ĐẠI GIA ĐÌNH VTC NEWS

14/09/2007 14:10 (GMT + 7)
"Tờ báo thiếu ngôi sao không chắc đã là tờ báo dở. Sự chuyên nghiệp, tài năng trong tổ chức nhân sự của lãnh đạo toà soạn đóng vai trò lớn hơn". Tiếp nối bài báo Báo chí Việt Nam: Xin hãy "hích" tôi!, nhà báo Lê Thọ Bình bộc bạch.

Nhà báo Lê Thọ Bình, Phó GĐ Công ty Đầu tư và Phát triển Công nghệ Thông tin (Intecom)
kiêm GĐ trung tâm VTC News (Tổng Công ty VTC)

- Thưa ông, có sự khác nhau nào trong các yếu tố làm nên một cây bút giỏi giữa lớp nhà báo thế hệ ông và thế hệ nhà báo hiện nay?

- Có hai yếu tố để trở thành nhà báo giỏi, đó là Tài năng và Đam mê. Tài năng không đơn thuần là năng khiếu, là thứ "trời cho" như nhiều người nghĩ. Đó là khả năng thích ứng với công việc làm báo, là kết quả của quá trình nỗ lực học tập, rèn luyện, bổ sung kiến thức và thực hành tác nghiệp của nhà báo. Quá trình này sẽ lợi thế hơn với những người có năng khiếu. Theo tôi, người không có tài thì có thể làm việc này việc khác được, nhưng nếu muốn trở thành nhà báo giỏi thì nhất định phải có tài. Yếu tố này không thay đổi theo thời gian.

Sự khác biệt có thể so sánh được giữa hai thế hệ nhà báo tập trung vào yếu tố thứ hai: lòng đam mê. Tôi xin dẫn chứng một số câu chuyện nhỏ của mình để khẳng định rằng ưu điểm của thế hệ làm báo chúng tôi là hun đúc được lòng đam mê lớn.

- Khi Quốc hội mới bổ nhiệm Thủ tướng Phan Văn Khải, để xin được một cuộc gặp 30 phút với thủ tướng nhằm có bài đăng ngay vào sáng hôm sau, tôi và đồng nghiệp đã ngồi đợi trước cửa nhà riêng của ông hơn 4 giờ đồng hồ (từ 7 rưỡi đến 11 rưỡi đêm trong cơn mưa).

Nếu không đủ lòng đam mê, chúng tôi không thể kiên trì đến thế.

- Thời còn làm ở báo Tuổi trẻ, tôi và Phan Ngọc bị nguyên Bộ trưởng bộ Tài chính Hồ Tế đuổi ra khỏi nhà khi đang thực hiện phỏng vấn về vụ lạm dụng xe công. Nếu không có đam mê, chúng tôi không thể vượt qua được những lần như thế.

- Trong loạt bài về vụ án Vũ Xuân Trường, buổi sáng tôi và Huy Đức bị công an triệu tập lên 40 Hàng Bài và nghe: "Tôi sẽ khởi tố các anh ngay tại đây!".

Nếu không có đam mê, chúng tôi sẽ không vượt nổi.

- Và chính đó là lý do khiến không ít độc giả ngậm ngùi nuối tiếc "ngày xưa" với những bài báo sắc sảo và tên tuổi ngôi sao?

Đó là sự hoài vọng có căn cứ, nhưng chưa phải là toàn diện. Đúng là có những cái tên nổi lên từ thế hệ chúng tôi đến bây giờ vẫn đang đợi thế hệ trẻ "lật đổ". Tài năng và lòng say nghề khiến mỗi thông tin họ đưa ra có sức nặng tuyệt đối của sự cẩn trọng và trách nhiệm. Tôi biết những đồng nghiệp khi đã khá nổi tiếng và giàu có, viết một cái tin 50 chữ mà nâng lên đặt xuống không biết bao nhiêu lần.

...Hơn 20 năm làm báo, 2/3 thời gian làm phóng viên nghị trường, ít khi tôi bỏ về trước khi kết thúc một phiên hội nghị. Đó là điều những phóng viên hôm nay thường ngại làm. Có phóng viên đến chỉ là để lấy rải băng về làm tin tường thuật.



- Xin ông bổ sung tiếp về chi tiết "chưa phải là toàn diện" đã nói ở trên? Ông phủ nhận lòng say mê giảm đi không hoàn toàn là lý do khiến hiện nay có ít những bài báo sắc sảo và nhà báo ngôi sao?

Sự thực là không thể hoàn toàn đổ lỗi cho phóng viên hiện nay. Có 3 nguyên nhân cần làm rõ:

- Thời đại nở rộ các loại hình truyền thông đa phương tiện khiến cho các tờ báo chạy theo thông tin thời sự. Phóng viên bị áp lực về thời gian nên không trau chuốt, cân nhắc câu chữ kỹ như trước đây.

