ tài DJ, nếm thử rượu.
#17, đường 104
6:00PM - Khuya
Tel: 016-355867
Nay Nay Star Bar
Nhà hàng/quầy bar
Quầy bar mới và đẹp ngay đường 102 gần bờ sông. Nhà hàng máy lạnh phục vụ các món Âu, đạc biệt là món Pháp và Nga, đủ loại đồ uống, bia tươi. Nữ nhân viên thân thiện.
#5Eo, đường 102
3:00PM - 2:00AM
Orange Club
Câu lạc bộ/Quầy bar
Câu lạc bộ và quầy bar phong cách Campuchia nhưng cũng thích hợp cho du khách. Giờ đông khách nhất là từ 8:00 - 10:00 PM sẽ giảm giá đồ uống 25%. DJ trình diễn nhạc house, techno, hip-hop, the works. Sàn nhảy chơi tới sáng.
#32, đường 240
8:00AM - 4:30PM
Tel: 012-717666
Pickled Parrot
Nhà hàng/Quầy bar
Nổi tiếng tại khu bờ sông. Rất nhiều món ăn quốc tế. Quầy bar đẹp với máy lạnh. Có một trong những bàn billards đẹp nhất Phnom Penh (slate 9 lỗ). Trực tiếp các kênh thể thao. Quản lý bởi người nước ngoài.
#4-7Eo, đường 104
Mở cửa suốt ngày đêm
Tel: 023-986722
Pink Elephant
Nhà hàng/Quầy bar
Nổi tiếng đã lâu tại khu vực bờ sông. Rất đông khách vào buổi chiều tối. Phục vụ các món Âu - Mỹ, Thái và Khmer, đặc biệt nổi tiếng với pizza. Billards miễn phí. Trực tiếp các kênh thể thao. Giờ đông khách từ 1PM-7PM.
#343, Sisowath Quay
11:00AM - Nửa đêm
Tel: 012-787475
Pontoon Lounge
Quán Café
Quán mới ngay khu bờ sông, cuối đường 108. Phục vụ café, đồ uống và các món ăn nhẹ. Không gian thư giãn rất "sexy". Trình diễn DJ vào tối thứ Sáu và tối thứ Bảy và cả ngày Chủ Nhật.
Khu bờ sông ngay cuối đường 108
11:30AM - Khuya
Tel: 012-586139
River Street Balcony
Quán bar/Nhà hàng
Ghế ngồi trong và ngoài ban công. Khá nhiều món ăn Tây, Thái và Khmer, đặc biệt là pizza. Ăm thanh và bàn billards.
Góc đường Sisowath và đường 178.
07:30 đến khuay.
Tel: 016-556677
Riverhouse Lounge
Quán Cocktail/Nhà hàng
Quán đẹp nhìn ra bờ sông, phục vụ nhiều loại cocktail. Các món ăn quốc tế, rược các loại, xì gà Cuba. Nhạc sống ngày Chủ nhật, DJ biểu diễn vào cuối tuần. Phòng VIP, billiards, phim, máy lạnh. Rất đông khách vào cuối tuần, không khí nhộn nhịp.
Chấp nhận thanh toán Visa/MC/AE
#6, đường 110
04:00PM - 02:00AM
Tel: 023-220180
Rory's Pub
Quán Bar/Nhà hàng phong cách Ireland
Rory’s is a great new addition to Street 178. Very conveniently located almost opposite the entrance to the National Museum. Very good selection of Irish, western and Khmer dishes. Cold beer and full bar. Offering one of the biggest, best selection of Irish spirits in Cambodia, perhaps in Southeast Asia. Guesthouse rooms. Happy hour 4PM-7PM. Open 7AM-midnight, Sunday-Thursday.
#33, Street 178 (near the National Museum)
7:00AM - 2:00AM
Salt Lounge
Bar/Lounge
A space unlike any other in Phnom Penh, this contemporary bar offers groovy tunes, couches for lounging and the coolest bar shape in town. Cocktails. New music. Gay, lesbian and straight-friendly. “You won’t believe this is Phnom Penh.” Relaxed, pressure-free environment in an air-conditioned space. Happy hour 6PM-8PM.
Street 136, 20 meters from the riverfront
6:00PM - Late
Tel:
012-289905
Web Site: www.thesaltLounge.com
Shanghai Bar
Bar
Very popular, long-established hostess bar in the heart of the Street 51 bar scene. Dozens of friendly hostesses, relaxed, welcoming atmosphere, pool table and great food have made Shanghai Bar one of the most popular hostess bars in Phnom Penh. Traditional Sunday Roasts from 6:30PM Every second Saturday BBQ. Take away and delivery after 4:00PM.
Corner of Streets 51 and 172
3:30PM-Late
Tel: 092-539138
E-mail: shanghai@online.com.kh
Web Site: www.shanghaibarcambodia.com
Sharky Bar
Restaurant/Pub
One of the most popular bars in Phnom Penh. Men’s pub atmosphere. Happening night scene. Full bar,