Tấu hợp tình ca
"Nhắm mắt lặng im cho hồn tưởng niệm
Trời lưng đèo giăng giăng mây tím" (Đèo Le 10).
Ta lặng hồn về cung trời xưa cũ với ngút ngàn thương nhớ, với tiếc nuối điệp trùng_ đấy là lúc ta trực đối với cô đơn dõi mắt về phương mờ thăm thẳm. Ai mà chẳng thế, ai lại chẳng có góc khuất tâm hồn, có những phút giây tỉnh lặng riêng tư cho mình.
Hoặc giả tình cờ trong mong ngóng mà đắm mình vào khoảnh khắc mong manh đến tưởng chừng như huyển mộng
"Vô tình em đọc được thơ anh.
Câu thơ mang bọt nước đầu ghềnh,
Thơ anh man mác tình của suối,
Đêm nghe nước chảy dưới chân mình" (Đèo Le 7)
Và, lúc ấy, không gian ngưng đọng cho tha hồ thời gian dàn trải lê thê, ta lại về với chính ta thuở ban sơ khởi điểm, mang tâm thức nội tại hoàn nguyên.
"Dừng chân đứng lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta." (Bà huyện Thanh Quan)
Phải chăng là những phút xao lòng tha nhân tha hồ trách cứ, nên chăng! Là điểm dõi soi nội tâm, một 'hằng hữu vốn ngự trị trong ta'
"Mà có trách chi những phút xao lòng
Ai cũng có một thời để yêu và một thời để nhớ
Ai cũng có những phút giây ngoài chồng ngoài vợ
Đừng có trách chi những phút xao lòng" (Thuận Hữu).
Lý đương nhiên mọi cuộc tình không cùng chung điểm hội tụ đều "BÊN NÀY, BÊN KIA" .
Cớ sự nào oái ăm như vậy, phải chăng đấy là hố thẳm nghìn trùng cách ngăn, là sông sâu bể thẳm ngăn cách, với Phan Thanh Cương là hình tượng một con đèo mang danh xưng "Đèo Le", thế thôi.
Cũng có thể chàng trai núi Quế mang cả hồn quê_ nơi chôn nhau cắt rốn dẫy đầy kỷ niệm một thời thư sinh vào "BÊN NÀY, BÊN KIA" với địa danh "Đèo Le", mà lại ngại ngùng nên chi "Sài Gòn tháng 03.2012 Phan Thanh Cương K8 (thay lời một người cùng quê)", tạo nguồn cơn gây ngộ nhận văn bản, văn bản nào tội tình gì. Thi ca muôn đời vẫn là thi ca. Phạm trù nghệ thuật bao dung độ lượng khôn cùng.
Là thi nhân đa phần đa tài đa tình đa cảm_ một viên đá vệ đường cũng thủ thỉ tâm tình cùng họ, một đóa hoa rừng lạc loài ven suối vắng cũng là nguồn cảm hứng thi ca, huống hồ gì là quê cha đất mẹ, là tình yêu đầu đời.
"Em cứ lấy bước chân mình đo được nắng,
Nắng theo nhau, ngày tháng, nắng song đôi" (Đèo Le 1)
Nắng là tình ta, tình ta là nắng, "nắng" biểu thị cho thời gian vĩnh cửu, "đo" là động thái khiên cưỡng, hạn độ_ tình yêu thì bất biến, "song đôi" thì chỉ là ước vọng.
"Tình buông dây dọc đường thung lũng,
Rơi từ hơi thở góc nhà em" (Đèo Le 4)
Hơi thở gấp gáp nôn vội của đôi bóng non trẻ vừa chớm lớn đầy hoa mộng hay tiếng thở dài não ruột đêm vắng, ai mà biết được. Chỉ biết một điều, hơi thở là căn nguyên của mọi nguyên do, mọi cớ sự từ đó mà ra.
"Đá bên đường vừa lăn xuống dốc,
Có chút gì vừa rơi qua tay... " (Đèo Le 2)
Ước mơ chợt thoát tầm tay với, một hụt hẫng, tiếc nuối lặng lờ. Bàn tay buông lơi, bàn tay nắm chặt? Ai buông lơi, ai nắm chặt? Phải chăng vì bàn tay trắng nên trắng đôi tay! Hoài trách nhau chi, đường đời thăm thẳm mà tơ trời giăng lối đong đưa.
"Có còn gì mà bên em, bên anh?
Có dấu chấm đã dừng nơi cuối dốc." (Đèo Le 8)
Cái gì "lăn xuống dốc" cái gì "dừng nơi cuối dốc", một cuộc tình ư! Lăn thì có lăn nhưng đâu có điểm dừng_ cuộc tình không kết điểm, là đường cong. Dẫu không đường tiệm cận chăng nữa nhưng là parabol hay hyperbol hay hình sin, có hoàn nguyên chăng hay "nước đi đi mãi không về cùng non".
"Chạy lòng vòng về đến số không .
Anh muốn về ngồi yên trên đá ,
...
Làm sao biết ,lòng khe, con suối,
Viên sỏi câm nào là của riêng mình" (Đèo Le 6)
Âm thanh của tình yêu : vô âm. Hình thức diễn đạt : vô ngôn. Lời kết cuộc tình : lặng câm. Đến lúc nào đó ta phục sinh làm thân đá sỏi, phục sinh chứ không hồi sinh hay tái sinh. Bởi tất cả là con số không tròn trĩnh, một đường cong khép kín_ nơi "ta với ta".
Ta cô đơn ư_ không, ta có bạn hàn ôn ư_ không, ta có người đồng hành nhau thôi, ai đó cũng như ta mà.
"Nửa đêm mà mây giăng, mây bay,
Lạc cánh rừng khuya chim không ngủ,
...
Người xa ơi ! Cửa khép càng thêm gió" (Đèo Le 7)
Và có cả người đồng cảm, đồng cảm nỗi lòng "BÊN NÀY, BÊN KIA"
"Em ở bên kia suối nguồn khô cạn
Anh ở bên nầy đời ướt sũng cơn mưa" (Đèo Le 10).
Thế là, cõi hồn ấm lại.
Mười phiên khúc Đèo Le, là tấu hợp của bản tình ca, là khúc Tiếu ngạo giang hồ chẳng dành riêng cho riêng ai.
Thạch Thảo viên, Sunday, April 08, 2012
Vũ Đan Huyền.
Trích dẫn _ Đèo Le 1, 2, 3 _
Đèo Le 4, 5, 6 _
Đèo Le 7, 8, 9 _
Đèo Le 10
|