Bản đồ tư duy (Sách hay, hữu ích)
Friday, 3. August 2007, 02:49:42
Sincere thanks to Thu Ha!
Bản đồ tư duy trong công việc là cuốn sách đang gây xôn xao dư luận những ngày gần đây. "Xôn xao" không phải vì "hot", vì thời thượng, hay vì những lý do ABC gì đó mang tính phong trào. "Xôn xao" vì nó đang là một điều quá mới mẻ, quá lạ lẫm, "tai chửa được nghe, mắt chưa từng ngó", thậm chí "óc chưa từng nghĩ", đối với phần lớn người Việt.
Với bên ngoài không nói, nhưng ở Việt Nam, nơi mà hệ thống giáo dục quá giáo điều, coi học sinh thuần tuý là cái thùng chứa thông tin mà không hề dạy họ cách sử dụng những thông tin đó, thì đây quả thực là một lối tư duy mới, trái ngược 180, nếu được áp dụng sẽ tạo đột phá, thậm chí tạo cuộc cách mạng (không chỉ trong giáo dục, mà trong lối tư duy của con người).
Bản đồ tư duy trong công việc là cuốn sách đang gây xôn xao dư luận những ngày gần đây. "Xôn xao" không phải vì "hot", vì thời thượng, hay vì những lý do ABC gì đó mang tính phong trào. "Xôn xao" vì nó đang là một điều quá mới mẻ, quá lạ lẫm, "tai chửa được nghe, mắt chưa từng ngó", thậm chí "óc chưa từng nghĩ", đối với phần lớn người Việt.Với bên ngoài không nói, nhưng ở Việt Nam, nơi mà hệ thống giáo dục quá giáo điều, coi học sinh thuần tuý là cái thùng chứa thông tin mà không hề dạy họ cách sử dụng những thông tin đó, thì đây quả thực là một lối tư duy mới, trái ngược 180, nếu được áp dụng sẽ tạo đột phá, thậm chí tạo cuộc cách mạng (không chỉ trong giáo dục, mà trong lối tư duy của con người).
Chưa kịp áp dụng nên chưa thể đánh giá được hiệu quả thực sự của nó. Phương pháp nào cũng vậy thôi, đều có cả mặt hay mà mặt dở. Tuy nhiên, có phương pháp hay nhiều dở ít, mà có phương pháp thì ngược lại. Nhưng một điều nhìn thấy được ngay là phương pháp mới này sẽ khắc phục được những nỗi ngán ngẩm hiện tại của một lối tư duy câu chữ trì trệ, thụ động mà nền giáo dục đáng kính của nước nhà đã có công lớn tạo dựng nên trong vài thập kỷ qua (Không nói tới nền giáo dục "cũ" lạc hậu làm gì nhé).
Nhưng không chỉ đối với giáo dục. Bản đồ tư duy là phương pháp thể hiện suy nghĩ (tư duy) của con người dưới dạng sơ đồ/ bản đồ (từ ngữ là do người dịch) nên có thể áp dụng với mọi lĩnh vực, từ hoạch định kế hoạch tương lai đến việc đi siêu thị (đi chợ)...
Để làm điều đó, mới xuất hiện thêm cuốn này. Quan trọng nhất là chương 3. Hướng dẫn tỉ mỉ nhưng rất đơn giản, chỉ cần nhìn hình đã hiểu, khỏi phải diễn giải loằng ngoằng "mục đích, yêu cầu, ý nghĩa" này nọ như cái form được coi là chuẩn của những bài thuyết giảng hiện nay chúng ta đang theo.
Để dễ hình dung, xin hãy xem minh họa này. Với việc đơn giản nhất là shopping mà cũng có thể vẽ bản đồ thế này, nói gì nhhững "tư tưởng vĩ đại".
Rất logic, mạch lạc- mà tư duy cần nhất điều này.
Rất trực quan, thể hiện rõ mọi liên hệ, liên kết, quan hệ... từ cái gì đến cái gì...
