GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CHẤT LƯỢNG THÔNG QUA CÁC CÔNG CỤ THỐNG KÊ
Tuesday, 1. May 2007, 18:04:53
Trong bối cảnh nền kinh tế nước ta đang hội nhập mạnh mẽ với nền kinh tế trong khu vực và thế giới, doanh nghiệp nào kiểm soát tốt các vấn đề chất lượng thì doanh nghiệp đó sẽ giành được ưu thế cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Công cụ thống kê là phương tiện hỗ trợ cho các nhà quản lý trong quá trình giải quyết các vấn đề liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Các công cụ thống kê cơ bản đã được Giáo sư Ishikawa áp dụng thành công cho các doanh nghiệp Nhật Bản trong những năm 1960 của thế kỷ XX và đã đưa sản phẩm hàng hoá của Nhật Bản cạnh tranh được với hàng hoá của Mỹ và các nước Tây Âu.
Việc giải quyết các vấn đề chất lượng mang lại các lợi ích như sau:
Giảm chi phí lãng phí do các sản phẩm sai hỏng gây ra.
Tăng năng suất lao động: Năng suất lao động thường được tính bằng số đơn vị sản phẩm được sản xuất ra trong một đơn vị thời gian. Khi số sản phẩm lỗi càng lớn thì số sản phẩm đạt yêu cầu sản xuất ra trong một đơn vị thời gian càng ít, doanh nghiệp còn phải mất thời gian để sửa chữa/loại bỏ các sản phẩm lỗi này, nếu không có các sản phẩm lỗi thì thời gian này được sử dụng để sản xuất ra các sản phẩm tốt cho doanh nghiệp.
Tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm: Việc giảm được các sản phẩm sai lỗi đảm bảo cung cấp các sản phẩm có chất lượng cho khách hàng, đồng thời uy tín của doanh nghiệp cũng được nâng cao, do đó doanh số bán của doanh nghiệp ngày càng tăng lên. Việc giảm các chi phí sai hỏng và tăng năng suất lao động còn góp phần vào việc giảm giá thành của sản phẩm. Một sản phẩm vừa đảm bảo chất lượng vừa có giá thành thấp thì tất yếu sẽ có tính cạnh tranh cao hơn trên thị trường
Vậy làm thế nào để doanh nghiệp có thể giải quyết một cách hiệu quả các vấn đề liên quan đến chất lượng?
1. Trình tự giải quyết một vấn đề:
Trong cuộc sống hàng ngày hay trong hoạt động sản xuất kinh doanh chúng ta thường xuyên phải đối mặt với rất nhiều vấn đề khác nhau, vậy chúng ta phải xử lý các vấn đề này như thế nào? Sau đây là một số bước để giải quyết các vấn đề:
Xác định vấn đề cần giải quyết:
Chúng ta có thể nhận biết các vấn đề đang tồn tại trong doanh nghiệp thông qua quan sát thực tế. Khi xác định các vấn đề này thì cần mô tả một cách rõ ràng để cho mọi người trong đơn vị biết được vấn đề đang xảy ra
Phân tích thực trạng:
Sau khi đã xác định và nhận biết được vấn đề đang xảy ra thì cần phải xem vấn đề đó xảy ra ở mức độ nào? Cần có biện pháp xử lý hay không? Hiện tại doanh nghiệp đã có cách thức để phân tích mức độ xảy ra của vấn đề hay chưa?
Phân tích nguyên nhân của vấn đề:
Nhằm tìm ra các nguyên nhân gốc rễ để loại trừ tận gốc vấn đề, tránh xảy ra lặp lại các vấn đề đó. Ở bước này, cần phân loại nguyên nhân nào là chủ yếu gây ra vấn đề để có thể tập trung giải quyết.
Đề ra các giải pháp và thực hiện giải pháp:
Biện pháp xử lý là hành động được tiến hành trên đối tượng có các khuyết tật nhằm đưa đối tượng trở lại trạng thái bình thường/chấp nhận được hoặc loại bỏ. Còn hành động khắc phục là hành động được tiến hành để ngăn ngừa sự tái diễn các khuyết tật trên đối tượng đó.
Theo dõi quá trình:
Sau khi đã thực hiện các giải pháp thì cần phải theo dõi hiệu quả của các giải pháp để xem vấn đề còn tồn tại ở mức độ chấp nhận được hay không? Biểu hiện của vấn đề thường qua các thông số kỹ thuật của sản phẩm, bán thành phẩm hay các yếu tố đầu vào khác.
Tiếp tục đưa ra các biện pháp cải tiến:
Ngay cả với các quá trình hiện đang kiểm soát phù hợp nhưng đến một lúc nào đó thì cũng cần phải thay đổi để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Khi đó chúng ta có thể sử dụng các bước tương tự như trình tự giải quyết một vấn đề.
2. Mối liên hệ giữa quá trình giải quyết vấn đề chất lượng với các công cụ thống kê chủ yếu
Một số công cụ thống kê thông dụng bao gồm:
Lưu đồ (Flow chart) được sử dụng để phác hoạ các hoạt động hoặc các công đoạn tạo ra sản phẩm theo một trình tự nhất định từ lúc tiếp nhận đầu vào đến khi kết thúc quá trình .