- Thứ hai, xu thế thông tin nhanh ít bình luận của báo chí hiện đại chính do sự thay đổi cả cách nhìn, gu thưởng thức của bạn đọc. Do chỉ tập trung đọc để lấy thông tin, chính bạn đọc lại bỏ qua những bài báo xuất sắc vẫn xuất hiện (dù giảm) trên mặt báo hàng ngày.

- Thứ ba, toà soạn cũng như một đội bóng. Nếu đội bóng nào có siêu sao, nhiệm vụ của ông bầu và huấn luyện viên là phải tổ chức được các cầu thủ khác hỗ trợ quanh cầu thủ ngôi sao. Trong khi đó, cũng có ví dụ về quốc gia Hi Lạp - thời điểm đội bóng của họ đạt đỉnh cao vô địch Châu Âu họ không hề có cá nhân nào quá nổi bật. Thành công dành cho sức mạnh tập thể đoàn kết và chiến thuật tổ chức phát huy thế mạnh cá nhân. Điều đó có nghĩa là: Nếu tờ báo thiếu ngôi sao không chắc đã là tờ báo dở. Sự chuyên nghiệp, tài năng trong tổ chức nhân sự của lãnh đạo toà soạn đóng vai trò lớn hơn.

- Quả bóng lại được đá về cho lãnh đạo toà soạn?

Tôi không tin là anh em phóng viên bây giờ thiếu tài năng để làm được những phóng sự "hot" như thế hệ trước. Thế hệ sau rõ ràng đã làm được rất nhiều việc. Vụ điện kế điện tử, vụ cơm tù... là ví dụ nhỏ cho loạt bài điều tra hết sức thành công về mặt nghề, khui ra được những đề tài nóng và biết làm nó hấp dẫn. Vấn đề là TBT, thư ký toà soạn có khuyến khích họ, có đủ nghiệp vụ xử lý và bản lĩnh để cho đăng hay không?

Có ý cho rằng các bài hay hiện nay chủ yếu là do các chuyên gia ngành khác viết. Điều này đúng, bởi những chuyên gia này không chịu áp lực toà soạn, không bị chịu rủi ro nghề nghiệp như phóng viên chuyên nghiệp. Người tài có thể có, nhưng để họ phát tiết thì phải được gieo vào mảnh đất ươm trồng tốt.

- Như thế, vấn đề đào tạo là hết sức cần thiết?

Đúng như thế, nó cực kỳ cần được chú trọng. Anh em làm báo bị kéo vào guồng thời sự quá nhanh. Ở một số toà soạn, công tác ấy dường như bị lãng quên. Tôi cho rằng cần phải thay đổi. Ở toà soạn nào, nếu nhìn ra một vài nhân sự có tiềm năng thì phải tập trung rèn rũa thật ngặt nghèo. Tuy nhiên, cần hiểu rõ đây là câu chuyện đào tạo nhân sự trong tổng thể nhân sự của nền báo chí cả nước chứ không phải chỉ riêng cho toà soạn nào.

Chúng ta đã biết những câu chuỵên thời sự trong làng báo. Khi nhân sự chính của tờ báo này chuyển đi, người ta tưởng tờ báo sẽ lâm vào tình cảnh lúng túng. Bản thân chính người ra đi cũng không tránh được cảm giác lo lắng vì phải tiếp cận với một môi trường mới. Sự thật là khi đã là nhà báo chuyên nghiệp, người ta sẽ chuyên nghiệp trong công việc làm báo, chứ không phải chỗ họ làm báo. Mặt khác chính sự luân chuyển người làm báo giỏi tạo ra "cú hích" cho làng báo, để những người ở lại có cơ hội thử sức ở những địa hạt trước kia đã có người mặc nhiên "cắm cờ", và người ra đi cũng được thử sức mình ở địa hạt mới. Thông thường thì một người làm một chỗ trong vòng 5 năm mà không thăng tiến thì nên chuyển nơi làm việc.

Cảm ơn ông!

Nguyên Nhung (Tuần Việt Nam) Link ở đây: http://tuanvietnam.net/vn/thegioitruyenthong//1296/index.aspx

ĐÓNG GÓP CỦA BẠN ĐỌC CHO CHUYÊN MỤC
(Hãy gửi cho chúng tôi bản đánh máy có dấu để bài viết của bạn sớm được đăng!)

Họ và tên: Lưu Quý Phương
Địa chỉ:
Email: phuong@saga.vn

Tôi thích cách trả lời của người được phỏng vấn, có chất của người từng trải, lập luận tốt và sử dụng từ ngữ có giá. Phóng viên đặt câu hỏi cũng rất sắc, câu hỏi không quá dài dòng nhưng đi vào tâm câu chuyện. Tôi thích câu hỏi về quả bóng được đá đi đâu.

Địa chỉ email gửi : TBT@vietnamnetgroup.com