Và rất tổng thể, như sơ đồ của thành phố, nhìn là thấy ngay cái gì ở đâu, như thế nào, tương tác ra sao với những cái còn lại. Không như diễn dịch, ý I ở trang 4, ý II ở trang 13, ý III ở.... lúc cần tìm các ý thì phải tìm thêm viên tobicom sáng mắt và viên paradon giảm đau đầu.
Nhưng,
Giống như truyện tranh, phương pháp này chắc chắn sẽ làm suy giảm khả năng ngôn ngữ và diễn đạt bằng ngôn từ của người thực hiện. Nếu truyện tranh chỉ cần "Á!", "Ối!", "Huỵch", "Bụp"... thì phương pháp tư duy này phó mặc sự diễn đạt ngôn từ cho khả năng tự có của mỗi người. Đây là cái hạn chế đầu tiên có thể nhìn thấy ngay. Nếu tất tần tật mọi suy nghĩ đều thể hiện bằng phương pháp này thì chắc môn văn sẽ tới hồi nguy khốn, và cái gọi là bloging mà bà con ta đang mải mê say đắm này sẽ thành một chuyện kỳ dị không thể tưởng tượng!!! Hic.
Nhưng, lại nhưng...
Không sao cả. Cứ có một tư duy mạch lạc đi, thì rồi làm gì cũng dễ. Tôi thấy cả đống những người học toán mà vẫn làm thơ, viết truyện được (nhưng chưa thấy nhà thơ nào làm toán.
) Các nhà khoa học mà chơi đàn, viết nhạc, vẽ vời cũng nhiều (chứ các nghệ sỹ làm khoa học... hí hí... 
).Thế nên không sợ cái tư duy logic của toán học (trong truờng hợp này là hình học phẳng) làm hỏng các loại tư duy khác (tư duy ngôn ngữ, tư duy biểu tượng gì gì đó...).
Đương nhiên, tốt nhất là kết hợp. Lúc nào cần vẽ bản đồ thì ta vẽ. Lúc nào cần "giãi" lòng để "bày" lên blog thì ta lại "giãi". Hì hì. Tóm lại là "Không sợ!", cứ lập bản đồ tư duy đi!
Mới chỉ là cảm nhận ban đầu thôi- rất rất "ban đầu" nữa ấy. Còn nhận xét chín chắn hơn thì phải để kiểm nghiệm đã.
Một số thông tin liên quan có thể tham khảo thêm:
Tony Buzan, người vẽ bản đồ tư duy
FreeMind - Phần mềm vẽ bản đồ tư duy (Riêng phần mềm này tôi chưa load thử- vì đã có rồi- nên không rõ thế nào. Gặp trên dường thì nhặt về khoe với mọi người thôi).
----------------------
Nói thêm: Cả 2 cuốn sách trên đều đắt lè lưỡi. Cuốn Bản đồ tư duy trong công việc" 39K đồng còn cố gắng chấp nhận được, chứ cuốn "Lập Bản đồ tư duy" có 118 trang khổ 13cm X 15cm, mỗi trang vài chữ như sách vỡ lòng (chắc là nội dung các slides của tác giả) mà tận 24K đồng. Mua mà vừa móc ví vừa nghiến răng trèo trẹo...
Phen này ông quyết đi buôn... sách,
Vừa bán vừa vơ, kiếm ối tiền.
(Cúi đầu xin cụ Tú Xương chữ "Đại xá"!)
Nếu muốn áp dụng kiểu mì ăn liền thì chỉ cần cuốn thứ 2, sẽ làm được luôn, kiểu như "Gõ phím space thì tiến, backspace thì lùi".
Vân Chi
WIDGETIZE
Anonymous # 20. October 2008, 15:21
co the thoi cung lam dieu
tu duy kieu ay co gi hay
tu lau da nghi nhieu trong tri
bay gio cung chi the ma thoi
tuong chung nhu nguoi trong coi mong
nhat duoc mieng gi cung thay hay
http://my.opera.com/community/graphics/ui/smilies.gif
Nguyễn Văn Chiến # 24. April 2009, 17:14
Ai cũng có tư duy riêng. Nhưng nó lộn xộn và linh tinh quá. Việc thay đổi mình để có một luồng tư duy mạch lạc rõ ràng hơn là rất cần thiết với mọi người.