Phiếu kiểm tra (Checksheet) được sử dụng để thu thập, sắp xếp và trình bày các thông tin/dữ liệu.

Biểu đồ nhân quả (Cause and Effect Diagram) là một công cụ được sử dụng để biểu thị mối quan hệ giữa đặc tính chất lượng và các nhân tố ảnh hưởng đến đặc tính đó. Phương pháp Brainstorming và phương pháp 5 why? là các công cụ để hỗ trợ cho việc sử dụng biểu đồ nhân quả một cách hiệu quả.


Biểu đồ Pareto (Pareto Diagram) là một biểu đồ hình cột được sử dụng để phân loại các nguyên nhân/nhân tố ảnh hưởng có tính đến tầm quan trọng của chúng đối với sản phẩm. Sử dụng biểu đồ này giúp cho nhà quản lý biết được những nguyên nhân cần phải tập trung xử lý . Lưu ý là cần sử dụng biểu đồ Pareto để phân tích nguyên nhân và chi phí do các nguyên nhân đó gây ra.

Biểu đồ phân bố (Histogram) được sử dụng để theo dõi sự phân bố của các thông số của sản phẩm/quá trình và từ đó đánh giá được năng lực của quá trình đó. Quá trình có đáp ứng được yêu cầu sản xuất sản phẩm hay không?

Biểu đồ kiểm soát (Control Chart) được sử dụng để theo dõi sự biến động của các thông số về đặc tính chất lượng của sản phẩm/quá trình.

Biểu đồ phân tán (Scatter Diagram) được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa 2 nhân tố. Dựa vào việc phân tích biểu đồ có thể thấy được nhân tố này phụ thuộc như thế nào vào một nhân tố khác như thế nào và mức độ phụ thuộc giữa chúng.

Nhà quản lý có thể sử dụng một hay một vài công cụ thống kê khi phân tích và giải quyết vấn đề.
Sử dụng lưu đồ để phân chia khu vực sản xuất và các khâu sản xuất sản phẩm có thể giúp chúng ta nhận biết các vấn đề một cách dễ dàng, đồng thời việc phân chia khu vực này cũng tạo thuận lợi cho việc tìm ra nguyên nhân của vấn đề.
Khi phân tích thực trạng, chúng ta có thể kết hợp phiếu kiểm tra, biểu đồ phân bố và biểu đồ kiểm soát để phân tích một cách thực tế, khách quan vấn đề như thế nào, đang ở mức độ nào, có cần phải tiến hành xử lý hay không?
Trong bước xác định nguyên nhân, chúng ta có thể sử dụng biểu đồ nhân quả và biểu đồ Pareto để xác định các nguyên nhân và mức độ ảnh hưởng của nguyên nhân có tính tới chi phí do từng nguyên nhân gây ra, xác định được nguyên nhân nào là nguyên nhân chủ yếu và cần phải giải quyết những nguyên nhân nào để có thể loại bỏ được vấn đề đang xảy ra. Dựa trên các nguyên nhân chủ yếu được xác định, các nhà quản lý cần đưa ra các giải pháp để loại bỏ và thực hiện biện pháp tối ưu nhất.
Sau khi thực hiện cần tiếp tục theo dõi quá trình để xem mức độ hiệu quả của các giải pháp đó như thế nào, chúng ta có thể sử dụng tiếp tục sử dụng phiếu kiểm tra kết hợp với biểu đồ phân bố và biểu đồ kiểm soát.
Bằng việc áp dụng các công cụ này từ thập kỷ 60 của thế kỷ trước, các doanh nghiệp Nhật bản và Hàn quốc giải quyết được các vấn đề chất lượng của họ và tạo vị thế của mình trong môi trường cạnh tranh quốc tế. Đây cũng là kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt nam trên con đường khẳng định chất lượng mang thương hiệu Việt.
Để tìm hiểu kỹ hơn về các công cụ quản lý chất lượng cũng như 6 sigma, bạn có thể đăng nhập trang web qualityspctools để có thêm nhiều thông tin và ví dụ cụ thể hơn.
(theo VPC)