Đơn thuần chỉ cần nói đén việc tìm một tơ giấy trên cái bàn bừa bộn và cái bàn được sắp ngăn nắp và có đánh dấu rõ ràng. Dĩ nhiên là ở cái bàn ngăn nắp chúng ta sẽ nhanh chóng tìm ra nó. Và còn tìm lại được nhiều thứ mà ta đã từng quên.
Chúc các bạn vui vẻ . Tôi là Nguyễn Văn Chiến http://dctis.com
Cảm ơn mọi người.
Vân Chi # 30. April 2009, 10:38
Chúc bạn những ngày nghỉ lễ vui vẻ và hạnh phúc!
Anonymous # 8. May 2009, 13:54
Em có cuốn Mindmap tiếng Anh, nếu chị muốn thì mail cho em, em sẽ gửi.
email: karlskrol09 @ gmail.com
Vân Chi # 8. May 2009, 15:21
Anonymous # 13. June 2009, 10:24
em đang làm một đề tài luận văn về tư duy làm văn miêu tả cho học sinh mà ít tài liệu quá. Đọc bài của chị em cũng nghĩ ra một vài ý tưởng. Cảm ơn chị. Chị có biết tài liệu nào thì giúp em với nhé!
Anonymous # 13. June 2009, 10:27
email của em là: thang10vui2003@yahoo.com
Vân Chi # 13. June 2009, 16:36
Chị học xã hội học nhưng vốn xuất thân là dân toán... Hic.
Thôi thì chỉ biết chúc em thành công với luận văn của mình!
Anonymous # 29. June 2009, 12:59
biet la ban do tu duy rat huu ich, minh da tung nghe noi ve no rat nhieu nhung ko ve dc
bao nhieu lan quyet tam lam ma van ko dc
nan qua
bao nhieu du dinh, bao nhieu cong viec can lam
co phai la cai dau minh qua ngheo y tuong
hic
Vân Chi # 29. June 2009, 14:33
Nhiều nhiều lần thử, rồi sẽ được mà.
Chúc vui nhé!
Anonymous # 30. June 2009, 09:31
cam on ban,chac la the
nhung ma minh luon gap phai cac van de ve hinh anh
noi thi chanh ai tin nhung tu be den gio minh chang ve gi bao gio ca, ke ca mon my thuat thoi cap 1,2
cap 1 thi ve vo van , cap 2 thi di day ve suot 4 nam, chang phai lam bai tap bao gio
gio minh ve dc phan chinh cua ban do tu duy roi nhung ma phan ve hinh anh vao thi chiu
ko nghi ra y tuong gi
ma nghi ra cung chiu ko ve noi
hi
Anonymous # 8. July 2009, 09:08
Bản đồ tư duy là một công cụ rất hay, độc đáo.
Tuy nhiên việc sử dụng bản đồ tư duy cần có thời gian cho việc nghiên cứu nó.Cần phải có tính kiên nhẫn vì việc lập bản đồ tư duy khá dễ mà cũng ko đơn giản đâu.
Chỉ có những ai tìm hiểu và sử dụng đc nó ở mức thành thạo mới thấy đc giá trị thật sự của nó.
Vân Chi # 11. July 2009, 15:36
Chúc bạn vui!
Anonymous # 3. October 2009, 05:18
gio em moi bat dau bit ban do tu duy la cai gi.nho doc bai cua chi ma em cung phan nao hieu ro hon ve no.cam on chi
Vân Chi # 4. October 2009, 23:07
Anonymous # 18. October 2009, 01:45
cám ơn bạn về bài viết , mình cũng đang tìm hiểu về bản đồ tu duy. từ trước đến nay mình thấy trí nhớ của mình kém quá , khả năng tu duy và sáng tạo cũng không được nhanh nhậy . Mình đọc ở quyển phuơng pháp học tập siêu tốc có nói về bản dồ tu duy nên muốn học hỏi để có phuong pháp hoc tập tốt hơn .MOng các bạn giúp đỡ mail của mình là hueptcntt@gmail.com
Anonymous # 22. October 2009, 17:11
duoc.minh quyet dinh mua sach nay ve doc